مقایسه تأثیر رایحه درمانی و انحراف فکر بر درد ناشی از رگ گیری در کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) زاهدان در سال 1398

انجمن بین المللی مطالعه درد (ASP) درد را 'یک تجربه حسی و احساسی ناخوشایند با آسیب واقعی یا بالقوه بافت' تعریف می‏کند (1). روشهای پزشکی دردناک یکی از بزرگترین منابع درد و ترس کودکان بستری شده است. کودکان با بیماری های مزمن، به خصوص در فرآیند تشخیص، درمان و پیگیری، با تعداد زیادی از روش های دردناک مواجه می شوند (2-5). اکثر کودکان قبل از اینکه این روش حتی آغاز شود، دچار اضطراب و پریشانی می­شوند (6). حدود 30 درصد از کودکان حداقل یک بار و حدود 5 درصد از کودکان برای چندمین بار در بیمارستان بستری می شوند (7). نزدیک به دو سوم از کودکان (0/63٪) فوبیای سوزن را در ارتباط با مدیریت نامناسب درد در طی یک روند دردناک احساس کرده­اند (8, 9)، بیش از نیمی از کودکان زیر 8 سال ترس از سوزن دارند (8). با توجه به اینکه درد یک وضعیت پیچیده با اجزای فیزیولوژیکی، رفتاری، روانشناختی و عاطفی است  (10, 11)، اگر درد در کودکان به سرعت و به طور موثر درمان نشود، می تواند باعث عواقب طولانی مدت جسمی و روحی شود. بنابراین، مهم است که همه ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی اهمیت کنترل درد موثر در کودکان را درک کنند (12). علیرغم شواهد غنی در زمینه تحقیقات درد کودکان، مدیریت درد و اضطراب کودکان به ویژه در بخش اورژانس (ED) کمتر از حد مطلوب است (13-15). سازمان بهداشت جهانی WHO با توجه به عواقب کوتاه مدت و بلند مدت درد، خواستار افزایش تلاش برای ایجاد مداخلات درمانی مدیریت درد شده است (1). به طور کلی، استراتژیهای مدیریت درد در کودکان به دو دسته گسترده تقسیم می شوند: دارویی و غیر دارویی (16).

برای کاهش درد ناشی از سوزن در بعضی مراکز بهداشتی از بیحسی موضعی استفاده می شود که می تواند درد را کاهش و یا از بین ببرد. با این حال، این بی­حسی موضعی دارای هزینه های بالا بوده و مدت زمان انقباض عروق را کاهش می دهد که این موضوع باعث طولانی شدن عمل موردنظر می شود (2). با توجه به این موضوع در سال های اخیر رویکردهای غیردارویی برای کاهش درد و اضطراب کودکان بیشتر گردیده است. تکنیک‏های غیردارویی برای کاهش اضطراب و درد مرتبط با سوزن مورد استفاده قرار می‏گیرند که شامل تکنیک های محیطی مانند درمان گرم و سرد، تحریک پوست و لمس کردن،  رایحه درمانی، راحتی فیزیکی و تکان دادن، قرار گرفتن در آغوش والدین و تکنیک های شناختی- رفتاری مانند انحراف فکر، اطمینان کلامی، و داستان سرایی و تخیل است (6, 13-19).  

تکنیک انحراف فکر توسط خانواده ها و متخصصان بهداشت و پرستاران با راه های مختلفی برای کاهش درد مرتبط با روش‏های پزشکی استفاده و اثربخشی آن به اثبات رسیده است (6, 13-15, 19)، این تکنیک، یکی از روش های شناختی رفتاری است که می تواند به طور موثر مورد استفاده قرار گیرد (2). روش های انحراف فکر را می توان به دو دسته تقسیم نمود: 1) فعال، 2) غیرفعال (20)؛ در انحراف فکر فعال، کودکان تشویق می شوند تا برخی از فعالیت ها را انجام دهند، تکنیک های فعال انحراف فکر در محیط های بالینی عبارتند از اسباب بازی های تعاملی، کارت ها، بازی های الکترونیکی، عینک مجازی (VR)، بالون و فشردن یک توپ نرم (21)؛ اشکال غیر فعال از انحراف فکر شامل گوش دادن به یک داستان یا موسیقی، تماشای تلویزیون یا تماشای فیلم است (22). انحراف فکر یک راه ارزشمند برای کمک به کودکان خردسال برای کاهش درک آنان از درد روشهای پزشکی است. در بررسی انتقادی از 46 مطالعه، Koller  و Goldman (23) نتیجه گرفتند که انحراف فکر یک روش ساده و موثر است که می­تواند توجه کودکان را نسبت به محرک­های خطرناک در برابر عوامل جایگزین هدایت کند. یک فراتحلیل از 39 آزمایش تصادفی کنترل شده با مجموع 3939 کودک 2 تا 19 ساله نشان داد که انحراف فکر در کاهش درد کودک موثر است (5). انتخاب تکنیک های انحراف فکر متناسب با سن برای رسیدن به موفقیت مهم است. بخصوص، تحریک تصویری و شنوایی ممکن است در منحرف کردن فکر کودکان، موثرتر از انحراف فکر انتزاعی یا ایستا باشد (22). بازی با عروسک با فراهم کردن محیطی امن، باعث تخلیه ی هیجانی و کاهش تنش می شود (24). کودک می تواند در بازی عروسکی، انگیزه­اش را متعادل نماید و انرژی های اضافی روانی خود را تخلیه کند و انرژی روانی و جسمی خود را بارور می کند و شکل مناسبی به آن می دهد (25).

استفاده از رایحه درمانی برای از بین بردن درد در 62 سال اخیر در مقایسه با سایر درمان های مکمل افزایش یافته است (17, 26). رایحه درمانی عبارت است از استفاده از روغن­های معطر استخراج شده از گیاهان و گل ها، برای درمان بیماری های مختلف. این روغن ها را می توان از طریق استنشاق، حمام و یا طی ماساژ مورد استفاده قرار داد (19). اسانس ها، یک گزینه درمان آرام بخش با مزایای روانی و فیزیولوژیکی قابل توجهی بدون استفاده از مواد شیمیایی مضر مصنوعی، هستند (27). تاکنون کاربردهای متفاوتی از رایحه درمانی ارائه شده است به عنوان مثال در زمینه های مختلفی مانند بهداشت دوره بارداری، تسکین شدت درد، کاهش عوارض شیمی درمانی، بهداشت پوست و مو، درمان زخم­ها، کنترل حملات صرع، کاهش مشکلات تنفسی (19)، کاهش استرس و افسردگی ناشی از عمل جراحی (27) مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از روغن های ضروری با کاربرد وسیع در رایحه درمانی، اسطوخودوس است. اسطوخودوس گیاهی گلی از خانواده Lamiacea است که بومی منطقه­ی غرب مدیترانه است. این گیاه یک مونوترپن چربی­دوست است که به غشای سلول واکنش نشان می­دهد و سبب تغییر در فعالیت کانل‏های یونی می­گردد (28). اسطوخودوس اثرات ضد باکتری، ضد قارچی، ضد التهاب، آرامبخش عضلانی و اثرات ضد درد دارد (17). روغن اسانس اسطوخودوس به طور ایمن در کودکان به کار برده می شود (29)، و به طور گسترده ای در رایحه درمانی برای آنتی اسپاسم، آرام بخش و اثرات بی حس کننده استفاده می شود (17). در مطالعه ای که اخیرا در زمینه رایحه درمانی اسطوخودوس انجام شده، مشاهده گردید که اسانس اسطوخودوس بر شدت درد کودکان در زمان رگ گیری تاثیرگذار است (17).

روش­های پزشکی دردناک مانند رگ گیری، تزریق و واکسیناسیون از مداخلات مکرر پزشکی در کودکان بستری شده در بیمارستان هستند. این روش ها به عنوان مداخلات ترسناکی در کودکان شناخته شده است (2, 5, 20). بنابراین، استفاده از روش های موثر در کاهش درد در مراحل تزریق در کودکان بسیار مهم است. زیرا کودکان به جسم خود بسیار حساس بوده و به رویه ی رگ گیری به دلیل باقی ماندن قسمت پلاستیکی کاتتر در ورید نسبت به سایر رویه­ها، حساسیت و واکنش بیشتری نشان می دهند (30). در سال های اخیر تحقیقات بر روی استفاده از روش های غیردارویی برای کاهش درد کودکان در پرستاری افزایش یافته است (2)، اما متاسفانه هنوز راهبردهای مدیریت درد در مراکز بهداشتی درمانی به ندرت مورد استفاده قرار می گیرند (16).

نظر به اینکه در بیمارستان­ علی ابن ابیطالب (ع) زاهدان مدیریت درد درکودکان هنگام رگ گیری توسط پرستاران انجام نمی‏گیرد و موضوع درد از نظر روانشناختی در دوران زندگی فرد تاثیرگذار است و همچنین با توجه به اینکه کودکان به عروسک علاقه دارند،  تحقیق حاضر بر آن است تا از عروسک کلاه قرمزی به عنوان اسباب بازی انحراف فکر در کاهش شدت درد کودکان بستری شده استفاده کند. از طرفی به ندرت مطالعه ای بر تأثیر رایحه درمانی اسطوخودوس بر کودکان انجام شده و تاکنون هیچ مطالعه ای مبنی بر مقایسه دو روش رایحه درمانی و انحراف فکر با هم، صورت نگرفته است. با توجه به مطالب گفته شده، این مطالعه با هدف بررسی مقایسه تأثیر رایحه درمانی با اسطوخودوس و انحراف فکر با استفاده از عروسک بر درد ناشی از رگ گیری در کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) زاهدان انجام خواهد شد.

مروری بر تحقیقات داخلی و خارجی

جهت بررسی متون مرتبط با موضوع پژوهش، جست و جو با واژه های فارسی شامل: درد- رایحه درمانی- انحراف فکر

 و کلید واژه های انگلیسی: Pain-Aromatherapy-Thought distraction

در بانک های اطلاعات زیر انجام شد:

Science direct، Ovid، PubMed، ProQuest، Iran Doc، SID، Magi Iran، Iran Medex

و مقالات مرتبط مورد بررسی قرارگرفت. سپس مقالاتی که بیشترین تناسب و ارتباط با موضوع مورد پژوهش داشتند انتخاب شدند که در اینجا به معرفی آنها می پردازیم:

Omaç Sönmez و همکاران (2018) در مطالعه­ای توصیفی مقطعی به ارزیابی و مدیریت درد در کودکان توسط پرستاران در شرق ترکیه پرداختند. این مطالعه شامل 180 پرستار اطفال بین 22 آوریل 2013 و 1 ژوئن 2013 بوده است. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 22.0 و با آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در این مطالعه، پرستاران مداخله اولیه خود را برای مدیریت درد در کودکان به عنوان مشاوره با پزشک گزارش کردند (50٪). مداخلات غیر دارویی معمولاً شامل ماساژ (40٪)، دادن اسباب بازی به کودک (4/23٪)، داستان سرایی (4/14٪) و بازی کردن (4/4٪) عنوان کرده­اند (11).

Jaruzel و همکاران (2018) مطالعه ای در کارولینای شمالی با هدف ارزیابی تاثیر آروماتراپی اسطوخودوس بر میزان اضطراب و تغییرات علایم حیاتی در دوره قبل از عمل در زنان مبتلا به جراحی پستان انجام دادند. این مطالعه آزمایشی از یک گروه طرح پیش آزمون و پس آزمون استفاده کرد. شرکت کنندگان علاوه بر مراقبت های پیش از عمل جراحی، یک تکه پارچه جهت متصل کردن به یقه خود برای آروماتراپی نیز دریافت کردند. سطح اضطراب با یک مقیاس بصری آنالوگ در ابتدا و پس از آن هر 15 دقیقه پس از قرار دادن آروماتراپی بررسی شد. یافته های این مطالعه نشان می دهد استفاده از آروماتراپی در کاهش اضطراب ناشی از جراحی های انجام شده مفید است (31).

Ballard و همکاران (2017) در یک مطالعه آزمایشی در مونترئال به بررسی تاثیر کیت انحراف فکر برای مدیریت درد در کودکان که به بخش اورژانس مراجعه می کنند و نیاز به یک روش مرتبط با سوزن دارند، پرداخته­اند. این کیت که با توجه به سن (نوزادان و کودکان: 3 ماه و 2 سال؛ پیش دبستانی: 3-5 سال)، به پدر و مادر قبل از روش سوزن زدن به کودک خود داده­اند. داده ها توسط والدین و پرستاران جمع آوری شد. درد، قبل از دوره و پس از آن با استفاده از چهره، پاها، فعالیت، گریه اندازه­گیری شد. در مجموع 25 کودک و کودک نوپا (میانگین سنی: 7/1 ± 4 سال) و 25 کودک پیش دبستانی (میانگین سن: 9/4 ± 4/0) در این مطالعه شرکت داده شدند. در گروه نوزادان و کودکان نوپا، نمره درد قبل از مداخله 6/1 ±5/2، بلافاصله 1/7 ±0/3 و بعد از مداخله 5/2 ±5/2 بود. در گروه پیش دبستانی میانگین درد 0/3 ±6/1، بلافاصله 4/3 ± 8/4 و پس از مداخله 2 ±0/2 بود. طبق نتایج این تحقیق، به نظر پرستاران این کیت ها، گزینه غیزفیزیکی جالبی برای انحراف فکر کودکان هستند (14).

Kuo و همکاران (2016) در مطالعه­ای مقطعی به بررسی اثرات مداخله انحراف فکر در بروز اختلال رفتاری مرتبط با روش‏های رگ گیری در کودکان 3 تا 7 ساله تایوانی پرداختند. کودکان واجد شرایط برای دریافت یک کتاب عکس (92 = n) یا کارتونی متحرک (92 = n) نسبت به گروهی تحت کنترل با مداخله شفاهی (92 = n)، هنگام تزریق تقسیم شدند. دو ناظر آموزش دیده به طور مستقل پاسخ های هر کودک را با استفاده از مقیاس نگرش رفتاری قبل، در طی و پس از عمل ثبت کردند. همه کودکان در هنگام وارد شدن سوزن دچار اختلال شدند، اما در گروه مداخله مبتنی بر انحراف فکر کمتر دچار اختلال شد. علاوه بر این، مداخلات انحراف فکر برای کودکان 4 تا 5 ساله موثر بود (22).

Bouya و همکاران (2016) در یک بررسی سیستماتیک نشان دادند که رایحه درمانی برخی از عوارض همودیالیز از جمله اضطراب، خستگی، خارش، درد پوسیدگی فیستول شریانی، کیفیت خواب، افسردگی، استرس و سردرد را کاهش می‏دهد. (32)

بیک مرادی و همکاران (2016) مطالعه ای نیمه تجربی در همدان با هدف بررسی اثر استنشاق رایجه درمانی با اسانس اسطوخودوس بر درد ناشی از تزریق داخل وریدی کاتتر در کودکان پیش دبستانی انجام دادند. این مطالعه شامل 60 نفر از شرکت کنندگان با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، به دو گروه کنترل (n = 30) و رایحه درمانی (n = 30) اختصاص داده شد. کودکان در گروه رایحه درمانی استنشاق 5 قطره از اسانس، و کودکان در گروه شاهد 5 قطره از آب مقطر، 20 دقیقه قبل از رگ استنشاق شد. شدت درد با استفاده از مقیاس OUCHER10 دقیقه پس از رگ گیری اندازه گیری شد. میانگین شدت درد در دو گروه رایحه درمانی و کنترل تفاوت معنی داری نشان داد بلافاصله و (002/0=P)، 5 دقیقه (001/0=P) و 10 دقیقه (01/0=P) پس از ورود کاتتر داخل وریدی است. میانگین شدت درد در سه نقطه ارزیابی شده تفاوت معنی­داری را در گروه های رایحه درمانی و کنترل نشان داد (001/0 = P).  (17)

Aydin و همکاران (2016) در یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده در باندیرما، به مقایسه سه روش مختلف انحراف فکر (فشار دادن توپ نرم، باد کردن بالون و کارت های انحراف فکر) در کاهش درد و اضطراب در کودکان در هنگام رگ گیری پرداختند. حجم نمونه در این مطالعه شامل کودکانی (120 نفر) که نیاز به آزمایش خون داشتند. داده ها از طریق از مصاحبه های رودردو با کودکان، والدین و ناظران قبل و بعد از مداخله به دست آمد. سطوح درد کودکان توسط والدین و ناظران ارزیابی و گزارش شد و خود کودکان با استفاده از 'وانگ - بیکر' گزارش دادند. سطوح اضطراب کودکان نیز با استفاده از مقیاس ترس کودکان ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تسکین درد و اضطراب در سه روش مورد استفاده در طول رگ گیری دیده شد؛ اما تفاوت آماری معنی داری مشاهده نشد (20).

Karaman و همکاران (2016) مطالعه ای در آمریکا به منظور تعیین اثربخشی آروماتراپی اسطوخودوس بر درد، اضطراب و میزان رضایت همراه با کانولاسیون وریدی محیطی (PVC) در بیماران تحت عمل جراحی انجام دادند. صد و شش بیمار تحت عمل جراحی به دو گروه مداخله رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس (گروه مداخله) و گروه دارونما (گروه شاهد) تقسیم و درد، اضطراب و رضایتمندی بیماران اندازه گیری شد. نتایج پس از لوله­گذاری نشان داد که نمرات درد و اضطراب  بیماران در گروه مداخله به طور قابل توجهی کمتر از گروه شاهد بود. علاوه بر این، رضایت بیماران گروه مداخله به طور قابل توجهی بالاتر از گروه کنترل بود (P = 0.003) (33).

ایرانی و همکاران (2015) در کارآزمایی بالینی به بررسی تاثیر نمایش تزریق روی عروسک بر شدت درد ناشی از تزریق عضلانی در کودکان پیش دبستانی پرداختند. در این مطالعه تصادفی شده در سال 1394 در درمانگاه شبانه روزی شبکه بهداشت شهرستان خلیل آباد، 62 کودک 6-4 ساله مبتلا به فارنژیت که تزریق عضلانی داروی پنی سیلین 6.3.3 داشتند، به صورت قرعه کشی ساده انتخاب شده و در دو گروه 31 نفره آزمون و کنترل قرار گرفتند. ابزار پژوهش، فرم جمع‏آوری اطلاعات دموگرافیک و ابزار استاندارد سنجش شدت درد اوچر بود. در گروه آزمون ابتدا پرستار یک نوبت نمایش تزریق عضلانی اجرا کرد و کودک آن را مشاهده نمود، سپس تزریق عضلانی روی کودک صورت گرفت. در گروه کنترل تزریق عضلانی به روش روتین انجام شد. یافته ها نشان داد میانگین شدت درد بعد از تزریق در گروه آزمون (22/3 ± 90/0) در مقایسه با گروه کنترل (19/4 ± 83/0) به صورت معنی­داری کمتر بود (25).

ریحانی و همکاران (2014) در مطالعه ای نیمه تجربی به بررسی تاثیر حضور عروسک نمایشی کلاه قرمزی بر اضطراب قبل از عمل جراحی آپاندیسیت در کودکان بستری در بیمارستان دکتر شیخ مشهد پرداختند. در این تحقیق 50 کودک 6 تا 12 ساله که برای عمل جراحی آپاندیسیت آماده می شدند، به صورت قرعه کشی ساده انتخاب و در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. کودکان مداخله یک ساعت قبل از عمل با عروسک کلاه قرمزی آشنا می شدند و همه جا با کودک بودند. سپس آزمون اضطراب RCMAS سنجیده شد و کودک در اختیار متخصص بیهوشی قرار می­گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که در گروه مداخله، میانگین اضطراب قبل و بعد از مداخله 7/16±9/48 و 4/12±5/31 و در گروه کنترل 3/17±5/45 و 6/19±1/59 بود. تفاوت اضطراب در هر دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله معنی دار بود منتهی در گروه مداخله کاهش و در گروه کنترل افزایش پیدا کرد (7).

برهانی و همکاران (2013) در کارآزمایی بالینی به بررسی تاثیر روش های غیردارویی کنترل درد بر کاهش درد ناشی از رگ گیری در کودکان سن مدرسه بستری در مرکز تالاسمی شهر کرمان پرداختند. نمونه پژوهش که شامل 60 کودک 12-6 ساله مبتلا به تالاسمی بود را به دو گروه تقسیم کردند. در گروه اول حباب سازی و در گروه دوم تمرین تنفس منظم انجام دادند. نتایج تحقیق نشان داد که بین میانگین درد در دو گروه آزمون تفاوت معناداری وجود ندارد. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که رابطه معنی دار معکوسی بین سن و درد براساس مقیاس عددی وجود دارد، علاوه بر این براساس مقیاس رفتاری درد نیز اختلاف معنادار و معکوسی مشاهده نمودند (24).

وثوقی و همکاران (2009) یک کارآزمایی بالینی در با هدف تعیین تأثیر انحراف فکر بر شاخص های فیزیولوژیک (تعداد ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی) و شدت درد ناشی از رگ گیری در کودکان 3 تا 6 ساله بستری انجام داده­اند. در این مطالعه، 72 کودک 6-3 ساله بستری در بخش اورژانس بیمارستان کودکان رشت قبل از رویه رگ گیری، به طور تصاد فی به دو گروه آزمون و شاهد تقسیم شدند. حین رگ گیری، در گروه آزمون، انحراف فکر با استفاده از دستگاه حباب ساز صورت گرفت و در گروه شاهد هیچ مداخله ای صورت نگرفت. تعداد ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی هر دو گروه با دستگاه پالس اکسیمتر در دو مرحله قبل و بعد از مداخله به مدت 3 دقیقه اندازه گیری و مقایسه شد. همچنین 10 دقیقه پس از اتمام رگ گیری، شدت درد کودکان با استفاده از ابزار اوشر در دو گروه اندازه گیری و مقایسه شد. یافته­ها نشان داد اختلاف آماری معناداری در شدت درد کودکان دو گروه آزمون و شاهد پس از مداخله مشاهده شد به طوری که با انحراف فکر، کودکان گروه آزمون شدت درد کمتری را نسبت به کودکان گروه شاهد درک نموده­اند (30).

با توجه به تحقیقات صورت گرفته، استفاده از انحراف فکر توسط پرستاران و والدین صورت می گیرد اما به صورت فراگیر نبوده است، می توان این تحقیقات را به چند گروه تقسیم نمود: گروه اول، به تاثیر روش های انحراف فکر بر کاهش اضطراب و استرس کودکان در موقعیت های مختلفی مانند واکسیناسیون، قبل از جراحی و خون گیری پرداخته‏اند، گروه دیگر علاوه بر این، نسبت دیگر مولفه ها مانند تاثیر سن، جنسیت، تعداد فرزندان، رفتار والدین را نیز بررسی کرده اند. برخی دیگر از محققان به بررسی مقایسه ای روش های انحراف فکر در کاهش درد و اضطراب در کودکان در هنگام رگ گیری پرداخته­اند. با توجه به مرور تحقیقات، مطالعه تاثیر روش استفاده از عروسک در مراکز بهداشتی بسیار کم مورد توجه قرار گرفته است، اخیراً تحقیقی در زمینه استفاده از عروسک برای کاهش اضطراب قبل از عمل جراحی و واکسیناسیون مورد استفاده قرار گرفته اما برای تعیین تاثیر کاهش درد رگ گیری در کودکان تحقیقی انجام نگرفته است با توجه به اینکه عروسک کلاه قرمزی از عروسک های موردعلاقه کودکان به شمار می رود، در این تحقیق به بررسی تاثیر استفاده این عروسک بر کاهش درد  ناشی از رگ گیری در کودکان انجام خواهد گرفت. همچنین مقایسه ای نیز با رایحه درمانی اسطوخودوس در کاهش درد  ناشی از  رگ گیری در کودکان انجام خواهد شد. تحقیقات مربوط به تأثیر رایحه درمانی بر شدت درد در گروه کودکان به ندرت انجام شده اند، تحقیقات خارجی در این زمینه بیشتر در گروه زنان و یا بیماریهایی مانند دردهای عضلانی، سرطان، سوختگی و دیابت انجام گرفته است. تاکنون هیچ تحقیقی مبنی بر مقایسه دو روش رایحه درمانی و انحراف فکر بر کاهش درد ناشی از رگ گیری در کودکان انجام نشده است. از آنجا که بیشترین شکل گیری خاطره بد و ترس از بیمارستان در کودکان به پروسیجر رگ گیری و درد ناشی از آن مربوط می شود، با توجه به اینکه به روش های کنترل درد حین رگ گیری در بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) پرداخته نمی شود و تاکنون هیچ تحقیقی در این خصوص در زاهدان انجام نگرفته است، انتخاب روش موثر و اثبات شده بر کاهش درد می تواند در عمل به کار گرفته شود؛ از این رو در این تحقیق اثر رایحه درمانی اسطوخودوس بر شدت درد ناشی از رگ گیری در کودکان و مقایسه آن با شدت درد مربوط به انحراف فکر سنجیده خواهد شد.

 میانگین نمره درد ناشی از رگ گیری در کودکان درگروه های رایحه درمانی، انحراف فکر و کنترل متفاوت است.

بررسی و مقایسه تاثیر رایحه درمانی و انحراف فکر بر درد ناشی از رگ گیری در کودکان بستری در بخش کودکان بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) زاهدان در سال 1398

تعیین و مقایسه میانگین نمره درد ناشی از رگ گیری در کودکان در گروه های رایحه درمانی، انحراف فکر و کنترل  

بخش کودکان بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) زاهدان و کودکان بستری در بخش

تعریف نظری رایحه درمانی: استفاده مطمئن از روغن های فرار گیاهی برای استفاده از خواص شفابخش آن ها در حفظ سلامتی، برقراری آرامش و روح تازه بخشیدن به جسم و روان. به عبارتی دیگر، استفاده از عصاره هایی که دارای منشأ گیاهی هستند برای ارتقاء سلامتی و تندرستی (34).

تعریف عملیاتی رایحه درمانی: منظور از رایحه درمانی استفاده از 5 قطره اسانس 2 درصد اسطوخودوس تهیه شده از شرکت داروسازی باریج اسانس دارای گواهینامه کیفیت ISO 9001 و استانداردISO / IEC 117025  را بر روی دستمال ریخته و در یقه لباس کودک وصل می کنیم. این عمل در مدت بیست دقیقه قبل از شروع رگ گیری انجام می شود.

تعریف نظری انحراف فکر: روشی که توجه فرد را از درد دور کرده و باعث کاهش درد می شود و در بعضی از موارد باعث عدم آگاهی فرد از درد می شود (35).

تعریف عملیاتی انحراف فکر: منظور از انحراف فکر در این تحقیق، استفاده از عروسک کلاه قرمزی در سه دقیقه قبل از عمل رگ گیری است. در این روش محقق با دست خود عروسک را حرکت داده و با کودک از طریق عروسک صحبت می کند.

تعریف نظری درد: درد به عنوان یک تجربه فیزیکی و روانشناختی ناخوشایند مربوط به تجربیات گذشته بیمار در ارتباط با آسیب واقعی یا بالقوه تعریف شده است (36).

تعریف عملیاتی درد: در این پژوهش نمره ای است که آزمودنی از پاسخ به سوالات مربوط به ابزار استاندارد OUCHER به دست می آورد. نمره دهی از ا تا 6 می باشد. نمره 1 نشان دهنده نداشتن درد، نمره 2 درد خفیف ، نمره 3 و 4 درد متوسط، نمره 5 درد زیاد و نمره 6 نشان دهنده شدید ترین دردی است که کودک تجربه کرده است.

مطالعه حاضر مداخله ای  است.

 جامعه مورد مطالعه:

شامل کودکان ۸-۳ سال بستری در بخش کودکان بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) که واجد شرایط ورود به پژوهش هستند.

 معیارهای ورود:  

• عدم ابتلا به آسم و نداشتن هر نوع آلرژی به رایحه درمانی
• در محدوده سنی 3 الی 8 سال باشد.
• رضایت خانواده و کودک جهت شرکت در مطالعه
• عدم وجود عقب ماندگی ذهنی یا قادر بودن به برقراری ارتباط و  برخورداری از هوشیاری کامل
• عدم دریافت داروی مسکن قبل از رگ گیری

معیارهای خروج:

• داشتن درد به صورت حاد حین رگ گیری (مانند دردهای شدید ناشی از بیماری مثل دل درد شدید، درد ناشی از شکستگی، تومور و...)
• عدم موفقیت در اولین تلاش برای رگ گیری

با توجه به هدف مطالعه حاضر که به مقایسه میانگین نمره درد ناشی از رگ گیری در کودکان در سه گروه (3 = k) می‌پردازد، از فرمول زیر برای تعیین اندازه نمونه استفاده می‌شود:

با در نظر گرفتن احتمال خطای نوع اول (α) برابر با 5 درصد، توان آزمون 90 درصد، حدود اطمینان 95 درصد، 66/12 = λ و استفاده از اطلاعات مطالعه بیکمرادی و همکاران (17) در خصوص تأثیر رایحه درمانی بر شاخص های فیزیولوژیک ناشی از رگ گیری و وثوقی و همکاران (30) بر تأثیر انحراف فکر بر درد و شاخص های فیزیولوژیک ناشی از رگ گیری به صورت زیر:  

حداقل نمونه لازم برابر با 23 نفر در هر گروه برآورد می‌شود. با درنظر گرفتن 20 درصد ریزش احتمالی، در هر گروه تعداد 30 نمونه انتخاب خواهد شد.

نمونه‌ها با روش غیراحتمالی دردسترس (آسان) از بین مراجعه کنندگان به بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) و واجد معیارهای ورود به مطالعه انتخاب خواهند شد. ضمنا نمونه ها با روش تصادفی سازی جایگشتی – طبقه ای به گروه ها تخصیص داده خواهند شد تا علاوه بر تصادفی سازی افراد بین گروه ها، از نظر جنس و سن نیز همسان شوند  (37). در این مداخله سه گروه وجود دارد. 1 گروه کنترل، 2 گروه رایحه درمانی و عدد 3 گروه عروسک. 6 حالت جایگشتی برای اعداد 1 تا 3 وجود دارد. به هر حالت عدد 1 تا 6 اختصاص داده می شود. با استفاده از قرعه کشی تا زمان کامل شدن حجم نمونه، حالت های مختلف جایگشت انتخاب می شوند و بر اساس پسر یا دختر بودن و سن زیر 4 سال یا بالای 4 سال، در گروه ها طبقه بندی می شوند.

  ابزار جمع آوری در این مطالعه ابزارهای ذیل خواهد بود که پس از تعیین پایایی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک: شامل سوالاتی در خصوص سن، جنس، نوع بیماری، محل تزریق کاتتر، تعداد درج کاتترها، اندازه کاتتر و سابقه بستری در بیمارستان و موارد دیگر می باشد که با مصاحبه با مادر کودک تکمیل می گردد.

ابزار استاندارد OUCHER سنجش شدت درد: از معتبرترین و رایج­ترین مقیاس های گزارش دهی شدت درد کودکان است و توسط Beyer برای ارزیابی شدت درد کودکان 12-3 ساله تدوین شده است. این ابزار مورد استفاده دست اندرکاران سلامت کودکان در تمام دنیا می باشد و روایی محتوایی و ساختاری آن با آزمون های روایی و پایایی مستند شده است و شامل 6 عکس چهره یک کودک با شدت های متفاوت درد است که به صورت عمودی و براساس کمترین تا شدیدترین درد از پایین به بالا قرار گرفته و دارای امتیازات 0، 20، 40، 60، 80 و 100 است (عدد 0 بدون درد، درد خفیف تا 20، درد متوسط برابر 40 یا 60،  درد شدید برابر 80 و درد خیلی شدید برابر  100) و برای کودکانی که قادر به شمردن تا ۱۰۰نیستند کاربرد دارد. اعتبار این مقیاس در مطالعه Beyer برابر با 91/0 گزارش شده است (17). قبلا نیز این ابزار توسط محققان دیگری استفاده و پایایی آن سنجیده شده: از جمله محققان میکائیلی و همکاران (۲۰۱۶) و بابایی و همکاران (۲۰۱۶) در پژوهش خود از این ابزار استفاده نموده اند. در مطالعه بابایی پایایی آن به روش ازمون شاخص هم بستگی درون خوشه ای بررسی شد که برابر با 0.89 بود که نشان دهنده میزان ثبات مطلوب است. در مطالعه حاضر میانگین درد خود گزارشی بررسی می شود. همپچین پایایی ابزار تعیین خواهد شد. جهت بررسی پایایی ابزار خود گزارشی سنجش درد اوشر از روش آزمون مجدد استفاده می شود. بدین صورت که ابزار  تهیه شده و بین 10 کودک بستری در بخش  کودکان  بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) توزیع می گردد. دو هفته بعد مجدداً ابزار به همان کودکان داده شده و ضریب همبستگی درونی خوشه ای بین نمرات بررسی می گردد.

پژوهشگر پس از اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فن آوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کسب مجوز های لازم به بیمارستان علی بن ابیطالب(ع) مراجعه می کند و با مسئولین بیمارستان و بخش کودکان برای همکاری در اجرای مطالعه هماهنگی لازم به عمل آمده و روش کار و اهداف توضیح داده می شود. سپس روزانه در ساعت مشخصی به بخش مراجعه کرده و براساس نمونه‏گیری غیراحتمالی دردسترس (آسان( از بین بیماران 3 الی 8 سال بستری در بخش کودکان، نمونه­گیری خواهد نمود. بدین صورت که نمونه ها با روش تصادفی سازی جایگشتی – طبقه ای به گروه ها تخصیص داده خواهند شد تا علاوه بر تصادفی سازی افراد بین گروه ها، از نظر جنس و سن نیز همسان شوند.) اگر 1 بود در گروه کنترل، اگر 2 بود در گروه رایحه درمانی و عدد 3 در گروه عروسک قرار خواهند گرفت(. پژوهشگر با والدین کودک مصاحبه کرده و در صورت داشتن رضایت و شرایط ورود، اهداف مطالعه را برای آنها توضیح می دهد. سپس فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش را به آنها ارایه کرده تا در صورت موافقت برای پژوهش، امضا نمایند. همچنین نحوه­ی انجام کار برای آنها توضیح داده می شود. این مطالعه دارای دو گروه مداخله و یک گروه کنترل خواهد بود، مداخله اول: انحراف فکر با استفاده از عروسک کلاه قرمزی، مداخله به مدت 3 دقیقه قبل از جاگذاری کاتتر وریدی در اتاق رگ گیری انجام خواهد شد، و انحراف فکر تا پایان جاگذاری کاتتر وریدی ادامه می یابد، بدین صورت که محقق با دست عروسک کلاه قرمزی را حرکت داده و از زبان عروسک با کودک صحبت کرده و با او بازی می کند (عروسک گردانی). مداخله دوم: رایحه درمانی با اسطوخودوس، در این روش، کودکان به مدت 20 دقیقه، 5 قطره اسانس اسطوخودوس 2 درصد ریخته شده بر روی دستمال 10×10 که بر روی یقه پیراهن آنها متصل شده را استنشاق می کنند و سپس به اتاق رگ گیری منتقل می شوند. در هر دو روش رگ گیری توسط پرستار با تجربه بخش انجام می شود بدینصورت که پرستار پدالکلی، آنژیوکت و چسب را آماده می نماید و پس از انتخاب رگ مناسب، بستن گارو و ضدعفونی محل با پدالکلی، با استفاده از آنژیوکت اقدام به رگ گیری می کند. پس از پایان رگ گیری، کودک به تخت خود منتقل می گرد. 10 دقیقه پس از اتمام رگ گیری در اتاق کودک، پرسشنامه مربوط به شدت درد  برای وی کامل می­گردد (17, 30). بدین صورت که ابزار OUCHER  به کودک نشان داده و از وی خواسته می شود تا میزان درد خود را حین رگ گیری، مطابق با تصاویر پرسشنامه نشان دهد. سپس پژوهشگر تصویر انتخابی توسط کودک را که نشان دهنده میزان دردش می باشد، علامت زده و نمره عکس ذکر شده در پرسشنامه مربوط به کودک یادداشت خواهد شد. در گروه کنترل تنها درد 10 دقیقه بعد از رگ گیری سنجیده می شود و انحراف فکر و رایحه درمانی انجام نخواهد شد. از آنجایی که این مطالعه نیاز به کورسازی ندارد و کورسازی صورت نمی گیرد، به توصیه کمیته اخلاق نوع مطالعه به نیمه تجربی تغییر پیدا نمود.

 داده­ها پس از جمع آوری و کد گذاری توسط نرم افزار SPSS  نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. از روشهای آمار توصیفی مانند رسم جداول توزیع فراوانی، نمودارهای متداول (میله ای، جعبه ای و ...) و شاخص های آماری (میانگین، انحراف معیار، میانه و ...) برای توصیف داده ها استفاده خواهد شد. آزمون مورد استفاده آنالیز واریانس یک طرفه خواهد بود و در صورتی که مشاهدات دارای توزیع نرمال نباشند از معادل ناپارامتری مناسب آن یعنی کروسکال والیس استفاده خواهد شد. در صورت معنی دار شدن نتایج آنالیز واریانس یک طرفه، از آزمون های تعقیبی (چندگانه) جهت مقایسات جفتی گروه ها استفاده خواهد گردید. برای کنترل اثر متغیرهای مخدوش کننده احتمالی از روش مدلهای رگرسیونی استفاده خواهد شد. سطح معناداری برابر با 5 درصد درنظر گرفته خواهد شد.

براساس 'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

• گریه کردن کودک و سر و صدای اضافی محیط در شیوه انحراف فکر با عروسک می تواند تأثیر گذار باشد که پژوهشگر باید سعی کند حواس کودک را متوجه عروسک کند.
• در روش رایحه درمانی ممکن است کودک دستمال آغشته به اسطوخودوس را از یقه پیراهن جدا کند که از والدین کودک کمک خواسته می شود.
•  این پژوهش بستگی به همکاری بخش وهم‏چنین کودکان بستری در بخش دارد و امکان پیش آمدن هرگونه مشکلی وجود دارد.

درد- رایحه درمانی- انحراف فکر

Pain-Aromatherapy-Thought distraction

1.            Cohen LL, Blount RL, Chorney J, Zempsky W, Rodrigues N, Cousins L. Management of Pediatric Pain and Distress Due to Medical Procedures. Handbook of Pediatric Psychology. 2017:146.

2.            Inal S, Canbulat N. Using of distraction methods on procedural pain management of pediatric patients. Guencel Pediatri. 2015;13(2).

3.            Jeffs D, Wright C, Scott A, Kaye J, Green A, Huett A. Soft on sticks: An evidence-based practice approach to reduce children's needlestick pain. Journal of nursing care quality. 2011;26(3):208-15.

4.            Karlsson K, Rydström I, Nyström M, Enskär K, Dalheim Englund A-C. Consequences of Needle-Related Medical Procedures: A Hermeneutic Study With Young Children (3–7 Years). Journal of Pediatric Nursing. 2016;31(2):e109-e18.

5.            Uman LS, Birnie KA, Noel M, Parker JA, Chambers CT, McGrath PJ, et al. Psychological interventions for needle‐related procedural pain and distress in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013(10).

6.            Racine NM, Pillai Riddell RR, Khan M, Calic M, Taddio A, Tablon P. Systematic Review: Predisposing, Precipitating, Perpetuating, and Present Factors Predicting Anticipatory Distress to Painful Medical Procedures in Children. Journal of Pediatric Psychology. 2016;41(2):159-81.

7.            Reyhani T, Dehghan Z, Shojaeian R, Ashgharinekah S, Behnam Vashani H. The influence of the puppet Kolah Ghermezi on preoperative anxiety among hospitalized children with appendicitis in Dr Shaikh hospital of Mashhad. Evidence Based Care. 2014;4(3):77-86.

8.            Taddio A, Ipp M, Thivakaran S, Jamal A, Parikh C, Smart S, et al. Survey of the prevalence of immunization non-compliance due to needle fears in children and adults. Vaccine. 2012;30(32):4807-12.

9.            Taddio A, McMurtry CM, Shah V, Yoon EW, Uleryk E, Riddell RP, et al. Methodology for knowledge synthesis of the management of vaccination pain and needle fear. The Clinical journal of pain. 2015;31(Suppl 10):S12.

10.          Manocha S, Taneja N. Assessment of paediatric pain: a critical review. Journal of basic and clinical physiology and pharmacology. 2016;27(4):323-31.

11.          Omaç Sönmez M, Nazik F, Erol L. Management of pain in children by paediatric nurses in Eastern Turkey. Kontakt. 2018;20(3):e250-e4.

12.          Wong C, Lau E, Palozzi L, Campbell F. Pain Management in Children: Part 1 — Pain Assessment Tools and a Brief Review of Nonpharmacological and Pharmacological Treatment Options. Canadian Pharmacists Journal / Revue des Pharmaciens du Canada. 2012;145(5):222-5.

13.          Ali S, Chambers A, Johnson DW, Newton AS, Vandermeer B, Williamson J, et al. Reported practice variation in pediatric pain management: a survey of Canadian pediatric emergency physicians. Canadian Journal of Emergency Medicine. 2015;16(5):352-60.

14.          Ballard A, Le May S, Khadra C, Fiola JL, Charette S, Charest M-C, et al. Distraction Kits for Pain Management of Children Undergoing Painful Procedures in the Emergency Department: A Pilot Study. Pain Management Nursing. 2017;18(6):418-26.

15.          Trottier ED, Ali S, Le May S, Gravel J. Treating and Reducing Anxiety and Pain in the Paediatric Emergency Department: The TRAPPED survey. Paediatrics & Child Health. 2015;20(5):239-44.

16.          Lisi D, Campbell L, Riddell RP, Garfield H, Greenberg S. Naturalistic parental pain management during immunizations during the first year of life: Observational norms from the OUCH cohort. PAIN®. 2013;154(8):1245-53.

17.          Bikmoradi A, Khaleghverdi M, Seddighi I, Moradkhani S, Soltanian A, Cheraghi F. Effect of inhalation aromatherapy with lavender essence on pain associated with intravenous catheter insertion in preschool children: A quasi-experimental study. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2017;28:85-91.

18.          Razaghi N, Givari A, Tatarpoor P, Hoseini AF. Comparing the Effect of Two Methods of Distraction and Touch on Intensity of Pain Related to Venipuncture in 5-10 Years Old Children. Iran Journal of Nursing (IJN). 2012;25(77):50-9.

19.          Tayebi A, Kasra Dehkordi A, Ebadi A, Sahraei H, Einollahi B. The Effect of Aromatherapy with Lavender Essential Oil on Depression, Anxiety and Stress in Hemodialysis Patients: A Clinical Trial. Evidence Based Care Journal. 2015;5(15):65-74.

20.          Aydin D, Şahiner NC, Çiftçi EK. Comparison of the effectiveness of three different methods in decreasing pain during venipuncture in children: ball squeezing, balloon inflating and distraction cards. Journal of clinical nursing. 2016;25(15-16):2328-35.

21.          Sadeghi T, Mohammadi N, Shamshiri M, Bagherzadeh R, Hossinkhani N. Effect of distraction on children's pain during intravenous catheter insertion. Journal for Specialists in Pediatric Nursing. 2013;18(2):109-14.

22.          Kuo H-C, Pan H-H, Creedy DK, Tsao Y. Distraction-Based Interventions for Children Undergoing Venipuncture Procedures: A Randomized Controlled Study. Clinical nursing research. 2018;27(4):467-82.

23.          Koller D, Goldman RD. Distraction techniques for children undergoing procedures: a critical review of pediatric research. Journal of pediatric nursing. 2012;27(6):652-81.

24.          Borhani F, Baghereian S, Abasszadeh A. The Effect of Non-Pathological Non-Pain Control Methods on pain relief from venipuncture in school age children admitted to thalassemia center of Kerman. Faculty of Nursing and Midwifery, Uroumeiah. 2012;10(6):741-8.

25.          Irani H, Eshghizadeh M, Zivari M. Effect of Doll Injection Display on Pain Intensity due to Intramuscular Injection in Preschool Children. 2016.

26.          Seifi Z, Beikmoradi A, Oshvandi K, Poorolajal J, Araghchian M, Safiaryan R. The effect of lavender essential oil on anxiety level in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery: a double-blinded randomized clinical trial. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2014;19(6):574.

27.          Jaruzel CB, Gregoski M, Mueller M, Faircloth A, Kelechi T. Aromatherapy for Preoperative Anxiety: A Pilot Study. Journal of PeriAnesthesia Nursing. 2018.

28.          Olapour A, Behaeen K, Akhondzadeh R, Soltani F, al Sadat Razavi F, Bekhradi R. The effect of inhalation of aromatherapy blend containing lavender essential oil on cesarean postoperative pain. Anesthesiology and pain medicine. 2013;3(1):203.

29.          Çetinkaya B, Başbakkal Z. The effectiveness of aromatherapy massage using lavender oil as a treatment for infantile colic. International journal of nursing practice. 2012;18(2):164-9.

30.          Vosoghi N, Chehrzad M, Abotalebi G, Roshan ZA. Effects of Distraction on Physiologic Indices and Pain Intensity in children aged 3-6 Undergoing IV Injection. Hayat. 2010;16.

31.          Jaruzel CB, Gregoski M, Mueller M, Faircloth A, Kelechi T. Aromatherapy for Preoperative Anxiety: A Pilot Study. Journal of perianesthesia nursing : official journal of the American Society of PeriAnesthesia Nurses. 2018.

32.          Bouya S, Ahmadidarehsima S, Badakhsh M, Balouchi A, koochakzai M. Effect of aromatherapy interventions on hemodialysis complications: A systematic review. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2018;32:130-8.

33.          Karaman T, Karaman S, Dogru S, Tapar H, Sahin A, Suren M, et al. Evaluating the efficacy of lavender aromatherapy on peripheral venous cannulation pain and anxiety: A prospective, randomized study. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2016;23:64-8.

34.          Deacom davis  L. Collins gem aromatherapy: Harpercollins pub Ltd; 2001.

35.          Hill grove  J. Distraction as a pain management: strategy for infants: a randomized control trial in vest gating the role of the agent of distraction. : Canada: Toronto School of Nursing York University; 2008.

36.          Hockenberry MJ, Wilson D. Wong's nursing care of infants and children-E-book: Elsevier Health Sciences; 2018.

37.          Haynes RB. Clinical epidemiology: how to do clinical practice research: Lippincott williams & wilkins; 2012.

این مطالعه دارای دو گروه مداخله و یک گروه کنترل خواهد بود، مداخله اول: انحراف فکر با استفاده از عروسک کلاه قرمزی، مداخله به مدت 3 دقیقه قبل از جاگذاری کاتتر وریدی انجام خواهد شد، و انحراف فکر تا پایان جاگذاری کاتتر وریدی ادامه می یابد. مداخله دوم: رایحه درمانی با اسطوخودوس، در این روش، کودکان به مدت 20 دقیقه، 5 قطره اسانس اسطوخودوس ریخته شده بر روی دستمال که بر روی یقه پیراهن آنها متصل شده را استنشاق می کنند و سپس به اتاق رگ گیری منتقل می شوند. در گروه آزمون تنها درد 10 دقیقه بعد از رگ گیری سنجیده می شود و انحراف فکر و رایحه درمانی انجام نخواهد شد. در هر دو روش پس از پایان رگ گیری، کودک به تخت خود منتقل می شود و 10 دقیقه پس از پایان رگ گیری از کودک در مورد شدت درد حین رگ گیری با استفاده از ابزار OUCHER  سوال خواهد شد.

نیاز ندارد.

درد و اضطراب ناشی از رگ گیری در کودک کاهش پیدا خواهد کرد.

انجام این مداخله برای کودک هیچ گونه خطری ندارد.

انجام این مداخله هیچگونه درد یا خطری برای کودک ندارد.

هزینه خاصی ندارد.

اطلاعات محرمانه خواهد ماند.

در صورت بروز مشکل و سوال می توانید تماس بیرید:

09134440243

به نمونه ها اعلام خواهد شد که هر زمان مایل باشند می توانند از شرکت در تحقیق انصراف دهند.

رضایت آگاهانه کتبی از والدین اخذ خواهد شد.

ابزار استاندارد سنجش درد اوشر(OUCHER)

 این ابزارتوسط Beyer درسال 1984برای ارزیابی شدت درد کودکان 3-12سال تدوین شده است و ازمعتبرترین وقدیمی ترین و پراستفاده ترین مقیاس های خود گزارش شدت درد است که از چهره واقعی کودکان در موقعیت های دردناک استفاده می نماید.این ابزار مورد استفاده دست اندرکاران سلامت کودکان درتمام دنیا می باشد و روایی محتوایی و ساختاری آن با آزمون های روایی وپایایی مستند شده است. دراین ابزار از عکس صورت های معمولی و ناراحت کودکان استفاده شده که از چهره واقعی کودکان حین تجربه درد دربیمارستان گرفته شده است. این ابزار شامل 6عکس کودک که نشان دهنده درجات مختلف درد بوده و به صورت عمودی و براساس کمترین تا شدید ترین درد از پایین به بالا قرار گرفته اند، می باشد و نمرات 6-1دارند.که 1 بدون درد و 6 با درد خیلی شدید می باشد. و برای کودکانی که قادر به شمردن تا 100 نیستند کاربرد دارد نمره 1نشان دهنده نداشتن درد، نمره 2نشان دهنده درد خفیف ، نمره3 و  4دردمتوسط ،نمره 5 درد زیاد ونمره 6نشان دهنده شدید ترین دردی است که کودک تجربه کرده است.همچنین یک جدول عمودی شامل اعداد100-0در سمت چپ عکس ها نیزقرار گرفته است. میزان عددی برای کودکانی که قادر به شمردن هستند است  و صفر بدون درد ، 1تا 29 درد خفیف، 30تا 69 درد متوسط ، 70 تا 99 درد زیاد و 100بیشترین درد ممکن می باشد.