بررسی شیوع و عوامل پیش بینی کننده وقوع هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان مدارس ابتدایی شهر زاهدان در سال 1398

هیپومینرالیزاسیون دندان ها نوعی نقص تکاملی است که در زمان رویش دندان یا مدت کوتاهی پس از آن ظاهر می شود . بین یک تا چهار دندان مولر اول دائمی ممکن است به درجات مختلف مبتلا باشند ابتلای سایردندان ها ازجمله کانین دائمی و مولر دوم شیری نیز گزارش شده است. دندانهای مبتلا به  MIH دارای 20% دانسیته ی کمتری از مواد معدنی هستند. اهمیت این ضایعه بدلیل احتمال پوسیدگی زودهنگام دندان در حال رشد و یا شکستن آن پس از رویش است. کودکان مبتلا به این بیماری نیاز به درمانهای گسترده ترمیمی پروتز و ... دارند اگرچه شکایت از نازیبایی دندانها نیز وجود دارد [1]میزان شیوع در MIH جوامع مختلف بین 2/8 درصد (بلغارستان و چین) تا44 درصد در برزیل گزارش شده است[2]. هرچند اتیولوژی آن هنوز به درستی مشخص نشده است ولی شواهد، نشانگر تاثیر عوامل سیستمیک در مقطع مختلفی از تکامل دندان بر ایجاد ضایعات است[1, 2]

  عامل احتمالی بروز این بیماری در مطالعات مختلف مورد بررسی قرار گرفته است[3-5]، مطالعات منتشر شده معدودی درزمینه ی MIH در کشورما نیز موجود است[6-9]. با این حال تفاوت های جغرافیایی در میزان شیوع MIH  و مشخص نبودن علت دقیق ضایعات ، تحقیقات بیشتری را در این زمینه میطلبد[10].

مطالعه ی مشابهی توسط Ghanim و همکاران در سال 2013 در شیراز انجام شد و طی آن بررسی اعلام شد که 20% کودکان منطقه ی مورد مطالعه دچار MIH بودند و 53% آن ها ضایعات MIH را در تمامی مولر های اول نشان می داند. همچنین اعلام شد که در ضایعات در دختران بیشتر دیده می شود و پارامتر های بیوگرافیک و اجتماعی ،به جز وزن کودک، به عنوان ریسک فاکتور برای MIH مطرح نیستند[7].

همین طور Ahmadi و همکاران در سال 2012 با انجام مطالعه ای مشابه در زاهدان اعلام کردند کودکان مورد مطالعه 12.7% MIH نشان می دادند و متوسط میزان DMFT در این کودکان به نسبت کودکان نرمال بیشتر می باشد. همین طور اعلام شد که در منطقه ی مذکور کودکان با تولد زودرس، دیر رس و پریناتال، درصد بیشتری از MIH را نشان می دهند[11].

در مطالعه ای دیگر بر روی MIH در مناطق روستایی شهرستان ماسال و شاندرمن گیلان نیز اعلام شد که در این منطقه شیوع MIH 13.5% می باشد و از بین فاکتور های مورد بررسی: کاهش مدت زمان شیردهی با شیر مادر به کمتر از یک سال دارای ارتباط معنی دار و معکوسی با MIH داشته و خطر نسبی ابتلا به MIH را 1.4 برابر افزایش می داد. همین طور اعلام شد که بیشترین ضایعات مربوط به مولر های پایین و ثنایای میانی بالا می باشد[8].

بررسی های زمانی مختلف نیز میتواند در توضیح روند بیماریها و عوامل ایجاد کننده، مفید باشد؛ چنانچه در کشورهای پیشرو در حیطه ی سلامت دهان، بررسی دوره ای برای شیوع و بروز بیماریها انجام میشود. این بررسی ها در کشور استرالیا هر 5 سال یکبار و در آمریکا و انگلیس هر 4 سال است. در کشور ایران این بررسی ها هر 5 سال یکبار توصیه شده است[12]؛ لذا مطالعه ی حاضر در درجه اول با هدف غربالگری و بررسی شیوع هیپومینرالیزاسیون مولر -ثنایا و در درجه ی دوم تعیین عوامل پیشگویی کننده ی بیماری انجام خواهد شد.

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب نوع زایمان مادر چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب هیپوکسی کودک در هنگام تولد چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب دیابت بارداری چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب تهوع شدید تا اواخر دوران بارداری چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب روش تغذیه در دوران نوزادی چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب مدت تغذیه با شیر مادر چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب استفاده از پستانک چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب تولد زودرس چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب زردی بعد از تولد چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب اسهال و استفراغ مکرر چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب عفونت ادراری چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب سرماخوردگی و تب مکرر چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب سابقه ی آبله مرغان چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب مشکلات قلبی چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب نواقص دندانی مشابه در سایر اعضای خانواده چگونه است؟

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا چگونه است؟

فرضیه: هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان با نوع زایمان، هیپوکسی هنگام تولد، دیابت بارداری، تهوع طولانی تا اواخر بارداری، نوع تغذیه، مدت تغذیه، استفاده از پستانک، تولد زودرس، زردی بعد از تولد، اسهال و استفراغ مکرر، سرماخوردگی و تب مکرر، آبله مرغان، مشکلات قلبی، نواقص دندانی مشابه در سایر اعضای خانواده، ارتباط دارد.

تعیین شیوع و عوامل ایجادکننده هیپومینرالیزاسیون مولر- ثنایا در کودکان شهر زاهدان.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب نوع زایمان مادر.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب هیپوکسی کودک در هنگام تولد.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب دیابت بارداری.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب تهوع شدید تا اواخر دوران بارداری.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب روش تغذیه در دوران نوزادی.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب مدت تغذیه با شیر مادر.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب استفاده از پستانک.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب تولد زودرس.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب زردی بعد از تولد.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب اسهال و استفراغ مکرر.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب عفونت ادراری.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب سرماخوردگی و تب مکرر.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب سابقه ی آبله مرغان.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب مشکلات قلبی.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب نواقص دندانی مشابه در سایر اعضای خانواده.

تعیین توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا.

تعیین ارتباط بین هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان با نوع زایمان، هیپوکسی هنگام تولد، دیابت بارداری، تهوع طولانی تا اواخر بارداری، نوع تغذیه، مدت تغذیه، استفاده از پستانک، تولد زودرس، زردی بعد از تولد، اسهال و استفراغ مکرر، سرماخوردگی و تب مکرر، آبله مرغان، مشکلات قلبی، نواقص دندانی مشابه در سایر اعضای خانواده.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان – دانشکده دندان پزشکی

MIH: این اصطلاح به معنای نوعی ضایعات مینایی وسیع و سریعاً پیشرونده است که منشا تکاملی داشته و در زمان رویش دندان یا مدت کوتاهی پس از آن ظاهر می شود(1).

توصیفی تحلیلی

کودکان دبستان های دولتی و غیردولتی زاهدان

 سن ۶-۱۲ سال و همکار بودن بیمار جهت انجام معاینات

حجم نمونه با توجه به مقالات قبلی در شهر رشت(4)  ( P= 0/02 ) و با در نظر گرفتن α= ۰۵/۰ و d=0/02، حداقل حجم نمونه لازم با استفاده از فرمول زیر ۷۶۸ نفر برآورد شد.

N= (Z_1-α/2)² × p(1-p)/d² = 0.6144/0.02² = 768

نمونه گیری به روش تصادفی چند مرحله انجام خواهد گرفت. در مرحله ی اول مدارس دخترانه و پسرانه و منطقه ۱ و ۲ به عنوان طبقه در نظر گرفته می شود. انتخاب مدارس از هر طبقه به صورت خوشه ای خواهد بود. به طوری که هر مدرسه به عنوان یک خوشه در نظر گرفته می شود و متناسب با حجم نمونه مورد نیاز (800 نفر)، کلاسها به صورت تصادفی، انتخاب و دانش آموزان، مورد بررسی قرار می گیرد.

پرسشنامه

نمونه ی پرسش نامه در ضمیمه۱

برای انجام این مطالعه که از نوع توصیفی-مقطعی می باشد، 800 دانش آموز ۶ تا ۱۳ ساله مقطع اول تا ششم ابتدایی شهرستان زاهدان در سال ۱۳۹۷ جهت بررسی شیوع MIH وارد مطالعه خواهند شد.

جهت انجام معاینات ابتدا سطح دندان هدف (مولر های اول دائم و انسیزور های ماگزیلا و مندیبل )توسط گاز تمیز می شود و به کمک کلاه چراغ دار و سوند در حالت خیس از نظر وقوع لکه  های اپک و یا تخریب سطح و نیز پوسیدگی مورد بررسی قرار می گیرند. کلیه معاینات توسط دانشجو سال آخر دندان پزشکی انجام می گیرند. اطلاعات در فرم مربوطه ثبت میگردد.

 نحوه طبقه بندی نواقص مینایی به شرح زیر می باشد: (6)

• اوپسیته و تغییر رنگ: نواحی اپک به رنگ های سفید، زرد یا قهوه ای با قطر بیشتر از دو میلی متر که حاشیه مشخصی با مینای سالم اطراف دارند. مینای دچاز نقص بر اساس دید چشمی و قضاوت بالینی ضخامت طبیعی و سطح صاف دارد.
• تخریب پس از رویش(Post eruptive breakdown): نقص در سطح مینا که نشانگر از دست رفتن نسج پس از رویش دندان است. این حالت اغلب همراه با اوپسیتی مشاهده می شود.
• ترمیم های غیر معمول: اندازه و شکل ترمیم با نمای معمول پوسیدگی هماهنگی ندارد. در بیشتر موارد در مولر ها ترمیم هایی مشاهده می شوند که به سطوح باکال و پالاتال گسترش یافته است. در حاشیه ترمیم اغلب اوپسیتی مشاهده می شود. در دندان های ثنایا، ترمیم های باکالی غیر مرتبط با ضربه مشاهده می شود.
• دندان های کشیده شده ناشی از MIH: فقدان مولر اول دائم بایستی با سایر دندان های مشابه در دهان مقایسه شود. دندان های مشکوک به کشیده شدن در اثر MIH اغلب همراه با دندان های مولر اول در سایر قسمت ها هستند که دارای اوپسیته یا ترمیم های غیر معمول می باشند.

در مرحله ی بعد چک لیست تحقیق( ضمیمه شماره ۱) توسط مادران هر دو گروه با دعوت مربیان بهداشت در مدارس تکمیل می شوند. پرسش ها شامل وزن نوزاد، نوع زایمان، هیپوکسی کودک هنگام تولد، دیابت دوران بارداری، تهوع شدید تا اواخر دوران بارداری، روش تغذیه در دوران نوزادی، مدت تغذیه با شیر مادر، استفاده از پستانک، تولد زودرس، زردی بعد از تولد، اسهال و استفراغ ، عفونت ادراری، سرما خوردگی و تب مکرر وجود لکه ها یا ضایعات دندانی در سایر افراد خانواده می باشد. به مادران این فرصت داده می شود تا در صورت یادآوری مواردی به غیر از سوالات مطرح شده آن را اعلام نمایند.

در نهایت اطلاعات بدست آمده از فرمهای معاینه و پرسشنامه ها توسط مشاور آمار بررسی خواهد شد.

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل جداول و نمودار های آماری، فراوانی و درصدها استفاده خواهد شد. جهت تحلیل داده ها از آزمون های آماری مجذور کای یا آزمون رگرسیون لجستیک استفاده خواهد شد.

داده ها وارد نرم افزار SPSS20 می شوند و با سطح معنی داری 0.05 مورد تحلیل قرار خواهند گرفت.

به علت زیاد بودن جدول ها یکی به عنوان نمونه نوشته شد و باقی در فایلی ضمیمه ( ضمیمه شماره ۱) شد.

توزیع فراوانی هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در کودکان ۶-۱۲ ساله شهر زاهدان بر حسب نوع زایمان مادر

دفترچه عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

کدهای

1-3-10-11-13-14-21-22-23-25-27-28

و دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه های آسیب پذیر در جمهوری اسلامی ایران

فصل اول. کد های: ۱-۲-۳-۵-۷-۸-

فصل دوم: کد های: 1-2 و (4-2)

امکان عدم همکاری مدارس و یا والدین

برای حل این مشکل توضیحات لازم، به ایشان داده خواهد شد.

Molars and incisors hypomineralisation

Prevalence

Etiology

هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا

شیوع

اتیولوژی

1.           Crombie, F.A., et al., Characterisation of developmentally hypomineralised human enamel. J Dent, 2013. 41(7): p. 611-8.

2.           Vieira, A.R. and E. Kup, On the Etiology of Molar-Incisor Hypomineralization. Caries Res, 2016. 50(2): p. 166-9.

3.           Lygidakis, N.A., G. Dimou, and D. Marinou, Molar-incisor-hypomineralisation (MIH). A retrospective clinical study in Greek children. II. Possible medical aetiological factors. Eur Arch Paediatr Dent, 2008. 9(4): p. 207-17.

4.           Ghanim, A., et al., Molar-Incisor Hypomineralisation: prevalence and defect characteristics in Iraqi children. Vol. 21. 2011. 413-21.

5.           Noori, A. and S. Hussein, Molar-incisor hypomineralisation (MIH) among Kurdish children in Sulaimani City, Iraq. Vol. 1. 2014. 45-50.

6.           Ahmadi, R., N. Ramazani, and R. Nourinasab, Molar incisor hypomineralization: a study of prevalence and etiology in a group of Iranian children. Iranian journal of pediatrics, 2012. 22(2): p. 245.

7.           Ghanim, A., et al., Molar-incisor hypomineralisation: a prevalence study amongst primary schoolchildren of Shiraz, Iran. Eur Arch Paediatr Dent, 2014. 15(2): p. 75-82.

8.           Salem, K., D. Azizi, and M. Asadi, هیپومینرالیزاسیون دندان های مولر و انسیزور در مناطق روستایی شهرستان ماسال و شاندرمن گیلان. Iranian Journal of Pediatric Dentistry, 2016. 11(2): p. 61-76.

9.           سالم, ک. and س. آذربان, بررسی شیوع و عوامل پیش بینی کننده وقوع هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در شهر رشت. مجله دانشکده دندانپزشکی مشهد, 2017. 41(1): p. 31-40.

10.        Silva, M.J., et al., Etiology of molar incisor hypomineralization - A systematic review. Community Dent Oral Epidemiol, 2016. 44(4): p. 342-53.

11.        Ahmadi, R., N. Ramazani, and R.J.I.j.o.p. Nourinasab, Molar incisor hypomineralization: a study of prevalence and etiology in a group of Iranian children. 2012. 22(2): p. 245.

12.        خوشنویسان, د., کتاب ملی سلامت دهان و  دندانپزشکی اجتماعی 1ed. Vol. 1. 1393.

دندانپزشکان امروزه با نوعی از نواقص مینایی در مولر های اول دائمی مواجه هستند که با نام هیپومینرالیزاسیون مولر- ثنایا  شناخته می شود. این اصطلاح به معنای نوعی ضایعات مینایی وسیع و سریعاً پیشرونده است که منشا تکاملی داشته و در زمان رویش دندان یا مدت کوتاهی پس از آن ظاهر می شود . .  از نظر بالینی  MIH مشکلات متعددی برای کودک و دندانپزشک به همراه دارد .کودکان مبتلا در سن نه سالگی، ده برابر بیشتر از سایر کودکان نیاز به درمان های دندانپزشکی دارند. از سوی دیگر کودک هنگام مسواک زدن دچار درد و حساسیت دندانی است که حتی در هنگام مسواک زدن لکه های اوپک نیز گزارش شده است .در ناحیه قدامی وثنایاها شکایت از ظاهردندان  ها نیز وجود دارد. نواحی هیپومینرالیزه این گونه دندان  ها در ناحیه خلفی براثر فشار های مضغی می شکنند و پوسیدگی در آن  ها به سرعت پیشرفت می کند. در ناحیه قدامی روند پوسیدگی کندتر بوده ولی معمولاً شکایت از نازیبایی دندان هاوجود دارد

ندارد

با مطالعه و بررسی ریسک فاکتور های مرتبط با MIH در کودکان می توان از شیوع آن کاست

ندارد

ندارد

کلیه هزینه های این تحقیق بر عهده مجری طرح خواهد بود و داوطلب هیچ گونه هزینه ای پرداخت نخواهد کرد.

ندارد

اطلاعات محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت در این مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نمایم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت فرزند خویش ( به عنوان قیم قانونی) در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

معاونت تحقیقات و فناوری

فرم پرسشنامه بررسی شیوع و عوامل پیش بینی کننده وقوع هیپومینرالیزاسیون مولر-ثنایا در شهر زاهدان

عوامل دوران بارداری و زایمان:

• نوع زایمان:                                                                             طبیعی □           سزارین □
• زایمان دشوار:                                                                           بلی  □               خیر□
• دیابت بارداری:                                                                        بلی  □               خیر□
• تهوع طولانی تا آخر بارداری:                                        بلی  □               خیر□

عوامل مربوط به تغذیه:

• نوع تغذیه:                                            شیر مادر □       شیر خشک □         هر دو □
• مدت تغذیه با شیر مادر:                         یک ماه □       یک تا ۳ ماه □        ۳ تا ۶ ماه □

                                                 ۶ ماه تا یک سال □        یک تا ۲ سال □       بیشتر از ۲ سال □

• استفاده از پستانک:                              بلی  □               خیر□
• تولد زودرس:                                     بلی  □               خیر□
• زردی بدو تولد:                                   بلی  □               خیر□
• اسهال و استفراغ:                                بلی  □               خیر□
• عفونت ادراری:                                   بلی  □               خیر□
• سرما خوردگی و تب مکرر:                     بلی  □               خیر□
• مشکلات تنفسی:                                  بلی  □               خیر□
• آنتی بیوتیک:                                  بلی  □               خیر□
• آبله مرغان:                                   بلی  □               خیر□
• مشکلات قلبی:                                بلی  □               خیر□
• نواقص دندانی مشابه

           در سایر افراد خانواده:                      بلی  □               خیر□

فرم معاینه

نام و نام خانوادگی ..................... سن .............. جنس ..................... نام مدرسه....................

ثبت DMFT

D=؟

M=؟

F=؟

DMFT= ؟

هیپوپلازی مولر       دارد            ندارد 

هیپوپلازی ثنایا        دارد            ندارد