مقایسه تاثیر لیزر پرتوان و کم توان بر درد، ناتوانی و افیوژن مفصلی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2: کار آزمایی بالینی تصادفی

استئوآرتریت بیماری تخریبی پیشرونده مفصل می باشد که به علت تغییرات فیزیولوژی، بیومکانیک و بیوشیمی در غضروف مفصلی ایجاد می شود(1). تغییر در ترکیب ماده زمینه  غضروف و التهاب غشاء سینویال باعث شروع تغییرات تخریبی در غضروف و در نهایت تغییر شکل استخوان و استئوفیت می شود(2). در بیماری آرتروز روند التهاب با فعال شدن سیستم ایمنی و لنفوسیت ها شروع می شود. به دنبال آن با افزایش کندروسیت و آنزیم سیتوکنین و پرولاکتیک باعث تخریب غضروف و افزایش شدت التهاب میشود(3). استئوآرتریت از شیوع بالایی برخوردار است، به طوریکه 60% مردان و 70% زنان در سن 70_80 سالگی دچار استئوآرتریت می شوند. در سنین مختلف نیز شیوع آرتروز زانو متفاوت گزارش شده است، به طوریکه در مردان قبل از 50 سالگی شایع تر و در زنان بعد از 50 سالگی شیوع بیشتری دارد(4). در سال 2014 طبق گزارش سازمان COPCORD (Community Oriented  of program for Control   rheumatic diseases) در ایران 9/41% افراد بالای 15 سال مستعد آرتروز در مفاصل هستند، که از این بین  آرتروز مفصل زانو شایع تر می باشد(5, 6). بروز استئوآرتریت در هر مفصلی با علائم و نشانه هایی همراه است(1).  یافته های بالینی استئوآرتریت زانو می توان به درد مداوم، و عمقی و مبهم اشاره کرد که گاهی به صورت درد حاد و شدید بروز می کند. سفتی حرکتی، صدای خش خش هنگام حرکت مفصل، قرمزی و تورم از دیگر علائم استئوآرتریت می باشد. در یافته های پرتونگاری کاهش فضای مفصلی، استئوفیت های حاشیه ای مفصل و اسکلروز شدن استخوان زیر غضروف مفصلی مشاهده می شود. بروز علائم گفته شده در استئوآرتروز زانو، منجر به بروز اختلال در بسیاری از فعالیت های روزمره زندگی، کاهش کیفیت زندگی، سختی و محدودیت در فعالیت های اجتماعی در فعالیت های روزمره زندگی میشود(1, 3). مطالعات نشان داد ریسک فاکتورهای مربوط به استئوآرتریت شامل چاقی، سن وبیماری های متابولیک می باشد(1-3). با در نظر گرفتن شیوع بسیار بالای استئوآرتریت زانو و محدودیتهایی که در زندگی عادی برای فرد ایجاد می کند، درمانهای متعددی در دو بخش عمده دارویی و غیر دارویی ارائه شده است(7, 8). درمانهای غیر دارویی شامل :طب سوزنی، بریس های زانو و کفی طبی، استفاده از عصا، تمرین درمانی، آب درمانی ، خود مدیریتی و آموزش و مداخلات فیزیوتراپی می باشد(9, 10).

درمان های دارویی شامل استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، استفاده از ترکیبات گلوکزآمین و کندروآتین، تزریق داخل مفصلی با ترکیبات کورتیکو استرویید و یا تزریق مکمل های روان ساز مثل هیالورونیک اسید با نام تجاری هیالگان می باشد (8, 11)

در بین درمان های دارویی با توجه به عوارض جانبی طولانی مدت استفاده از داروهای سیستمیک، شاید تزریق های موضعی بتواند اثرات مفیدتری داشته باشد. همان طور که اشاره شد تزریق داخل مفصلی کورتیکو استرویید به عنوان یکی از درمانهای دارویی بتواند به صورت موثری درد بیماران را برای یک مدت کوتاهی(دو هفته) تسکین دهد اما به دلیل عوارض سیستمیک آن در افرادی که مبتلا به دیابت و فشار خون هستند، استفاده از آن شیوع زیادی ندارد(11).

تاثیر هیالگان در افراد استئوآرتروز اولیه بیش از ثانویه است، همچنین تاثیر هیالگان در افراد بالای 65 سال و در استئوآرتروز شدید کمتر است. توصیه می شود که در استئوآرتروز5-3  تزریق با فواصل یک هفته انجام شود. با تمام این اوصاف با توجه به اینکه تزریق داخل مفصلی یک روش تهاجمی و دارای عوارض جانبی متعدد از قبیل درد، ورم مفصل، حساسیت به لمس و در موارد کمتر عفونت مفصلی  است، لذا تحقیق و بررسی روش های جایگزین که دارای این خطرات و عوارض نباشد و از طرفی باعث کاهش درد و بهبود عملکرد بیماران آرتروز زانو شود بسیار ارزشمند است. از دیگر معایب این روش گران بودن آن است که بیمار متحمل هزینه سنگینی جهت استفاده از آن می شود پس روشی که بتواند هزینه کمتری را به بیماران و نظام سلامت تحمیل کند و حداقل، همان تاثیر را داشته باشد باید مورد توجه قرار گیرد(12).

درمانهای پیشنهادی از مداخلات معمول فیزیوتراپی  می توان درمان الکتریکی و حرارتی ، درمان دستی ، تمرین درمانی و اولتراسوند اشاره کرد(9, 10). هدف از درمان های فیزیوتراپی جلوگیری از استرس و ضربه  به مفصل، بهبود قدرت عضلانی ، بهبود تغذیه غضروف، برقراری مجدد حرکات فیزیولوژیک و کاهش درد ، و در نهایت بازگرداندن بیمار به سطح عملکردی مناسب می باشد(7).

از بین مداخلات فیزیوتراپی لیزر کم توان طی سالیان گذشته مورد استفاده بوده است و اثر بخشی آن در ضایعات عضلانی و مفصلی به اثبات رسیده است(13, 14).  لیزر به دلیل ماهیت تک رنگی ( دارای یک طول موج مشخص )، هم فازی و همگرایی پرتو، باعث تغییرات فتو شیمیایی در سطح سلولی می شود که این تغییرات باعث کاهش درد(15)، کاهش التهاب(16)، کاهش ادم(17)، بهبود گردش خون(18)، بهبود عملکرد و کیفیت زندگی(19)، افزایش ظرفیت هوازی عضلات و تاخیر در شروع خستگی می شود(20-22). لیزر کم توان از طریق ثبات یون های سدیم، پتاسیم و کلسیم، تاثیر بر ساخت آنزیم های آدنوزنین تری فسفات، تسریع عملکرد هیستامین با انبساط عروق، تسریع فعالیت لئوکوسیستیک در ترمیم و جوانه زدن، تسریع ساخت پروستوگلاندین برای انبساط عروق و ضد التهاب، افزایش لنفوسیتهای Tبرای فعالیت سلول بتا ، کاهش سرعت افزایش دما، افزایش سوپرا اکساید برای تعدیل رادیکال ها در فرآیند التهاب، تاثیر بر C-reactive در مواد داخل سرم در کاهش التهاب موثر است. لیزر کم توان از طریق افزایش بندواندروفین، بلاک  رشته عصبی درد آلفا و سی، افزایش نیتریک اکساید، کاهش برادی کنین، افزایش آزادسازی استیل کولین، نرمال کردن یون های سدیم، کلسیم و پتاسیم در کاهش درد موثر است(23, 24).

در سالیان اخیر لیزر پرتوان در فیزیوتراپی رواج یافته است. تفاوت لیزر پرتوان و کم توان؛ در میزان توان آن می باشد. به عبارتی در زمان معین مقدار انرژی بیشتری  به بافت های عمیق تر رسانده شده، بدون اینکه تغییراتی در انسجام و پلاریته بافت ایجاد کند(25). ویژگی لیزر پرتوان باعث تسریع در کاهش درد و التهاب، تسریع روند ترمیم، افزایش جریان لنف و خون، افزایش ظرفیت هوازی میتوکندری و افزایش آستانه درد می شود(26, 27). لیزر پرتوان با افزایش متابولیسم و خون رسانی در جذب سریع ادم و جابه جایی مواد ترشح شده نقش دارد(27). همچنین لیزر پرتوان از طریق سیستم کنترل دروازه درد در کاهش درد موثر است(27).

مطالعات نشان داده است کنترل التهاب در مفصل می تواند در کنترل علائم بیماری و کند شدن فرآیند پیشرونده استئوآرتریت موثر باشد(2, 3). از این رو جهت کنترل التهاب و درد در مفصل استفاده از لیزر کم توان  و پرتوان توصیه میشود(15, 18, 25, 28).

از طرف دیگر جهت اندازه گیری و مستند سازی روند کاهش التهاب و افیوژن ناشی از کاربرد لیزر التراسونوگرافی و MRI استفاده می شود، به عبارتی با کمک این دو ابزار می توان روند کاهشی و یا افزایشی التهاب و افیوژن مفصلی را اندازه گیری کرد(29, 30).

اولتراسونوگرافی از روایی و پایایی بالایی  برای اندازه گیری افیوژن مفصل زانو برخوردار است (31). در مطالعه ابراهام و همکاران در سال 2011 روی 80 بیمار اندازه افیوژن مفصلی با اولتراسونوگرافی را در شش هفته بررسی کردند.آن ها از مقیاس  Kappa برای اندازه گیری ضخامت غضروف مفصلی بکار بردند . Intraclass    correlation coefficients (ICC) برای  هم بستگی بین اندازه افیوژن با ضخامت را محاسبه کردند. ICC برای زانو راست 0.70 و برای زانو چپ 0.85 بوده است(31). در مطالعه دیگری  آگوستینو و همکاران در سال 2005 به محاسبه odd ratio  بین اندازه گیری افیوژن با التراسونوگرافی و سنوییت و افیوژن و پارامتر های کلینیکی پرداختند. ارتباط عکس رادیولوژی با افیوژن التراسونوگرافی(OR=2.21 )، افیوژن سونو با مقیاس کالگرن لارنس (OR=2.20) افیوژن التراسونوگرافی با افیوژن مفصل( OR=2.70 ) وافیوژن سونو با درد ناشی از افیوژن (OR=1.77) بود(32). در مطالعه کناقان و همکاران در سال 2005 به محاسبه Odd ratio   بین التهاب سینویال با ضخامت و عمق افیوژن مفصل زانو پرداختند. این میزان برای  زانو راست 1.26 تا 1.57 و زانو چپ 1.26 بود(30).

علت انتخاب اولتراسونوگرافی  برای اندازه گیری افیوژن، بالا بودن پایایی و روایی آن (31) و بالا بودن Odd ratio آن در مراحل اولیه التهاب (گرید 1و 2 کالگرن لارنس) می باشد (30, 32).

با توجه به مرور مطالب در زمینه کاربرد لیزر در استئوارتریت زانو که در قسمت سابقه علمی به طور مفصل عنوان شده است، می توان گفت مطالعات قابل توجه ای که بتوان به نتایج آن در زمینه تاثیر لیزر بر استئوآرتریت زانو اکتفا کرد؛ در دسترس نیست. و از آنجایی که فاکتورهای زیادی از جمله طول موج، مدت زمان درمان، توان لیزر، دانسیته انرژی و تعداد جلسات درمانی و حتی میزان درجه استئوآرتریت زانو بر نتایج درمانی لیزر تاثیر میگذارند، و در مطالعات از متدولوژی های متفاوت استفاده شده است در بعضی از مطالعات نمی توان نتیجه را تعمیم داد. از موارد دیگر قابل بررسی در مطالعات قبلی می توان به این نکات اشاره کرد: اکثر مطالعات گذشته طول موج پایین را جهت درمان استفاده نموده اند(14)، همچنین تنوع بیماران از نظر میزان درجه استئوآرتریت زانو متفاوت بوده است(15, 33, 34) و یا حتی در مواردی میزان درجه استئوآرتریت زانو مدنظر قرار نگرفته است(35)  . از دیدگاهی دیگر حجم نمونه پایین مطالعات گذشته (26, 35, 36) و عدم در نظر گرفتن فاکتورهای مخدوش کننده از قبیل شاخص توده بدنی(33, 34)، عدم کور بودن مطالعات(25, 28)، عدم پیگیری نتایج درمان بعد از اتمام جلسات درمانی(25) که می تواند به طور مستقیم نتایج درمانی را متاثر کند، لزوم انجام مطالعه ای دقیق تر با در نظر گرفتن جزئیات بیشتر را خاطر نشان می کند. بنابراین هدف مطالعه فعلی تعیین و مقایسه تاثیر لیزر پرتوان و کم توان  بر افیوژن، درد و عملکرد بیماران مبتلا به  استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2 خواهد بود.

 سابقه علمی پژوهش های انجام شده

الف- مطالعه پیرامون اثرات کاربرد لیزر پرتوان در استئو آرتریت زانو:

مطالعه ای توسط کیم و همکاران (2016) با هدف بررسی تاثیر لیزر پرتوان بر درد و عملکرد بیماران استئوآرتریت زانو انجام شد. در این تحقیق 20 بیمار استئوآرتریت زانو در دو گروه فیزیوتراپی مرسوم همراه با لیزر پرتوان و گروه کنترل (فیزیوتراپی مرسوم) تحت مطالعه قرار گرفتند. مقیاس دیداری درد  (VAS ) و پرسشنامه ناتوانی عملکرد(WOMAC) جهت بررسی متغیرهای درد و عملکرد استفاده شد. درمان در هر دو گروه دو بار در هفته و به مدت چهار هفته به طول انجامید . نتایج مطالعه نشان داد که در هر دو گروه درد و میزان ناتوانی به طور معنی داری کاهش یافته است. محقق خاطر نشان می کند که در گروهی که لیزر پرتوان دریافت کرده اند میزان بهبودی درد و ناتوانی بیشتر بوده است(28).

مطالعه دیگری توسط الایت و همکاران (2017) با هدف بررسی تاثیر لیزر پرتوان برروی درد و عملکرد بیماران استئوآرتریت زانو انجام شد. در این تحقیق 50 بیمار استئوآرتریت زانو  در دو گروه لیزر پرتوان با ورزش و لیزر پلاسبو و ورزش قرار گرفتند. مقیاس دیداری دردVAS))و پرسشنامه ناتوانی عملکردی  (WOMAC  )جهت بررسی متغیرهای درد و عملکرد استفاده شد.درمان در هر دو گرو باردر  هفته و به مدت چهار طول کشید. نتایج مطالعه نشان داد که در هر دو گروه درد و میزان ناتوانی به طور معنی داری کاهش یافته است. محقق خاطر نشان می کند که در گروهی که لیزر پرتوان دریافت کرده اند میزان بهبودی درد و ناتوانی بیشتر بوده است(37).

 ب- مطالعه مقایسه ای پیرامون اثرات کاربرد لیزر پرتوان و لیزر کم توان در استئوآرتریت زانو:

مطالعه ای توسط خشی و همکاران (2014) با هدف مقایسهی بین اثر لیزر پرتوان و کم توان بر روی کاهش درد و  بهبود فانکشن در بیماران استئو آرتریت زانو صورت گرفت.در این تحقیق 53 مرد شرکت کردند که این افراد به سه گروه تقسیم شدند. گروه اول تحت درمان با لیزر پرتوان و ورزش، گروه دوم لیزر کم توان و ورزش و گروه سوم لیزر پلاسبو  و ورزش قرار گرفتند.

 نتایج نشان داد درد کاهش و بهبود عملکرد افزایش یافت. محقق خاطر نشان کرد لیزر پرتوان با ورزش در کاهش درد و افزایش عملکرد موثرتر بود(25).

ج- مطالعات پیرامون اثرات کاربرد لیزر کم توان در استئوآرتریت زانو:

مطالعه ای توسط گر وهمکاران  (2003 ) با هدف تاثیر لیزر کم توان بر درد بیماران استئوآرتریت زانو انجام شد. در این تحقیق  90 بیمار استئوآرتریت زانو در چهار گروه لیزر کم توان 3 ژول با تمرین،  لیزر کم توان2 ژول با تمرین، لیزر پلاسبو با تمرین قرار گرفتند.شاخص ناتوانی و درد، مسافت و مدت راه رفتن، خشکی صبحگاهی، دامنه اکتیو خم کردن زانو اندازه گیری شد. درمان به مدت 14 هفته طول کشید. نتایج نشان داد پارامترهای درد ،عملکرد و کیفیت در هر دوگروه لیزر اکتیو بهبود چشمگیری داشت. محقق خاطر نشان کرد که تفاوت دوز و مدت زمان لیزر تاثیری در نتیجه اثر ندارد اما لیزرتراپی درمان استئوارتریت زانو موثر بود(33).

مطالعه ای توسط آلفردوو همکارانش (2011) با هدف بررسی تاثیر لیزر کم توان با تمرین روی درد، عملکرد، دامنه حرکتی، قدرت عضلات و کیفیت زندگی در بیماران با استئوآرتریت مزمن بود. دراین تحقیق  40 نفر از بیماران  به دو گروه  لیزر کم توان با تمرین وپلاسبو(فقط تمرین) تحت مطالعه قرار گرفتند. مقیاس دیداری درد و پرسشنامه ناتوانی عملکردی، گونیامتر برای دامنه حرکتی و داینامومتر برای اندازه گیری قدرت عضلانی پرسشنامه lequence برای عملکرد فرد استفاده شد. نتایج نشان داد که لیزر کم توان به همراه تمرین درکاهش درد،  افزایش دامنه حرکتی و عملکرد موثر بوده است (35).

مطالعه ای توسط القدیرو همکارانش (2013) با هدف بررسی لیزر کم توان روی درد و عملکرد در بیماران با استئوآرتریت مزمن زانو بود.در این تحقیق  40 نفر از بیماران به دو گروه  لیزر اکتیو و پلاسبوتحت مطالعه قرار گرفتند. درمان دو باردر هفته و به مدت چهار هفته به طول طول انجامید. از شاخص دیداری درد در استراحت و بلافاصله بعد از 50 فوت راه رفتن، از شاخص WOMAC برای ارزیابی عملکرد استفاده شد. نتایج نشان داد که لیزر کم توان در کوتاه مدت در کاهش درد و بهبود عملکرد موثر بوده است(15).

مطالعه ای توسط ناکامورا و همکاران (2014)با هدف بررسی تاثیر لیزر کم توان بر درد بیماران استئوآرتریت زانو مزمن بود. در این تحقیق 35 بیمار با درد مزمن استئو آرتریت زانو تحت مطالعه قرار گرفتند. درمان دوبار در هفته و به مدت 4 هفته به  طول انجامید. نتایج نشان داد که گرچه لیزر کم توان موثر بود اما شاخص  درد و دامنه حرکتی بهبود چشمگیری نداشت(36).

مطالعه ای توسط یوسف و همکاران (2016) با هدف تاثیر لیزر کم توان بر  درد و عملکرد بیماران استئوآرتریت مزمن زانو انجام شد. در این تحقیق 51بیمار در سه گروه لیزر با انرژی کل 47 با تمرین، لیزر با انرژی 27 ژول با تمرین و پلاسبو با تمرین تحت مطالعه قرار گرفتند. شاخصهای درد(VAS)، ناتوانی(WOMAC )، قدرت(دیانومتر) و دامنه حرکتی (گونیامتر)اندازه گیری شد. درمان دو روز در هفته و به مدت 8 هفته طول کشید. نتایج نشان داد درد، قدرت، دامنه حرکتی و عملکرد بهبود یافت. محقق خاطر نشان کرد دوز لیزر در میزان بهبودی موثر بود(34).

مطالعه ای مروری و متاآنالیز توسط رایگانی و همکاران ( 2017) با هدف اندازه گیری تاثیر لیزر کم توان روی بیماران استئو آرتریت زانو انجام شد. در مقالات منتخب لیزر کم توان در کاهش درد، ناتوانی عملکردی و خشکی زانو موثر بود. نتایج نشان داد تاثیر لیزر به عواملی همچون طول موج، دانسیته انرژی، طول درمان، تعدادجلسات درمان، شدت آرتروز و محل درمان بستگی داشت(13).

مطالعه ای مروری توسط هانگ و همکاران(2015 ) با هدف  تاثیر لیزر کم توان روی بیماران آستئوآرتریت زانو بود. در تعدادی از مقالات بعد از 12 جلسه درمان در بیماران با آرتروز شدید شاخص دیداری درد تفاوت معناداری نداشت. اما بطور کلی نتایج نشان داد لیزر کم توان در کاهش درد موثر است ولی شواهدی متعددی موجود نیست(14).

.         1  میزان افیوژن زانو (بیماران مبتلا به استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2) در گروه درمانی لیزر پرتوان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

2.        میزان افیوژن زانو در گروه درمانی لیزر کم توان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

3.        میزان افیوژن زانو در گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

4.        شدت درد زانو در گروه درمانی لیزر پرتوان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

5.        شدت  درد زانو در گروه درمانی لیزر کم توان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

6.        شدت درد زانو در گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

7.        میزان ناتوانی بیمار در گروه درمانی لیزر پرتوان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

8.        میزان ناتوانی بیمار در گروه درمانی لیزر کم توان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

9.        میزان ناتوانی بیمار در گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

  .10میزان افیوژن زانو در سه گروه درمانی لیزر پرتوان، لیزر کم توان و گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

11.   شدت درد زانو در سه گروه درمانی لیزر پرتوان، لیزر کم توان و گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

12 . میزان ناتوانی بیمار در سه گروه درمانی لیزر پرتوان، لیزر کم توان و گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان متفاوت می باشد.

مقایسه تاثیر لیزر پرتوان و کم توان بر درد، ناتوانی و افیوژن بیماران مبتلا به  استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2

1.مقایسه میانگین میزان افیوژن زانو (بیماران مبتلا به استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2) در گروه درمانی لیزر پرتوان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

2.مقایسه میانگین میزان افیوژن زانو (بیماران مبتلا به استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2) در گروه درمانی لیزر کم توان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

3. مقایسه میانگین میزان افیوژن زانو (بیماران مبتلا به استئوآرتریت مزمن زانو درجه 1و2) در گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

4. مقایسه میانگین میزان درد زانو در گروه درمانی لیزر پرتوان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

5.مقایسه میانگین میزان درد زانو در گروه درمانی لیزر کم توان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

6.مقایسه میانگین میزان درد زانو در گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

7.مقایسه میانگین میزان ناتوانی بیمار در گروه درمانی لیزر پرتوان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

8.مقایسه میانگین میزان ناتوانی بیمار در گروه درمانی لیزر کم توان قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

9.مقایسه میانگین میزان ناتوانی بیمار در گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

10.مقایسه میانگین میزان افیوژن زانو در سه گروه درمانی لیزر پرتوان، لیزر کم توان و گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

11.مقایسه میانگین میزان درد زانو در سه گروه درمانی لیزر پرتوان، لیزر کم توان و گروه کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

12.مقایسه میانگین میزان ناتوانی بیمار در سه گروه درمانی لیزر پرتوان، لیزر کم توان و گروه  کنترل قبل، بعد از درمان و یک ماه بعد از درمان.

مراکز درمانی ،آموزشی پژوهشی ،اعضای هیئت علمی دانشکده های توانبخشی، کارشناسان و کارشناسان ارشد فیزیوتراپی

استئوآرتریت زانو

تعریف شرحی: مجموعه و ترکیبی از تغییرات بیوشیمیائی، ریخت شنا سی، مولکولی و بیومکانیکی است که باعث نرم شدن، فیبریلاسیون، از بین رفتن غضروف مفصلی، اسکلروز و در نهایت دژنراسیون استخوان خواهد شد(1).

تعریف کاربردی: درجه1 و 2  طبق طبقه بندی کلگرن-لارنس میباشد(38).

ملاک های تقسیم بندی آرتروز زانو بر اساس درجه بندی کلگرن-لارنس که با توجه به  میزان کاهش فضای مفصلی و وجود استئو فیت در رادیوگرافی صورت می گیرد(38).

درد

تعریف شرحی: درد تجربه ای نا خوشایند ی است قابل بیان و چند علتی که فقط توسط خود فرد قابل بیان است و بنا بر موقعیت های بیولوژیکی، روانی و اجتماعی متفاوت است(39)

تعریف کاربردی: اندازه گیری شدت درد بیماران آرتروز زانو با استفاده از معیار سنجش دیداری ( VAS ) میباشد که به صورت یک خط کش 10 سانتی متری افقی است و میزان درد بین 0 تا 10 درجه بندی شده است. عدد 0 بیانگر عدم وجود درد و عدد 10 بیانگر شدیدترین درد قابل تصور را بیان می کند(37).

لیزر

تعریف شرحی: نور یا پرتوی است که ماهیت آن تک رنگی ( دارای یک طول موج مشخص )، هم فازی و همگرا است. این پرتو باعث تغییرات فتوشیمیایی در سطح سلولی می شود که این(26) تغییرات باعث کاهش درد(15)، کاهش ادم(16)، بهبود گردش خون(14) و در نتیجه بهبود عملکرد و کیفیت زندگی می گردد(15).

تعریف کاربردی:

لیزر با طول موج 905 نانومتر، دانسیته 12 ژول، توان 50 میلی وات به عنوان لیزر کم توان(34) و لیزر با طول موج 905 نانومتر، دانسیته12ژول، توان 1.6 وات به عنوان لیزرپرتوان تعریف می شود(25, 26).

افیوژن:

تعریف شرحی: حضور مایع در اثر فعالیت بیش از حد پلورال که منجر به به خروج و ترشح آن می شود(3, 32).

تعریف کاربردی: دورتا دور حاشیه افیوژن سوپراپتلا و فاصله بین تاندون سوپرا پتلا در صفحه ساژیتال و متقاطع با تاندون کوادریسپس(30, 31).

دستگاه اولتراسونوگرافی

تعریف شرحی : مشاهده ساختار عمقی بافت های بدن توسط انعکاس پالس های التراسونیک که به صورت مستقیم در داخل بافت تابیده میشود و سپس این امواج ضبط و برای تشخیص کاربرد دارد. فرکانس التراسونوگرافی تشخیصی بین 1.6 تا 10 مگاهرتز می باشد(31).

تعریف کاربردی: برای اندازه گیری افیوژن مفصلی درحالت ماسکولواسکلتال با فرکانس 1 تا 5 هرتز و از پروب خطی استفاده میشود. این دستگاه Whison Med Ins که ساخت چین می باشد.

این مطالعه کاربردی از نوع کارآزمائی بالینی تصادفی شده یک سویه کورخواهد بود.

نمونه ها از میان بیماران مبتلا به استئو آرتریت مزمن  درجه 1و2 زانو که معیارهای زیر را داشته باشند برای تحقیق انتخاب خواهند شد:

معیار ورود:

_ خانم و آقا بین سنین  40 تا 60

_ مشاهده  علائم رادیولوژیک آرتروز زانو با گرید 1 و 2 طبق طبقه بندی کلگرن-لارنس

_ شاخص توده بدنی تا حداکثر و مساوی 40

_ عدم وجود آرتریت روماتوئید، بدخیمی، عفونت موضعی زانو، عمل جراحی زانو، شکستگی، پارگی کامل مینیسک و لیگامان صلیبی، بیماری های نوروپاتی و یا تزریق هیالگان و یا کورتیکواستروئید در شش ماه گذشته.

_  عدم انجام فیزیوتراپی در یک ماه گذشته

_ افرادی که درد در زانوی آن ها از مفاصل دیگر مانند کمر و ران ارجاع نشود.

معیار خروج:

- عدم تکمیل جلسات درمانی

- تشدید علائم یاعدم رضایت بیمار از ادامه جلسات درمانی

(25, 31, 32)

*نکته :لازم به ذکر است که موارد مربوط به بیماری های گفته شده در افراد مورد مطالعه در تحقیق حاضر از طریق معاینات و پرسیدن پیشینه ابتلا و یا داشتن پرونده پزشکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

حجم نمونه لازم طبق مطالعه مقدماتی روی 15  نفر در نظر گرفته می شود، سپس با استفاده از داده های این افراد و مطالعات پیشین حجم نمونه اصلی طبق فرمول زیر مشخص می شود.

با اطمینان 95%

قدرت آزمون 90%

(25, 33, 34)

نمونه گیری از جامعه در دسترس به روش غیر احتمالی ساده صورت گرفت. وگروه بندی به روش تصادفی سازی بلوکی permutted block randomization می باشد.

_پر کردن فرم رضایت نامه اخلاقی

 _ فرم اطلاعات عمومی شامل مشخصات دموگرافیک و آنتروپومتریک فرد: نام و نام خانوادگی، سن ، قد،  وزن، جنس

_استفاده از متر نواری برای محاسبه قد افراد

_ترازوی دیجیتال: برای اندازه گیری وزن بر حسب کیلو گرم

_مقیاس دیداری درد :VAS که به صورت یک خط کش 10 سانتی متری افقی است و میزان درد بین 0 تا 10 درجه بندی شده است. عدد 0 بیانگر عدم وجود درد و عدد 10 بیانگر شدیدترین درد قابل تصور را بیات می کند(37).

_پرسشنامه نسخه فارسی WOMAC: به عنوان یکی از مطرح ترین پرسش نامه های  سطح عملکرد  افراد مبتلا به آرتروز زانو، عنوان می گردد. این پرسش نامه اولین بار در سال 1998 توسط Bellamy ارائه شده است که بعد از آن روائی و پایائی آن در کشورهای مختلف از جمله ایران مورد بررسی قرار گرفته و مورد تایید بوده است(40, 41). این پرسش نامه متشکل از 24 سوال است که 5 سوال آن درباره شدت درد، 2 سوال درباره میزان سفتی و 17 سوال آن درباره عملکرد افراد مبتلا به آرتروز زانو می باشد.

_اولتراسونوگرافی برای اندازه گیری ضخامت و محیط افیوژن مفصلی

_ لیزر کم توان ساخت شرکت CARCI Med ltd برزیل می باشد و با طول موج 905 نانومتر، دانسیته 12 ژول، توان 50 میلی وات استفاده خواهد شد(34).

_ لیزر پرتوان ساخت شرکت New Ageایتالیا می باشد از لیزر با طول موج 905 نانومتر، دانسیته12ژول، توان 1.6 وات استفاده خواهد شد(28).

ابتدا بیماران طبق معیار ورود و خروج وارد مطالعه خواهند شد و سپس خلاصه ای از برنامه ی تحقیق برای شرکت کنندگان بیان خواهد شد و سپس مراحل کار به ترتیب زیر خواهد بود:

_ تکمیل فرم رضایت نامه اخلاقی

_ تکمیل فرم اطلاعات عمومی شامل مشخصات دموگرافیک و آنتروپومتریک فرد: نام و نام خانوادگی، سن ، قد و وزن

_اندازه گیری درد با مقیاس دیداری درد :VAS که به صورت یک خط کش 10 سانتی متری افقی است و میزان درد بین 0 تا 10 درجه بندی شده است. عدد 0 بیانگر عدم وجود درد و عدد 10 بیانگر شدیدترین درد قابل تصور را بیان می کند.

_ تکمیل پرسش نامه WOMAC  برای تعیین سطح ناتوانی عملکردی. این پرسش نامه ابزاری است که به طور اختصاصی برای کمی کردن دریافت ذهنی از درد، سفتی و عملکرد روزانه در زانوی بیماران استئوآرتروز طراحی شده است.

روش سنجش  افیوژن مفصل

برای این منظور از روش سونوگرافی عضلانی به کمک دستگاه اولتراسونوگرافی استفاده خواهد شد. این دستگاه Whison Med InsEco 3 expert,linear & convex 1_5 که ساخت ژاپن می باشد

این دستگاه هر شش ماه یکبار توسط نماینگان شرکت کالیبره می شود.

در این روش بیمار روی تخت دراز خواهد کشید و زیر زانو ها حوله ای قرار می دهیم تا زانو درحالت نیمه خمیده قرار بگیرد. سپس پروب اولتراسوند را به صورت طولی  بدون فشار در ناحیه سوپراپتلار نزدیک به قطب فوقانی پتلا قرار خواهیم داد. افیوژن سینوویال به صورت فضایی تیره تر با محیط نامنظم مشاهده خواهد شد. محیط افیوژن و ضخامت آن را خواهیم سنجید. برای محیط دور تا دور فضای هایپواکوئیک، برای ضخامت بیشترین عمق(32) به صورت عمودی بین لبه های داخلی فضای هایپو اکوئیک اندازه گیری خواهیم کرد (دورتا دور حاشیه افیوژن سوپراپتلا و فاصله بین تاندون سوپرا پتلا در صفحه ساژیتال و متقاطع با تاندون کوادریسپس) (30, 31).

 روش انجام درمان در گروه شاهد

درمان های این گروه عبارتند از: 1-اشعه مادون قرمز در فاصله 50 سانتی متری از زانوی فرد روشن خواهیم کرد  و بیمار به مدت 20 دقیقه گرمای ملایمی احساس خواهد کرد . 2-درمان با جریان التریکی TENS؛ دو الکترود دو طرف زانو بسته می شود و از نوعIntense Brief که پارامتر های تحریکی آن؛ فرکانس 120 هرتز و پالس آن 150_250 میکرو ثانیه می باشد و شدت آن ، بالاترین حد تحمل بیمار خواهد بود. درمان به مدت 20 دقیقه طول خواهد کشید.

3-تمرین درمانی: برنامه تمرینی شش روز در هفته در طول ده جلسه درمان پشت سر هم خواهد بود. تمرینات شامل :

تمرینات حفظ دامنه حرکتی  heel slide : به مدت3دقیقه انجام خواهند داد.

تمرینات کششی: به مدت 3 دقیقه استرچ عضلات گاسترکنیموس و همسترینگ انجام خواهد داد.

تمرینات تقویتی: صندلی کوادر 10 بار در سه ست، وزنه متناسب با تحمل بیمار_انقباض ایزومتریک عضله کوادریسپس و گلوتئال ، 10 انقباض 10 بار  انجام خواهد داد .

(33-35, 37, 42)

روش انجام درمان در گروه لیزر کم توان :

درمان روتین مشابه روش گروه شاهد به همراه لیزر کم توان خواهد بود.

در این مطالعه از لیزر با طول موج 905 نانومتر، دانسیته 12 ژول، توان 50 میلی وات استفاده خواهد شد. نقاط درمان شامل چهار نقطه در قسمت داخلی خط مفصل زانو، چهار نقطه در خارج، یک نقطه در سوپرا پتلا و یک نقطه در اینفرا پتلا می باشد.

(14, 15, 18) مدت زمان تابش912 ثانیه خواهد بود.

این دستگاه ساخت شرکت CARCI Med ltd برزیل می باشد. در سال 2018 توسط نماینده شرکت سازنده کالیبره گردید.

ناحیه درمان قبل از تابش لیزر بطور کامل با الکل تمیز خواهد شد تا میزان مقاومت پوستی ناشی چربی روی پوست و انعکاس پرتوهای لیزر از سطح پوست به حداقل برسد. در طول درمان نیز برای جلوگیری از آسیب چشمی، هم درمانگر و هم آزمودنی از عینک مخصوص استفاده خواهند کرد(34).

محاسبه زمان تابش Swedish laser _medical society:(14, 15)

 روش انجام درمان در گروه لیزرپرتوان:

درمان روتین مشابه روش گروه شاهد به همراه لیزر پرتوان خواهد بود.

در این مطالعه از لیزر با طول موج 905 نانومتر، دانسیته12ژول ، توان 1.6 وات استفاده خواهد شد. نواحی تابش 20 سانتی متر مربع می باشد. تکنیک اعمال لیزر به صورت Scanning روی کوندیل داخلی و خارجی فمور و اطراف کشکک خواهد بود. زمان تابش 300ثانیه می باشد(25, 26).

این دستگاه ساخت شرکت New Ageایتالیا می باشد که حداکثر توان خروجی آن 1.6 وات می باشد.

ناحیه درمان قبل از تابش لیزر بطور کامل با الکل تمیز خواهد شد تا میزان مقاومت پوستی ناشی چربی روی پوست و انعکاس پرتوهای لیزر از سطح پوست به حداقل برسد. در طول درمان نیز برای جلوگیری از آسیب چشمی، هم درمانگر و هم آزمودنی از عینک مخصوص استفاده خواهند کرد.

برنامه فیزیوتراپی به مدت 10 جلسه و هر روز خواهد بود.

شاخص VASو WOMAC و افیوژن، قبل از شروع درمان و بعد از اتمام ده جلسه اندازه گیری خواهد شد و سپس بیماران تحت Follow up قرار گرفته، یک ماه بعد از درمان مجددا اندازه گیری خواهد شد .

بیماران نسبت به اینکه در کدام گروه قرار خواهند گرفت Blind خواهند بود.

لازم به ذکر است به منظور تکرار پذیری دستگاه اولتراسونوگرافی برای فرد آزمون گر، آزمون گر 10 بیمار مبتلا به استئو آرتریت را در طی دو جلسه و هر بار با دو تکرار با فاصله زمانی 48 اندازه گیری و اطلاعات ثبت خواهد شد.

جهت اطمینان از صحت ورود داده ها ، تعیین در صد و فراوانی متغیر های دموگرافیک و تعیین میانگین و انحراف معیار سازه های مورد نظر از آمار توصیفی استفاده خواهد شد.

-آنالیز واریانس برای داده های تکراری (Repeated Measure  ANOVA)

_آنالیز واریانس یک طرفه (One _way ANOVA) برای مقایسه متغییر ها در سه گروه

_معادل ناپارامتری :

آزمون کروسکال والیس (Kruskal_ waris)

آزمون فریدمن (Freedman Test)

آنالیزداده ها با استفاده از spss 16 انجام خواهد شد و سطح معناداری α کمتر از 0.05 در نظر گرفته خواهد شد .

در این مطالعه کد های اخلاقی زیر رعایت می شود :

دفترچه راهنمای اخلاقی کار آزمایی های بالینی در جهوری اسلامی ایران :

فصل اول : ارزیابی سود و زیان کد 1تا 10 و کد 12

فصل دوم : رضایت نامه آگاهانه کدهای 1تا5 ، کد های 7تا 9 و 11و 12

دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران:

کدهای:1و2و3و4و5و7و8و10و11و12و13و14و15و16و17و19و20و25و26و27و28و29و30و31

لازم به ذکر است کلیه بیماران در تحقیق با رضایت کامل و به صورت داوطلبانه وارد مطالعه خواهند شد و در صورت هرگونه عدم تمایل از ادامه درمان بنا به در خواست خود بیمار از گروه خارج می شود.

_ انجام مطالعه در گروه های بزرگتر قابلیت  تعمیم را بیشتر می کند.

_ وارد  کردن آزمودنی ها به تحقیق در گروه  های مورد مطالعه و سنجش سه مرحله ای آزمودنی

_ پیگیری یک ماه آزمودنی ها با توجه به اتمام دوره درمان

_ ممکن است تعداد بیمار مورد انتظار در زمان تعیین شده مطالعه را به اتمام نرسانند یا تعدادی از بیماران بنا به دلایلی از مطالعه خارج شوند .

راه حل: تبلیغات، صحبت با پزشکان مختلف برای ارجاع بیمار به فیزیوتراپی، توجیه کامل مریض

LaserTherapy, Knee Osteoarthritis,  Pain, Ultrasonography, Effusion

.1   Akbari M. KI. Physical therapy in Rheumatologic And Deratologic Condition. 2013;487(Qalam-e Elm):253.

.2 Scanzello CR, Goldring SR. The role of synovitis in osteoarthritis pathogenesis. Bone. 2012;51(2):249-57.

.3 Mathiessen A, Conaghan PG. Synovitis in osteoarthritis: current understanding with therapeutic implications. Arthritis Res Ther. 2017;19(1):18.

.4 Al-Arfaj A, Al-Boukai AA. Prevalence of radiographic knee osteoarthritis in Saudi Arabia. Clin Rheumatol. 2002;21(2):142-5.

.5 Tehrani‐Banihashemi A, Davatchi F, Jamshidi AR, Faezi T, Paragomi P, Barghamdi M. Prevalence of osteoarthritis in rural areas of I ran: a WHO‐ILAR COPCORD study. International journal of rheumatic diseases. 2014;17(4):384-8.

.6 Moghimi N, Davatchi F, Rahimi E, Saidi A, Rashadmanesh N, Moghimi S, et al. WHO-ILAR COPCORD study (stage 1, urban study) in Sanandaj, Iran. Clinical rheumatology. 2015;34(3):535-43.

.7 McAlindon TE, Bannuru RR, Sullivan M, Arden N, Berenbaum F, Bierma-Zeinstra S, et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee osteoarthritis. Osteoarthritis and cartilage. 2014;22(3):363-88.

.8 Bannuru R, Natov N, Dasi U, Schmid C, McAlindon T. Therapeutic trajectory following intra-articular hyaluronic acid injection in knee osteoarthritis–meta-analysis. Osteoarthritis and cartilage. 2011;19(6):611-9.

.9 Bjordal J, Johansen O, Holm I, Zapffe K, Nilsen E. The Effectiveness of Physical Therapy, Restricted to Electrotherapy and Exercise, for Osteoarthritis of the Knee. 2004.

.10 Ulus Y, Tander B, Akyol Y, Durmus D, Buyukakıncak O, Gul U, et al. Therapeutic ultrasound versus sham ultrasound for the management of patients with knee osteoarthritis: a randomized double‐blind controlled clinical study. International journal of rheumatic diseases. 2012;15(2):197-206.

.11 Miller LE, Block JE. US-approved intra-articular hyaluronic acid injections are safe and effective in patients with knee osteoarthritis: systematic review and meta-analysis of randomized, saline-controlled trials. SAGE Publications Sage UK: London, England; 2013.

.12 Azizi s. Long-term effects of Hyalgan in treatment of osteoarthritis. Ann Mil Health Sci Res. 2013;11(3):235-42.

.13 Rayegani SM, Raeissadat SA, Heidari S, Moradi-Joo M. Safety and effectiveness of low-level laser therapy in patients with knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Journal of lasers in medical sciences. 2017;8(Suppl 1):S12.

.14  Huang Z, Chen J, Ma J, Shen B, Pei F, Kraus V. Effectiveness of low-level laser therapy in patients with knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Osteoarthritis and cartilage. 2015;23(9):1437-44.

.15  Alghadir A, Omar MTA, Al-Askar AB, Al-Muteri NK. Effect of low-level laser therapy in patients with chronic knee osteoarthritis: a single-blinded randomized clinical study. Lasers in medical science. 2014;29(2):749-55.

.16   Rubio CR, Cremonezzi D, Moya M, Soriano F, Palma J, Campana V. Helium-neon laser reduces the inflammatory process of arthritis. Photomedicine and laser surgery. 2010;28(1):125-9.

.17    Yurtkuran M, Alp A, Konur S, Özçakir S, Bingol U. Laser acupuncture in knee osteoarthritis: a double-blind, randomized controlled study. Photomedicine and Laser Therapy. 2007;25(1):14-20.

.18    Hegedűs B, Viharos L, Gervain M, Gálfi M. The effect of low-level laser in knee osteoarthritis: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial. Photomedicine and laser surgery. 2009;27(4):577-84.

.19    Al Rashoud A, Abboud R, Wang W, Wigderowitz C. Efficacy of low-level laser therapy applied at acupuncture points in knee osteoarthritis: a randomised double-blind comparative trial. Physiotherapy. 2014;100(3):242-8.

.20    human progressive-intensity running: effects on exercise performance, skeletal muscle status, and oxidative stress. Lasers in medical science. 2012;27(1):231-6.

.21   Ferraresi C, de Brito Oliveira T, de Oliveira Zafalon L, de Menezes Reiff RB, Baldissera V, de Andrade Perez SE, et al. Effects of low level laser therapy (808 nm) on physical strength training in humans. Lasers in medical science. 2011;26(3):349-58.

.22  Cesar E, Junior PL, Álvaro R, Lopes-martins B, de Almeida P, Ramos L, et al. Effect of low-level laser therapy (GaAs 904 nm) in skeletal muscle fatigue and biochemical markers of muscle damage in rats. European Journal of Applied Physiology. 2010;108(6):1083.

.23    Ferraresi C, Hamblin MR, Parizotto NA. Low-level laser (light) therapy (LLLT) on muscle tissue: performance, fatigue and repair benefited by the power of light. Photonics & lasers in medicine. 2012;1(4):267-86.

.24   Martin R. Laser-accelerated inflammation/pain reduction and healing. Practical Pain Management. 2003;3(6):20-5.

.25   Kheshie AR, Alayat MSM, Ali MME. High-intensity versus low-level laser therapy in the treatment of patients with knee osteoarthritis: a randomized controlled trial. Lasers in medical science. 2014;29(4):1371-6.

.26  Kim G-J, Choi J, Lee S, Jeon C, Lee K. The effects of high intensity laser therapy on pain and function in patients with knee osteoarthritis. Journal of physical therapy science. 2016;28(11):3197-9.

.27 Angelova A, Ilieva EM. Effectiveness of high intensity laser therapy for reduction of pain in knee osteoarthritis. Pain Research and Management. 2016;2016.

.28 Kim C-Y, Choi J-D, Kim S-Y, Oh D-W, Kim J-K, Park J-W. Comparison between muscle activation measured by electromyography and muscle thickness measured using ultrasonography for effective muscle assessment. Journal of Electromyography and Kinesiology. 2014;24(5):614-20.

.29 Chiba D, Tsuda E, Maeda S, Sasaki E, Takahashi I, Nakaji S, et al. Evaluation of a quantitative measurement of suprapatellar effusion by ultrasonography and its association with symptoms of radiographic knee osteoarthritis: a cross-sectional observational study. Arthritis research & therapy. 2016;18(1):181.

.30  Conaghan P, D’Agostino MA, Ravaud P, Baron G, Le Bars M, Grassi W, et al. EULAR report on the use of ultrasonography in painful knee osteoarthritis. Part 2: exploring decision rules for clinical utility. Annals of the rheumatic diseases. 2005;64(12):1710-4.

.31 Abraham AM, Goff I, Pearce MS, Francis RM, Birrell F. Reliability and validity of ultrasound imaging of features of knee osteoarthritis in the community. BMC musculoskeletal disorders. 2011;12(1):70.

.32 D’Agostino MA, Conaghan P, Le Bars M, Baron G, Grassi W, Martin-Mola E, et al. EULAR report on the use of ultrasonography in painful knee osteoarthritis. Part 1: prevalence of inflammation in osteoarthritis. Annals of the rheumatic diseases. 2005;64(12):1703-9.

.33 Gur A, Cosut A, Jale Sarac A, Cevik R, Nas K, Uyar A. Efficacy of different therapy regimes of low‐power laser in painful osteoarthritis of the knee: A double‐blind and randomized‐controlled trial. Lasers in Surgery and Medicine: The Official Journal of the American Society for Laser Medicine and Surgery. 2003;33(5):330-8.

.34 Youssef EF, Muaidi QI, Shanb AA. Effect of laser therapy on chronic osteoarthritis of the knee in older subjects. Journal of lasers in medical sciences. 2016;7(2):112.

.35 Alfredo PP, Bjordal JM, Dreyer SH, Meneses SRF, Zaguetti G, Ovanessian V, et al. Efficacy of low level laser therapy associated with exercises in knee osteoarthritis: a randomized double-blind study. Clinical rehabilitation. 2012;26(6):523-33.

.36 Nakamura T, Ebihara S, Ohkuni I, Izukura H, Harada T, Ushigome N, et al. Low Level Laser Therapy for chronic knee joint pain patients. Laser therapy. 2014;23(4):273-7.

.37 Alayat MSM, Abdel-Kafy EM, Elsoudany AM, Helal OF, Alshehri MA. Efficacy of high intensity laser therapy in the treatment of male with osteopenia or osteoporosis: a randomized placebo-controlled trial. Journal of physical therapy science. 2017;29(9):1675-9.

.38 Croft P. The epidemiology of osteoarthritis: Manchester and beyond. Rheumatology. 2005;44(suppl_4):iv27-iv32.

.39 Giske L, Sandvik L, Røe C. Comparison of daily and weekly retrospectively reported pain intensity in patients with localized and generalized musculoskeletal pain. European Journal of Pain. 2010;14(9):959-65.

.40  Ebrahimzadeh MH, Makhmalbaf H, Birjandinejad A, Keshtan FG, Hoseini HA, Mazloumi SM. The Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) in persian speaking patients with knee osteoarthritis. Archives of bone and joint surgery. 2014;2(1):57.

.41  Nadrian H, Moghimi N, Nadrian E, Moradzadeh R, Bahmanpour K, Iranpour A, et al. Validity and reliability of the Persian versions of WOMAC Osteoarthritis Index and Lequesne Algofunctional Index. Clinical rheumatology. 2012;31(7):1097-102.

.42 Ferreira de Meneses SR, Hunter DJ, Young Docko E, Pasqual Marques A. Effect of low-level laser therapy (904 nm) and static stretching in patients with knee osteoarthritis: a protocol of randomised controlled trial. BMC Musculoskelet Disord. 2015;16:252.

زانو درد یکی از شایعترین مشکلات عضلانی اسکلتی است که بسیاری از افراد در طی زندگی به آن مبتلا می شوند. این عارضه بر جنبه های مختلف زندگی می تواند تاثیر بگذارد. بنابراین یافتن گزینه های درمانی و مناسب برای زانو درد بسیار مهم می باشد. مطالعه حاضر اثر لیزرتراپی را به عنوان یکی از گزینه های درمانی بر میزان درد و ناتوانی و افیوژن(ورم) در افراد مبتلا به استئوآرتریت زانو بررسی می کند. بیمار به مدت 2 هفته و هر روز به مدت 20 دقیقه (الکتروتراپی) و سپس لیزر را دریافت نموده و سپس تمرینات را تحت نظر فیزیوتراپیست آموزش خواهد دید.3 جلسه افیوژن مفصل با سونوگرافی، میزان درد و عملکرد با پرسشنامه بررسی خواهد شد.

خون گیری صورت نمی گیرد.

بیمار با شرکت در این مطالعه 10 جلسه فیزیوتراپی شامل روش های الکتروتراپی، لیزر و تمرین درمانی و 3 جلسه ارزیابی درد و ناتوانی و افیوژن(ورم) با سونوگرافی را به صورت رایگان دریافت خواهد کرد. این درمان در صورت تاثیر مناسب باعث بهبود درد و عملکرد فرد خواهد شد. بنابراین عوارض اقتصادی و اجتماعی ناشی از این عارضه نیز به حداقل خواهد رسید.

این روش درمانی هیچ گونه اثر جانبی مضری ندارد.

نیاز ندارد.

شرکت در این پژوهش و دریافت روش های کاهش درد (الکتروتراپی)، لیزر ،ارزیابی با سونوگرافی و آموزش تمرین برای بیمار رایگان است.

در صورتی که بیمار روش درمانی پژوهشگر را نپذیرد.  بیمار از مطالعه خارج می شود و همچنین بیمار توسط پژوهشگر مطالعه برای گرفتن درمان (غیر رایگان) به یکی از کلینیک های فیزیوتراپی سطح شهرستان زاهدان معرفی می گردد.

کلیه اطلاعات به دست آمده از قبیل تاریخچه بیماری، میزان دردو ناتوانی، سایر اطلاعات قبل و بعد مداخله به اطلاع افراد شرکت کننده خواهد رسید. این نتایج و اطلاعات صرفا به منظور استفاده در پژوهش بکار خواهد رفت، هویت و اطلاعات بیماران به صورت محرمانه نزد پژوهشگر باقی خواهد ماند.

آدرس:زاهدان، میدان دکتر حسابی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، دانشکده علوم توانبخشی، گروه فیزیوتراپی

شماره تماس: 09192431980

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

پرسشنامه WOMAC

پرسشنامه افیوژن

پرسشنامه ریلابیلیتی آزمونگر و دستگاه

پرسشنامه درد