بررسی مقایسه ای تاثیر واقعیت مجازی و تنفس ریتمیک بر اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهر زاهدان در سال 1398

بیماری های قلبی وعروقی در رده اول ضایعـات کشنــــده و ناتوان کننده به شــمار مـی رود، بـه طوری کـه بـه نظـر می رسـد درسال٢٠٢٠ از هر سه مورد مرگ، یک مـورد آن بـه علـت اختـلال قلبی و عروقی خواهد بود (1). بیماری های قلبی- عروقی علت اصلی 30 درصد از کـل مـرگ ومیرهـا را در سرتاسر جهان تشکیل می دهند (2). این میـزان در ایـران حـدود 50 درصـد را شامل می شود (3).

مهم ترین اختلال در این دسته از بیماری هاکه مشـکل عمـده ی بهداشتی در کشورهای در حال توسعه نیز محسوب می شـود، بیمـار ی عــروق کرونـر قلـب است (4). بیماری عروق کرونر یکی از شایع ترین اختلالات قلبی عروقی بوده و علت بسیاری از مرگ ومیرهای ناشی از این بیماری، در سراسر جهان به شمار می آید (5). در حال حاضر 6 /82میلیون نفر از مردم آمریکا از بیماری های قلبی رنج می برند که بیش از 800 هزار مرگ و میر را در این کشور به خود اختصاص داده است (6).

 تحقیقات نشان داده اند که روند ابتلا به بیماری عروق کرونر از جمله سندروم حاد کرونری(ACS)  در ایران نیز مانند کشورهای پیشرفته است. به گونه ای که امروزه این بیماری قبل از 45 سالگی در مردها و قبل از 50 سالگی در زنان اتفاق می افتد (7).

این بیماری در ایران اولین علت مرگ ومیر بوده که 38 درصد از مرگ ها را به خود اختصاص می دهد.  به طوری که تحقیقات نشان داده اند روزانه 378 مورد مرگ در ایران براثر بیماری های قلبی رخ می دهد (8, 9). بیماری های عروق کرونری از طریـق ایجاد ناتوانی و تبدیل شدن به بیماری مزمن و کاهش تولید، تـأثیر بسیاری بر اقتصاد جهانی می گذارد. در ایـران سـومین عامـل ایجاد ناتوانی و ازکارافتادگی مربوط به بیماری های ایسکمیک قلبی می باشد (10). البته مرگ ومیر ناشی از بیماری های قلب و عروق، از جمله بیماری های کرونری قلب نسبت به 40 سال گذشته به دلیل بهبود تکنیک های جراحی و تشخیصی، کاهش یافته است (11). از مهم ترین و اختصاصی ترین علائم بالینی بیماران مبتلا به سندرم حاد کرونری می توان به تعریق، تنگی نفس، افزایش ضربان قلب، نوسانات فشار خون، اضطراب و احساس خفگی و مرگ قریب الوقوع اشاره کرد (5).

از دیگر شاخص های  بسیار مهم بالینی برای بیماران مبتلا به سندرم حاد کرونری، شاخص های فیزیولوژیک بوده که بیانگر وضعیت کار قلب و سیستم تنفس هستند و باید به طور مرتب و مکرر پایش شوند. به طوری که افزایش فشار خون می تواند سبب افزایش بار کاری قلب و افزایش نیاز به اکسیژن عضله قلب می شود. همچنین وجود تنفس سطحی و سریع در این بیماران سبب کاهش اکسیژن دریافتی بافت های بدن ازجمله عضله قلب گردیده و در نتیجه پیشرفت ایسکمی، نکروز وسیع تر عضله قلب و افزایش درد را به دنبال دارد. بنابراین بهبود این شاخص ها یک امر اساسی در مراقبت از این بیماران به شمار می آید (12).

روش هـای تشـخیصی متفـاوتی بـرای بررسـی بیمـاران مبتـلا بــه مشــکلات قلبــی - عروقــی وجــــود دارد. آنژیوگرافی عروق کرونــر روشـی انتخـابی برای تــأیید یـا رد بیماری هـای شـریان های کرونر و جمع آوری اطلاعات بــرای تصمیـم در مــورد نیـــاز بـــه درمـــان دارویـــی، آنژیوپلاستی یا جراحــی بـای پـس می باشـد (13). آنژیوگرافی به عنوان یک روش استاندارد قطعی و طلایی جهت تشخیص بیماریهای عروقی کرونر مورداستفاده قرار می گیرد (14). طبـق آخـرین اطلاعـات از انجمـن قلـب آمریکــا ســالانه در ایالــت متحــده یــک میلیــون بیمــار تحــت آزمون های تهاجمی و تشخیصی قلب قرار میگیرند. سـالیانه  در کشور ایران حدود 16تـا 18 هـزار مـورد آنژیـوگرافی انجـام می شود (15).

آنژیوگرافی عروق قلبی روشی اضطراب آور برای بیماران می باشد. به طوری که 80  درصد بیماران اضطراب قبل از آنژیوگرافی را بیان کرده اند. همچنین 50 درصد از بیماران ترس و اضطراب ناشی از آنژیوگرافی را ناراحت کننده تر از درد قفسه سینه بیان کرده اند (16).

اضطراب برای این بیماران به خاطر افزایش سطح کاتکولامین های خون، هورمون های آدرنوکورتیکوئید، پرولاکتین و کورتیزول که باعث افزایش تعداد تنفس، ضربان قلب، افزایش برون ده قلب و فشار خون می شود، اهمیت دارد. همچنین اضطراب می تواند قبل و حین انجام آنژیوگرافی باعث افزایش نیاز میوکارد به اکسیژن شده که باعث درد ایسکیمی و بی نظمی در ریتم قلبی می شود. در نتیجه این فرایند فشار بیشتری به قلب وارد شده و باعث اختلال در آنژیوگرافی و اشکال تشخیص قطعی خواهد شد (17, 18).

برای بهبود شاخص های  فیزیولوژیک و اضطرب می توان از روش های دارویی و غیر دارویی استفاده نمود. با وجود اثرات درمانی داروها، به دلیل داشتن عوارض جانبی امروزه استفاده از روش های دارویی کمتر مورد توجه بیماران قرارگرفته و انواع روش های غیر دارویی به دلیل عدم داشتن عوارض و خطرات جانبی به عنوان درمان های کمکی و حتی جایگزین مورداستفاده قرار می گیرد (5).مطالعات متعددی در داخل و خارج کشور در زمینه کاربرد روش های غیر دارویی به منظور تاثیر گذاری بر متغیرهای متنوعی در زمینه آنژیوگرافی مانند: درد، اضطراب آشکار و پنهان، شاخص های فیزیولوژیک و نتایج آنژیوگرافی انجام شده است و هر کدام از مطالعات مزایا و تاثیرات روش های غیر دارویی را گزارش کرده اند از جمله، هاساواری و همکاران(2018) در پژوهشی با هدف تعیین تاثیر ماساژ بازتابی پا بر اضطراب بیماران کاندید آنژیوگرافی گزارش کرد که ماساژ بازتابی پا یک مداخله پرستاری ایمن، موثر، قابل کاربرد و مقرون به صرفه برای کاهش اضطراب بیماران کاندید آنژیوگرافی است (19). جویباری و همکاران(2018) در پژوهشی که با هدف تعیین تاثیر رایحه درمانی بر سطح اضطراب بیماران تحت آنژیوگرافی عروق کرونر انجام دادند به این نتیجه رسیدند که کاربرد مداخلات غیر دارویی از جمله رایحه درمانی استنشاقی با اسانس پرتقال منجر به کاهش اضطراب آشکار بیماران تحت آنژیوگرافی عروق کرونر می شود و می توان از این روش های غیر دارویی بدون عارضه خاصی در موقعیت بالینی به نظور کاهش اضطراب استفاده نمود (20). پور موحد و همکاران(2016) نیز در پژوهش خود گزارش کرده است که استفاده از موسیقی می تواند منجر به کاهش سطح اضطراب بیماران قبل از آنژیوگرافی شود و از این روش غیر دارویی می توان به عنوان روشی آسان و کم هزینه بهره گرفت (21). منصورزاده و همکاران(2014) در پژوهشی با هدف تعیین تاثیر طب فشاری بر اضطراب و دیس ریتمی بیماران آنژیوگرافی  گزارش کردند که، طب فشاری تاثیر مثبتی در کاهش اضطراب داشته و همچنین منجر به پایداری پارامترهای فیزیولوژیک می گردد؛ بنابراین از این روش غیر دارویی و مفید می توان قبل از پروسیجرهای تهاجمی که منجر به اضطراب و ناپایداری پارامترهای فیزیولوژیک می گردد استفاده نمود (22).کارن هارکنس و همکاران(2003) در پژوهشی با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی روانی بر اضطراب بیماران کاندید آنژیوگرافی گزارش کردند که، بیمارانی که برای اولین بار مورد آنژیوگرافی عروق کرونر قرار می گیرند در مرحله قبل از آنژیوگرافی سطح بالایی از اضطراب داشته که کیفیت زندگی آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد و  برنامه آموزشی با تاکید بر جنبه روانی قبل از آنژیوگرافی در کاهش اضطراب این بیماران  تاثیر مثبتی دارد (23).

یکی از مداخلات غیردارویی و غیرتهاجمی انحراف فکر می باشد . انحراف فکر ممکن است از طریق حس هایی چون بینایی، شنوایی، لامسه، حرکت و تصور سازی انجام شود. روش های گوناگونی مانند موزیک، مطالعه، بازی، ورزش، کارتون، شوخی، ملاقات با اقوام و خانواده، انجام برخی سرگرمی های روزانه مانند نقاشی و خیاطی و هم چنین تنفس ریتمیک از این گونه روش ها هستند (24). تنفس ریتمیک یکی از روش های انحراف فکر بوده و راه حلی برای افزایش دریافت اکسیژن در دسترس در بیماران قلبی-عروقی  است (25).

 تنفس ریتمیک، روشی ساده، کم هزینه و غیرتهاجمی محسوب شده و امروزه استفاده از آن در کاهش دردها مورد استقبال بیماران قرارگرفته است. تنفس ریتمیک دارای انواع مختلفی از جمله هی هو، نگاه کردن به یک شی و شمردن اعداد 2و3و4 در دم و بازدم، دمیدن با یک نی درون یک لیوان پر از آب و نفس کشیدن آهسته و با ریتم منظم می باشد (26).

انجام این روش درمانی توسط پرستار به عنوان کسی که بیش از همه افراد  در دسترس بیمار است و همچنین به عنوان فردی که در این زمینه نقش حرفه ای و مراقبتی دارد به عملیاتی کردن نقش پرستاران در زمینه ی کمک به بهبود وضعیت بیماران از طریق روش های غیردارویی کمک خواهد کرد (27).مطالعاتی در داخل و خارج کشور در زمینه تاثیر تکنیک تنفسی بر متغیرهای وابسته متفاوتی از جمله درد و اضطراب انجام شده است که بیانگر تاثیر مثبت این روش غیر دارویی و غیر تهاجمی بر این متغیرها می باشد. برزو همکاران(2002) در پژوهشی با هدف تعیین تاثیرتنفس ریتمیک بر شدت درد و میزان مسکن دریافتی بیماران پس از عمل جراحی ارتوپدی گزارش کرد که تنفس ریتمیک به عنوان روشی غیر دارویی و غیرتهاجمی می تواند درد و تعداد مسکن دریافتی بیماران را بعد از جراحی های ارتوپدی کاهش دهد (28). سراجی و وکیلیان(2011) در پژوهشی با هدف مقایسه تاثیر استنشاق اسانس اسطوخودوس و تکنیک تنفسی بر درد زایمان به این نتیجه دست یافتند که کاربرد استنشاقی اسانس اسطوخودوس و تکنیک تنفسی منجر به کاهش درد زایمان می گردد و از این روش های جایگزین می توان به جای کاربرد داروها که همراه با عوارض است بهره برد (29).فرزین آرا نیز در پژوهش خود نشان داد که تنفس ریتمیک منجر به کاهش درد بعد از اعمال جراحی ارتوپدی می گردد (30).

یکی دیگر از روش های غیردارویی و غیر تهاجمی که به تازگی در عرصه پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد استفاده از واقعیت مجازی[1](VR)، می باشد. اصطلاح واقعیت مجازی که تقریبا کمتر از دو دهه قبل پیشنهاد شد، ا صطلاحی کاملا جدید در حوزه صنعت سلامت است که در سال های اخیر ا ستفاده از آن به گونه قابل توجهی توسعه یافته و به طور قطع، بخشی از واژگان زندگی روزمره افراد خواهد شد. واقعیت مجازی، فناوری جدیدی است که در یک محیط گرافیکی، کاربر نه تنها احساس حضور فیزیکی در دنیای مجازی می کند بلکه می تواند با آن محیط، تعامل سازنده ای نیز بر قرار کند. این فناوری تصاویر سه بعدی فوق العاده با کیفیت را بر روی حس گر خود ارائه می دهد (31).

   واقعیت مجازی یک رابط کاربری ترکیب (انسان - ماشین ) است که از ترکیب تکنولوژی های مختلف از قبیل گرافیک کامپیوتری، پردازش تصویر، تشخیص الگو، هوش مصنوعی، شبکه و سیستم های صوتی به تولید شبیه سازی کامپیوتری و تعامل، می پردازد و از طریق بازخوردهای متعدد حسی مانند دیداری، شنیداری، لمسی و غیره احساس حضور در محیط واقعی را به کاربر می دهد (32). چهار عنصر ضروری در واقعیت مجازی وجود دارد: دنیای مجازی[2] ، غوطه وری[3]  ، بازخورد حسی[4]  و تعامل[5] (33).

نتایج تحقیقات نشان می دهد که استفاده از واقعیت مجازی به عنوان ابزاری نوین از یک سو در انواع بازتوانی ها، درمان های علوم اعصاب، اختلالات روانی نظیر انواع دردها، استرس ها، ترس ها و اضطراب های رایج و از سوی دیگر در آموزش های نوین پزشکی همچون آموزش اعمال جراحی مورد توجه  بسیاری قرار گرفته است و از این رو توانسته است جایگاه خود را در عرصه های پزشکی و روان پزشکی و سایرزمینه ها باز نماید (31). در زمینه بهداشت و درمان، تکنیک های واقعیت مجازی دارای کاربردهای گسترده ای اعم از تشخیص، درمان، مشاوره و توانبخشی، تا طراحی بیمارستان است (34).

 جی اوردانو در پژوهش های خود به این نتیجه رسید که فناوری واقعیت مجازی می تواند در بهبود و کاهش نشانه های روان شناختی به خصوص استرس نقش مؤثری را ایفا کند (31). همچنین پژوهشگران در پژوهشی به مقایسه تأثیر روش فنون آرام سازی به همراه فناوری واقعیت مجازی و روش سنتی فن آرام سازی در افراد مبتلا به ا ضطراب پرداختند، نتایج حاکی از آن بود که روش آرامش سازی همراه با فناوری واقعیت مجازی تأثیرات مثبت بیش تری بر روی کاهش اضطراب و خلق مثبت و نهایتاً کیفیت بهتر زندگی افراد می گذارد (35). یکی دیگر از نکات برجسته در این فناوری ها کمک به بالاتر رفتن تحریکات مغزی بوده، تصویربرداری با تشدید مغناطیسی[6](MRI) ، مشابهت هایی را بین هر دو گروه از بیمارانی که از داروهای آرام بخش استفاده کردند با بیمارانی که از این فناوری بهره جستند نشان می دهد(31).

واقعیت مجازی به عنوان روشی برای مدیریت و کاهش درد و پریشانی در طیف گسترده ای از اقدامات دردناک پزشکی مانند خون گیری، مراقبت از زخم، شیمی درمانی، درمان های دندان پزشکی و ایمن سازی استفاده شده است (32). واقعیت مجازی همراه با مشاوره و درمان های شناختی و رفتاری برای درمان اعتیاد مورداستفاده قرار می گیرد. سناریویی که به احتمال زیاد با جایگزینی واقعیت مجازی اتفاق خواهد افتاد و مشاور با مشاهده آن واکنش نشان داده و با استفاده از اطلاعات به دست آمده، طرح درمانی مناسب را خواهد ریخت. اثر بخشی واقعیت مجازی، در درمان انواع ترس از بلندی، ترس از مکان های شلوغ و اختلال ترس، اختلالات بد ریخت انگاری، اختلالات خوردن و ترس از پرواز مورد تایید قرار گرفته است (34).

به طور کلی، مدیریت اضطراب، کنترل تهوع و استفراغ در شیمی درمانی، کنترل درد در سوختگی، درمان انوع ترس ها و بازتوانی بیماران صدمه مغزی از  فواید استفاده از واقعیت مجازی برای بیماران می باشد (36).

 تکنیک واقعیت مجازی آسان و غیر تهاجمی است و می تواند به طور نامحدود و بدون نیاز به هزینه ی مجدد بارها مورد استفاده قرار گیرد و نیاز به آموزش زیاد پرسنل ندارد، به علاوه هزینه آن از روش هایی مانند هیپنوتیزم و دارو درمانی کمتر است (37).

آنژیوگرافی عروق کرونر اضطراب زیادی برای بیمار ایجاد می کند (38, 39) که در برخی موارد این اضطراب منجر به انصراف بیمار از انجام این پروسیجر نیز می شود (40). سطح بالای اضطراب به دلیل موقعیت استرس زای آنژیوگرافی می تواند منجر به پاسخ های قلبی و عوارض متعددی مانند افزایش سطح کاتکول آمین ها، هورمون پرولاکتین، کورتیزول و پروستاگلاندین شود (41).این عوارض می تواند منجر به کاهش مقاومت بیمار در طی پروسیجر و همچنین اقدامات بعدی شود (42). باقری و همکاران(2014) در پژوهش خود نیز گزارش کردند که اضطراب نقش مستقیم و مثبت در عود حمله قلبی دارد (43). با توجه به آثار قابل توجه اضطراب برروی بیماران آنژیوگرافی، قبل و حین پروسیجر از جمله افزایش تعداد تنفس و ضربان قلب و همچنین افزایش نیاز میوکارد به اکسیژن که می تواند منجر به دردهای ایسکمیک و آریتمی ها و نهایتا اختلال در روند تشخیصی و درمانی بیمار گردد و همچنین اضطراب، ناراحتی بیشتر را برای بیماران در مقایسه با درد قفسه سینه ایجاد می کند و اینکه در حال حاضر قبل از پروسیجر برای اضطراب بیماران اقدام خاصی انجام نمی شود  لذا اجرای این پژوهش ضرورت پیدا می کند. بعلاوه در جستجوهای انجام شده توسط پژوهشگر مطالعات اندکی در زمینه کاربرد واقعیت مجازی به عنوان یک فناوری نوین پزشکی و تکنیک تنفسی وجود دارد و هیچ کدام از آن ها در حوزه مراقبت های پرستاری به مطالعه برروی اثرات تنفس ریتمیک و واقعیت مجازی برروی اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک به طور همزمان نپرداخته اند، لذا مطالعه حاضر با هدف مقایسه تاثیر واقعیت مجازی و تنفس ریتمیک بر اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهر زاهدان در سال 1398 انجام خواهد شد.

بررسی متون

مروری بر مطالعات گذشته

برای دست یابی به مطالعات انجام شده پیرامون این موضوع کلید واژه های استاندارد مطابق با MESH (Rhythmic breathing ، Virtual Reality،Anxietyt ، Coronary Angiography،Monitoring Physiologic )  در بازه زمانی (2018-2000(در بانک های اطلاعاتی لاتین مانند:

 Sciencedirect-Pubmed –Google scholar-Uptode-TheChochraneLibrary-Clinicalkeyfor Nursing- Ovid- Springer-Scopus- ProQuest ISI Web of Science

و کلیدواژه های  فارسی (تنفس ریتمیک، واقعیت مجازی، اضطراب، شاخص های فیزیولوژیک،آنژیوگرافی عروق کرونر) در بانک های اطلاعاتی فارسی مانند: SID-Magiran-IranDoc-Medlibوارد گردید و مطالعات انجام شده مرتبط با موضوع مورد بررسی قرار گرفتند و مقالات بر اساس اهداف و شباهت به موضوع مورد بررسی قرار گرفتند:

الف) مطالعات داخل کشور:

• بابایی و همکاران پژوهشی با عنوان بررسی واقعیت مجازی بر شدت درد ناشی از باز کردن راه وریدی در کودکان 12-6 ساله در مرکز آموزشی درمانی قدس قزوین در سال 1391 انجام دادند. 84 کودک به صورت تصادفی ساده به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. ابزار مورد استفاده برای تکنیک واقعیت مجازی یک عینک سه بعدی جهت تماشای کارتون بود که برای آشناسازی کودک قبل از شروع رگ گیری از آن استفاده شد وتا انتها و ثابت کردن آنژیوکت ادامه یافت. با استفاده از ابزار اوشر، شدت درد از کودک سوال شد. در گروه کنترل نیز تمامی این مراحل به جز واقعیت مجازی اجرا گردید. نتایج این پژوهش نشان داد استفاده از فضای مجازی می تواند با تسهیل رگ گیری، میزان شدت درد را کاهش و باعث رضایت مندی کودکان و جلب همکاری آنان در فرایند درمان گردد (44).
• محمد پور و همکاران در مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر تنفس ریتمیک بر شاخص های قلبی – تنفسی بیماران سندرم حاد کرونری بستری در بخش CCU بیمارستان چمران تهران در سال 1394، 80 بیمار با تشخیص سندرم حاد کرونری را به طور تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل مورد بررسی قرار دارند. نتایج این مطالعه نشان داد که بین دو گروه از لحاظ فشار خون سیستولیک و دیاستولیک، تعداد تنفس، ریتم تنفس، تعداد ضربان قلب، میزان اکسیژن اشباع خون شریانی و ریتم ضربان قلب تفاوت آماری معنی داری وجود ندارد (5).
• برزو و همکاران پژوهشی با عنوان « تاثیر تنفس ریتمیک بر شدت درد ناشی از وارد نمودن سوزن های عروقی در بیماران تحت همودیالیز» را بر روی 35 بیمار همودیالیزی بیمارستان بعثت همدان که به روش آسان انتخاب شده بودند، در سال 1391 انجام دادند. در این مطالعه نیمه تجربی یک گروهی شدت درد ناشی از وارد نمودن سوزن های عروقی همودیالیز طی 6 جلسه با و بدون تنفس ریتمیک اندازه گیری شد. ابزار گردآوری داده ها معیار سنجش دیداری درد بود. نتایج این مطالعه نشان دهنده کاهش معنی دار در میانگین شدت درد در دو گروه تنفس ریتمیک و کنترل بود (45).
• بزرگ نژاد و همکاران در پژوهشی با هدف بررسی تاثیر تنفس ریتمیک بر درد ناشی از تعویض پانسمان بیماران سوختگی به بررسی 60  بیمار بستری در بیمارستان آیت الله موسوی زنجان که به روش تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند، در سال 1395پرداختند. اضطراب و درد در گروه آزمون و گروه کنترل قبل از رفتن به اتاق پانسمان و همچنین بعد از پانسمان بررسی شد، این کار به مدت سه روز متوالی ادامه داشت. شدت درد و اضطراب با مقیاس مقایسه ای دیداری بررسی شد. نتایج نشان دهنده کاهش معنی دار درد در طول سه روز در این بیماران بود (46).
• هاساواری و همکاران پژوهشی با عنوان « تاثیر ماساژ بازتابی پا بر اضطراب بیماران داوطلب آنژیوگرافی عروق کرونر» بر روی 162 بیمار داوطلب آنژیوگرافی عروق کرونر بستری در مرکز آموزشی- درمانی دکتر حشمت رشت که به روش نمونه گیری آسان انتخاب شده بودند در سال 1394  انجام دادند. یافته های این پژوهش نشان دهنده وجود سطح اضطراب بالا در بیماران مورد مطالعه بود که این میزان بعد از انجام مداخله کاهش معنی داری داشت (47).
• مجیدی در پژوهشی با عنوان «تاثیر آوای قرآن بر میزان اضطراب بیماران قبل از آنژیوگرافی عروق کرونر» بر روی 108 بیمار کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر بستری در مرکز آموزشی- درمانی دکتر حشمت رشت که به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل( هر گروه 54 نفر) تقسیم شدند در سال 1380 انجام داد. ابزار گردآوری داده ها شامل فرم اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه اضطراب موقعیتی و شخصیتی اسپیلبرگر و چک لیست ثبت علایم حیاتی بود. ابتدا اضطراب و علایم حیاتی تمام واحدهای پژوهش در گروه مداخله و کنترل در روز قبل از آنژیوگرافی تعیین شد. سپس در روز آنژیوگرافی، حدود 5/1 ساعت قبل از آنژیوگرافی برای گروه مداخله به مدت 20 دقیقه آوای قرآن پخش گردید. میزان اضطراب موقعیتی و شخصیتی گروه مداخله نسبت به گروه کنترل کاهش معنی داری یافته بود(P<0.0001). همچنین میزان علایم حیاتی گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل کاهش معنی داری یافته بود(P<0.0001) (48).
• فوجی و همکاران پژوهشی با هدف بررسی تاثیر تصاویر راهنما بر درد، اضطراب و برخی از شاخص های همودینامیک در بیماران تحت آنژیوگرافی عروق کرونر در بیمارستان واسعی شهر سبزوار در سال 1392 به بررسی62 بیمار پرداختند. ابزار جمع آوری داده ها شامل برگه مشخصات فردی، برگه ثبت متغیرهای همودینامیک، پرسشنامه اضطراب اشپیل برگر بود. افراد گروه مداخله یک ساعت قبل از آنژیوگرافی به سی دی تجسم هدایت شده برای مدت 18 دقیقه گوش خواهند داد و بعد از اتمام سی دی، قبل از رفتن به اتاق آنژیوگرافی میزان اضطراب و علائم همودینامیک افراد مورد مطالعه سنجیده خواهد شد. یافته های این مطالعه نشان دهنده کاهش معنی دار میانگین اضطراب در گروه تصاویر راهنما نسبت به قبل از مداخله بود. همچنین یافته ها نشان دهنده کاهش مختصری در میانگین شاخص های همودینامیک بود که از لحاظ آماری معنی دار نبود (26).

ب) مطالعات خارج کشور:

• گانری و همکاران در پژوهشی که  در سال 2018 با عنوان استفاده از واقعیت مجازی برای کاهش اضطراب قبل از عمل در بیماران با اعمال جراحی سرپایی: یک مطالعه آزمایشی در اعمال جراحی فک و صورت که به صورت آینده نگر و یک سو کور در فرانسه انجام شد، 20 بیمار کاندید جراحی صورت که نمره اضطراب آنها بر اساس مقیاس اضطراب و آگاهی قبل از عمل آمستردام از 11 بیشتر بود ثبت نام شدند. مداخله به صورت استفاده از تصاویر تکنولوژی واقعیت مجازی به مدت 5 دقیقه انجام شد، و عملا بیماران به مدت 5 دقیقه در طبیعت غوطه ور شدند. قبل و بعد از مداخله سطح اضطراب از نظر سایکولوژی با استفاده از مقیاس آنالوگ بصری، و از لحاظ بیولوژیکی با اندازه گیری سطح کورتیزول بزاقی و نمره انسجام قلبی بررسی شد. نتایج مطالعه نشان داد واقعیت مجازی به بیمار اجازه می دهد در یک محیط آرام و امن غوطه ور شود و با این روش غیر تهاجمی اضطراب قبل از عمل از نظر روانی و بیولوژیکی به طور معنادار کاهش می یابد (37).

• آتیک و همکاران در مطالعه ای با عنوان «تاثیر میزان استرس بر نتیجه آنژیوگرافی عروق کرونر و درک از درد» در سال 2014 با بررسی220 بیمار بستری در کلینیک خصوصی قلب و عروق بیمارستان عثمانی که برای اولین بار تحت آنژیوگرافی عروق کرونر قرار می گرفتند نشان دادند که سطح اضطراب تاثیر مثبت و مستقیمی بر نتایج آنژیوگرافی عروق کرونر و درک از درد دارد (49).
• نتیجه گیری مطالعات انجام شده: مطالعات انجام شده نتایج متفاوتی از تاثیر تکنیک های مختلف آرامسازی بر اضطراب بیماران کاندید آنژیوگرافی را گزارش می کنند.  شایع ترین تکنیک آرامسازی قبل از آنژیوگرافی انجام روش های مختلف موسیقی درمانی، رایحه درمانی، ماساژ و ماساژ بازتابی می باشد که نتایج متفاوتی را در پی داشته است. در این مطالعه از تکنیک تنفس ریتمیک پرانایاماسوخا که از روش های آرامسازی یوگا می باشد به منظور تاثیر بر اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک استفاده خواهد شد. همچنین در مطالعات قبلی اضطراب و پارامترهای قلبی به تنهایی مورد بررسی قرار گرفته اند اما در این پژوهش به صورت جامع شاخص های فیزیولوژیک و اضطراب موقعیتی مورد بررسی قرار خواهند گرفت. همچنین با توجه به نتایج مثبت کاربرد واقعیت مجازی در حوزه های مختلف و این که در زمینه بیماری های قلبی به ویژه آنژیوگرافی عروق کرونر و کنترل اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک اطلاعات کمی در دسترس است و کاربرد این تکنیک کاملا جدید است؛ لذا اجرای پژوهش ضرورت می یابد.

اضطراب بیماران کاندید آنژیوگرافی قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل متفاوت است.

فشار خون سیستولیک قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی ، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل متفاوت است.

فشار خون دیاستولیک قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل متفاوت است.

تعداد ضربان قلب قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل متفاوت است.

تعداد تنفس قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل متفاوت است.

درصد اشباع اکسیژن قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل متفاوت است.

مقایسه تاثیر واقعیت مجازی و تنفس ریتمیک بر اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهر زاهدان در سال 1398

مقایسه میانگین نمره اضطراب قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل.

مقایسه میانگین فشار خون سیستولیک قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل   

مقایسه میانگین فشار خون دیاستولیک قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل 

مقایسه میانگین تعداد ضربان قلب قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل 

مقایسه میانگین تعداد تنفس قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل 

مقایسه میانگین درصد اشباع اکسیژن قبل، نیم و یک ساعت بعد از مداخله در گروه واقعیت مجازی، گروه تنفس ریتمیک و گروه کنترل 

بیماران بستری در بیمارستان علی بن ابیطالب جهت انجام آنژیوگرافی

پزشکان

پرستاران بالینی

دانشجویان پزشکی و پرستاری

تنفس ریتمیک

تعریف نظری:تنفس ریتمیک به عنوان یکی از روش های انحراف فکر و راه حلی برای افزایش دریافت اکسیژن در دسترس به عنوان روشی ساده، کم هزینه و غیر تهاجمی محسوب می شود و امروزه انجام این تکنیک توسط پرستاران به عنوان کسی که از همه افراد بیشتر در دسترس بیمار است و  به عنوان فردی که نقش حرفه ای و مراقبتی دارد در زمینه کمک به بهبود وضعیت بیماران انجام می شود (15, 25).

تعریف عملی:منظور از تنفس ریتمیک در این پژوهش تکنیک تنفسی به روش سوخا پرانایاما sukha pranayama  خواهد بود. به این صورت که از آزمودنی خواسته می شود تا روی صندلی نشسته و کاملا بدن خود را ریلکس نماید، سپس چشم ها را بسته و از او می خواهیم که به هیچ چیزی به جز فرآیند تنفس فکر نکند. از بیمار می خواهیم که دم و بازدم را به طور منظم و به آرامی از طریق سوراخ های بینی انجام دهد. به طور آگاهانه از تمام قسمت های ریه (قله، وسط و قاعده) در حین تمرینات سوخا پرانایاما استفاده کند. در حین دم انرژی را وارد ریه هایش کند و تنش، استرس، بیماری را در حین بازدم از بدن بیرون نماید. تلاش می کنیم در طی مداخله تنفس شرکت کنندگان را از طریق ارائه دستورالعمل های کلامی کنترل کنیم. مرحله دم و بازدم هر کدام 5 ثانیه، جمعا یک سیکل تنفسی 10 ثانیه به طول خواهد انجامید. تعداد تنفس 6 تنفس در دقیقه خواهد بود. برای مدت 5 دقیقه متوالی این تکنیک تنفسی اجرا خواهد شد.

واقعیت مجازی

تعریف نظری:واقعیت مجازی تکنولوژی شبیه سازی یا نمایش مجدد سه بعدی محیط طبیعی از طریق تصاویر کامپیوتری است و به کاربر احساس واقعی بودن فضا، به دست گرفتن کنترل و تعامل فردبا محیط را می دهد. واقعیت مجازی فناوری جدیدی است که در یک محیط گرافیکی، کاربر نه تنها احساس حضور فیزیکی در دنیای مجازی می کند بلکه می تواند با آن محیط، تعامل سازنده ای نیز برقرار کند. این فناوری تصاویر سه بعدی فوق العاده با کیفیت را بر روی حس گر خود ارائه می دهد (50).

تعریف عملی:منظور از واقعیت مجازی در این پژوهش اجرای تصاویر آرامبخش مبتنی بر واقعیت مجازی برای نمونه های گروه مداخله (واقعیت مجازی) با استفاده از هدست صوتی تصویری (مدل Remax-RT-V03) خواهد بود؛که به مدت 5 دقیقه در یک ساعت قبل از  انجام آنژیوگرافی در بخش کت لب توسط پژوهشگر اجرا خواهد شد.

اضطراب

تعریف نظری:اضطراب یک احساس منفی است که در پاسخ به خطر درک شده روی مـی دهـد و مـی توانـد از منبع داخلی یا خـارجی بـوده و واقعـی یـا خیـالی باشد. اضطراب به عنوان واکنشی در برابر خطری نامعلوم، درونی، مـبهم و منشـأ آن ناخودآگـاه و غیرقابل مهار است و عوامل متعددی آن را ایجـاد میکند (51).

تعریف عملی:منظور از اضطراب نمره ای است که آزمودنی ها پس از تکمیل پرسشنامه استاندارد اضطراب حالت اشپیل برگر[1]کسب خواهند نمود و بر اساس نمره کسب شده اضطراب ایشان تعیین خواهد گردید.

آنژیوگرافی عروق کرونر

تعریف نظری:آنژیوگرافی کرونری، دقیق ترین روشی است که با هدف بررسی آناتومی عروق کرونری و میزان انسداد دیواره داخل شریان های کرونری انجام می  شود  و  به عنوان روش استاندارد طلایی بررسی میزان تنگی داخل عروق کرونری مطرح می باشد. (12, 52, 53).

تعریف عملی:منظور از آنژیوگرافی عروق کرونر در این مطالعه، انجام پروسیجر تشخیصی-درمانی آنژیوگرافی برای بیماران توسط متخصص مربوطه در مرکز آنژیوگرافی(کت لب)[2] بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهر زاهدان خواهد بود.

شاخص های فیزیولوژیک

تعریف نظری:یکی از شاخص های بسیار مهم بالینی در بیماران  با درگیری عروق کرونر شاخص های فیزیولوژیک است که به طور مرتب و مکرر پایش می شود. این شاخص بیانگر چگونگی وضعیت کارکرد قلب و سیستم تنفسی می باشد. به طوری که تغییر در این شاخص ها می تواند منجر به وقایع خطرناک شود.به طوری که افزایش فشارخون می تواند سبب افزایش بار کاری قلب و افزایش نیاز به اکسیژن و عوارض متعاقب آن گردد. هم چنین وجود تنفس سطحی و سریع سبب کاهش اکسیژن دریافتی بافت های بدن از جمله عضله قلب گردیده و در نتیجه پیشرفت ایسکمی، نکروز وسیع تر عضله قلب و افزایش درد را به دنبال دارد (27).

فشارخون:

فشارخون سیستولیک^[3](SBP) نیروی بیشینه ای است که قلب در حال فعالیت با هر انقباض به رگ ها وارد می کند و فشار خون دیاستولیک^[4](DBP) نیز نیروی باقیمانده یا پایین ترین حد فشار خون در رگ ها، هنگام استراحت ماهیچه قلب بین ضربان هاست. شاخص سیستولیک عبارت است از مقدار فشار وریدی در هنگامی که بطن ها منقبض می شوند و قلب مشغول پمپاژ است. شاخص دیاستولیک نشان دهنده درجه فشار وریدی در زمانی است که بطن ها در حالت آرمیدگی قرار دارند و قلب در حالت استراحت است (52).

ضربان قلب:

ضربان قلب، سرعت ایمپالس های تولید شده از رهبر قلب  است که توسط تعداد انقباضات (ضربان) قلب در دقیقه[5] (bpm) اندازه گیری می شود. ضربان قلب ممکن است با توجه به نیازهای جسمی بدن، از جمله نیاز به جذب اکسیژن و دی اکسید کربن، متفاوت باشد (54).  

تنفس:

به مجموع دو عمل فروبردن هوا به داخل دستگاه تنفسی (دَم) و سپس خارج کردن هوا (بازدم) که هدف آن تحویل اکسیژن به خون و خارج کردن دی اکسید کربن از خون است عمل تنفس می‌گویند. دو نوع تنفس در موجود زنده داریم:تنفس داخلی(سلولی) و تنفس خارجی(ریوی). در تنفس داخلی، تبادل گازها بین جریان خون و سلول ‌های مجاور صورت می‌گیرد. در تنفس خارجی، تبادل گازها بین ریه و جریان خون است. (55, 56).

درصد اشباع اکسیژن:

درصد ترکیب شدن اکسیژن با هموگلوبین خون شریانی را اشباع اکسیژن خون گویند (57). 

تعریف عملی:منظور از شاخص های فیزیولوژیک در این پژوهش اندازه گیری پارامترهای فیزیولوژیک از جمله فشارخون سیستولیک، فشارخون دیاستولیک، ضربان قلب و پارامترهای تنفسی از جمله تعداد تنفس و درصد اشباع اکسیژن است که توسط دستگاه مانیتورینگ CardioSet LX110 ساخت کشور ایران قبل، نیم ساعت و یک ساعت بعد از مداخله اندازه گیری خواهد شد.

کارآزمایی بالینی تصادفی

- جامعه مورد مطالعه(معیارهای ورود و خروج ذکر شود)

تمامی  بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر بستری در بخش مراقبت های قلبی بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) زاهدان در سال 1398 که واجد معیارهای ورود به مطالعه باشند.

معیارهای ورود:

• ثبات وضعیت همودینامیک (نداشتن دیس ریتمی قلبی، میزان اشباع اکسیژن خون شریانی بیشتر از 80%)
• سن 25 تا 60 سال
• هوشیار بودن
• اولین مرتبه انجام آنژیوگرافی عروق کرونر
• عدم وجود نقص شنوایی و بینایی
• عدم وجود اختلالات روانی
• عدم اعتیاد به مواد مخدر
• عدم پرکاری تیروئید و مشکلات تنفسی

معیارهای خروج:

• غیر طبیعی شدن علائم حیاتی در طی مطالعه
• وخیم شدن وضعیت بیمار در طی مطالعه

حجم نمونه بر اساس نتایج مطالعه مجیدی و همکاران (1383 ) با سطح اطمینان 95  درصد و توان آماری90 درصد و با استفاده از فرمول حجم نمونه ذیل، محاسبه گردید.

Z 1-α = 1/96                       Z 1-β = 1/28       

S1= 7/09                        S2= 10/46                X1= 48 11/                     X2= 37/31

محاسبه گردید. با توجه به سه گروهی بودن مطالعه، عدد بدست آمده در 1/4 ضرب شد که 20 نفر بدست آمد که جهت اطمینان از کفایت حجم نمونه در هر گروه 30 نفر و مجموعا 90 نفر به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته خواهد شد.

در ابتدا روش نمونه گیری به صورت در دسترس و بر مبنای معیارهای ورود به مطالعه و از بین بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر بستری در بخش قلب انجام می شود. سپس تخصیص تصادفی بیماران به سه گروه واقعیت مجازی، تکنیک تنفسی و کنترل با استفاده از روش بلوک های جایگشتی انجام خواهد شد.

الف) فرم اطلاعات دموگرافیک و بیماری واحد پژوهش : این فرم شامل 6 آیتم بوده که متغیرهای دموگرافیک از جمله: سن، جنس، وضعیت تاهل، تحصیلات، قومیت و متغیرهای مربوط به بیماری از جمله: بیماری های زمینه ای ثبت خواهد شد.

ب) فرم ثبت اطلاعات مربوط به شاخص های فیزیولوژیک:این فرم شامل 5 آیتم بوده که متغیرهای مربوط به شاخص های فیزیولوژیک از جمله: فشارخون سیستولیک، فشارخون دیاستولیک، تعداد نبض، تعداد تنفس و اشباع اکسیژن شریانی قبل و بعد از مداخله در آن ثبت خواهد شد.

ج) پرسشنامه اضطراب حالت اشپیل برگر

این پرسشنامه شامل مقیاس های جداگانه خودسنجی، برای اندازه گیری اضطراب حالت است. این مقیاس دارای بیست عبارت می باشد که به صورت مقیاس چهار گزینه ای لیکرت (خیلی کم/کم/زیاد/خیلی زیاد) اجرا می شود. به هرکدام از این عبارات نمره ای بین 1 تا 4 تخصیص می یابد. نمره 4 نشان دهنده ی حضور بالایی از اضطراب است که ده عبارت این مقیاس(3، 4، 6، 7، 9، 12، 13، 14، 17، 18) را شامل می شود و برای نمره گذاری ده عبارت دیگر(1، 2، 5، 8، 10، 11، 15، 16، 19، 20)، رتبه بالا برای هر عبارت ، نشان دهنده عدم اضطراب است. مقیاس اضطراب حالت احساسات فرد را 'در لحظه و در زمان پاسخگویی' ارزشیابی می کند. نمرات در دامنه 80-20 می باشد. نمرات بالاتر نشان دهنده اضطراب بیشتر فرد تکمیل کننده پرسشنامه می باشد.

پرسشنامه اضطراب حالت اشپیل برگر یک پرسشنامه استاندارد می باشد. در مطالعات زیادی در داخل و خارج کشور برای سنجش شدت اضطراب از آن استفاده شده است (58). مهرام (59) در سال 1372 مطالعه ای جهت استاندارد سازی آزمون اشپیل برگر انجام داد که ضریب پایایی آن بر اساس آلفای کرونباخ برای گروه هنجار در مقیاس اضطراب حالت 9084/0 اعلام شد و این میزان در گروه ملاک 9418/0 بود. ربیعی و همکاران (2007)  و روحی و همکاران (2005) در مطالعه مقدماتی  میزان پایایی آزمون اشپیل برگر را به ترتیب 89 و 90 درصد محاسبه کردند (60, 61). در مطالعات فوق تایید پایایی به روش همسانی درونی اندازه گیری شد بدین صورت که طی مطالعه ای مقدماتی این ابزار بر روی 20 نفر در یک نوبت تکمیل و سپس میزان پایایی آن ها با استفاده از آلفای کرونباخ (92/0=α) محاسبه شد. با توجه به اینکه مقیاس سنجش اضطراب حالت اشپیل برگر از نوع فاصله ای می باشد، بنابراین میزان پایایی بیشتر از 80 درصد خیلی خوب و عالی تلقی شده و بیشتر از 70 درصد قابل قبول محسوب می شود. در مطالعه حاضر پایایی ابزار اضطراب از طریق آلفای کرونباخ بررسی خواهد شد.

د) دستگاه مانیتورینگ شاخص های فیزیولوژیک : برای تعیین شاخص های فیزیولوژیک از  دستگاه مانیتورینگ مدل CardioSet LX110 ساخت کشور ایران استفاده خواهد شد. کالیبراسیون دستگاه توسط مهندس تجهیزات پزشکی تأیید خواهد شد.

این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی  است که در بخش CCU و PCCU  بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهر زاهدان در سال 1398 انجام خواهد شد. روش اجرای کار بدین صورت خواهد بود که پس از انتخاب بیماران بر اساس حجم نمونه ای که تعیین شده است و بر مبنای معیارهای ورود به مطالعه، پژوهشگر، اطلاعات مربوط به روش اجرا  و هدف از انجام تحقیق، فواید، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با واحد پژوهش ارتباط دارد به وی توضیح خواهد داد و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده داده و رضایت آگاهانه طبق فرم طراحی شده از بیمار اخذ می گردد، سپس تخصیص تصادفی بیماران به گروه واقعیت مجازی، تکنیک تنفسی و کنترل با استفاده از روش تخصیص تصادفی بلوک های جایگشتی انجام خواهد شد.

به منظور کنترل فشارخون و نبض از دستگاه نمایشگر علائم حیاتی CardioSet LX110 ساخت ایران استفاده می شود که قبل از شروع تحقیق با یک دستگاه فشارسنج استاندارد جیوه ای صحت میزان فشار خون و همچنین بوسیله گرفتن نبض یک دقیقه همزمان بوسیله ساعت، صحت میزان نبض در دقیقه ی نمایش داده شده روی دستگاه، توسط پژوهشگر سنجیده خواهد شد و کالیبراسیون دستگاه توسط مهندس تجهیزات پزشکی تایید خواهد شد. اندازه گیری فشارخون در هر سه گروه به صورت یکسان و به صورت بستن کاف در بازوی مناسب در پوزیشن نشسته و حدود یک ساعت قبل از ورود بیمار به اتاق آنژیوگرافی و  در بخش CCU یا PCCU انجام خواهد شد.

 اجرای مداخله در گروه های واقعیت مجازی و تنفس ریتمیک به این صورت خواهد بود که بیمارانی که کاندید آنژیوگرافی هستند و معیارهای ورود به مطالعه را دارا می باشند، قبل از ورود به اتاق آنژیوگرافی مورد مطالعه قرار می گیرند. پس از مراجعه پژوهشگر به بخش های مورد نظر و مشخص کردن بیماران دارای معیارهای ورود، ابتدا فرم اطلاعات دموگرافیک توسط بیمار تکمیل خواهد شد. سپس اندازه گیری شاخص های فیزیولوژیک بیمار از طریق دستگاه نمایشگر علائم حیاتی انجام و ثبت خواهد شد. همچنین پرسشنامه اضطراب حالت اشپیل برگر نیز توسط بیمار تکمیل می گردد. لازم به ذکر است در مواردی که بیمار بیسواد باشد یا قادر به تکمیل پرسشنامه نباشد، پرسشنامه ها از طریق پرسش از بیمار و توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد. زمان اجرای مداخله حدود یک ساعت قبل از ورود بیمار به اتاق آنژیوگرافی و پس از اندازه گیری های اولیه متغیرهای مطالعه خواهد بود. اجرای مداخله در دو گروه مداخله بدین شرح اجرا خواهد شد. در گروه تنفس ریتمیک  پژوهشگر برای هر بیمار نحوه انجام تکنیک تنفسی را توضیح خواهد داد. تکنیک تنفسی به روش سوخا پرانایاما sukha pranayama خواهد بود. به این صورت که از آزمودنی خواسته می شود تا روی صندلی نشسته و کاملا بدن خود را ریلکس نماید، سپس چشم ها را بسته و از او می خواهیم که به هیچ چیزی به جز فرآیند تنفس فکر نکند. از بیمار می خواهیم که دم و بازدم را به طور منظم و به آرامی از طریق سوراخ های بینی انجام دهد. به طور آگاهانه از تمام قسمت های ریه (قله، وسط و قاعده) در حین تمرینات سوخا پرانایاما استفاده کند. در حین دم انرژی را وارد ریه هایش  کند و تنش، استرس، بیماری را در حین بازدم از بدن بیرون  نماید. تلاش می کنیم در طی مداخله تنفس شرکت کنندگان را از طریق ارائه دستورالعمل های کلامی کنترل کنیم. مرحله دم و بازدم هر کدام 5 ثانیه، جمعا یک سیکل تنفسی 10 ثانیه به طول خواهد انجامید. تعداد تنفس 6 تنفس در دقیقه خواهد بود. برای مدت 5 دقیقه متوالی این تکنیک تنفسی اجرا خواهد شد (62). در گروه واقعیت مجازی، مداخله بدینصورت خواهد بود که برای بیماران  تصاویر آرامبخش با استفاده از دوربین واقعیت مجازی به مدت 5 دقیقه به نمایش درخواهد آمد (37). سطح اضطراب بیمار، شاخص های فیزیولوژیک از جمله: SBP,DBP,HR,RR,SPO2مجددا نیم ساعت بعد و یک ساعت بعد از مداخله اندازه گیری خواهد شد. بیماران در گروه کنترل مراقبت های روتین قبل از انجام آنژیوگرافی را دریافت خواهند نمود و اندازه گیری متغیرها مانند بیماران گروه مداخله در گروه کنترل نیز انجام خواهد شد.

داده های گردآوری شده در  نرم افزار آماری SPSS نسخه 16 وارد خواهد شد. همچنین سطح معنی داری در مطالعه حاضر کمتر از 0/05 در نظر گرفته خواهد شد.

جهت توصیف داده ها از آمار توصیفی (جداول توزیع فراوانی، میانگین و انحراف معیار) استفاده خواهد شد. در صورت نرمال بودن داده ها، جهت بررسی میانگین متغیرهای کمی در گروه های مورد مطالعه از آزمون آنالیز واریانس استفاده خواهد شد. در صورت متفاوت بودن گروه ها از آزمون تعقیبی توکی استفاده می شود.  جهت بررسی میانگین متغیرهای کمی قبل و بعد از مداخله به تفکیک در گروه ها از آزمون تی زوجی استفاده خواهد شد. در صورت نرمال نبودن داده ها، از آزمون ناپارامتری معادل استفاده خواهد شد. همچنین برای بررسی استقلال یا وابستگی متغیرهای کیفی با یکدیگر از آزمون کای دو استفاده می شود. جهت بررسی یکسان بودن متغیرهای زمینه ای در گروه ها در مورد متغیرهای کمی از آزمون تی مستقل و در مورد متغیرهای کیفی از آزمون کای دو استفاده خواهد شد و در صورتی که تفاوت بین گروه ها موجود باشد، با استفاده از آزمون کواریانس، اثر متغیر مورد نظر کنترل خواهد شد. همچنین جهت مقایسه میانگین ها در چند بار اندازه گیری بین گروه ها از آزمون آنالیز واریانس اندازه های تکراری استفاده خواهد شد.

'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

راهنمای اخلاقی کارآزمایی‌های بالینی در جمهوری اسلامی ایران1392

فصل اول: ارزیابی سود و زیان

1. کارآزمایی‌های بالینی باید کاملاً در چارچوب یک طرح‌نامه و دستورالعمل مکتوب طراحی و اجرا شوند. طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی باید دربردارنده‌ی بخش ملاحظات اخلاقی، هم‌چنین اطلاعات مربوط به بودجه‌ی پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفه‌ای، بیان هرگونه تعارض منافع احتمالی و تمهیدات مورد نظر برای ترغیب مشارکت افراد در مطالعه باشد.
2. شروع اجرای کارآزمایی منوط به بررسی و تأیید طرح‌نامه و دستورالعمل آن توسط کمیته‌ی اخلاق در پژوهش است. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق پایش کارآزمایی‌های در حال اجرا را دارد. پژوهشگر موظف است که اطلاعات مورد نیاز برای پایش را در اختیار کمیته قرار دهد.
3. پژوهشگر موظف است که در طول اجرای پژوهش، هرگونه حادثه یا عارضه‌ی نامطلوب جدی قابل انتساب به پژوهش را در اولین زمان ممکن، به کمیته‌ی اخلاق در پژوهش و سایر مراجع قانونی ذی‌ربط گزارش دهد.

فصل دوم: رضایت آگاهانه

1. اخذ رضایت آگاهانه برای کارآزمایی بالینی باید همواره به‌صورت کتبی باشد. فرم رضایت‌نامه باید دربردارنده‌ی تمامی اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری فرد جهت شرکت یا عدم شرکت در پژوهش – شامل اطلاعاتی که در بندهای بعدی این راهنما ذکر شده اند – باشد.
2.  فرم رضایت آگاهانه باید توسط پژوهشگر ارشد - یا عضو دیگری از تیم پژوهشی که آگاهی و توانایی لازم را دارد، به‌عنوان نماینده‌ی پژوهشگر ارشد - و آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او امضا شود. این فرم باید حداقل در دو نسخه تهیه شود که یک نسخه‌ی آن به آزمودنی تحویل داده می‌شود و نسخه‌ی دیگر باید توسط پژوهشگر نگه‌داری شود.
3.  در مواردی که فرد به هر دلیلی قادر به خواندن فرم رضایت‌نامه‌ی مکتوب نباشد، باید فرد ثالثی که دارای تعارض منافع نباشد، مندرجات فرم را به زبان قابل فهم برای آزمودنی توضیح داده، به پرسش‌های او پاسخ دهد. در این حالت، فرم باید علاوه بر امضای پژوهشگر و امضا یا اثر انگشت آزمودنی، واجد امضای فرد ثالث پیش‌گفته نیز باشد
4.  هنگام ارسال طرح‌نامه برای بررسی توسط کمیته‌ی اخلاق، فرم رضایت‌نامه‌ای که قرار است به آزمودنی‌ها ارائه شود، باید به طرح‌نامه پیوست باشد. بررسی اخلاقی طرح‌نامه‌ی کارآزمایی بالینی بدون بررسی و ارزیابی فرم رضایت آگاهانه‌ی آن معتبر نخواهد بود.
5.  برای اخذ رضایت، اطلاعات باید به زبانی ارائه شود که برای آزمودنی قابل فهم باشد. آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او باید فرصت کافی برای پرس‌وجو در مورد جزییات کارآزمایی را داشته باشند. باید به‌طور مشخص اعلام شود که کارآزمایی یک فرایند پژوهشی است که مشارکت در آن داوطلبانه است و عدم قبول شرکت یا خارج شدن از کارآزمایی در هر زمانی، مراقبت از نمونه، حقوق و سلامت وی را تحت تأثیر قرار نخواهد داد.

میزان دقت واحد های پژوهش در زمان پاسخگوئی به سولات و وضعیت روانی آنها بر نحوه پاسخگوئی موثر بوده که کنترل کامل آنها میسر نبوده ولی سعی شد با ایجاد شرایط زمانی یکسان و محیط مناسب این محدودیت بطور نسبی کنترل گردد.

از آنجایی که دیدگاه ها و نگرش افراد متفاوت است تاثیرپذیری آموزش های ارائه شده در افراد مختلف می تواند متفاوت باشد که با توضیحات بیشتر برای آنها کنترل خواهد شد.

تنفس ریتمیک، واقعیت مجازی، اضطراب، شاخص های فیزیولوژیک،آنژیوگرافی عروق کرونر

Coronary Angiography-Anxiety-Physiologic Indices-Rhythmic breathing-Virtual Reality

1.            Marques-Vidal P, Ruidavets J, Cambou J, Ferrieres J. Incidence, recurrence, and case fatality rates for myocardial infarction in southwestern France, 1985 to 1993. Heart. 2000;84(2):171-5.

2.            Wong ND. Epidemiological studies of CHD and the evolution of preventive cardiology. Nature Reviews Cardiology. 2014;11(5):276.

3.            Ghasemzadeh Z, Abdi H, Asgari S, Tohidi M, Khalili D, Valizadeh M, et al. Divergent pathway of lipid profile components for cardiovascular disease and mortality events: Results of over a decade follow-up among Iranian population. Nutrition & metabolism. 2016;13(1):43.

4.            Fauci W, Braunwald E, Kasper D, Hauser S, Longo D, Jameson J. Harrison principle of internal medicine. 18th. New York: MC Graw-Hill; 2012.

5.            Mohammadpour A, Mohammadian B, Basiri Moghadam M, Nematollahi MR. The effects of topical heat therapy on chest pain in patients with acute coronary syndrome: a randomised double‐blind placebo‐controlled clinical trial. Journal of clinical nursing. 2014;23(23-24):3460-7.

6.            RAHMANI R, AHMADIAN YR, Motahedian E, Rahimi A. To assess the effect of planed meeting on the physiologic indicators of the patients who suffer from Acute Coronary Syndrome. 2013.

7.            O'Brien F, O'Donnell S, McKee G, Mooney M, Moser D. Knowledge, attitudes, and beliefs about acute coronary syndrome in patients diagnosed with ACS: an Irish cross-sectional study. European journal of cardiovascular nursing : journal of the Working Group on Cardiovascular Nursing of the European Society of Cardiology. 2013;12(2):201-8.

8.            Hashemy S, Zakerimoghadam M. Comparative study of the effect of muscle relaxation and music therapy on anxiety level in patients waiting for cardiac catheterization. Cardiovascular Nursing Journal. 2013;1(4):22-30.

9.            Miri R, Aghahosseini M, Farzaneh S. Correlation between blood groups and ischemic heart disease in patients referred to university affiliated hospitals. Pejouhandeh. 2009;14(3).

10.          Naghavi M, Abolhassani F, Pourmalek F, Lakeh MM, Jafari N, Vaseghi S, et al. The burden of disease and injury in Iran 2003. Population health metrics. 2009;7(1):9.

11.          Yılmaz E, Gürgün C, Dramalı A. Minimizing short-term complications in patients who have undergone cardiac invasive procedure: a randomized controlled trial involving position change and sandbag. Anatolian Journal of Cardiology/Anadolu Kardiyoloji Dergisi. 2007;7(4).

12.          Braunwald E. Heart Disease: A TextBook of Cardiovascular Medicine Vol2. 1997.

13.          Jamshidi N, Abbaszadeh A, Kalyani MN, Sharif F. Effectiveness of video information on coronary angiography patients’ outcomes. Collegian. 2013;20(3):153-9.

14.          Jamshidi N, Abaszade A, Najafi-Kaliani M. Stress, anxiety and depression of patients before coronary angiography. Zahedan Journal of Research in Medical Sciences. 2012;13(10):29-.

15.          Khosravan S, Tolidei-ie H, Sayah B, Maleki F, Saber N. The perceived pain of myocardial infarction in patients with and without type 2 diabetes mellitus. Medical-Surgical Nursing Journal. 2014;3.

16.          Vardanjani MM, Alavi NM, Razavi NS, Aghajani M, Azizi-Fini E, Vaghefi SM. A randomized-controlled trial examining the effects of reflexology on anxiety of patients undergoing coronary angiography. Nursing and midwifery studies. 2013;2(3):3.

17.          Madan S, Froelicher E, Woods S, Froelicher E, Motzer S, Bridges E. Psychosocial risk factors: assessment and management interventions. Cardiac Nursing 6th ed Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins. 2010:765-78.

18.          Torabi M, Salavati M, Ghahri Sarabi A. Effects of reflexology foot massage and Benson relaxation on anxiety and physiological parameters of patients candidate for angiography. Scientific Journal of Hamadan Nursing and Midwifery Faculty. 2012;20(1):63-71.

19.          Hasavari F, Paryad E, Khorsandfard M, KazemnejadLeili E. The effect of foot reflexive massage on anxiety in patients undergoing coronary angiography. Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2018;7(4):2100-14.

20.          Abdi Joubari H, Abdi Joubari F, Tahmasebi H, Hejazi S. EFFECT OF AROMATHERAPY WITH ORANG E ESSENTIAL OILS ON ANXIETY IN PATIENTS EXPERIENCING CORONARY ANGIOGRAPHY: A RANDOMIZED CONTROL TRIAL. The J Urmia Nurs Midwifery Fac. 2018;15(11):806-14.

21.          Pourmovahed Z, Tavangar H, Mozaffari F. Evaluation of the effect of music on anxiety level of patients hospitalized in cardiac wards before angiography. Medical-Surgical Nursing Journal. 2016;5(2):13-8.

22.          Mansoorzadeh K, Afazel M, Taghadosi M, Gilasi H. The effect of acupressure on anxiety and dysrhythmia in patients undergoing cardiac catheterization. Life Sci J. 2014;11(1):153-7.

23.          Harkness K, Morrow L, Smith K, Kiczula M, Arthur HM. The effect of early education on patient anxiety while waiting for elective cardiac catheterization. European Journal of Cardiovascular Nursing. 2003;2(2):113-21.

24.          Wooten SV, Cherup N, Mazzei N, Patel S, Mooney K, Rafiq A, et al. Yoga Breathing Techniques Have No Impact on Isokinetic and Isoinertial Power. Journal of strength and conditioning research. 2018.

25.          YAGHOUBI M, Fathi M, MAHMOUDI S, AHMADI FE. Effectiveness of simultaneous rhythmic breathing and Z–track method in prone position with foot internal rotation on the pain associated with intramuscular injection. 2009.

26.          Foji S, Tadayonfar MA, Mohsenpour M, Rakhshani MH. The study of the effect of guided imagery on pain, anxiety and some other hemodynamic factors in patients undergoing coronary angiography. Complementary therapies in clinical practice. 2015;21(2):119-23.

27.          Kitko J. Rhythmic breathing as a nursing intervention. Holistic nursing practice. 2007;21(2):85-8.

28.          Borzou S, Falegary G, TORKAMAN B. Survey effect of rhythmic breathing on the intensity of pain in the post orthopedic surgery patients. 2002.

29.          Seraji A, Vakilian K. The comparison between the effects of aromatherapy with lavender and reathing techniques on the reduction of labor pain. Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2011;1(1):34-41.

30.          FARZIN AF, ZARE M, MOUSAVI GSM, BEHNAM VH, TALEBI S. COMPARATIVE STUDY OF THE EFFECT OF ALLAH’S RECITATION AND RHYTHMIC BREATHING ON POSTOPERATIVE PAIN IN ORTHOPEDIC PATIENTS. 2018.

31.          M A, A A, H E, M F. The Effect of Virtual Reality (VR) on Psychological Disorders in Cancer Caseses. Military Caring Sciences. 2017;4(1):49-57.

32.          Almasi S. Diagnosis and Treatment of Diseases in Virtual Environment. Journal of Modern Medical Information Sciences. 2017;3(1):62-72.

33.          Maples-Keller JL, Bunnell BE, Kim S-J, Rothbaum BO. The Use of Virtual Reality Technology in the Treatment of Anxiety and Other Psychiatric Disorders. Harvard review of psychiatry. 2017;25(3):103-13.

34.          Srivastava K, Das R, Chaudhury S. Virtual reality applications in mental health: Challenges and perspectives. Industrial psychiatry journal. 2014;23(2):83.

35.          Villani D, Riva F, Riva G. New technologies for relaxation: The role of presence. International Journal of Stress Management. 2007;14(3):260.

36.          Patel A, Schieble T, Davidson M, Tran MC, Schoenberg C, Delphin E, et al. Distraction with a hand‐held video game reduces pediatric preoperative anxiety. Pediatric Anesthesia. 2006;16(10):1019-27.

37.          Ganry L, Hersant B, SidAhmed-Mezi M, Dhonneur G, Meningaud J. Using virtual reality to control preoperative anxiety in ambulatory surgery patients: a pilot study in maxillofacial and plastic surgery. Journal of stomatology, oral and maxillofacial surgery. 2018.

38.          Majidi A. Quran recitation impact on anxiety levels of patients before coronary angiography. J Guilan Univ Med Sci. 2005;13:61-7.

39.          Richards SH, Anderson L, Jenkinson CE, Whalley B, Rees K, Davies P, et al. Psychological interventions for coronary heart disease: Cochrane systematic review and meta-analysis. European journal of preventive cardiology. 2018;25(3):247-59.

40.          Raiesdana N, Kamali E, Soleimani M. Assessment of situational and heart focused anxiety in patients with coronary artery disease before angiography. Koomesh. 2017:199-206.

41.          Moradi T, Adib Hajbaghery M. State and Trait Anxiety in Patients Undergoing Coronary Angiography. International Journal of Hospital Research. 2015;4(3):123-8.

42.          Izadi-Tameh A, Sadeghi R, Safari M, Esmaeili-Douki Z. Effect of Verbal and audio methods of training on pre-surgery anxiety of patients.

43.          Bagheri M, Talepasand S, Rahimian Booger I. Comparison of psychological risk factors among patients with and without myocardial infraction relapses. Koomesh. 2014;15(2):154-61.

44.          Babaei M. بررسی تاثیر واقعیت مجازی بر کنترل درد ناشی از باز کردن راه وریدی در کودکان 6تا 12 ساله مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی قدس وابسته به دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1391. 2012.

45.          Borzou SR, Akbari S, Falahinia G-H, Mahjub H. Effect of rhythmic breathing on pain intensity during insertion of vascular needles in hemodialysis patients. HAYAT. 2014;19(4):6-14.

46.          Bozorg-Nejad M, Azizkhani H, Ardebili FM, Mousavi SK, Manafi F, Hosseini AF. The Effect of Rhythmic Breathing on Pain of Dressing Change in Patients with Burns Referred to Ayatollah Mousavi Hospital. World journal of plastic surgery. 2018;7(1):51.

47.          Hasavari F, Paryad E, Khorsandfard M, Kazemnejad Leili E. The effect of foot reflexive massage on anxiety in patients undergoing coronary angiography. Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2018;7(4):2100-14.

48.          Majidi S. Recitation effect of holy Quran on anxiety of patients before undergoing coronary artery angiography. Journal of Guilan University of Medical Sciences. 2004;13(49):61-7.

49.          Atik D, Atik C, Karatepe H, Karatepe C, Çınar S. The effect on anxiety level of coronary angiographic result and the perception of pain. International Journal of Research in Medical Sciences. 2017;3(2):391-8.

50.          Shrestha S. An Implementation of Virtual Reality in Nursing Simulation Scenarios: Southeastern Louisiana University, Integrated Science and Technology; 2016.

51.          Atkinson R, Nolen-Hoeksema S. Atkinson & Hilgard's Introduction to Psychology. New York: McGraw-Hill; 2004.

52.          Hinkle J, Cheever K. Brunner & Suddarth's Textbook Of Medical-Surgical Nursing. 2014. Lippincott Williams & Wilkins; 2014.

53.          Roberts WC. Good Books Received in Cardiovascular Disease in 2017 and in Early 2018. Elsevier; 2018.

54.          MEMBERS WG, Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, Cushman M, Das SR, et al. Heart disease and stroke statistics—2017 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2017;135(10):e146.

55.          Gray H, Standring S. Gray's anatomy: Arcturus Publishing; 2008.

56.          Hall JE. Guyton and Hall textbook of medical physiology e-Book: Elsevier Health Sciences; 2015.

57.          Marino PL. Marino's the ICU Book: Lippincott Williams & Wilkins; 2013.

58.          Bidgoli MM, Taghadosi M, Gilasi H, Farokhian A. The effect of sukha pranayama on anxiety in patients undergoing coronary angiography: a single-blind randomized controlled trial. Journal of cardiovascular and thoracic research. 2016;8(4):170.

59.          Habibzadeh H, Rasouli D. EFFECT OF VIDEO INFORMATION ON ANXIETY LEVEL AND HEMODYNAMIC PARAMETERS OF PATIENTS UNDERGOING CORONARY ANGIOGRAPHY. Journal of Urmia Nursing And Midwifery Faculty. 2018;16(4):295-302.

60.          Mahram B. The normative of Spielberger anxiety test in Mashhad city: Thesis of module and evaluation in psychology. Psychology College Allameh Tabatabaie University, Tehran, 2000.(Persian); 2000.

61.          Rabiee M, Kazemi Malek Mahmodi S, Kazemi Malek Mahmodi S. The effect of music on the rate of anxiety among hospitalized children. Journal of Gorgan University of Medical Sciences. 2007;9(3):59-64.

62.          Roohy G, Rahmany A, Abdollahy A, GhR M. The effect of music on anxiety level of patients and some of physiological responses before abdominal surgery. Journal of Gorgan university of medical sciences. 2005;7(1):75-8.

این پژوهش جهت بررسی مقایسه ای تاثیر واقعیت مجازی و تنفس ریتمیک بر اضطراب و شاخص های فیزیولوژیک بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر انجام خواهد شد. بیماران در یک گروه مداخله تمرین تنفس ریتمیک و در یک گروه مداخله واقعیت مجازی را دریافت می کنند و بیماران گروه کنترل مراقبت های روتین بخش آنژیوگرافی را دریافت خواهند کرد.

ندارد

پس از اتمام پژوهش مشخص خواهد شد که تاثیر این مداخلات چگونه است و آیا تاثیر متفاوتی از یکدیگر دارند یا نه. اجرای این روش ها بدون هزینه و آسان می باشد و در صورت تائید تاثیر می توان از آنها جهت کاهش اضطراب و بهبود وضعیت بیماران کاندید آنژیوگرافی استفاده کرد.

این روش عوارض جانبی برای بیمار به دنبال نخواهد داشت.

------

طرح برای بیمار هزینه ای در برنخواهد داشت.

در صورت عدم پذیرش روش انتخابی پژوهشگر، بیماران مطابق معمول مراقبت های روتین را دریافت خواهند کرد.

نتایج کاملا محرمانه بوده و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیمار محرمانه خواهد ماند، داده های جمع آوری شده از بیماران به صورت جمعی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

در صورت داشتن هرگونه سؤال می توانید با شماره تلفن 09363101367 تماس بگیرید.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام

فرم اطلاعات دموگرافیک و بیماری

سن: ..... سال

جنس: مرد□  زن□

وضعیت تاهل:متاهل□    مجرد□

تحصیلات: بیسواد□  ابتدایی□   سیکل□  دیپلم□  فوق دیپلم□  لیسانس□   فوق لیسانس□  دکتری و بالاتر□

بیماری زمینه ای:دیابت□    قلبی□    گوارشی□    تنفسی□

پرسشنامه اضطراب حالت اشپیل برگر