نارسایی قلبی یکی از شایع ترین بیماری های مزمن است که قلب قادر به پمپ خون برای نیازهای متابولیک بدن نمی باشد(1). این اختلال مهمترین چالش نظام سلامت کشور واولین علت مرگ ومیر در ایران است که بیش از یک سوم کل مرگ ها (39 درصد) را به خود اختصاص داده است(2) براساس آمار  W.H.O تا سال 2030 ، 47 درصد جمعیت جهان به نارسایی قلبی مبتلا خواهند شد(3). شیوع این بیماری در ایران 8/1  در صد گزارش شده است (4) که بیشتر از شیوع گزارش شده در کشورهای اسیایی(6/7-1/2)است(5). در ایران با تغییر هرم سنی و پیر شدن جمعیت جوان، بر شیوع آن افزوده شده و یک بیماری بسیار ناتوان کننده و پر هزینه ای است، به نحوی که 29 تا 47 درصد بیماران طی 3-6 ماه پس از ترخیص اولیه دوباره بستری می شوند؛ در حالی که50 درصد از بستری شدن های دوباره قابل پیشگیری هستند(6).هزینه بستری در بیمارستان 50 تا 70 درصد کل هزینه های مراقبت از این افراد را شامل می شود،در حالی که دارودرمانی تنها 2 تا 8 درصد کل هزینه درمان را به خود اختصاص می دهد(7) .نسبت بیماران نارسایی قلبی در ایران بیش از دو برابر میانگین جهانی است(8)همچنین میزان مرگ ناشی از این بیماری نیز دو برابر گزارشات مذکور می باشد(9). نارسایی قلبی پیامد بسیاری از بیماری های قلبی عروقی از جمله سکته قلبی است. پرفشاری خون، دیابت، بیماری مزمن کلیه و مصرف سیگار از عوامل خطر مرتبط با این بیماری است(1). علیرغم بهبود وارتقائ روش های درمان این بیماری، نمی توان بیماری را متوقف نمود اما به  طور نسبی می توان پیشرفت بیماری را به تعویق انداخت. استراتژی درمان در بیماران نارسایی قلبی نیازمند تبعیت طولانی مدت از رژیم های خودمراقبتی است که (10) جهت تحقق این اهداف بیمار باید متعهد انجام رفتارهای خودمراقبتی از جمله تبعیت از رژیم دارویی (مصرف منظم داروها طبق دستور پزشک) و غذایی (خودداری از نوشیدن زیاد مایعات و رعایت رژیم غذایی کم نمک ، خود مدیریتی (کنترل وزن روزانه، میزان و نحوه ی ورزش کردن) و پایش نشانه ها وعلائم خطر بیماری (ورم روی پا، قوزک پا، ساق پا و شکم) باشد که در نهایت منجر به تغییر سبک زندگی بیمار خواهد شد. سبک زندگی عامل تعیین کننده در ایجاد و پیشرفت بیماری های قلبی عروقی محسوب می شود لذا تبعیت و پایبندی  بیمار به رعایت  رژیم دارویی و غذایی، و تحرک بدنی  به عبارتی خود مراقبتی تامین کننده یک شیوه زندگی سالم می باشند(11). اصل مهم در خودمراقبتی پذیرش و مشارکت بیمار جهت  پیروی از رژیم و انجام رفتارهای خود مراقبتی است (12). بسیاری از دلایلی که منتهی به عدم تبعیت از درمان و تشدید نارسایی قلبی می شود با استفاده از مداخلات آموزشی پرستاری قابل پیشگیری است. علی رغم برنامه های آموزشی، بیماران مبتلا به نارسایی قلبی در اجرای خود مراقبتی مشکلات بسیاری دارند (31) نتایج مطالعات نشان می دهد توان خودمراقبتی این بیماران ضعیف بوده (15و14) و تقریبا 25 درصد از واحدهای پژوهش در مطالعه شجاعی زاده و 4/4 درصد در مطالعه منصوری وهمکاران رفتارهای خود مراقبتی قابل قبول داشتند (17و16). در مطالعه ای که در 15 کشور جهان انجام شد نتایج نشان داد که رفتارهای خود مراقبتی کمتر از میزان مطلوب بوده است(18) عدم اجرای  رفتارهای خودمراقبتی منجر به پیامدهای جدی بیماری  وبستری شدن مجدد بیماران می شود.  نتایج مطالعه شهباز و همتی مسلک نشان داد که بین رفتارهای خودمراقبتی و بستری مجدد ارتباط معناداری وجود دارد (19). نارسایی قلبی بالاترین میزان بستری مجدد را به خود اختصاص داده است و بستری مجدد ناشی از این بیماری در طول 30 الی 60 روز پس از ترخیص حدود 30 درصد (19) و6-3 ماه  47-29 درصد گزارش شده است (6).بستری مجدد نسبت به گذشته اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا بستری مجدد باعث صرف هزینه های سنگین اقتصادی، اختلال در روند نقش های خانوادگی ، دوری از محیط کار و افزایش ارائه خدمات بهداشتی شده است(20). امروزه بسیاری از بیماران مدت کوتاهی پس از بستری بودن، از بیمارستان ترخیص می شوند و بخش عمده ای از دوران نقاهت و بهبودی آنان بدون بهره مندی از مراقبت مستمر پرستاری و پزشکی درخانه سپری می شود. از این رو لازم است پیش از ترک بیمارستان و پس از آن اطلاعات و آموزش های لازم به بیمار و خانواده وی ارائه گردد تا بتوانند فعالیتهای مراقبت از خود را بر اساس آنچه آموخته است در خانـه به طور صحیح انجام دهند (21).آموزش به بیمار جزو نیازهای اساسی بیماران و داشتن اطلاعات کامل از سیر بیماری و درمان، از مهم ترین حقوق آنها می باشد. امروزه آموزش به مددجو از مهم ترین نقش ها و مسئولیت های مراقبتی پرستاران است که در جهت ارتقاء و بازگرداندن سلامتی و سازگاری با اثرات بیماری عمل می کند(22). در ایران پژوهش های زیادی در زمینه تاثیر روش های آموزشی در خود مراقبتی وتغییر سبک زندگی بیماران انجام شده که غالبا به مقایسه اثربخشی روش های مختلف پرداخته شده است در بیشتر مطالعات که در خصوص مداخله آموزشی به بیماران قلبی انجام شده ، درک وفهم بیماران کمتر مورد توجه قرار گرفته است ازجمله استفاده از شیوه شناختی رفتاری(23) که برکیفیت زندگی بیماران نارسایی قلبی تاثیر کوتاه مدت داشته است، مداخله گروهی- حمایتی(24)، اموزش فردی (6)، آموزش مبتنی بر باور از بیماری (25)، آموزش مبتنی بر خود کارآمدی (26)، مصاحبه انگیزشی(27)، برنامه خود مدیریتی به بیمار(28) و پیگیری تلفنی وکتابچه اموزشی که در این مطالعه با گذشت 15 روز نمره خود مراقبتی افزایش و در روز سی ام کاهش داشته است(29).  با وجود انجام مداخلات متنوع  آموزشی در برنامه های خودمراقبتی، گروههای هدف در تبعیت از برنامه های توصیه شده وتغییر رفتار با مشکل مواجهه شده وآموزش ها نتوانسته در خود مراقبتی و تغییر سبک زندگی موثر واقع شوند.

Dickson در مطالعه خود گزارش کرد که آموزش سنتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، باعث توسعه مهارت های خود مراقبتی در آن ها نمی شود(30) و بهترین روش ها برای اطمینان از به یادسپاری و حفظ کافی اطلاعات آموزشی در بیمارستان ها مبهم باقی مانده است(31). گروهی از محققان دریافتند که اثرات آموزش در مداخلات گذشته،دوام نداشته است(32). مطالعات نشان دادند که بیماران 40تا 80 درصد از اطلاعات را تقریبا بلافاصله بعد از شنیدن آن فراموش می کنند. بعلاوه، نزدیک نیمی از اطلاعاتی که آن ها به خاطر سپرده اند، نادرست است(33). بنابراین اطمینان از به خاطر سپردن و درک و فهم بیماران نارسایی قلبی به علت رژیم درمانی پیچیده، برنامه دارویی، ضرورت خودمدیریتی و وضعیت بالینی که دارند، برای تغییر وضعیت سلامتی شان امری ضروری است(32).در چنین شرایطی لازم است پزشکان و پرستاران بیماران را ترغیب کنند تا به روش های مناسب برای تغییر عوامل خطرساز و پایبندی به رژیم درمانی دست یافته و از بستری مجدد بیماران پیشگیری شود(34). از طرفی موانع مربوط به درمانگر ممکن است شامل : ارتباط ضعیف با بیماران،کمبود زمان برای مشاوره و عدم ارائه ی اطلاعات در سطح مناسب برای درک بیمار باشد.در نتیجه نیاز به پیدا کردن استراتژی های آموزشی مناسب برای افراد با هر سطح سوادی برای کمک به فهم بهتر بیماران و نیز تشویق آنها برای پیروی خودمدیریتی داریم (35)

بر پایه شواهد آموزشی و بررسی های انجام شده آموزش بازخورد محور به نظر روش مناسبی در به یادسپاری آموزش ها و ارتقا خودمراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلب می باشد.این روش که توسط تعدادی از سازمان های مراقبت بهداشتی به تایید رسیده است، مشکل درک اشتباه اطلاعات ضروری را در محیط های بالینی کاهش می دهد(36). هدف روش بازخوردمحور فراهم آوردن یادگیری موثر در سطح سواد بیماران می باشد(36)این تکنیک اجازه می دهد که آموزش دهنده در حین یادآوری اطلاعات توسط بیمار، خطا و اشتباهات حافظه، درک و تثبیت آنها و تطبیق پیام ها را از طریق مدیریت یک گفت و گوی باز با بیماران بررسی کند(32)و یکی از روش های تعاملی آموزش می باشد که می تواند بستر آموزشی مناسبی جهت تغییر رفتار فراهم سازد.این روش آموزشی بر پایه شواهد است که درک و فهم یادگیرنده را از طریق پرسیدن ارزیابی می کند. به این صورت که از بیماران خواسته می شود تا با زبان خودشان چیزهایی را که از آموزش دهنده شنیده و درک کرده اند بیان کنند(38,37). چنانچه مددجو مطالب را به خوبی درک نکرده باشد، فرد آموزش دهنده تا درک کامل مددجو، مطلب را تکرار می کند(39). از مزایای دیگر این روش خود ارزیابی است که قبل از انجام آن توسط دیگران،ازطریق فراگیر انجام می شود که از این منظر،این نوع روش آموزش یک نوع جنبه اصلاحی ودرمانی دارد. درحال حاضر این تکنیک در تعدادی از موضوعات رفتاری ازقبیل کنترل دیابت(40)،خود مراقبتی بیماران نارسایی قلب(42و41)، بستری مجدد بیماران نارسایی قلبی(31,32)خود مراقبتی بعد از زایمان(43)و شادمانی در سرطان پستان (44) به کار برده شده است. همچنین مطالعه ی Pistoriya  و همکاران نیز  نشان داد که یادگیری به روش بازخورد محور می تواند تاثیر مثبتی بر کاهش میزان بستری بیماران نارسایی قلبی از طریق بهبود درک بیماران از فرایند بیماری شان داشته باشد(31) وتاثیر آن بیشتر از آموزش مجدد می باشد(36,32). با توجه به اینکه در آموزش های مرسوم در بخش های بالینی وضعیت دریافت مطالب توسط بیمار در خصوص درک وفهم مطالب آموزش داده شده،  مغفول واقع شده واز طرفی عدم موفقیت روش های سنتی آموزش دربرخی از مطالعات گزارش شده است، لذا این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش بازخوردمحور بر سبک زندگی، خود مراقبتی و بستری مجدد بیماران مبتلا به نارسایی قلب در بخش های قلب بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1398 طراحی شده است.

مرور متون:

مقالات در سایت های  PubMed,ScienceDirect,SID,google scholar با کلید واژهای فارسی : آموزش بازخورد محور، سبک زندگی، خود مراقبتی، بستری مجدد، نارسایی قلب و مقالات لاتین با کلید واژه های: Teach Back Method, lifestyle, self-care, Readmission, Heart Failure جستجو شده اند .

مطالعات خارج کشور:

1. Shokoh Varaei و همکاران(2016)،  با هدف بررسی تأثیر مداخله مبتنی بر همسالان بر خودکارآمدی قلبی بیماران پس از عمل جراحی bypass انجام شده است. در این کارآزمایی بالینی، 60 بیمار تحت عمل جراحی bypass انتخاب و به روش تصادفی (بلوک بندی) به دو گروه تقسیم شدند. به بیماران گروه کنترل آموزش مداوم ارائه شد وگروه مداخله با استفاده از آموزش همکار در دو جلسه آموزش داده شدند. بیماران در 36 ماه (3 سال) پیگیری پس از جراحی مرتبا ارزیابی شدند. معیارهای ورود به مطالعه برای انتخاب بیماران مناسب عبارت بودند از: نداشتن سابقه جراحی CABG، درک و صحبت کردن به زبان فارسی، تمایل به شرکت در پژوهش، سن 40 تا 70 سال، بدون دل درد، سردرگمی، مشکلات ذهنی و روانی که ممکن است مانع مشارکت آنها شود. معیارهای خروج در این مطالعه، شامل مرگ بیمار، مشکلات جسمی جدی پس از عمل جراحی CABG، اورژانسی شدن وضعیت بیمار، جراحی مجدد و یا لغو جراحی CABG به دلیل وضعیت بیماربود. داده ها با استفاده از پرسشنامه مقیاس خودکارآمدی قلبی  جمع آوری و با استفاده از آزمون های آماری  t مستقل و کولموگروف اسمیرنوف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بیماران در هر دو گروه از لحاظ جمعیتی همگن بودند میانگین نمره خودکارآمدی قلبی در گروه مداخله با گروه کنترل در 3 سال بعد از جراحی اختلاف معنی داری داشت.(45)
2. مطالعه ای توسط   Porter و همکاران در سال 2015 با هدف استفاده از آموزش بازخورد محور بر مهارت های رفتاری خودپایشی انجام شد. در این مطالعه مقطعی، 301 فرد بالغ بررسی شدند که اکثر آن ها زنان بودند (1/81 %). دو مداخله رفتاری مبتنی بر کاهش مصرف نوشیدنی شیرین و افزایش فعالیت فیزیکی به روش بازخورد محور آموزش داده شد واز آزمودنی ها خواسته شد تا دقت به یادآوری رفتارهای اموزش داده شده را گزارش کنند. نتایج نشان داد که شرکت کنندگان با سطح سواد بهداشتی کم بطور قابل توجهی دقت کمتری در به یادآوری مطالب داشتند و پیغام های رفتاری را به مقدار کمی به خاطر می آوردند و نسبت به شرکت کنندگان با سطح بالای سواد بهداشتی به دوره های بیشتر آموزش بازخورد محور نیاز داشتند(46).
3. White و همکاران در مطالعه کوهورت سال 2013 با هدف تاثیرآموزش بازخورد محور در دانش و بستری مجدد بیماران نارسایی قلبی، 276 بیمار نارسایی قلبی مسن‌تر از 65 سال بستری در بیمارستان را در یک دوره 13 ماهه بررسی کردند. بیماران با استفاده از روش بازخورد محور، به‌عنوان بخشی از مراقبت‌های معمول آموزش داده شدند.داده‌های مربوط به توانایی یادآوری اطلاعات آموزشی در هنگام بستری بودن تقریباً 7 روز پس از ترخیص بیمار جمع‌آوری شد و بستری مجدد از طریق تماس تلفنی و بررسی سوابق پزشکی پیگیری شد. نتایج نشان داد که مدت‌ زمان آموزش به ‌صورت قابل ‌توجهی در تعداد صحیح پاسخ سؤالات موثر بوده، هم‌چنین بیمارانی که سؤالات بازخورد محور را به‌ درستی پاسخ دادند کاهش قابل‌ توجهی در میزان بستری مجدد داشتند(32).

4.  مطالعه ای با هدف استفاده از آموزش بازخورد محور در تقویت ی انتقال بی خطر از بیمارستان به منزل توسط  kornburger و همکاران در سال 2013  انجام شد. در این مطالعه مبتنی بر شواهد جهت بهبود فرآیند ترخیص کودکان از بیمارستان، یک مداخله آموزشی برمبنای بازخورد محور برای پرستاران طراحی و اجرا شد. سپس  پرستاران، آگاهی بیماران و مراقبین را در خصوص دستورالعمل های  ترخیص، در قبل وبعد از ترخیص، بررسی کردند. نتایج  نشان داد که آموزش بازخورد محور می تواند برای جلوگیری از خطاهای پزشکی اثر مثبت داشته باشد(36).
5.  در مطالعه Mangolian Shahrbabaki و همکاران(2011)، که به منظور تعیین تأثیر آموزش بر آگاهی و رفتارهای خود مراقبتی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی انجام شد. 80 بیمار به صورت تصادفی به گروه کنترل (40 نفر) و مداخله (40 نفر) تقسیم شدند. ابتدا داده های دموگرافیک، دانش و عملکرد با مصاحبه و مشاهدات جمع آوری شد. سپس گروه مداخله برنامه آموزشی را دریافت نمود و بیماران گروه کنترل مراقبت معمول را دریافت کردند. یک ماه بعد از آموزش پس آزمون انجام شد. سطح آگاهی و عملکرد قبل از مداخله ضعیف بود و تفاوت معناداری بین دو گروه وجود نداشت. در حالی که میانگین نمرات در گروه کنترل و گروه مداخله، پس از مداخله به طور معنی داری متفاوت بود. مقایسه تغییرات در گروه مداخله به طور معنی داری بیشتر از گروه کنترل بود که نشان دهنده تأثیر آموزش است(47).
6. Rigel  و همکاران(2010)، مطالعه ای با  هدف بررسی کیفیت زندگی ، سبک زندگی و خود مراقبتی بیماران نارسایی قلبی انجام دادند. جامعه مورد مطالعه شامل کلیه بیماران  قلبی عروقی مراجعه کننده به بیمارستان بودند. 196 بیمار با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با 196 نفر افراد سالم همسان  سازی شده، مقایسه گردیدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های سبک زندگی، کیفیت زندگی و خودمراقبتی استفاده شد. داده ها توسط آزمون من ویتنی با سطح اطمینان 95 درصد و با استفاده از نرم افزار spss در دو سطح توصیفی و استنباطی تجزیه تحلیل شدند. بین سبک زندگی و مولفه های آن و همچنین کیفیت زندگی و مولفه های آن در بیماران قلبی عروقی و افراد سالم تفاوت معنی داری وجود داشت.  تغییرات ناشی از سالمندی نظیر کاهش بینایی، شنوایی و شناختی بیمار سبب ناتوانی بیماران در امر خود مراقبتی شده بود، از طرفی بیماران مسن تر به علت کاهش بسیاری از توانایی ها در انجام رفتارهای خود مراقبتی به دیگران وابسته بودند(7).

7. Debra و همکاران در سال 2015 مطالعه ای با هدف کاهش بستری مجدد با استفاده از آموزش بازخورد محور انجام دادند. در این مطالعه یک تیم مراقبت سلامتی بااستفاده از روش بازخورد محور به بیماران نارسایی قلبی بستری در بیمارستان و خانواده‌هایشان آموزش‌های لازم را ارائه می‌دادند. به‌طوری‌که در طی 3 روز و هر روز 4 سؤال از بیماران پرسیده می‌شد. سؤالات روز اول در طی 24 ساعت اول پذیرش قبل از برنامه‌ریزی آموزشی جهت بررسی پایه دانش فعلی بیمار و خانواده‌اش پرسیده می‌شد. سؤالات روز دوم بعد از اجرای برنامه آموزشی به منظور ارزیابی نگرش فرد نسبت به وضعیت فعلی و سؤالات نهایی روز آخر جهت ارزیابی احتمال تغییر در رفتارهای فردی پرسیده  می‌شد. نتایج به دست آمده از پیگیری پس از 6 ماه در بیش از 200 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی نشان داد که  بیماران به  سوالات اگاهی بهتر از سوالات نگرشی پاسخ دادند و همچنین پیگیری پس از 3ماه برای بستری مجدد در 469 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی نشان داد که این آموزش تاثیر مثبت در جهت کاهش  بستری مجدد وطول اقامت بستری دوم داشته است(31).

8. Nigro و همکاران در سال 2017 مطالعه ای با هدف استفاده از روش بازخوردمحور در آموزش جهت بهبود رضایت بیماران،انجام دادند.در این مطالعه ی شبه تجربی،در یک طرح پیش آزمون-پس آزمون،آگاهی و نگرش و باورهای 24 پرستار را درباره ی آموزش بازخوردمحور بررسی نمودند و متخصصان آموزش یک جلسه آموزش یک ساعته به روش بازخوردمحور برای تمام پرستاران واحد مداخله فراهم کردند. نتایج نشان داد که در نمرات پیش آزمون-پس آزمون با استفاده از آزمون tزوجی بهبود معناداری یافت شد. تجزیه و تحلیل کیفی نظرات پرستاران،حمایت قوی برای روش بازخوردمحور را در پس آزمون نشان داد.(48)

9. Thi Thuy Ha Dinh و همکاران (2016) مطالعه ای مروری تحت عنوان 'بررسی تاثیر آموزش بازخوردمحور بر  پایبندی  و  خود مدیریتی در آموزش بهداشت برای افراد مبتلا به بیماری مزمن' انجام دادند. در این مقاله مروری با جست جو در پایگاه های اطلاعاتی از 21 مقاله بدست آمده 12 مورد از روش بازخورد محور استفاده کرده بودند که برای تجزیه و تحلیل انتخاب شدند. نتایج چهار تحقیق نشان داد که این روش دانش خاص بیماری را در شرکت کنندگان مداخله بهبود بخشیده است. یک مطالعه نشان داد که در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل بهبود قابل ملاحظه ای در پیروی از دارو و رژیم غذایی بیماران دیابتی نوع دو ایجاد شده و دو مطالعه نشان داد که بهبود معناداری در خودکارآمدی در گروه مداخله ایجاد شد. مطالعه دیگری کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی را مورد بررسی قرار داد، اما نتایج مداخله تفاوت معنی داری در کیفیت زندگی بیماران مورد مطالعه نشان نداد. پنج مطالعه کاهش میزان بستری مجدد را نشان داد اما نتایج برخی از آنها از لحاظ آماری معنی دار نبود. .نتیجه دو مطالعه دیگر نیز  بهبود در وزن بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، رعایت رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی و مراقبت از پا را در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو نشان داد. نتیجه کلی این مطالعه مروری نشان داد که  در اکثر موارد روش بازخورد محور بطور کلی اثرات مثبتی داشته است. هرچند این امر همیشه از لحاظ آماری معنی دار نبود.(35)

مطالعات داخل کشور

1. مطالعه ای با هدف تاثیر آموزش به روش بازخورد محور بر خود مراقبتی بیماران نارسایی قلبی توسط دلیر و همکاران در سال 1394، انجام شد. در این کارآزمایی بالینی 64 بیمار نارسایی قلبی بستری در بیمارستان امام رضا(ع) مشهد در سال 94-1393 به صورت تخصیص تصادفی در دو گره مداخله و کنترل بررسی شدند. در گروه مداخله آموزش خودمراقبتی به صورت انفرادی به روش بازخورد محور به مدت 3 تا 4 روز اجرا شد و در گروه کنترل آموزش خودمراقبتی به روش معمول ارائه گردید. خودمراقبتی با پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی اروپایی نارسایی قلبی قبل و یک ماه  پس از ترخیص اندازه گیری شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های تی مستقل و تی زوجی انجام شد. نتایج نشان داد قبل از مداخله، میانگین نمره خودمراقبتی در دو گروه تفاوت معنی داری نداشت، اما بعد از مداخله، میانگین نمره خود مراقبتی در گروه مداخله به طور معنی داری بیشتر از گروه کنترل بود. همچنین در گروه مداخله میانگین نمره خودمراقبتی بعد از مداخله نسبت به قبل، افزایش معنی داری داشت ، ولی در گروه کنترل این تفاوت معنی دار نبود(42).
2. باقری و همکاران(1392)، بررسی  با عنوان 'همبستگی خودکارآمدی با رفتارهای خود مراقبتی در بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب بستری در بخش های داخلی بیمارستان توحید سنندج' انجام دادند.  ابزار مطالعه شامل  اطلاعات دموگرافیک و بیماری، پرسشنامه Cardiac self – efficacy Sullivan scale  و پرسشنامه European Heart Failure Self-Carebehaviors scale بود. رفتارهای خودکارآمدی و رفتار خود مراقبتی از طریق مصاحبه جمع آوری شد. میزان رفتارهای خودمراقبتی توسط بیماران متوسط ​​بود (میانگین نمرات 41.44) و ارتباط آن با تحصیلات، محل زندگی و آموزش بیماری، به لحاظ آماری معنی داربود. اما با سن،جنس، وضعیت تاهل، وضعیت بیماری، کج خلقی و اعتیاد به مصرف سیگار، تریاک و الکل ارتباط معنی داری نداشت. میزان خود کارآمدی اکثریت بیماران، متوسط ​​(نمره متوسط ​​26/60) گزارش شد این متغیر با سن، وضعیت تاهل، تحصیلات، بیماری و اعتیاد به تریاک ارتباط معنی داری داشت. اما ارتباط آن با جنس، شغل، محل زندگی، آموزش بیماری و اعتیاد به مواد مخدر و الکل به  لحاظ آماری معنی دار نبود. ارتباط مستقیم و شدیدی بین رفتارهای خودمراقبتی و خودکارآمدی وجود داشت  ,P <0.001) .(r = 0.62  با توجه به ضریب همبستگی پیرسون در این مطالعه خود کارآمدی با رفتارهای خود مراقبتی رابطه مثبت داشت (49).
3. مطالعه ی لعل و همکاران در سال 1395 با هدف  تاثیر آموزش و پیگیری پس از ترخیص بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، در میزان مراجعه  دوباره به پزشک و بستری  مجدد انجام شد. در این کارآزمایی بالینی  120 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی بستری در بیمارستان طالقانی تهران با استفاده از روش تصادفی بلوکی در دو گروه مداخله و کنترل بررسی شدند. بیماران گروه مداخله پس از ترخیص طبق دستورالعمل آموزشی  که بر اساس گایدلاین های موجود و نیاز بیماران گردآوری و تدوین شده بود آموزش دیده و به وسیله 9 تماس تلفنی که در ماه اول پس از ترخیص هر هفته و در دو ماه بعدی هر دو هفته یک بار انجام می گرفت، پیگیری شدند، ولی بیماران گروه کنترل خدمات روتین را دریافت کردند. اطلاعات بیماران دو گروه هر دو هفته یک بار به مدت سه ماه طبق چک لیست کنترلی ثبت  شد و با استفاده از آزمون کای دو، فیشر و t-test مورد آنالیز قرار گرفت. یافته های حاصل، بیانگر کاهش معنادار بستری دوباره بیماران در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل  است و در مجموع دو گروه از لحاظ میزان مراجعه سرپایی به پزشک تفاوت معناداری با هم نداشتند. در نتیجه آموزش و پیگیری بیماران مبتلا به نارسایی قلبی پس از ترخیص به کاهش میزان بستری  دوباره منجر می شود(6).
4. مطالعه ای توسط پیمان و همکاران در سال 1396  با هدف تعیین تاثیر آموزش مبتنی بر نظریه خودکارآمدی بر ارتقای رفتارهای خود مراقبتی در بیماران نارسایی قلب انجام شد. این مطالعه نیمه تجربی بر روی 80 بیمار نارسایی قلبی که به طور تصادفی به دو گروه تخصیص یافته بودند، انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه ای مشتمل بر سوالات اطلاعات فردی، پرسشنامه خودکارآمدی بیماران قلبی سالیوان و پرسشنامه اروپایی رفتارهای خودمراقبتی پس از اخذ رضایت نامه آگاهانه شفاهی و کتبی از داوطلبان، تکمیل و در سه مرحله (قبل، بلافاصله وسه بعد از مداخله) جمع آوری گردید و نتایج با استفاده از نرم افزار SPSS  ویرایش  16 مورد تجزیه وتحلیل شد. یافته ها نشان داد که  قبل از مداخله تفاوت معناداری بین دو گروه آزمون گروه آزمون و کنترل از نظر انجام رفتارهای خود مراقبتی مشاهده نشد، اما بعد از مداخله آموزشی اختلاف معنی داری در انجام رفتارهای خودمراقبتی مشاهده شد.  بین خود کارآمدی و مدیریت بیماری، همبستگی قوی وجود داشت؛ به نحوی که با افزایش خود کارآمدی، مدیریت بیماری بهتر بود(26).

5. مطالعه ای با هدف بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر درک از بیماری بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران نارسایی قلبی توسط ذاکری مقدم و همکاران در سال 1393 انجام شد. در این مطالعه تجربی، 76 بیمار نارسایی قلبی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1393 به‌طور تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل بررسی شدند. گروه مداخله آموزش مبتنی بر درک از بیماری را در سه جلسه حضوری و درمدت 8 هفته به‌ صورت تلفنی دریافت کردند. مراقبت در گروه کنترل مطابق با روتین بخش انجام شد. رفتارهای خودمراقبتی دو گروه ، قبل و هشت هفته بعد از شروع مداخله مقایسه شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های تی مستقل و کای دو در نرم‌افزار SPSS نسخه 16 انجام شد. نتایج مطالعه نشان داد که پس از مداخله رفتارهای خود مراقبتی گروه مداخله نسبت به گروه کنترل به‌طور معنی‌داری افزایش یافت و در گروه مداخله تفاوت میانگین نمره رفتارهای خودمراقبتی قبل از مداخله با پس از مداخله از نظرآماری معنی‌دار بود(25).

6. زراعتکار و همکاران در سال 1394 مطالعه ای با هدف تبیین اثربخشی مداخله ارتقای سبک زندگی سالم به شیوه شناختی – رفتاری بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب انجام دادند. در این کارآزمایی بالینی 26 بیمار نارسایی قلبی مراجعه‌ کننده به بیمارستان قلب شهید رجایی در تهران به‌ صورت در دسترس انتخاب شدند. سپس به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (n=11) و گروه کنترل (n=15) مورد بررسی قرار گرفتند. کیفیت زندگی برای کلیه شرکت‌کنندگان در هر سه مرحله پیش‌آزمون پس‌آزمون و پیگیری توسط پرسشنامه کیفیت زندگی بیماران نارسایی قلبی (IHF-QOL) و مقیاس های افسردگی اضطراب و استرس (DASS) اندازه‌گیری شد. طبق نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر این مداخله بر کیفیت زندگی و مؤلفه‌های روان‌شناختی آن تأثیر کوتاه‌ مدت داشت. بعد از اختتام درمان، بیماران به خط پایه نزدیک شدند. اما اثر مداخله به افسردگی بعد از دو ماه پیگیری، تداوم داشت(23).

7. مطالعه ای با هدف تعیین تأثیر آموزش و پیگیری پس از ترخیص بر رفتار خود مراقبتی بیماران مبتلا به ایسکیمی قلبی اسماعیل پور و همکاران در سال1396انجام شد. در این کارآزمایی بالینی تصادفی یک سوکور، 90 بیمار مبتلا به ایسکیمی قلبی در بخش مراقبت ویژه قلبی با طرح بلوک تصادفی به دو گروه مداخله و یک گروه کنترل تقسیم شدند. گروه کنترل فقط آموزش معمول حین ترخیص را دریافت کردند. گروه دوم آموزش معمول حین ترخیص همراه با پیگیری تلفنی و گروه سوم کتابچه آموزش خود مراقبتی و پیگیری جامع را دریافت کردند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه ی رفتارهای خود مراقبتی در بیماران قلبی میلر استفاده شد که در ابتدای مطالعه، 15 و 30 روز بعد از ترخیص تکمیل شد. یافته‌ها نشان داد با گذشت 15 روز نمره خودمراقبتی در هر سه گروه افزایش و در روز 30 کاهش پیداکرده که این کاهش در گروه دریافت‌کننده کتابچه آموزشی با پیگیری جامع نامحسوس بود و نشان‌دهنده تأثیر اجرای این برنامه بر تداوم رفتار مراقبت از خود بیماران بود(29).

8. در مطالعه ی توصیفی تحلیلی شهباز و همکاران در سال 1395 که  با هدف تعیین ارتباط رفتارهای خود مراقبتی با بستری مجدد در افراد با نارسایی قلبی صورت گرفت، 245 بیمار نارسایی قلبی با سابقه بستری مجدد در سال 1395 از مراکز آموزشی درمانی طالقانی و سیدالشهدا ارومیه به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب ومورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه شاخص خود مراقبتی بیماران نارسایی قلبی بود. از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون کای دو جهت تحلیل داده‌ها استفاده شد.  یافته‌ها نشان داد که رفتارهای خود مراقبتی اغلب بیماران در سطح متوسط بود و بین میانگین نمره رفتارهای خود مراقبتی و میانگین نمره بستری مجدد در سه‌ماهه ی گذشته ارتباط آماری معنادار و معکوس وجود دارد(19).

9. مطالعه ی ﺑـﺎﻫﺪف ﺗﻌﯿﯿﻦ وﺿﻌﯿﺖ ﺧﻮدﻣﺮاﻗﺒﺘﯽ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ آن در ﻣﺒﺘﻼﯾﺎن ﺑﻪ ﻧﺎرﺳﺎﯾﯽ ﻗﻠﺒﯽ توسط منصوری و همکاران در سال 1395اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. در این ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ-ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ 248 ﺑﯿﻤـﺎر ﻧﺎرﺳﺎﯾﯽ ﻗﻠﺒﯽ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﻨﺪه ﺑـﻪ ﻣﺮﮐـﺰ آﻣﻮزﺷـﯽ درﻣـﺎﻧﯽ دﮐﺘـﺮ ﺣﺸـﻤﺖ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎن رﺷـﺖ در ﺳـﺎل 1395 ﺑﻪ روش ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﯿﺮی ﺗﺪرﯾﺠﯽ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ. اﺑﺰار ﮔﺮدآوری داده ﻫﺎ، فرم اﻃﻼﻋﺎت دﻣﻮﮔﺮاﻓﯿـﮏ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﯿﻤﺎری و ﺷﺎﺧﺺ ﺧـﻮدﻣﺮاﻗﺒﺘﯽ ﻧﺎرﺳـﺎﯾﯽ ﻗﻠﺒـﯽ ﺑـﻮد. ﺗﺤﻠﯿـﻞ داده ﻫـﺎ در نرم افزار SPSS ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از آﻣـﺎر ﺗﻮﺻـﯿﻔﯽ و آزﻣﻮنﻫﺎی ﺗﯽ مستقل، آﻧﻮا و ﺿﺮﯾﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﭘﯿﺮﺳﻮن اﻧﺠﺎم شد. یافته ها حاکی از ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﯽ دار آﻣﺎری متغیر ﺧﻮدﻣﺮاﻗﺒﺘﯽ ﺑـﺎ ﺳـﻦ، وﺿـﻌﯿﺖ ﺗﺎﻫـﻞ، ﺗﺤﺼـﯿﻼت و وﺿـﻌﯿت ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی ﻫﻤﺮاه بود. همچنین ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮﯾﻦ وﺿـﻌﯿﺖ ﺧـﻮدﻣﺮاﻗﺒﺘﯽ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ زﯾﺮﻣﻘﯿـﺎس ﻣـﺪﯾﺮﯾﺖ ﺧﻮدﻣﺮاﻗﺒﺘﯽ ﺑﻮد(17).

10. مطالعه کارآزمایی توسط  نصر آبادی و همکاران (1389)، در بخش مراقبت های ویژه قلبی و بخش قلب و عروق بیمارستان های امام علی(ع)، خاتم الانبیاء و تامین اجتماعی شهر زاهدان با هدف تاثیر آموزش به روش سخنرانی بر سبک زندگی بیماران ایسکمی قلبی بر روی 180 بیمار انجام شد. نمونه ها به روش تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه مداخله و کنترل، هر کدام 90 نفر قرار گرفتند. جهت جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه استاندارد رز استفاده شد. نتایج بیانگر تاثیر آموزش بر تعدیل سبک زندگی بیماران مبتلا به بیماری های ایسکیمیک قلبی می باشد. یافته های آماری نمایانگر آن بود که مجموع آگاهی بیماران در زمینه ی بیماری های قلبی، وضعیت کلی سبک زندگی، نمایه توده بدنی، وضعیت کلسترول خون، تری گلیسرید خون، قند خون و فشار خون افراد گروه مورد پس از انجام مداخله آموزشی افزایش یافته و آگاهی آن ها مطلوب تر شده است. آزمون تحلیل کواریانس نشان داد که تفاوت معنی داری بین میانگین نمره آگاهی بیماران برای تعدیل سبک زندگی در دو گروه مورد و کنترل پس از انجام آموزش وجود دارد( p<0/05) (50).

11. صلواتی و همکاران(1396)  مطالعه کارآزمایی بالینی تحت عنوان بررسی تاثیر آموزش به روش بازخورد محور بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به انفارکتوس میوکارد در سال 1394 در شهر همدان انجام دادند.70 بیمار مبتلا به انفارکتوس میوکارد به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و به روش تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند.  برای هر بیمار در گروه مداخله سه جلسه آموزشی 45 دقیقه ای در طول 10 روز به روش بازخورد محور برگزار گردید. پرسشنامه استاندارد ارزیابی کیفیت زندگی مک نیو توسط بیماران هر دو گروه مداخله و کنترل در بدو ورود به مطالعه و بعد از یک ماه از آخرین جلسه آموزشی تکمیل گردید. نتیجه این مطالعه نشان داد که استفاده از روش بازخوردمحور در آموزش فعالیت های خودمراقبتی و مدیریت علایم و پیشگیری از آنها باعث ارتقاء کیفیت زندگی به طور کلی و ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی آن در بیماران مبتلا به انفارکتوس میوکارد شد. همچنین با توجه به اینکه انفارکتوس میوکارد یکی از بیماری هایی است که سهم عمده درمان آن بر عهده خود بیمار است، استفاده از این روش آموزشی مناسب، تعاملی و بیمارمحور باعث بهبود پای بندی و مشارکت بیمار در رفتارهای خود مراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی این بیماران می گردد (34).

 +  نقدکلی مطالعات و جمع بندی مرور متون:

مطالعات انجام شده تاثیر مثبت و کوتاه مدت روش های آموزشی را بر جنبه های مختلف ازجمله سبک زندگی، خود مراقبتی، آگاهی، ....را نشان می دهد. علیرغم تاکید متخصصین آموزش بهداشت مبنی بر  آموزش مطالب کلیدی مورد نیاز و اطمینان آموزش دهنده از درک وبه یادسپاری مطالب توسط بیمار، توجهی به این مقوله در بخش های بالینی نمی شود و روش های  آموزش سنتی در بالین از روش های غالب آموزش می باشد. با توجه به اهمیت خودمراقبتی در حفظ ثبات بالینی و کاهش بستری مجدد بیماران به ویژه بیماران مبتلا به نارسایی قلبی و نظر  به این که بیماران نارسایی قلبی نیازمند فهم درست و دقیق اطلاعات بهداشتی مربوط به بیماری شان و به کارگیری صحیح این اطلاعات برای انجام صحیح رفتارهای خودمراقبتی می باشند. لذا مطالعه ای با بررسی تاثیر این شیوه آموزشی در متغییرهای تاثیر گذار ی مثل سبک زندگی، خود مراقبتی و بستری مجدد بیماران با هدف تغییر  وضعیت بیماران طراحی شده است.

-سبک  زندگی بیماران مبتلا به نارسایی قلب در سه  ماه بعداز مداخله در دو گروه آموزش بازخوردمحور وآموزش معمول متفاوت است.

2- رفتارهای خود مراقبتی بیماران مبتلا به نارسایی قلب درسه  ماه بعداز مداخله در دو گروه آموزش بازخوردمحور وآموزش معمول متفاوت است.

3- میزان بستری مجدد بیماران مبتلا به نارسایی قلب در سه  ماه بعداز مداخله در دو گروه آموزش بازخوردمحور وآموزش معمول متفاوت است.

تعیین تاثیر آموزش بازخوردمحور بر سبک زندگی، خود مراقبتی و بستری مجدد بیماران مبتلا به نارسایی قلب در بخش  های قلب بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1398

 1-تعیین و مقایسه میانگین نمره سبک زندگی بیماران مبتلا به نارسایی قلب  در قبل وسه ماه بعداز مداخله در دو گروه آموزش بازخوردمحور و آموزش معمول

2-تعیین و مقایسه میانگین نمره خود مراقبتی بیماران مبتلا به نارسایی قلب  در قبل وسه ماه بعداز مداخله در دو گروه آموزش بازخوردمحور وآموزش معمول

3- تعیین و مقایسه میانگین میزان بستری مجدد بیماران مبتلا به نارسایی قلب  در قبل وسه ماه بعد از مداخله در دو گروه آموزش بازخوردمحور و آموزش معمول

بیمارستان ها

آموزش بازخورد محور ( تعریف علمی):روش آموزشی بازخورد محور یکی از روش های تعاملی آموزش می باشد که در آن یادگیرنده بایستی به حدی از تسلط و توانایی برسد که خود از مهارت و هنر آموخته ها برآید(51).

تعریف عملی: برگزاری 4جلسه آموزش فردی 30 دقیقه ای بر مبنای بازخورد محور برای هر بیمار. در این روش مطالب آهسته و واضح  با زبان ساده و قابل فهم بدون استفاده از اصطلاحات پزشکی با جملات کوتاه به مددجو آموزش داده خواهد شد(گام1) و بعد از پایان آموزش هر مفهوم از مددجو خواسته می شود مطالب را آنگونه که درک کرده است با زبان خودش بازگو نماید(گام2).در صورت درک ناصحیح موارد شناسایی وتصحیح خواهد شد(گام3) مجددا جهت اطمینان از درک درست مجددا سوال خواهد شد(گام 4) در صورتی که مددجو مطالب را به خوبی درک نکرده باشد، فرد آموزش دهنده تا درک کامل مطالب برای مددجو مطالب را تکرار خواهد کرد( گام 5).(39)

سبک زندگی(تعریف علمی): سبک زندگی به عنوان شاخصی از سلامت جسمی بر مبنای آنچه که مورد قبول عموم است، یعنی ارتباط دو جانبه سلامت جسم و روان می تواند پیش بینی کننده سلامت روان باشد. تحقیقات نشان داده اند سبک های زندگی در ارتباط با وضعیت سلامت روانی و جسمی و نیز کیفیت زندگی افراد قرار می گیرند(52).

تعریف عملی: نمره ای که آزموده از پرسشنامه 52 سوالی سبک زندگی ارتقائ دهنده ی سلامت (HPLP2) کسب می کند. (حداقل نمره 52 و حداکثر نمره 208 می باشد).

خود مراقبتی(تعریف علمی): خود مراقبتی، مراقبتی است که توسط افراد برای تامین، حفظ و ارتقای سلامت و عافیتشان انجام می شود. مراقبت از خود راهی است که به وسیله ی آن افراد تلاش می کنند که از بیماری و ناتوانی  پیشگیری کنند و سلامت خود را  ارتقا بخشند. بیشترین مراقبت مورد نیاز افراد مبتلا به بیماری های مزمن خود مراقبتی است.در حیطه بیماری ها، خود مراقبتی باعث مدیریت بهتر علائم(مثل کاهش درد، اضطراب، افسردگی و خستگی)، احساس تندرستی، افزایش امید به زندگی، بهبود کیفیت زندگی با استقلال بیشتر می شود(53).

تعریف عملی: نمره ای که آزمودنی از پرسشنامه 12 سوالی  خود مراقبتی جاراسما وهمکاران کسب می کند(حداقل نمره 12 و حداکثر 60 می باشد).

بستری مجدد: (تعریف علمی): ﺑـﻪ ﺑﺴـﺘﺮی دوﺑﺎره ﻳـﻚ  ﺑﻴﻤـﺎر ﻣﺘﻌﺎﻗـﺐ ﺑﺴـﺘﺮی اوﻟﻴـﻪ ( ﺑـﻪ ﺻـﻮرت اورژاﻧﺴـﻲ ﻳـﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﻧﺸﺪه)در ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن در ﻳـﻚ  دوره زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ اﻃﻼق می ﺷـﻮد(20)

تعریف عملی : بستری شدن دوباره  بیمار طی سه ماه بعد از ترخیص به علت بیماری قلبی به عنوان بستری مجدد منظور می شود(6)

آموزش معمول:

تعریف علمی:  به هر گونه فعالیت یا تدبیر از پیش طراحی شده ای گفته می شود که هدف آن ایجاد یادگیری در یادگیرنده است(51).

تعریف عملی: برگزاری 4جلسه آموزش فردی 30 دقیقه ای به بیماربه شیوه معمول.

نیمه تجربی

 جامعه مورد مطالعه:

جامعه پژوهش کلیه  بیماران مبتلا  به نارسایی قلب مراجعه کننده به بخش های قلب بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

معیارهای ورود:

- بیماران با تشخیص نارسایی قلبی متوسط وشدیدبراساس عملکرد سیستولیک (  EF کمتر از 40 درصد)

- نداشتن اختلالات روانی

-  قادر به برقراری ارتباط و همکاری

-  سن بالای 30سال

-  داشتن  حداقل سواد خواندن و نوشتن

-  عدم اختلال درتکلم، بینایی و شنوایی

- عدم شرکت در برنامه آموزش حضوری

- عدم ابتلا به بیماری های مزمن(تیروئید- نارسایی کلیوی وکبدی)

- نداشتن محدودیت حرکتی

_سکونت در شهر زاهدان

معیارهای خروج:

- تشدید بیماری در حین مطالعه

- عدم مشارکت در بیش از یک جلسه اموزش

- رخداد حادثه استرس زا در حین مطالعه

-عدم تمایل به ادامه ی شرکت در جلسات آموزش

برای تعیین حجم نمونه، بر اساس مطالعه دلیر و همکاران(42)  تقریبا  10 بیمار محاسبه شد. اما بر اساس مطالعات مشابه 40 بیمار در هر گروه و در مجموع    80 بیمار  مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

نمونه گیری در دسترس تا رسیدن به حجم مورد نظر و سپس به صورت تصادفی با استفاده از پاکت شماره گذاری شده در دو گروه کنترل و مداخله قرار می گیرند

1.  اطلاعات دموگرافیک(سن،جنس، سنوات تحصیل، قومیت، وضعیت تاهل،دفعات بستری بعد از ترخیص، سابقه مصرف دخانیات، شغل، مدت سابقه ابتلا به بیماری قلبی،ابتلا به سایر بیماریهای مزمن، تعداد مراجعات به پزشک بعد از ترخیص،قد،وزن وBMI).

2- پرسشنامه سبک زندگی : پرشسنامه ی پروفایل سبک زندگی ارتقائ دهنده سلامت دارای 52 سوال در دو قسمت اصلی و شش زیر مجموعه است که رفتارهای ارتقادهنده سلامت را در 6 بعد اندازه گیری می کند: تغذیه(داشتن الگوی غذایی و انتخاب غذا با 6 سوال)،ورزش (تعقیب الگوی ورزشی منظم با 5 سوال)،مسئولیت پذیری در مورد سلامت (10سوال)،مدیریت استرس (شناسایی منابع استرس و اقدامات مدیریت استرس با 7سوال )،حمایت بین فردی (حفظ روابط همراه با احساس نزدیکی با 7 سوال)،خودشکوفایی (داشتن حس هدفمندی ،به دنبال پیشرفت فردی بودن و تجربه خودآگاهی و رضایتمندی با 13 سوال). Walker برای این ابزار آلفای کرونباخ 0/94 را گزارش کرده است و برای شش زیرشاخه آن طیف 0/79 تا 0/94 را گزارش نمود(54 ).روایی وپایایی این ابزاردر ایران تأیید شده این پرسشنامه دارای پایایی 86/0 است و ضریب آلفای کرونباخ برای کل ابزار 82/0 و برای زیرشاخه ها از 0/64  تا 0/91   می باشد(54). نمره گذاری پرسشنامه براساس طیف لیکرت است. هر پرسش دارای چهار پاسخ ( هرگز =1 ، برخی اوقات =2 ، اغلب =3 ، همیشه و بطور معمول =4) می باشد. در سطح بندی نمره سبک زندگی: نمره ی زیر 100 ضعیف ، نمره بین 150-100 متوسط، و بین 208-105 خوب به حساب می آید. در زیر مقیاس ها نمره کمتر از 18 ضعیف،نمره ی بین 27-19 متوسط و بالاتر از 27 خوب دسته بندی می شوند.در این مطالعه پایایی ابزار با روش آلفای کرانباخ سنجیده خواهد شد (55).

3- پرسشنامه رفتارهای خود مراقبتی: پرسشنامه رفتارهای خود مراقبتی برگرفته از پرسشنامه اروپایی رفتار مراقبت از خود در بیماران نارسایی قلب (EHFSCB) می باشد که توسط جاراسما و همکارانش در سال 2000 طراحی شده بود(55). پرسشنامه EHFSCB شامل 12 سوال است که پاسخ هر سوال بر اساس مقیاس لیکرت 5 گزینه ای از، 'کاملا موافق (با امتیاز 1) تا '  کاملا مخالف'  ( با امتیاز5) در مجموع امتیاز به دست آمده، از 60-12 متغیر می باشد و نمرات کمتر به معنای مراقبت از خود بهتر محسوب می شود. امتیاز 28-12 نشانه ی خود مراقبتی خوب، 44-29 خود مراقبتی متوسط و 60-45 خود مراقبتی ضعیف می باشد. پایایی ابزاردر مطالعات داخلی بین 71/0-68/0 گزارش شده است(56و16). در این مطالعه پایایی ابزار با روش آلفای کرانباخ سنجیده خواهد شد.

پس از تصویب طرح در شورای پژوهش دانشکده ی پرستاری و مامایی زاهدان و گرفتن کد اخلاق از کمیته ی اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان پژوهشگر پس از اخذ مجوز ورود به محیط مطالعه اقدام به جمع آوری داده ها خواهد نمود. در این پژوهش ، بعد از کسب رضایت نامه کتبی آگاهانه از بیمار، بیماران  به روش در دسترس با رعایت معیارهای ورودانتخاب و سپس به طور  تصادفی در گروه مداخله یا کنترل قرار می گیرند. بدین ترتیب بر روی برگه های کوچکی شماره های یک و دو نوشته و داخل پاکت های سفید قرار داده می شود و بیماران واجد شرایط از داخل جعبه پاکتی را به شکل تصادفی انتخاب می نمایند. برگه شماره یک بیمار در گروه آموزش بازخورد محور و برگه شماره دو در گروه آموزش معمول قرار می گیرد.در نهایت 40 بیمار در گروه مداخله و 40 بیمار در گروه کنترل مورد مطالعه قرار خواهند گرفت. در ابتدا پرسشنامه های سبک زندگی و رفتارهای خود مراقبتی قبل از مداخله برای هر بیمار  تکمیل می شود. گروه مداخله به مدت 4 جلسه 60-30 دقیقه ای طی روزهای بستری در صورت آمادگی به صورت انفرادی به روش  بازخورد محور تحت آموزش قرار خواهند گرفت. اولین جلسه آموزش در دومین روز بستری با توجه به مناسب بودن شرایط بیمار می باشد.در این روش مطالب آهسته و واضح  با زبان ساده و قابل فهم بدون استفاده از اصطلاحات پزشکی با جملات کوتاه به مددجو آموزش داده خواهد شد و بعد از پایان آموزش از مددجو خواسته می شود مطالب را آن گونه که درک کرده است با زبان خودش بازگو نماید. در صورتی که مددجو مطالب را به خوبی درک نکرده باشد، فرد آموزش دهنده تا درک کامل مطالب برای مددجو مطالب را تکرار خواهد کرد. محتوی آموزشی شامل اهمیت خود مراقبتی، رژیم غذایی، رژیم دارویی، فعالیت های فیزیکی، کنترل وزن، میزان مصرف مایعات، علائم هشدار دهنده ونشانه های تشدید بیماری، خواب واستراحت و روش های آرمیدگی عضلانی می باشد.

در گروه کنترل محتویات آموزشی به مدت 4 جلسه 60-30 دقیقه ای انفرادی به شیوه معمول آموزش داده خواهد شد.

در پایان کتابچه اموزشی منطبق با سوالات  جلسات آموزشی به بیماران گروه مداخله وکنترل داده خواهد شد. سه ماه بعد از ترخیص مجددا پرسشنامه ها توسط دو گروه تکمیل خواهد شد. به این صورت که با بیماردر خصوص مراجعه به بیمارستان جهت تکمیل پرسشنامه ها تماس گرفته خواهد شد ودر صورت عدم مراجعه با هماهنگی بیمار پرسشنامه ها در منزل بیمارتکمیل خواهد شد.

محتوای هر جلسه بصورت زیر می باشد:

داده ها پس از جمع آوری در نرم افزار SPSS   نسخه 20  ثبت و مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا با استفاده از آزمون شاپیرو-ویلک نرمال بودن داده های به دست آمده کنترل خواهد شد. سپس فراوانی، درصد، میانگین،انحراف معیار حداقل و حداکثر نمره به کمک آمار توصیفی محاسبه خواهد شد. برای  مقایسه میانگین سبک زندگی و رفتارهای خود مراقبتی بیماران بین دوگروه  از آزمون تی مستقل ومقایسه نمرات درقبل وبعد از مداخله در هر گروه ازآزمون تی زوجی استفاده خواهد شد. برای مقایسه متغییر های کیفی از آزمون کای دو استفاده خواهد شد. درصورت تفاوت بین گروهها با آزمون کوواریانس اثر متغیر مورد نظر کنترل خواهد شد.  سطح معنی دار در این مطالعه 0/05 می باشد.

'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

 2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

 25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

 28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

عدم همکاری بیمار  برای حضور در پژوهش که با توضیح بیشتر در مورد اهداف تحقیق و اهمیت آن ، سعی می شود برطرف گردد

عدم شرکت بیماران در تمام جلسات و برقرار نکردن رابطه با محقق که با توضیح بیشتر در مورد اهداف تحقیق و اهمیت آن ، سعی می شود برطرف گردد

آموزش بازخورد محور، سبک زندگی، خود مراقبتی، بستری مجدد، نارسایی قلب

teachback method, lifestyle, self-care, Readmission, Heart Failure

1. Pillai HS, Ganapathi S. Heart failure in South Asia. Curr Cardiol Rev. 2013; 9(2): 102-111.

2. Samavat T, Hojjatzadeh A. Programs for Prevention and Control of Cardiovascular

Diseases. Ministery of Health. Tehran: Javan; 2012 (Persian).

3. https://www.yjc.ir/fa/news/6267672/

4.Ahmadi A, Soori H, Mobasheri M, Etemad K, Khaledifar A. Heart Failure, the Outcomes, Predictive and Related Factors in Iran. J Mazandaran Univ Med Sci. 2014; 24 (118) :180-18.

5-Sakata Y, Shimokawa H. Epidemiology of heart failure in Asia. Circ J 2013; 77(9):

2209-2217.

 6. Laal N, Shekarriz-Foumani R, Khodaie F, Abadi A, Heidarnia MA. Effects of patient education and follow up after discharge on hospital readmission in heart failure patients. Research in Medicine 2017; 41(1): 24-30

7. Riegel B, Dickson VV, Kuhn L, Page K, Worrall-Carter L. Gender-specific barriers and facilitators to heart failure self-care: a mixed methods study. International journal of nursing studies. 2010;47(7):888-95

8.https://www.isna.ir/news/96012409867/

9. Guo Y, Lip GY, Banerjee A. Heart failure inEast Asia. Curr Cardiol Rev 2013; 9(2): 112-122.

10. Rydlewska A, Krzysztofik J, Libergal J, Rybak A, Banasiak W, Ponikowski P, et al. Health locus of control and the sense of self-efficacy in patients with systolic heart failure: a pilot study. Patient preference and adherence. 2013;7:337-343.

11. Pfeffer MA, McMurray JJ, Velazquez EJ, Rouleau J-L, Køber L, Maggioni AP, et al. Valsartan, captopril, or both in myocardial infarction complicated by heart failure, left ventricular dysfunction, or both. New England Journal of Medicine. 2003;349(20):1893-906.

12.Bennett SJ, Cordes DK, Westmoreland G, Castro R, Donnelly E. Self-care strategies for symptom management in patients with chronic heart failure. Nursing research. 2000;49(3):139-45.

13.Dickson VV, Deatrick JA, Riegel B. A typology of heart failure self-care management in non-elders. European journal of cardiovascular nursing : journal of the Working Group on Cardiovascular Nursing of the European Society of Cardiology. 2008;7(3):171-81.

14. Kessing D, Denollet J, Widdershoven J, Kupper N. Fatigue and self-care in patients with chronic heart failure. European Journal of Cardiovascular Nursing. 2016;15(5):337-44.

15. Oksel E, AkbiyIk A, Kocak G. Self-care behavior analysis of patients with chronic heart failure. European Journal of Cardiovascular Nursing. 2009;31(7):s22.

16.  Shojaei F, Asemi S, Najaf YA, Hosseini F. Self-care behaviors in patients with heart failure.Payesh Journal. 2010;8(4):361-69[Persian].

17. Mansouri Kh, Hasavari F1, Sedghi Sabet M, Kazemnejad-Leili E, Gholipour M. Self-Care Status and Its Related Factors in Patients with Heart Failure. Journal of Health and Care. 2018;19(4): 232-241.

18.  Jaarsma, T., A. Strömberg, et al. Comparison of self-care behaviors of heart failure patients in 15countries worldwide. Patient education and counseling2013;92(1): 114-120.

19.  Shahbaz A, Hemmati-Maslakpak M. Relationship of self-care behaviors with hospital readmission in people with heart failure. Cardiovascular Nursing Journal. 2017; 6(2): 24-33

20. .  Bathaei  A, Ashktorab T, Zohari Anbuhi S, Ezati Z, Alavi Majd H. Use of Logistic Regression Model in Surveying Effective Causes of Readmission in Patients with Congestive Heart Failure. Qom University of Medical Sciences journal.2012;6(1):60-5

21. Shafiepour V, Najaf Yarandi A. The educational needs at time of hospital discharge of patients who have undergone coronary artery bypass graft (CABG). Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2006;16(55):145-51

22. Rostami H, Montazam S, Ghahremanian A. Survey of education barriers from nurses and patients viewpoint. Scientific Journal of Hamadan Nursing & Midwifery Faculty. 2010;18(1):50-60.

23. Zeraatkar M, Rahimian Boogar I, Talepasand S, Amin A. The Effectiveness of Healthy Lifestyle Promotion Intervention on Quality of Life in Patients with Congestive Heart Failure via Cognitive-Behavioral Procedure. JSSU. 2016; 23 (11) :1094-1107
URL: http://jssu.ssu.ac.ir/article-1-3386-fa.html

24. Etemadifar S, Bahrami M, Shahriari M, Farsani AK. The effectiveness of a supportive educative group intervention on family caregiver burden of patients with heart failure. Iran J Nurs Midwifery Res

2014; 19(3): 217-23.

25.Zakerimoghadam M, Sadeghi-Akbari A, Cheraghi M, Kazemnejad A. The effect of education based on illness perception on self-care behaviors of patients with heart failure.Cadiovascular Nursing Journal 2015; 4(1): 22-30

26.  Peyman N, Zadehahmad Z, Doosti H. The effect of education based on self-efficacy theory on self-care behaviors in patients with heart failure in Shahid Modarres Hospital in Kashmar Journal of Health in the Field 2018; 5(4): 181-187

27.       Dashti A, Yousefi H, Maghsoudi J, Etemadifar M. The effects of motivational interviewing on health promoting behaviors of patients with multiple sclerosis. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2016;21(6):640-5.

28.       Lakdizaji S, Hassankhni H, Mohajjel Agdam A, Khajegodary M, Salehi R. Effect of educational program on quality of life of patients with heart failure: a randomized clinical trial. Journal of caring sciences. 2013;2(1):11-8.

29.  Esmaeilpour H, Kolagari S, Yazdi K, Azimi H R, Mir Ahmadi A A. Effect of training and post discharge follow-up on self- care behavior of patients with ischemic heart disease. koomesh. 2017; 19 (2) :448-457
URL: http://koomeshjournal.semums.ac.ir/article-1-3580-fa.html

30.Dickson VV, Riegel B. Are we teaching what patients need to know? Building skills in heart failure self-care. Heart & lung : the journal of critical care. 2009;38(3):253-61.

31.Peter D, Robinson P, Jordan M, Lawrence S, Casey K, Salas-Lopez D. Reducing readmissions using teach-back: enhancing patient and family education. The Journal of nursing administration. 2015;45(1):35-42.

32.       White M, Garbez R, Carroll M, Brinker E, Howie-Esquivel J. Is 'teach-back' associated with knowledge retention and hospital readmission in hospitalized heart failure patients? J Cardiovasc Nurs. 2013;28(2):137-46.

33.Tamura-Lis W. Teach-Back for quality education and patient safety. Urologic nursing. 2013;33(6):267-71, 98

34. SALAVATI M, KHATIBAN M, MOGHADARI KB, SOLTANIAN A. EVALUATING THE EFFECT OF TEACH BACK EDUCATION ON SELF-CARE BEHAVIOURS AND QUALITY OF LIFE IN PATIENTS WITH MYOCARDIAL INFARCTION IN 2015: A RANDOMISED CONTROLLED TRIAL. 2017.

 35. Thi Thuy H,Robyn C,Ann B, Sonia H. The effectiveness of health education using the teach-back method on adherence and self-management in chronic disease: a systematic review protocol . JBI Database of Systematic Reviews & Implementation Reports 2016;14(1):210-47

36. Kornburger C, Gibson C, Sadowski S, Maletta K, Klingbeil C. Using 'teach-back' to promote a safe transition from hospital to home: an evidence-based approach to improving the discharge process. Journal of pediatric nursing. 2013;28(3):282-91.

37. Moeini M, Momeni Ghale Ghasemi T, Yousefi H, Abedi H. The effect of spiritual care on spiritual health of patients with cardiac ischemia2012. 195-9 p.

38. Gerrah R, Bardo DME, Reed RD, Sunstrom RE, Langley SM. Adjustment of the Surgical Plan in Repair of Congenital Heart Disease: The Power of Cross-sectional Imaging and Three-dimensional Visualization. Congenital Heart Disease. 2014;9(1):E31-E6.

39. Roustaei N, Jamali H, Jamali MR, Nourshargh P, Jamali J. The Association Between Quality of Sleep and Health-related Quality of Life in Military and Non-military Women in Tehran, Iran. Oman medical journal. 2017;32(2):134-0.

40. Oshvandi KH, Jokar M, Khatiban M, Keyani J, Yousefzadeh MR, a Sultanian AL.The Effect  of Self  Care  Education Based  on teach  back method  on promotion of self care behavior  in type  II diabetic  patient: A clinical trial study. Iranian journal of Diabetes and Metabolism2014; 13(2): 131-143.

41.Sadeghi Sherme M, Alavi Zerang F, AhmadiF, Karimi Zarchi A, Babatabar HD, Ebadi A, Haji Amini Z, Mahmoudi H. Effect ofapplying continuous care model on quality of life in heart failure patients. Journal ofBehavioral Sciences 2009; 3(1): 3-4 (Persian).

42.Dalir Z, Reihani Z, Mazlom R, Vakilian F. Effect of training based on teach back method on self-care in patients with heart failure. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016;25(134):209-20.

43. Ghiasvand F,  Riazi H,  Hajian S,  Kazemi E, and  Firoozi R.The effect of a self-care program based on the teach back method on the postpartum quality of lifeElectron Physician. 2017 Apr; 9(4): 4180–418

44.  Ahmadi darrehsima S,  Rahnama M,  Afshari M, and  Asadi Bidmeshki E.Effectiveness of Teach-Back Self-Management Training Program on Happiness of Breast Cancer PatientsAsian Pac J Cancer Prev. 2016; 17(10): 4555–4561

45.Varaei S, Shamsizadeh M, Kolahdozan S, Oshvandi K, Dehghani A, Parviniannasab AM, et al. Randomized Controlled Trial of a Peer Based Intervention on Cardiac Self-efficacy in Patients Undergoing Coronary Artery Bypass Graft Surgery: a 3-year Follow-up Results. International Journal of Health Studies. 2016;2(1):page: 14-9.

46. Porter K, Chen Y, Estabrooks P, Noel L, Bailey A, Zoellner J. Using Teach-Back to Understand Participant Behavioral Self-Monitoring Skills Across Health Literacy Level and Behavioral Condition.  Journal of Nutrition Education and Behavior2016;48(1):20-26.

47.Shahrbabaki PM, Farokhzadian J, Hasanabadi Z. Effect of self-care education on patient's knowledge and performance with heart failure. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 2012;31:918-22.

48.. Andrea M; Centrella-Nigro, Catherine Alexander. Using the Teach-Back Method in Patient Education to Improve Patient Satisfaction.The Journal of Continuing Education in Nursing. 2017;48(1):47-52.

49.Bagheri Saveh M , Ashk Torab T, Barzabadi Farahani Z. Self-efficacy correlation with self-care behaviors in patients with congestive heart failure hospitalized in internal wards of heart of Tohid Hospital in Sanandaj affiliated to Kurdistan University of Medical Sciences. Journal of Nursing and Midwifery Faculty.2013;22(78):17-26

50.Nasrabadi T, Goodarzi Zadeh N, Shahrjerdi A, Hamta A. The effect of education on life style among patients suffering from ischemic heart disease. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2010;20(79):72-9.

51.Weiss BD. Help patients understand. Manual for Clinicians AMA Foundation. 2007

52.Barlow J.self-efficacy in the contex of rehabilitation.International Encyclopedia of Rehabilitation. 2013.

53. Raile Alligood M .Nursing Theorists and Their Work .2013

54.Walker SN,Volkan K, Sechrist KR, Pender NJ (1988). Health-promoting life styles of older adulths: comparison with young and middle-aged adults, correlates and patterns. Adv Nurs Sci, 11, 76-90.

55. Mohammadi Zeidi I, Pakpour Hajiagha A, Mohammadi Zeidi B. Reliability and validity of Persian version of the health-promoting lifestyle profile. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2012;21(1):102-13.

56. Jaarsma T Halfens R Tan F et al. Self-care and quality of life in patients with advanced heart failure: the effect of a supportive educational intervention, Heart & Lung : The journal of critical care. 2000; 29:319–30.

تاثیر آموزش بازخوردمحور بر سبک زندگی، خود مراقبتی و بستری مجدد بیماران مبتلا به نارسایی قلب در بخش های قلب که یک مطالعه ی کارازمایی بالینی می باشد

ندارد

با توجه به اهمیت خودمراقبتی در حفظ ثبات بالینی و کاهش بستری مجدد بیماران به ویژه بیماران مبتلا به نارسایی قلبی و نظر  به این که بیماران نارسایی قلبی نیازمند فهم درست و دقیق اطلاعات بهداشتی مربوط به بیماری شان و به کارگیری صحیح این اطلاعات برای انجام صحیح رفتارهای خودمراقبتی می باشند که لازمه ی آن گرفتن بازخورد از بیمار جهت حصول اطمینان از درک درست مطالب  می باشد. در شرایط فعلی روش های  آموزش سنتی در بالین از روش های غالب آموزش می باشند و نتایج برخی از مطالعات موید عدم موفقیت و کار آمد بودن این روش ها درتداوم خود مراقبتی وتغییر سبک زندگی  بیماران  است.  لذا این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش بازخورد محور بر سبک زندگی، خود مراقبتی و بستری مجدد بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب در بخش های قلب بیمارستان های آموزشی  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1398 به مرحله اجرا در خواهد آمد.

ندارد

ندارد

این طرح برای شما هیچ هزینه ای ندارد

ندارد

کلیه اطلاعات شما به صورت محرمانه باقی می ماند.

در صورت ایجاد سوال یا بروز مشکل با این شماره تماس گرفته شود .

33411415 -054

در هر مرحله از طرح میتوانید انصراف دهید

این پرسشنامه با رضایت کامل تکمیل شده و هیچ اجباری نیست .

1- پرسشنامه اروپایی رفتار خودمراقبتی بیماران مبتلا به  نارسایی قلبی (12 گویه ای) جاراسما و همکارانش (2003)

پاسخدهنده گرامی؛ لطفاً نظرات ارزشمند خود را با علامت زدن یکی از 5 گزینه زیر در هر عبارت اعلام نمائید.

2- پرسشنامه سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت والکر

3-((فرم ثبت اطلاعات دموگرافیک بیمار))

+شماره پرونده(کد بیمار):

+سن بیمار:  

+جنسیت بیمار : زن□         مرد□

 +تاریخ پذیرش در بیمارستان:

+قد:

+وزن:

+BMI:

+قومیت:     فارس        بلوچ

+تحصیلات:

 سواد خواندن و نوشتن              ابتدایی             متوسطه             دیپلم            عالی(دانشگاهی) 

+وضعیت تاهل:

مجرد      متاهل

+شغل:

آزاد   کارمند    کارگر     خانه دار    بازنشسته    از کار افتاده     فاقد شغل

+سابقه مصرف دخانیات:

دارد      ندارد

(اگر جواب دارد است لطفا' نوع و میزان مصرف را قید نمایید)

+ سابقه ی ابتلا به بیماریهای قلبی:

دارد      ندارد

(اگر جواب دارد است لطفا' مدت زمان ابتلا را قید نمایید)

+ سابقه ابتلا به سایر بیماری های مزمن:

دارد    ندارد

(اگر جواب دارد است لطفا' نام بیماری و مدت زمان ابتلا را قید نمایید)

+دفعات بستری بعد از ترخیص:

+تعداد دفعات مراجعه به پزشک پس از ترخیص: