
| کد طرح | 9217 |
| عنوان فارسی طرح | ارزیابی ارزش تشخیصی تست آنتی ژن ویروس کریمه کنگو در نمونه های سرم، ادرار و بزاق بیماران مشکوک به تب کریمه کنگو |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of the diagnostic value of virus antigen in serum, urine and saliva in patients suspected of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever( CCHF) . |
| نوع طرح | بنیادی-کاربردی |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | بررسی مقطعی(Cross sectional)(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | بیمارستان بوعلی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 450 |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| ندالسادات تراب جهرمی | دانشجو | تدوین طرح | متخصص | neda.to.66@gmail.com |
| ملیحه متانت(پژوهشگر/استاد راهنما) | استاد راهنما | تدوین طرح | متخصص | malihemetanat@yahoo.com |
| سیدمهدی طباطبائی | مشاور | متودولوژیست | دکترای تخصصی | zu.healthdeputy@gmail.com |
| مصطفی صالح وزیری | استاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجویی | انجام آزمایشات | نامعلوم | m.salehi@pasteur.ac.ir |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | ارزیابی ارزش تشخیصی تست آنتی ژن ویروس کریمه کنگو در نمونه های سرم، ادرار و بزاق بیماران مشکوک به تب کریمه کنگو |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation of the diagnostic value of virus antigen in serum, urine and saliva in patients suspected of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever( CCHF) . |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | تب های خونریزی دهنده ویروسی عمومانوعی از بیماری های عفونی مشترک بین انسان و دام هستند که توسط گروه متنوعی از ویروس های RNA دار ایجاد شده و موجب بیماری خونریزی دهنده حاد می شوند. علایم معمولا با سندرم بالینی تب، درد عضلانی، ضعف، بی حالی، خونریزی و در بعضی موارد با افت فشارخون، شوک و مرگ مشخص می شوند. انواع تب های خونریزی دهنده نظیر تب خونریزی دهنده کریمه –کنگو[1]، تب دره ریفت، تب زرد، تب لاسا، تب دانگ و تب ابولا وجود دارند(1). ویروس های عامل تب خونریزی دهنده معمولا توسط ناقلین بندپا یا تماس با حیوانات مخزن آلوده به انسان منتقل می شود. خطر انتقال تب خونریزی دهنده ویروسی در آزمایشگاه ها و مراکز ارائه خدمات بهداشتی کاملا اثبات شده است(2). تب خونریزی دهنده کریمه کنگو یک بیماری ویروسی خونریزی دهنده تب دار حاد مشترک بین انسان و دام می باشد. این بیماری مرگ و میر بالایی دارد که 3 تا 30 % گزارش شده است(1). موارد بالینی بیماری را به سه نوع ذیل طبقه بندی می کنند: مظنون[2]: شروع ناگهانی بیماری با تب به همراه درد عضلات، تظاهرات خونریزی دهنده(راش، پتشی، خونریزی از بینی و مخاط دهان، استفراغ خونی یا ملنا، هماچوری) به همراه یکی از علائم اپیدمیولوژیک( سابقه گزش کنه یا له کردن کنه با دست، تماس مستقیم با خون تازه یا سایر بافت های حیوانات یا دام های آلوده و گوشت تازه، تماس مستقیم با ترشحات دفعی بیمار قطعی و یا مشکوک، اقامت یا مسافرت در یک محیط روستایی که احتمال تماس با دام های آلوده وجود دارد. محتمل[3]: موارد مظنون+ ترومبوسیتوپنی و لکوسیتوز ویا لوکوپنی، قطعی[4]: موارد محتمل+ تست سرولوژیک مثبت یا جدا کردن ویروس ،PCR یا آنتی ژن های ویروسی در خون(3). ویروس عامل بیماری یک آربوویروس از جنس orthonariovirus و خانواده Nairoviridaeمی باشد. (4). این بیماری گسترده ترین و مهم ترین عفونت ویروسی منتقل شونده از طریق کنه در جهان می باشد و در بیش از ۳۱ کشور در آفریقا اروپا، آسیا و خاورمیانه گزارش شده است(5). اولین مورد بیماری در انسان، در ایران در سال ۱۹۹۹ مشاهده شد و تاکنون بیش از هزار مورد تأیید تمام نواحی کشور به ثبت رسیده است.تب خونریزی دهنده کریمه کنگویک بیماری بازپدید ویروسی می باشد که به دلیل مرگ و میر بالا، قابلیت انتقال انسان به انسان، عدم وجود واکسن و درمان مورد تایید[5]FDA، و غیر قابل ریشه کن بودن از سوی سازمان بهداشت جهانی[6]عنوان یک چالش عمده بهداشتی مطرح شده است (6). مخزن ویروس CCHF در طبیعت کنه ها هستند و ویروس به روش های مختلف از جمله transsatdial، trasnovarial و transsexual بین کنه ها منقل می شود(7).هنوز واکسن مورد تاییدی بر علیه این ویروس وجود ندارد (8). تشخیص سریع بیماری CCHF از دو جنبه اهمیت فراوان دارد: 1- با تشخیص و یا رد بیماری، پزشک می تواند رژیم درمانی مناسب را انتخاب کند2- تشخیص سریع بیماری می تواند در اتخاذ به هنگام اقدامات کنترل عفونت جهت جلوگیری از انتشار بیماری موثر باشد(9). با این وجود تشخیص قطعی CCHF با توجه به علائم غیر اختصاصی آن به خصوص در مراحل اولیه ( که با علائم بسیاری از بیماری های عفونی و حتی برخی از اختلالات غیر واگیر مشترک است) تنها از طریق بررسی آزمایشگاهی محقق می گردد. روش های تشخیص عفونت CCHF عبارتند از: جداسازی ویروس، شناسایی ژنوم ویروس و شناسایی آنتی بادی های ضد ویروس. جداسازی ویروس زمانبر بوده و جداسازی آن میبایست در آزمایشگاههای با سطح ایمنی زیستی ۴ انجام شود. لذا جداسازی ویروس روش مناسبی برای تشخیص روتین آزمایشگاهی نمی باشد. شناسایی آنتی بادی های ضد ویروس معمولا حدود 1 هفته پس از بروز علائم بالینی امکان پذیر می باشد و بنابراین این روش ها برای تشخیص زودرس بیماری گزینه ایده آل نیست. همچنین در موراد شدید بیماری که منجر به فوت می شود پاسخ آنتی بادی مشاهده نمی شود. در مقابل شناسایی ژنوم بر اساس تکنیک RT-PCR روشی مناسب برای شناسایی عفونت در فاز حاد بیماری است. ژنوم ویروس از روز اول بیماری تا حدود یک هفته پس از آن در نمونه سرم قابل شناسایی می باشد. به علاوه این روش دارای حساسیت و اختصاصیت بالا بوده و امکان بررسی های فیلوژنتیک را نیز فراهم می آورد(9). درحال حاضر تشخیص ژنوم ویروس CCHF در عمده مناطق اندمیک برروی نمونه سرم انجام می شود ( 10). اخیرا سازمان بهداشت جهانی لیستی از بیماری های عفونی منتشر کرده است که به احتمال زیاد در آینده نزدیک منجر به اپیدمی های گسترده خواهند شد و بر لزوم انجام پژوهش های کاربردی برروی این عوامل تاکید داشته است. یکی از این عوامل CCHF می باشد و یکی از حوزه های پژوهشی مورد تاکید سازمان بهداشت جهانی در خصوص CCHF، بررسی ظرفیت نمونه های بالینی مختلف از جمله ادرار و بزاق در به کار گیری جهت شناسایی ویروس است. ( 11). در برخی از نمونه ها از جمله بزاق و ادرار ممکن است بتوان ویروس را دربازه طولانی تر نسبت به سرم مورد شناسایی قرار داد.این موضوع در مورد دیگر آربووویروس ها از جمله ویروس زیکا و دنگی مشاهده شده است بطوریکه در برخی مطالعات ارجحیت نمونه های ادرار و بزاق برای شناسایی ژنوم ویروس نسبت به سرم پیشنهاد شده است (10,12). به علاوه به کار گیری نمونه های غیر تهاجمی مثل بزاق و ادرار هم از نظر تسهیل در نمونه گیری (به ویژه در طغیان های واقع در مناطق فاقد امکانات خونگیری)و انجام آزمایش (سریع و ساده )و هم از نظر کاهش خطر نیدل استیک شدن دارای اهمیت است. با توجه به اینکه بر طبق گزارشات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، استان سیستان و بلوچستان یکی از کانون های عمده آلودگی در ایران در حال حاضر می باشد ( 13)و اینکه اکثر مطالعات فقط به بررسی نمونه های سرم پرداخته است و مطالعه ای که بررسی نمونه ادرار، بزاق را داشته باشد یافت نشد لذا این مطالعه با هدف بررسی آنتی ژن ویروس تب خونریزی دهنده کریمه-کنگو(CCHF) در نمونه های سرم، ادرار و بزاق در بیماران مشکوک به CCHF مطرح میگردد . بررسی آنتی ژن در بزاق و ادرار بعلت تسهیل در نمونه گیری و اینکه انجام الیزا نسبت به تستهای مولکولی کم هزینه تر و سریعتر میباشد ارزشمند میباشد. مرور متون: درمطالعات کمی به بررسی آنتی ژنیک ویروس تب کونگو در سایر مایعات بدن پرداخته اند و موارد محدودی در مورد سایر اربوویروس های انجام شده که در ذیل اشاره می شود : درمطالعهPshenichnaya و همکاران، در سال 2016 ژنوم ویروس زیکا تا 58 روز پس از بروز علائم در نمونه خون کامل، تا 26 روز در نمونه ادرار و فقط 3 روز در نمونه سرم شناسایی شد(14).در مطالعه Darshana Makwanaو همکاران در سال 2015 که در کشور هند انجام گرفت ژنوم ویروس CCHF در نمونه ادرار تا 13 روز پس از بروز علائم قابل ردیابی بود(15). در مطالعه ی Haydar Erdogan و همکاران در سال 2011، که با هدف بررسی حضور RNA ویروسی در اشک بیماران مبتلا به تب خونریزی کریگو-کنگو بر روی 11 بیمار مبتلا به CCHF انجام شد. تشخیص CCHF بر اساس یافته های بالینی و اپیدمیولوژیک و شناسایی IgM اختصاصی ویروس و CCHFV RNA در نمونه های سرم بیماران انجام شد. سپس نمونه اشک بیماران با CCHFV RNA مثبت تحت آزمایش برای RNA ویروسی قرار گرفتند.در یک بیمار از 11 بیمار تنهامارکر مثبت آنتی بادی IgM اختصاصی ویروس CCHF داشت و چهار نفر از11بیمار تنها RNAویروس در سرم مثبت بودند. هر دو RNA ویروسی و IgMاختصاصی ویروس درسرم شش بیمار شناسایی شد. اگر چه وجود RNA CCHFV در 10 (9/90٪)نمونه سرم بیماران مشاهده شد، لیکن هیچ یک از اشک های بیماران RNA ویروسی وجود نداشت. نتایج اولیه حاصل از این مطالعه نشان داد که حضور RNA CCHFV در اشک در بیماران مبتلا به بیماری CCHF تشخیص داده نشده است .این نشان می دهد که اشک های بیماران CCHF ممکن است پتانسیل انتقال ویروس CCHFV را نداشته باشند(16). در مطالعه بودور و همکاران در سال 2009، RNA ویروسی CCHFV در نمونه های بزاق و ادرار بیماران آلوده مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه ، ژنوم ویروس CCHF در بزاق پنج نفر از شش بیمار و در نمونه های ادرار دو از سه بیمار مشخص شد. جالب توجه است، در این مطالعه ، سطوح بار ویروسی در نمونه بزاق و نمونه های ادرار مشابه با نمونه های خون بود به جز یک بیمار، که سطح بار ویروسی در خون ،در مقایسه با بزاق یا ادراربالاتر بود(17). Kibadi و همکاران در سال 1999، گزارش کرده اند که بعد دوازده روز پس از شروع بیماری، آنتی ژن های ویروسی ابولا در خون یا پلاسما با آزمایش ELISA تست آنتی ژن قابل تشخیص نیستند، اما ویروس ابولا با واکنش زنجیره ای پلیمراز قابل تشخیص است(18). در مطالعه تجربی ای که Majidzadeh Ardabili و همکاران در سال 2011، کارهای تحقیقاتی مختلف در زمینه تشخیص تب کریمه کنگو انجام دادند. تشخیص ازمایشگاهی این بیماری در پایگاههای اطلاعاتی دنیا و ایران،بر اساس سه روش است : جداسازی ویروس، آزمایش های سرولوژیک و,IIF) RPHA و( ELISAو روش های تعیین آنتی ژن ELISA) ، RT-PCR، زمان RT-PCR و Microarray) . تشخیص زودرس برای درمان به موقع بیمار، پیشگیری از عفونت های بیمارستانی ضروری است. همچنین، افتراق بین سویه های غیرنوترکیب شده و نوترکیب ضروری است وکه با تاسیس امکانات آزمایشگاهی با امنیت زیستی 4 امکان پذیرمی شود(19). در سال 2002و 2003 در ترکیه 19 نفر مراجعه کننده به بیمارستان مشکوک به تب خونریزی دهنده کریمه –کونگو یا بیماری مشابه ویروسی بودند.. شش نمونه سرم تست شد، تمام شش نمونه مثبت برای IGM antibody علیه ویروس CCHF مثبت بودند. ازدو نمونه ویروس CCHF جدا شد.تجزیه و تحلیل ژنتیکی (بررسی های فیلوژنتیک)نشان داد که آنها به شدت بانوع یوگسلاوی سابق و جنوب غربی روسیه ارتباط دارند. این موارد اولین مورد از CCHF در ترکیه است.(20). |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | آنتی ژن ویروس CCHF در نمونه سرم /ادرار/بزاق یافت می شود. حساسیت و ویژگی و ارزش اخباری مثبت و منفی تست آنتی ژن ویروس CCHF در سرم ، ادرار، بزاق چقدر است؟ |
| هدف کلی طرح | ارزیابی ارزش تشخیصی تست آنتی ژن ویروس کریمه کنگو در نمونه های سرم، ادرار و بزاق بیماران مشکوک به CCHFمراجعه کننده به بیمارستان بوعلی زاهدان |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| اهداف اختصاصی | تعیین آنتی ژن ویروس CCHF در نمونه سرم و ادرار و بزاق در بیماران مشکوک بهCCHF مراجعه کننده به بیمارستان بوعلی زاهدان. تعیین حساسیت و ویژگی و ارزش اخباری مثبت و منفی تست آنتی ژن ویروس CCHF در سرم ، ادرار، بزاق |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه های علوم پزشکی ، پزشکان ، بیمارستان ها |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| تعریف واژه های تخصصی | 1-تب خونریزی دهنده کریمه – کنگو(CCHF ):تب کریمه کنگو یک بیماری خونریزی دهنده و خطرناک بوده و عامل آن ویروسی از خانواده بونیاویریده و جنس نایروویروس است که توسط گزش کنه هیالوما منتقل می شود.انتقال از طریق گزش کنه یکی از راه های مهم ابتلا به شمار می آید.انیان نیز در اثر تماس مستقیم (پوشش های مخاطی) با خون و ترشحات یا بافت های دام آلوده و یا در اثر تماس با افراد بیمار و یا وسایل آلوده آنها به بیماری مبتلا می شود(21). 2- The sensitivity, specificity, positive predictive value and negative predictive value
Sensitivity: A/(A+C) × 100 Specificity: D/(D+B) × 100 Positive Predictive Value: A/(A+B) × 100 Negative Predictive Value: D/(D+C) × 100 |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | توصیفی-مقطعی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جامعه مورد مطالعه: کلیه ی بیماران مشکوک به CCHF مراجعه کننده به بیمارستان بوعلی زاهدان در بازه زمانی یکساله معیارهای ورود: بیماران مشکوک به CCHF (بر اساس دستورالعمل های موجود با یافته های اپیدمیولوژیک،بالینی، ازمایشگاهی) با رضایت آگاهانه. معیار خروج، عدم رضایت جهت شرکت در مطالعه |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | بیماران مشکوک CCHF که در بازه زمانی یکساله، حداقل 20 نفر در بیمارستان بوعلی زاهدان بستری و برای آنها توسط متخصص عفونی، براساس یافته های بالینی، اپیدمیولوژیک و ازمایشگاهی، تشخیص CCHFاحتمالی گذاشته شده است.( بر اساس جدول Swanepoel در دستورالعمل کشوری ) |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری به صورت آسان یا در دسترس از افراد مراجعه کننده به بیمارستان بوعلی زاهدان که مشکوک به CCHF می باشند انجام خواهد گرفت. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | پرسشنامه-آزمایش |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | بعد از تصویب طرح در شورای پژوهش و کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و پس از تکمیل فرم رضایت نامه آگاهانه و اعلام آمادگی جهت ورود به مطالعه ،به مرحله اجرا درخواهد آمد.در این پژوهش ابتدا به روش نمونه گیری آسان یا در دسترس از بین افراد مراجعه کننده به بیمارستان بوعلی که مشکوک به CCHF هستند بر اساس ملاک های ورود و خروج انتخاب می شود.پس از تکمیل فرم رضایت آگاهانه برای هر فرد، اطلاعات دموگرافیک ثبت میگردد .سپس از افراد مورد نظر با رعایت کلیه ی احتیاطات بهداشتی لازم، نظیر استفاده از دو جفت دستکش مخصوص آزمایشگاهی، عینک، روپوش و ... نمونه گیری می شود. نمونه های سرم، ادرار و بزاق، از بیماران تهیه خواهد شد. نمونه اول در روز صفر (روز بستری ) گرفته شود. نمونه گیری در روزهای 5 و 10 بستری در بیمارستان تهیه خواهد شد. حجم مورد نیاز از هر نمونه ( ادرار، سرم، بزاق) 3 سی سی می باشد ابتدا سرم ها را به لوله کرایوتیوپ پلاستیکی منتقل نموده و درب آن را محکم بسته و سپس به وسیله پارافیلم درب آن ها پوشانده شده و پس از درج کد بیمار مربوطه در پشت لوله ها با مارکرهای Water resistanceلوله ها را در یک لوله بزرگتر فالگون 50 سی سی پلاستیکی قرار می دهیم و درب آن را محکم بسته و به وسیله پارافیلم نیز پوشانده می شود سپس نمونه ها را در accine carrier boxv در مجاورت کیسه یخ(Ice bag) قرار داده و در زنجیره سرد در اولین فرصت همراه با فرم های مربوطه، به آزمایشگاه آربوویروس و تب های هموراژیک ویروسی انیستوپاستور ایران ارسال می گردد. طبق روتین، استخراج RNA با استفاده ار کیت های تجاری شرکت کیاژن انجام خواهد شد. استخراج RNAاز نمونه های سرم، صورت می گیرد. - شناسایی ژنوم با استفاده از روش Real Time RT-PCR انجام می گردد. شناسایی آنتی بادی شناسایی آنتی بادی های IgMو IgG ( تا این مرحله بطور روتین توسط انستیتو پاستور صورت میگیرد) طبق دستورالعمل کشوری جدولی براساس یافته های اپیدمیولوژیک و علایم بالینی و یافته های آزمایشگاهی تدوین شده است چنانچه جمع امتیازات کسب شده از این جدول 12 یا بیشتر گردد احتمال بیماری تب خون ریزی دهنده کریمه کنگومطرح میشود و موارد قطعی شامل موارد محتمل + تست سرولوژیک یا مولکولی مثبت است. آنتی ژن ویروس با استفاده از کیت های الیزا در نمونه های سرم و بزاق و ادرار بررسی خواهد شد ونتایج ثبت خواهد شد. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) |
برای تجزیه و تحلیل داده ها ا نرم افزار spssنسخه ی 24 استفاده می شود. روش های آمار توصیفی شامل فراوانی ، درصد فراوانی، میانگین، واریانس و انحراف معیار در این پژوهش استفاده خواهد شد. حساسیت و ویژگی و ارزش اخباری مثبت و منفی تست آنتی ژن ویروس CCHF در سرم ، ادرار، بزاق تعیین خواهد شد. معیار مقایسه (گلد استاندارد) مجموعه ای از علایم بالینی، اپیدمیولوژیک و آزمایشگاهی است ابتدا بیماران محتمل وارد مطالعه شده و سپس با تستهای مولکولی و سرولوژی بیماران به دو گروه بیمار مبتلا به تب کنگو( قطعی) و عدم ابتلا به کنگو تقسیم شده ( تفسیر نتایج برعهده متخصص عفونی میباشد). سپس میزان مثبت شدن تستهای آنتی ژنیک در این دو گروه مقایسه میشوند. |
| ملاحظات اخلاقی | .هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسان ها توام با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 2.در پژوهش بر آزمودنی انسانی سلامت و ایمنی فرد فرد ازمودنی ها در طول و بعد از اجرای پژوهش بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد.هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد ، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند . در کار آزمایی های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش مناسب الزامی است 3.پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطر های آن باشد . درپژوهش های دارای ماهیت غیر درمانی ، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می گیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روز مره خود با آن مواجه می شوند . حصول اطمینان از این امر بر عهده ی طراحان ، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش کننده ی پژوهش از جمله کمیته ی اخلاق در پژوهش است . 4. مواردی از قبیل سرعت ، سهولت کار ، راحتی پژوهشگر ، هزینه پایین تر و یا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود. 5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد . 6. در کار آزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله ای که برای وی تجویز شده بی اطلاع است ، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک رسانی به آزمودنی در صورت لزوم در شرایط اظطراری را تدارک ببیند . 7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی ها بیش از فواید بالقوه ی آن است ، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود . ۸. طراحی و اجرای آن پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد ، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی و در صورت لزوم ، حیوانی مناسب باشد . مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند . 9. در پژوهش های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برساند ، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط زیست انجام گیرد . 10. هر پژوهش باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال ) به انجام برسد . در کار آزماییهای بالینی باید علاوه بر طرحنامه دستورالعمل (پروتکل ) نیز تهیه و ارایه شود .طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد از جمله بخش ملاحظات اخلاقی ،اطلاعات مربوط به بودجه ،حمایت کننده ها ،وابستگی های سازمانی ،موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر ،مشوق های شرکت کنندگان ،پیش بینی درمان ویا جبران خسارت فرد آسیب دیده در پژوهش در مواردی که لازم است رضایت نامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود . فرم رضایت نامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تایید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش ،نباید اجرای پژوهش شروع شود . ۱۱. کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر برسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل ، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد . اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته اخلاق در خواست می شود ، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود . 12. انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیمار یا هرگروه جمعیتی دیگر ، باید منصفانه باشد ، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها ) و منافع شرکت در پژوهش ، در آن جمعیت و کل جامعه ، تبعیض آمیز نباشد . ۱۳. کسب رضایت آگاهانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود ، الزامی است . این رضایت نامه باید به شکل کتبی باشد . در صورتی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تایید کمیته اخلاق ، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود . 14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد ، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه پژوهش ، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد. 15. پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند . برای این منظور ، در تمامی پژوهش های پزشکی ، اعم از درمانی و غیر درمانی ، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می توانند در تصمیم گیری او موثر باشند ، به نحو مناسبی آگاه سازد . این اطلاعات مشتمل اند بر : عنوان و اهداف پژوهش ، طول مدت پژوهش ، روشی که قرار است به کار گرفته شود ( شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد ) ، منابع تامین بودجه ، هرگونه تعارض منافع احتمالی ، وابستگی سازمانی پژوهشگر ، فواید و زیان هایی که انتظار می رود مطالعه در بر داشته باشد ، همچنین ، هر آزمودنی باید بداند که می تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید در باره ی خطرات و زیان های بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود . پژوهشگر همچنین باید به تمامی سوالات و دغدغه های این افراد ، با حوصله و دقت پاسخ بدهد . این موارد در رضایت نامه ی آگاهانه منعکس شود . 16. پژوهشگر باید آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند . رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید ، اغوا ، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می شود . به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشند ،(نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده )داده شود . همچنین در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد ، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی ، باید توسط کمیته اخلاق تایید شود ، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند .
17. پژوهشگر ارشد مسئول مستقیم ارایه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارایه شده و اخذ رضایت آگاهانه است . در مواردی که بنا به دلایلی ، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها ، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد ، این پژوهشگر ارشد است که مسئول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تامین شرایط مذکور در این بند است . 18. در پژوهش هایی که از مواد بدنی ( شامل بافت ها و مایعات بدن انسان ) یا داده هایی استفاده می شود که هویت صاحبان آن ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است ، باید برای جمع آوری ، تحلیل ؛ دخیره سازی و یا استفاده ی مجدد ار آنها رضایت آگاهانه گرفته شود . در مواردی که اخذ رضایت غیر ممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه دار می کند ، می توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته ی اخلاق ، از داده ها یا مواد بدنی ذخیره شده ، بدون رضایت آگاهانه استفاده کرد . 19. عدم قبول شرکت در پژوهش ، یا ادامه ندادن به همکاری ، نباید هیچگونه تاثیر بر خدمات درمانی که در همان موسسه نظیر بیمارستان ، به فرد ارائه می شود ، داشته باشد . این موضوع باید در فرآیند اخذ رضایت آگاهانه ، به آزمودنی اطلاع داده شود .
20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی در باره ی جنبه ای از پژوهش ، باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود ، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته ی اخلاق تایید شود . بعد از رفع عامل این محدودیت باید اطلاع رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد . 21.برخی از افراد یا گروه هایی از مردم ، نظیر ناتوانان ذهنی ، کودکان ، جنین و نوزاد ، بیماران اورژانسی ، یا زندانیان که ممکن است به عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند ، نمی توانند برای رضایت آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند . این افراد یا گروه ها آسیب پذیر دانسته می شوند و باید مورد حفاطت ویژه قرار گیرند 22. از گروه های آسیب پذیر هیچگاه نباید ( به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عنوان آزمودنی ترجیحی استفاده شود . پژوهش پزشکی با استفاده از گروه ها یا جوامع آسیب پذیر در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد . 23. در پژوهش بر روی گروه های آسیب پذیر ، وظیفه ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی شود . در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند ، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی با ظرفیت خود فرد ، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند . در هر حال ، باید به امتناع این افراد در پژوهش احترام گذاشته شود . 24. اگر در حین اجرای پژوهش ، آزمودنی دارای ظرفیت ، ظرفیت خودرا از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت شود ، باید باتوجه به تغییر حاصله ، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود . 25. پژوهشگر مسئول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها واتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است . همچنین پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند . هر گونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد . 26. هر نوع آسیب یا خسارت ناش از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود . این امر باید هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد . نحوه ی تحقق این امر ترجیحا به صورت پوشش بیمه ای نامشروط با شد . 27. در پایان پژوهش ، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است ، این حق را دارد که در باره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات با روش هایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است ، بهره مند شود . 28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق ، وکامل منتشر کنند . نتایج، اعم از منفی یا مثبت ، و نیز منابع تامین بودجه ، وابستگی سازمانی ، و تعارض منافع ( در صورت وجود ) باید کاملا آشکار سازی شود . پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرار داد انجام پژوهش ، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست ، بپذیرند . 29. نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش ،از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران ، آزمودنی ها و موسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد . 30. گزارش ها و مقالات حاصل از پژوهش هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند ، نباید برای انتشار پذیرفته شوند . 31. روش های پژوهش نباید با ارزشهای اجتماعی ، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد . کد های اخلاقی مربوط به عضو و بافت :
پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند .
|
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری بیمار برای حضور در پژوهش که با توضیح بیشتر در مورد اهداف تحقیق و اهمیت آن ، سعی می شود برطرف گردد |
| کلمات کلیدی | تب خونریزی دهنده کریمه –کنگو، انتی ژن، سرم / بزاق / ادرار |
| فهرست منابع و مراجع |
|
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | ارزیابی ارزش تشخیصی تست آنتی ژن ویروس کریمه کنگو در نمونه های سرم، ادرار و بزاق بیماران مشکوک به تب کریمه کنگو |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | جهت انجام آزمایشات خون گیری دارد |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | تعیین آنتی ژن ویروس CCHF در نمونه سرم/بزاق/ادرار در بیماران مشکوک بهCCHF مراجعه کننده به بیمارستان بوعلی زاهدان.
تعیین حساسیت و ویژگی و ارزش اخباری مثبت و منفی تست آنتی ژن ویروس CCHF در سرم ، ادرار، بزاق |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | با توجه به نوع مداخله ای که صورت خواهد گرفت هیچ گونه عارضه ای در بر نخواهد داشت |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | عوارضی ندارد |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | هیچ هزینه ای از بیمار دریافت نخواهد شد |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | سنجش انتی ژن روش جایگزینی برای تشخیص تست آنتی بادی و مولکولی ست |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | تمامی اطلاعات بیماران محرمانه است |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | در صورت نیاز به تمامی سوالات پاسخ مناسب داده خواهد شد |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | افراد مورد مطالعه هر زمان که بخواهند حق انصراف از ادامه طرح را خواهند داشت |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | تنها در صورت رضایت بیماران مورد مطالعه قرار خواهند گرفت |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | شامل نام، نام خانوادگی سابقه تماس علائم بالینی علائم ازمایشگاهی و یافته های سرولوژی و مولکولی |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|