بیماریهای عفونی هنوز عمده ترین مشکل بهداشت وسلامت برای اکثریت مردم روی زمین بوده وعلل اصلی مرگ ومیر درکشورهای درحال توسعه محسوب میشوند (۱).شیوع بیماریهای عفونی دو دهه گذشته به میزان قابل ملاحظه ای افزایش یافته است درحال حاضر عفونت HIV ، هپاتیت و انواع بیماریهای مقاربتی به میزان نگران کننده ای افزایش پیدا کرده اند وسلامتی جوامع را تهدید می کنند .

ویروس هپاتیت  C در سال 1989  شناسایی شد این ویروس یک ویروس کوچک پوشش دار است که به خانواده فلاویویریده تعلق دارد و از جنس مستقلی به نام هپاسی ویروس می باشد (4-1) از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۹ با شناسایی بیشتر این ویروس واستفاده از روشهای تشخیصی دقیق ، تعداد موارد آلودگی به این ویروس کاهش یافته است(5). ویروس هپاتیت سی عامل  90 درصد  هپاتیت های ویروسی غیر A و غیر B می باشد. ژنوم این ویروس شامل یک رشته اسید نوکلئیک RNA به طور تقریبی 55 نانومتر و با قطبیت مثبت می باشد (6). هپاتیت C در درصد عمده ای از موارد مزمن شده، پیامدهایی چون سیروز کبدی و کارسینومای کبدی را به دنبال دارد. یکی از راه های اصلی انتقال این بیماری، انتقال از طریق خون و فرآورده های خونی است. HCV شایع ترین نوع هپاتیت پس از تزریق خون است. افرادی که از طریق تزریق خون به HCV آلوده می شوند، بیمارانی هستند که به طور مستمر نیاز به دریافت خون و فرآورده های خونی دارند. از جمله این بیماران مبتلایان به نارسایی مزمن کلیه هستند که تحت درمان همودیالیز نگه دارنده قرار دارند(7،8 ) به طور کلی ۱۷۰ میلیون نفر ناقل مزمن هپاتیت Cدر دنیا وجود دارد  آمار درکشورها و جمعیت های مختلف بسیار متفاوت می باشد . برطبق تحقیقات در ایران فقط ۳/۰ در صد اهدا کنندگان خون داوطلب تهرانی وکمتر از ۱۰% بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن و یا سیروز از نظر HCV آنتی بادی، مثبت بوده اند. فراوانی HCV در بین زندانیان بسیار بیشتر از جامعه می باشد(9) و برطبق برخی تحقیقات تا ۴۰%  و در معتادان تزریقی تا ۹۰% گزارش شده است(9).  ریسک فاکتورهای عفونت HCV در بیماران دیالیزی: 1-تعداد ترانسفوزیون خون:که دراکثر مطالعات نشان داده شده است، میزان تزریق خون در بیماران دیالیزی HCV مثبت بیشتر از افراد HCV منفی بوده است(۹). در ژاپن مطالعات اولیه نشان داد که هپاتیت C بدنبال تزریق خون در ۶۰-۵۰% موارد مزمن شده و سیروز نهایتاً در ۲۰% بیماران ایجاد گردید. (10). شیوع HCV دربیماران همودیالیزی در مناطق جغرافیایی مختلف بسیار متفاوت است (11). برای مثال با استفاده از تست ELISA میزان شیوع آنتی بادی ضد HCV دیالیزیهای آمریکا ۲۵ تا ۳۶ درصد ، اروپا ۲ تا ۶۳ درصد ودر آسیا ۲۲ تا ۵/۵۵ درصد برآورد شده است (12). مطالعات مربوط به اهداء خون، نوسان بین ۳/۰ درصد در دانمارک تا دو درصد در تایوان را نشان میدهد(13). در کشورهای جنوب اروپا، آمریکا و ژاپن تا ۴۰% بیماران همودیالیزی و درکشورهای اروپای شمالی ۱ تا ۱۰ درصد بیماران همودیالیزی مبتلا می باشند. حتی میزان ابتلای آن در مناطق مختلف یک کشور بسیار با هم متفاوت می باشند(14). مثلاً درشمال کشور ایتالیا ۲۰تا ۳۰ درصد بیماران همودیالیزی و در جنوب آن بیش از ۴۰ درصد این بیماران آلوده به ویروس هپاتیت سی می باشند (15). خوشبختانه بعد از معرفی اریتروپویتین، برای درمان کم خونی وغربالگری محصولات خونی برای آنتی HCV خطر کسب عفونت HCV  کاهش یافته است(16). 2-مدت زمان دیالیز : در بیماران HCV مثبت، مدت دیالیز بیشتر از افراد HCV منفی بوده است (17). 3-نوع دیالیز : خطر عفونت HCV دربیماران دیالیز صفاقی کمتر از همودیالیزی هاست ومدت دیالیز صفاقی نیز خطر کسب عفونت HCV را زیاد نمی کند. 4-شیوع عفونت HCV درمراکز دیالیز: بیماران دیالیزی در مراکز همودیالیز با شیوع بالای عفونت HCV درخطر بیشتری برای کسب عفونت هستند(18). در مراکزی که شیوع عفونت کمتر از ۱۹ درصد بوده است، انسیدانس سالیانه برای آنتی HCVحدود ۵/۲ درصد بوده است ولی در مراکز شیوع بالاتر از ۶۰ درصد سالیانه ۳/۳۵ درصد است. برخی مطالعات نشان داده اند که شیوع HCV در همودیالیز داخل منزل کمتر از همودیالیز در بیمارستان است که اهمیت محیط ایزوله را می رساند(18). 5-سابقه پیوند اعضاء 6-اعتیاد به مواد مخدر وریدی و
7--جنس: شیوع عفونت HCV درمردها بیشتر از زنها می باشد ودریک مطالعه شیوع آنتی HCV درآقایان همودیالیزی بیشتر از خانمها بوده است(18). 

خطر عفونت HCV درمراکز دیالیزی با شیوع بالای HCV مثبت ونسبت پایین پرسنل به بیمار، بالا می باشد. کنترل شدید عفونت مانند ضد عفونی کردن وسایل وقدغن کردن استفاده مشترک وسایل بین بیماران موجب کاهش انسیدانس عفونت HCV شده است. با ایزوله کردن دستگاه واطاق بیماران HCV مثبت موجب کاهش انسیدانس HCV شده اند(18). دربعضی مطالعات دیده شده که انسیدانس HCV دربیمارانی که از ماشینهای همودیالیز که افراد HCV مثبت نیز دیالیز می شوند، استفاده می کنند، بالاتر بوده است و اختصاص ماشین وایزوله کردن بیماران HCV مثبت باعث کاهش انسیدانس سروکنورسیون شده است ولی در مطالعه ای در بلژیک هیچ مورد انتقال جدید HCV درطی ۵۴ ماه علیرغم عدم جداسازی ماشین دیالیز برای بیماران HCV مثبت دیده نشد ولی طبق اطلاعات موجود پیشنهاد شده که ماشین های همودیالیز نقش مهمی درانتقال بیمارستانی عفونت HCV ندارد بنابراین انتقال HCV اساساً دراثر آلودگی محیط وانتقال بیمار به بیمار می باشد(19).

 برای آنکه فردی مبتلا به بیماری شود علاوه بر عامل بیماری زا، عوامل فردی نیز لازم است (20). پرستاران اغلب با موقعیت هایی روبرو می شوند که ممکن است خود در معرض عفونت قرار گرفته ویا سبب انتقال آن به دیگران گردند(21). لذا پیشگیری از عفونت نخستین گام درراه مبارزه با این بیماری هاست وهر کوششی دراین زمینه کمک ارزنده ای به بهداشت جامعه بشمار می آید(22).

عفونت HCV در بیماران دیالیزی از چند نظر دارای اهمیت است. اول اینکه امکان پیدایش هپاتیت مزمن دارد که می تواند به سمت سیروز یا کارسینوم کبد پیشرفت نماید. از طرفی تعداد زیادی از بیماران دیالیزی کاندید دریافت پیوند هستند که اگر چه تاثیر عفونت HCV بر رد پیوند یا بر عکس دقیقا مشخص نیست ولی به نظر می رسد سبب افزایش خطر مرگ و تشدید بیماری می گردد و در نهایت به دلیل امکان انتقال غیر تزریقی، این بیماران می توانند به عنوان منابع احتمالی عفونت در جامعه مطرح شوند(23،24).

 مطالعات گوناگون انجام شده در دنیا موید شیوع بالای HCV در افراد همودیالیزی است. مطالعه ای که در امریکا در فواصل 95-1991 انجام پذیرفت، شیوع HCV در واحدهای مختلف همودیالیز را تا 50 درصد گزارش نمود. پس ازاجرای جدا سازی دستگاه های دیالیز افراد آلوده و پیگیری آنها میزان شیوع کاهش محسوسی یافت(25). با وجود تمام این موارد، هنوز گستره انتقال هپاتیت C در بخش های همودیالیز ناشناخته است. بنابراین نقش توصیه های همگانی در پیشگیری از بیماری ثابت نشده است(25). مرکز کنترل بیماری ها توصیه ای برای کنترل هپاتیت C در بیماران همودیالیز نکرده است. با این حال ماهیت هپاتیت C در بیماران دیالیزی بخوبی شناخته نشده است. به نظر می رسد این بیماری در افراد مختلف، متفاوت باشد. در اکثر موارد آزمایش های کارکرد کبدی طبیعی یا نزدیک طبیعی است اما به نظر می رسد میزان مرگ و میر بیماران همودیالیزی مبتلا به HCV در مقایسه با بیماران سالم بیشتر باشد.(25)

بنابراین بیماران مبتلا به HCV در معرض خطر  مرگ و میر قرار دارند و باید مطالعه برای شناخت راه های پیشگیری از هپاتیت C در بیماران همودیالیزی انجام شود. لذا این مطالعه با هدف بررسی اپیدمیولوژیک HCV در بیماران همودیالیزی زاهدان در سال 1398به مرحله اجرا در خواهد آمد و با نتیجه ی این تحقیق می توان فراوانی عفونت و عوامل خطر مهم ابتلای بیماران همودیالیز به عفونت HCV را شناسایی  نماییم چرا که برای برنامه ریزی پیشگیرانه جهت کاهش شیوع عفونت HCV در این بیماران نیاز به اطلاعات دقیق داریم.با توجه به افزایش جمعیت بیمار HD و در دسترس بودندرمان موثر HCV ، انجام این مطالعه از اولویتهای تحقیقاتی محسوب میشود .

 در مطالعه رمضانی و همکاران(2017)، که یک مطالعه متا آنالیز با عنوان بررسی شیوع عفونت هپاتیت C در بیماران همودیالیزی ایران است نتایج م نشان داد که شیوع  11٪  بود. یافته های موجود نشان دهنده تغییرات قابل توجهی در میزان HCV در واحدهای دیالیز در میان مناطق مختلف ایران است (26). در مطالعه متا آنالیز علویان و همکاران(2010)، بیماران همودیالیز (HD) به عنوان یکی از گروه های پر خطر برای ویروس هپاتیت C (HCV) شناخته می شوند.  شیوع عفونت HCV در بین جمعیت های مختلف ایران 5/ 5 تا 24 درصد متغیر است. (27). در مطالعه جوکار و همکاران(2012)، با عنوان بررسی ژنوتیپ ویروس هپاتیت C در بیماران همودیالیزی مبتلا به هپاتیت C، تمامی بیماران مراجعه کننده به 11 مرکز همودیالیز را با روش نمونه گیری سرشماری از طریق آزمایش الایزا جهت Anti HCV Ab  مورد بررسی قرار دادند. موارد مثبت بعد از تکرار الایزا تحت PCR، قرار گرفته و نمونه های PCR مثبت جهت تعیین ژنوتیپ در این مطالعه استفاده شدند. از 514 بیمار همودیالیزی کل استان گیلان، 61 بیمار Anti HCV   مثبت داشتند و شیوع آن 9/11 % گزارش شد. ارتباط معنی داری بین سن و نوع ژنوتیپ یا جنس و نوع ژنوتیپ دیده نشد(22). در مطالعه کیوانی و همکاران(2007)، با توجه به اهمیت توزیع فراوانی ژنوتیپ های HCV، توزیع ژنوتیپ HCV در ایران مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه مقطعی، 2231 بیمار مبتلا به هپاتیت C که در کلینیک های هپاتیت در تهران برای ژنوتایپ های HCV مورد بررسی قرار گرفتند. به این نتیجه رسیدند که بیشترین فراوانی برای ژنوتیپ 1a و 886 (39.7٪) افراد بود. ژنوتیپ 3a و 1b دیگر ژنوتیپ های شایع بودند که به ترتیب 613 (27.5٪) و 271 (12.1٪) بودند. از 401 نمونه (18٪) دارای ژنوتیپ نامشخص بود(28). مطالعه دادگران (2005)، با عنوان شیوع و عوامل خطر هپاتیت C در بیماران همودیالیزی، در مراکز همودیالیز استان گیلان انجام شد، مطالعه ای توصیفی مقطعی بود. کلیه 393 بیمار همودیالیزی در 10 مرکز همودیالیز استان گیلان را شامل می شد.. یافته ها نشان داد 70 نفر از بیماران(8/17 درصد) آلوده به HCV بودند. همچنین ارتباط معنی دار آماری بین طول مدت دیالیز، تعداد دفعات دیالیز در هفته، طول مدت هر جلسه دیالیز، سابقه بیماری کبد، سابقه زردی، سابقه پیوند کلیه، سابقه تماس با فرد آلوده، سابقه ترانسفوزیون خون و ابتلا به هپاتیت C وجود داشته است. در این مطالعه ارتباط معنی داری بین سن، جنس، وضعیت تاهل و ابتلا به هپاتیت C یافت نشد(29).

در مطالعه Abdelmoemen  و همکاران(2018) که بر روی 65 بیماری همودیالیزی که حداقل 7 ماه بود که دیالیز را شروع کرده بودند اجرا شد و آزمایشات HCV برای آنان انجام شد. و به این نتیجه رسیدند که بعضی از بیماران هیچ سابقه ی بیماری کبدی را نداشتند وانتقال HCV می تواند از واحد های دیالیز رخ دهد که نشان دهنده ی استفاده نادرست از اقدامات کنترل عفونت در واحدهای همودیالیز می باشد(30).

در مطالعه Harfouche و همکاران(2017) با هدف بررسی اپیدمیولوژی ویروس هپاتیت C (HCV) در میان بیماران همودیالیزی (HD) در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)  انجام شد. (مطالعه اپیدمیولوژیک توصیفی، متاآنالیز 289 مطالعه) از جمله 106 463 بیمار مبتلا به HD. میزان بروز HCV  بین 0 تا 7/14 در 1000 فرد سال در نظر گرفته شد. تنوع ژنوتیپ به صورت منطقه ای: ژنوتیپ 1 (3/39٪)، ژنوتیپ 2 (7/5٪)، ژنوتیپ 3 (29/6٪) و ژنوتیپ 4 (4/25٪) متفاوت بودند. (31).

 در مطالعه Nguyen(2018) نیز عفونت ویروس هپاتیت C در بیماران همودیالیزی بیشتر از جمعیت عمومی بود و انتقال بیماری HCV در کلینیک های دیالیز گزارش شده است. با توجه به افزایش میزان مرگ و میر ناشی از عفونت HCV در مرحله آخر بیماری کلیوی، اهمیت دارد که کلینیک های دیالیز برای پیشگیری از اقدامات توصیه شده برای کنترل عفونت، از جمله اقدامات احتیاطی استاندارد، از طریق نظارت منظم و آموزش پرسنل انجام دهند(32).

Lee و همکاران (2008)، در بررسی 55 بیمار همودیالیزی نشان دادند که ژنوتیپ 1 در بیماران مسن تر و ژنوتیپ نوع 2 در بیماران جوان تر شایع است(33).

1- فراوانی هپاتیت C بر حسب متغیرهای سن، جنس، سابقه دریافت خون، سابقه دندانپزشکی، حجامت، سابقه خالکوبی ، اعتیاد( تزریقی یا غیر تزریقی)، تماس جنسی محافظت نشده ، سابقه داشتن شرکای جنسی متعدد ، سابقه هپاتیت در خانواده( همسر یا مادر)، سابقه کار در مراکز بهداشتی درمانی،  مجروحیت در جبهه، ابتلا به  تالاسمی یا هموفیلی، استفاده از سرنگ/تیغ مشترک در بیماران همودیالیزی  چگونه است؟

2-بین فراوانی هپاتیت C در افراد همودیالیزی با مدت زمان انجام هر جلسه، تعداد دفعات دیالیز ، طول مدت دیالیز ، سابقه ترانسفوزیون خون، سابقه رد پیوند کلیه و انجام دیالیز در مراکز متعدد دیالیز  رابطه دارد

3-فراوانی عفونت همزمان هپاتیت بی و HIV در بیماران همودیالیزی مبتلا به هپاتیت سی چگونه است؟

تعیین اپیدمیولوژیک HCV و فاکتورهای خطر مرتبط با ان در بیماران همودیالیزی مرکز دیالیز بیمارستان علی بن ابیطالب   زاهدان در سال 1398

1- تعیین فراوانی هپاتیت C در افراد همودیالیزی بر حسب متغیرهای سن، جنس، سابقه دریافت خون، سابقه دندانپزشکی، حجامت، سابقه خالکوبی اعتیاد( تزریقی یا غیر تزریقی)، تماس جنسی محافظت نشده ، سابقه داشتن شرکای جنسی متعدد ، سابقه هپاتیت در خانواده( همسر یا مادر)، سابقه کار در مراکز بهداشتی درمانی،  مجروحیت در جبهه، ابتلا به  تالاسمی یا هموفیلی، استفاده از سرنگ/تیغ مشترک

2- تعیین ارتباط ابتلای به هپاتیت C در افراد همودیالیزی با مدت زمان انجام هر جلسه دیالیز، تعداد دفعات دیالیز ، طول مدت دیالیز ، سابقه ترانسفوزیون خون، سابقه رد پیوند کلیه و انجام دیالیز در مراکز متعدد دیالیز 

3- تعیین فراوانی عفونت همزمان هپاتیت بی و HIV در بیماران همودیالیزی مبتلا به هپاتیت سی

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، بیمارستان علی بن ابیطالب(ع)، بیمارستان خاتم الانبیاء، پزشکان، بیماران همودیالیزی

هپاتیت C  : نوعی عفونت است که عمدتاً کبد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ویروس هپاتیت سی (HCV)علت این بیماری است. افراد اغلب از طریق تماس خونی ناشی از استعمال درون وریدی مواد مخدر، تجهیزات پزشکی ضد عفونی نشده، و تزریق خون به هپاتیت سی مبتلا می‌شوند(5).

همودیالیز: همودیالیز فرآیندی است که در طی آن، خون از بدن بیمار مبتلا به نارسایی کلیه،‌ خارج می ‌شود و پس از تصفیه ‌شدن در دستگاه دیالیز، به بدن بازگردانده می ‌شود. دستگاه دیالیز یا کلیه مصنوعی، ماشینی است که می ‌تواند مواد زائد را از خون جدا کند، یا مواد لازم را به آن بیفزاید. دستگاه دیالیز با انجام این عمل، تعادل اسید و باز و مقدار آب و مواد محلول موجود در بدن را کنترل می ‌کند. در همودیالیز، خون به تدریج از بدن خارج می ‌شود، از میان یک فیلتر مخصوص که مواد زائد و مایعات اضافی را جدا می‌ کند، می‌ گذرد و خون تصفیه‌‌ شده دوباره به بدن بازگردانده می ‌شود. خروج مواد زائد مضر و نمک و مایعات اضافی از بدن، فشار خون را کنترل کرده و تعادل مواد شیمیایی مانند پتاسیم و سدیم را حفظ می کند(12).

توصیفی-تحلیلی (مقطعی)

جامعه پژوهش، افراد همودیالیزی مرکز دیالیز بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع ) شهر زاهدان در سال 1398

 معیارهای ورود به مطالعه شامل: افراد همودیالیزی در مرکز دیالیز بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع

 معیارهای خروج از مطالعه شامل :  عدم رضایت به شرکت در مطالعه

کلیه بیماران همودیالیزی که در مرکز دیالیز بیمارستان علی بن ابیطالب(ع) پرونده داشته ، طی دو ماه نمونه گیری میشوند (اردیبهشت و خرداد- حدود 150 نفر)

سرشماری

1-پرسشنامه پژوهشگر ساخته که شامل اطلاعات دموگرافیک، عوامل خطر مربوط به دیالیز و سوابق خطر ساز بیمار، می باشد

2- نتایج آزمایش خون

در این مطالعه پرسشنامه  تکمیل و نمونه خون مورد نیاز توسط یک نفر کارشناس آزمایشگاهی دوره دیده تهیه و در شرایط مناسب به آزمایشگاه منتقل خواهد شد و در آزمایشگاه توسط کارشناسان با تجربه مورد آزمایش قرار خواهد گرفت

بعد از تصویب طرح در شورای پژوهش و کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و با کسب معرفی نامه از دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  طرح به مرحله اجرا درخواهد آمد ، همه بیماران همودیالیزی مرکز دیالیز بیمارستان امام علی ع در صورت رضایت و اعلام آمادگی جهت شرکت در مطالعه وارد میشوند. پس از تکمیل فرم رضایت نامه آگاهانه ،در این پژوهش اطلاعات دموگرافیک و رفتاری، سوابق خطر ساز بیماری و عوامل مربوط به خطر دیالیز  و ابتلا همزمان به هپاتیت بی و HIV از طریق یک مصاحبه حضوری و اطلاعات موجود در پرونده بخش دیالیز ، به وسیله ی پرسش نامه ساختار یافته جمع آوری می گردد. از افراد 5 سی سی خون تهیه و در شرایط مناسب به آزمایشگاه منتقل خواهد شد ابتدا   HCVAbبه روش الیزا تست خواهد شد. برای انجام تست ها ازکیت های الایزا (کمپانی DIAPRO)  استفاده خواهد شد . درصورت مثبت شدن تست های anti-HCV antibody ، HCV RNA PCR انجام خواهد شد.  ابتدا 200 میکرولیتر از نمونه سرم فرد به طبق پروتکل کیت استخراج اسید نوکلئیک ویروسی استخراج شده و تا زمان انجام پی سی ار در فریزر 80- درجه سانتیگراد می شود. برای بررسی وجود ویروس در نمونه استخراجی از کیت های تشخیصی شرکت سیناژن استفاده می شود. محصول پی سی ار در حضور کنترل مثبت کیت و مارکر bp   100 بر روی ژل آگاروز 1 درصد بررسی و نتایج به صورت مثبت و منفی گزارش می گردد. و در نهایت اطلاعات جمع آوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

برای توصیف داده های کیفی از جدول توزیع فراوانی (مطلق و نسبی)،برای توصیف داده های کمی از شاخص های مرکزی و پراکندگی استفاده خواهدشد. توزیع داد ه ها مورد بررسی قرار خواهد گرفت در صورت نرمال بودن از آزمون رگرسیون لوجستیک و کای اسکوئر استفاده خواهد شد در صورت عدم نرمال بود از آزمون های معادل ناپارامتریک استفاده می شود

.               هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2.            در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

3.            پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیهپذیر است که منافع بالقوهی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای  آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیتهی اخلاق در پژوهش است.

4.            مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینهی پایینتر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5.            قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

6.            در کارآزمایی های بالینی دوسوکور  که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخلهای که برای وی تجویز شده بیاطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمکرسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

7.            اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8.            طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

9.            در پژوهشهای پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاطهای لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

10.          هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کنندهها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامهی آگاهانه بهصورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیتهی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11.          کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

12.          انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، بهنحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینهها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیضآمیز نباشد.

13.          کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14.          اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیتهی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15.          پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود.

16.          پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17.          پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

18.          در پژوهشهایی که از مواد بدنی (شامل بافتها و مایعات بدن انسان)  یا دادههایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمعآوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفادهی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشهدار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

19.          عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20.          در مواردی که آگاه کردن آزمودنی دربارهی جنبهای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاعرسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیتهی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاعرسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

21.          برخی از افراد یا گروههایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیانکه ممکن است بهعنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمیتوانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروهها آسیبپذیر دانسته میشوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

22.          از گروههای آسیبپذیر هیچگاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروهها یا جوامع آسیبپذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویتهای همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

23.          در پژوهش بر روی گروههای آسیبپذیر، وظیفهی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمیشود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

24.          اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 

25.          پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

26.          هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحاً بهصورت پوشش بیمهای نامشروط باشد.

27.          در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

28.          پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29.          نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی  پژوهش باشد.

30.          گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31.          روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد

کدهای اخلاقی مربوط به عضو و بافت:

1-            پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافتها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانیاند و کرامت انسانی اقتضا میکند که جمعآوری، نگهداری، استفاده و نابودسازی آنها توأم با رعایت ملاحظات و شؤون مرتبط باشد.

2-            از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پژوهشهایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماریها و ارتقای سلامت انسانها دنبال میکنند.

3-            تمامی پژوهشها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تأیید کمیتهی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیتهی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیتهی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

4-            رضایت آگاهانهی فرد دهندهی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تأیید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایتنامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرحنامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

5-            در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهندهی نمونهی ذخیرهشده یا جانشین قانونی او امکانپذیر نباشد، بهشرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفادهی پژوهشی، در صورت تأیید کمیتهی اخلاق در پژوهش میتوان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونههایی استفاده شود که به نحو برگشتناپذیر بینام شده باشد.

6-            تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمعآوری و ثبت میشود، راز حرفهای تلقی میشود؛ از این رو، تمامی اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آنها مراعات شود.

7-            مرکز انجام دهندهی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بینام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

8-            پژوهشگر باید از اعضاء و بافتهایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار میگیرد استفادهی بهینه کرده، از هدر رفتن آنها جلوگیری کند

9-            پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی، از جمله آزمونهای غربالگری و وسایل محافظتکننده را برای جلوگیری از انتقال آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنیها یا سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سروکار خواهند داشت، پیشبینی و تأمین کند.

10-          پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روشها و محصولاتی منجر شود که به استفادهی تجاری از آنها بینجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از اینگونه پژوهشها باید مورد تأیید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفادهی تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالاً از آن منتفع خواهند شد باید در رضایتنامهآورده شود.

11-          زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنیها از نتایج پژوهش باید در رضایتنامه آورده شود. در هر حال، آزمودنی یا نمایندهی قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش دربارهی او بهدست میآید، دسترسی داشته باشد.

12-          در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفادههای درمانی بر استفادههای پژوهشی اولویت داده شود

از جمله محدودیت های طرح می توان به عدم رضایت بیماران به شرکت در مطالعه اشاره نمود بدین منظور  سعی خواهد شد با توضیحات کافی به افراد مورد مطالعه رضایت آنها به شرکت در مطالعه فراهم شد.

هپاتیت c، همودیالیز، زاهدان

Hepatitis C, Hemodialysis, Zahedan

1- Salehi M, Sane'i-Moghaddam E, Bozorgzadeh SR, Haghighi MR. [Seroepidemiology of hepatitis C in Sistan and Baloochestan province.] Tabibe Shargh Res J. 2001;3(3):165-8. [TABIB-E-SHARGH]

2- Amiri, Z.M., Shakib, A.J. & Toorchi, M‎. Seroprevalence of hepatitis C and risk factors in haemodialysis patients in Guilan, Eastern Mediterranean Health Journal.2005, 11 (‎3)‎, 372-376,

3- Choo QL, Kuo G, Weiner AJ, Overby LR Bradley DW, Houghton M. Isolation of a cDNA clone derived from a blood-borne non A, non-B viral hepatits genome. Science 1989: 244;359-62

4- Rafiei AR, Haghshenas MR, Azizi M, Taheri S,  Babamahmoudi  F,  makhlough  A. Risk Factors for Hepatits C  Virus  Among High Risk Populations (IntravenousDrug Addicts and PatientswithThassemia,Hemodialysis) in Mazandaran. J Mazandaran Univ Med Sci:2011;21(81):32-42

5- Eynollahi, Behzad. Hepatitis in patients with dialysis and kidney transplantation. Quarterly Journal of Medicine, Medical Sciences University of Medical Sciences (AS)2002, 7,. 57, pp. 15-10

 6- Mohsenzadeh M, Jafari M, Afkari R, Yaghobi R, Pirouzi A Molecular evaluation of hepatitis G virus and hepatitis C virus in patients with chronic renal failure in Iran. Afr J Microbiol Res.2012;6:6257-61.

7.Jaramillo S,Estrada C,et al.Hepatitis c virus seroprevalence 7- Beltran M, Navas MC, De la Hoz F, Mercedes Munoz M in in multi-transfused patients in Colombia. J Clin Virol 2005;34 Suppl 2: 33-8.

8- Zahedi MJ and Tavakoli M. Evaluation of prevalence of  hepatitis B and C in Kerman major thalassemic patients and  the importance of blood transfusion. Govaresh, 2003; 8: 72-78.

9- Eynollahi, Behzad. Hepatitis in patients with dialysis and kidney transplantation. Quarterly Journal of Medicine, Medical Sciences University of Medical Sciences (AS),2002 :7th, No. 57, pp. 15-10.

10- Sabur B, Broumand P, Mehrabi YL. Evaluation of prevalence and distribution of risk factors for hepatitis C in hemodialysed patients at Kermanshah province during1999-2000. Behbood J 2003; 18: 60-5.

11- Iraqi, soosan, Nafisi, Farzaneh. Bayat, Akbar Hepatitis C Infection, Special Needs Foundation Foundation Booklet, 2001, 40-1.

12- Alavi, Seyyed Reza. Hepatitis C virus. Educational Journal of Iran University of Medical Sciences. 2008.4. 2. 25-16.

13- دل پیشه ا ، حلم سرشت پ . بهداشت عمومی ، تهران : انتشارات چهر ، ص ۱۵۶-۱۳۸۰

14- Getano S.& etal..Hepatitis c virus infection in the hemodialysis setting :a multicentric study in a area of southern Italy , Blood purif2002., 26(3) -58-62

15- World Health organization .Hepatitis c Global prevalene . Weekly Epidemiological Recor -1997.341-72

16- Wong JB,Estimation Futore hepatitis C morbidity , mortality and costs in the united states ,Am J-PV6 LIC-Health.2002;9(10): 45-92

17-Joukar F, Mansour‑Ghanaei F, Besharati S, Khosh‑Sorur M. Occult  hepatitis B infection in a hemodialysis population in Guilan  Province, Northern Iran. Hemodial Int 2012;16:294‑7.

18- Kargar Kheirabad A, Bahri F, Kargar M, Ghasemzadeh I. Hepatitis C and G virus infection prevalence among hemodialysis patients  and associated risk factors in the Hormozgan Province of Southern Iran. Hepat Mon 2016;16:e40375.

19- Zahedi MJ, Darvish Moghaddam S, Alavian SM, Dalili M. Seroprevalence of hepatitis viruses B, C, D and HIV infection among hemodialysis patients in Kerman Province, South‑East Iran. Hepat Mon 2012;12:339‑43.

20- Ramezani A, eslamifar A, Banifazl M, Keyvani H, Razaghi E, Ahmadi F, et al. Occult HCV infection in hemodialysis patients with elevated liver enzymes. Arak Med Univ J 2014;16:120‑7.

21- Younossi ZM, Tanaka A, Eguchi Y, Lim YS, Yu ML, Kawada N, Dan YY, Brooks-Rooney C, Negro F, Mondelli MU. The impact of hepatitis C virus outside the liver: Evidence from Asia. Liver Int. 2017 Feb;37(2):159-172. doi: 10.1111/liv.13272.

22- Fabrizi F, Donato FM, Messa P. Hepatitis C and Its Metabolic Complications in Kidney Disease. Ann Hepatol. 2017 November-December,;16(6):851-861. doi: .5604/01.3001.0010.5275.

23-Hasanjani Roushan MR, Farokhtabar S, Bayani M, Siadati S. Epidemiological aspects of hepatitis B and C and human immunodeficiency viruses among hemodialysis patients in Mazandaran Province, Iran. Nephrourol Mon 2016;8:e37878.

24- Mobaien AR, Mohammadi R, Sorouri R, Sadeghi K. Hepatitis E virus seroprevalence in haemodialysis patients in Zanjan Province, Islamic Republic of Iran. East Mediterr Health J 2013;19:608‑12.

25-Cassidy MJ,Jankelson D,Becher M. The perevalamce of antibodies to HCV at two hemodialysis units in south Africa. South Africa Medical Journal 1995;10:996-97

26- Dadgaran S. Prevalence and risk factors of hepatitis C virus among hemodialysis patients. J Guilan Univ Med Sci 2005;14:76‑86

27- Azarkar Z, Sharifzadeh G, Chahkandi T, Mahmoudi Rad A, Sandoughi M, Rezaiee N. Survey of HBV and HCV markers in haemodialysis and thalassemia, South Khorasan, Birjand 2007. Sci J Iran Blood Transfus Organ. 2009; 6 (3) :233-237

28- Ghorbani NR, Djalalinia S, Modirian M, Abdar ZE, Mansourian M, Gorabi AM, et al. Prevalence of hepatitis C infection in Iranian hemodialysis patients: An updated systematic review and meta-analysis. J Res Med Sci 2017;22:123

29-Alavian SM, Kabir A, Ahmadi AB, Lankarani KB, Shahbabaie MA, Ahmadzad-Asl M, et al. Hepatitis C infection in hemodialysis patients in Iran: A systematic review. Hemodial Int. 2010;14:253–62.

بررسی اپیدمیولوژیک هپاتیت سی و فاکتورهای خطر مرتبط با آن در بیماران همودیالیزی بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1398

دارد

1- تعیین فراوانی هپاتیت C در افراد همودیالیزی بر حسب متغیرهای سن، جنس، سابقه دریافت خون، سابقه دندانپزشکی، حجامت، سابقه خالکوبی اعتیاد( تزریقی یا غیر تزریقی)، تماس جنسی محافظت نشده ، سابقه داشتن شرکای جنسی متعدد ، سابقه هپاتیت در خانواده( همسر یا مادر)، سابقه کار در مراکز بهداشتی درمانی،  مجروحیت در جبهه، ابتلا به  تالاسمی یا هموفیلی، استفاده از سرنگ/تیغ مشترک

2- تعیین ارتباط ابتلای به هپاتیت C در افراد همودیالیزی با مدت زمان انجام هر جلسه دیالیز، تعداد دفعات دیالیز ، طول مدت دیالیز ، سابقه ترانسفوزیون خون، سابقه رد پیوند کلیه و انجام دیالیز در مراکز متعدد دیالیز 

تا کنون عوارضی از انجام آزمایشات مذکور گزارش نشده است

عوارضی نخواهد داشت

هیچ هزینه ای از بیماران مورد مطالعه دریافت نخواهد شد

سایر روش های معمول تشخیصی

تمامی اطلاعات بیماران محرمانه خواهد بود

در صورت نیاز به تمامی سوالات پاسخ مناسب داده خواهد شد

در هر مرحله از پژوهش بیماران مورد مطالعه حق خارج شدن از طرح را خواهند داشت

تنها در صورت رضایت از افراد مورد مطالعه قرار خواهند گرفت

-