بررسی شیوع عفونت هپاتیت B در زنان باردار و عوامل مرتبط با آن و تعیین بار ویروسی در مادران HBsAg مثبت سه ماهه سوم بارداری مراجعه کننده به آزمایشگاه مرکزی مرکز بهداشت شهرستان زاهدان ، سال 1398

هپاتیت به معنای التهاب کبد است ، یک بیماری شایع و خطرناک کبدی ناشی از ویروس هپاتیت ب از خانواده هپادناویروس DNA  دار است (1) . سیر بیماری از یک عفونت حاد تا یک بیماری مزمن متفاوت است معمولا موارد حاد عفونت ، سیر خود محدود شونده دارد ولی در نوع مزمن هپاتیت ب از یک عفونت بدون علامت تا هپاتیت مزمن علامت دار ، سیروز ، سرطان هپاتوسلولار متغیر می باشد (2) . زمانی به عفونت هپاتیت مزمن گفته می شود که آنتی ژن سطحی ویروس هپاتیت ( HBsAg ) بیش از 6 ماه با یا بدون علامت تکثیر ویروس در خون یا سرم وجود داشته باشد (3) . در بیشتر مطالعات انجام شده در مناطق با شیوع بالا و متوسط ، شایع ترین راه انتقال عفونت ، انتقال عمودی از مادر به فرزند است (2) . هر مادری که  HBsAg  مثبت باشد چه بیماری را اخیرا گرفته باشد و یا از سال های قبل به آن مبتلا شده باشد و چه با علامت باشد یا بدون علامت و چه HBeAg  مثبت باشد یا منفی ، این احتمال وجو دارد که بیماری را به جنین  و یا در هنگام تولد به نوزاد منتقل کند (4) ، خطر ابتلا به عفونت HBV در کودکان مادران  HBsAg مثبت و HBeAg  مثبت 70 – 90 درصد است که بیشتر از 85 – 90 درصد از آن ها در نهایت به ناقل مزمن این بیماری تبدیل خواهند شد (5)  و اگر مادر HBeAg  منفی باشد 10 درصد احتمال انتقال به نوزاد وجود دارد (4) . تخمین زده می شود 257 میلیون نفر در دنیا مبتلا به هپاتیت مزمن هستند ، بیشترین شیوع در منطقه Western pacific وافریقاست (7) . مطابق با آمارهای سال 2008 شیوع CHB در میان همه اشخاص 3/7 درصد و در آمریکایی های آسیایی 7/9 درصد و در آمریکایی های آفریقایی 11/8 درصد است (8) . در نیجریه شیوع  هپاتیت در زنان باردار 11 درصد و HBeAg مثبت  33 درصد ، در شمال اوگاندا 11/8 درصد و HBeAg مثبت 14/9 درصد   (9) ، در چین 7/6 درصد  (10) در تایلند 6/2 درصد  (11) در عربستان 2/4 درصد و HBeAg  مثبت 0/15 درصد (12) ، عمان 7/1 درصد ، قطر 1 درصد ، ایالت متحده عربی 1/5 درصد (13) برآورد شده است .  مطابق با آمارهای ایالت متحده آمریکا سالیانه 23000 زن باردار با CHB وجود دارد (14) .

بر اساس مرور سیستماتیک در سال 2008 شیوع هپاتیت در ایران در جمعیت عمومی  2/14 درصد (15) و در مطالعه مروری پورالعجل شیوع کلی عفونت مزمن هپاتیت در ایران 1/7 درصد برآورد شده است (14) .  شیوع عفونت هپاتیت  B در زنان باردار ایران در مطالعه مروری اعظمی و همکاران در بهمن 1394 ، 0/5 درصد ( با فاصله اطمینان 95% 0/6 – 0/5) محاسبه شد . در این مطالعه همچنین شیوع عفونت هپاتیت B  در زنان باردار در زنجان و گرگان  1 درصد ، رفسنجان 1/3 درصد ، تهران 4/71 درصد ، کرمان 2/3 درصد ، قزوین 3/4 درصد ، تبریز 3/2 درصد ، اردبیل 1/7 درصد ، کاشان 0/35 درصد ، ارومیه 0/8 درصد ، اهواز 1/7 درصد و یزد 0/84 درصد برآوردشده است . کمترین و بیشترین شیوع مربوط به شمال ( 0/4 درصد ) و شرق ( 1/6 درصد ) بود (16) . بیشترین شیوع مربوط به استان های سیستان و بلوچستان و فارس ( 6/5 درصد ) و کمترین شیوع در استان مازندران (0/07 درصد ) ،  به دست آمده است (16) . مطالعات اخیر نشان دادند که مادران مبتلا به هپاتیت B مزمن در خطر افزایش  ابتلا به دیابت بارداری ، خونریزی پس از زایمان و تهدید به زایمان زودرس هستند (17-19) . همچنین در زنان مبتلا به هپاتیت مزمن و زنان مبتلا به کلستاز کبدی بعلاوه هپاتیت مزمن با یک حاملگی نرمال احتمال دفع مکونیوم ، پارگی زودرس پرده ها و سزارین بیشتر است (20) . در یک بررسی در اسرائیل مادران مبتلا به هپاتیت B مزمن دارای بیشترین میزان زایمان زودرس ، پارگی زودرس پرده ها ، زایمان سزارین و نوزادان با وزن پایین هنگام تولد بودند (18, 21) همچنین این عفونت می تواند باعث آنژیوپاتی مزمن و کاهش عملکرد جفت شده و در نهایت منجر به دیسترس جنین و آپگار پایین زمان تولد شود (17, 22) . از آنجایی که اغلب عفونت های مادران باردار ، مزمن و بدون علامت است  (23) ، انجمن بیماریهای کبدی در آمریکا و کنگره زنان و زایمان آمریکا انجام غربالگری در کلیه زنان را در سه ماهه اول توصیه می کند حتی اگر قبلا واکسن دریافت کرده یا غربال شده باشند ؛ زیرا غربالگری در حاملگی برای انجام پروفیلاکسی در نوزادان ، درمان ضد ویروسی ، مشاوره جنسی همسران (17, 18, 24) ، ارجاع زنان مبتلا ، پیگیری های مناسب و ارزیابی بیشتر فرصت مناسبی است (18) .

هر چند برنامه های غربالگری مادران و واکسیناسیون گسترده و ایمنوپروفیلاکسی فعال و غیر فعال ، بطور چشمگیری میزان انتقال را کاهش می دهد اما حتی با استفاده از پروفیلاکسی اختصاصی ایمنوگلوبین و واکسن هپاتیت ب خطر انتقال عمودی  بویژه در مادران با بار ویروسی بالا و HBeAg مثبت همچنان باقی می ماند و در بعضی از مادران با بار ویروسی بالا این خطر تا 28 درصد است (25) .

منطق درمان در سه ماهه سوم پیشگیری از انتقال عمودی در مادران باردار دارای بار ویروسی بالا می باشد (26) . از آنجایی که میزان DNA ویروس مهمترین عامل خطر انتقال عمودی است سرکوب بار ویروسی با استفاده از داروهای ضد ویروسی روش منطقی برای جلوگیری از انتقال مادر به جنین و نوزاد می باشد . در متا آنالیزی که شامل 15 کارآزمایی بالینی بود در موارد مصرف  دارو ، احتمال انتقال عفونت از مادر به جنین کاهش یافته بود همچنین در مقابل هر 100 زن HBsAg مثبت ، 9/7 درصد از عفونت مزمن پیشگیری می شود که هزینه ای معادل 5184 دلار است (3, 18) . انستیتوی ملی سلامت زنان در بریتانیا توصیه می کند که مادرانی که بار ویروسی بالای 10⁷  دارند داروی ضد ویروسی را در سه ماهه سوم بارداری برای کاهش انتقال عمودی دریافت کنند و برای اطمینان از دریافت مداخلات مناسب تمام زنان HBV مثبت بایستی توسط تیم مجرب ویزیت شوند (27). اهداف درمانی برای درمان هپاتیت ، دستیابی به عملکرد مناسب کبدی در مادر و پیشگیری از انتقال عفونت به نوزاد است (17) . قبل از تصمیم گیری برای درمان و یا قطع آن وضعیت مادر از نظر HBeAg ، سابقه قبلی نوزاد مبتلا به عفونت ، سطوح DNA بار ویروسی و همچنین بررسی سطح ALT  از نظر وضعیت کبد بایستی مشخص شود ؛ سپس بر اساس مرحله ای از بارداری تصمیم به درمان و یا قطع آن گرفت (17, 28) . زنان بارداری که در غربالگری زمان حاملگی متوجه بیماری خود می شوند پس از بررسی وضعیت HBeAg و HBeAb ، سطح DNA ویروس ، وضعیت کبدی و شدت فیبروز توصیه های درمانی انجام می شود . 1- در بیمارانی با سطوح بالای DNA بیش از 10⁵  کپی در هر میلی لیتر و ALT بیش از 2 محدوده بالاتر از حد نرمال درمان ضد ویروسی در اوایل بارداری توصیه می شود . 2- در بیماران با سطوح طبیعی DNA  و ALT درمان توصیه نشده ، اما باید پیگیری انجام شود . برای پیگیری بیماران ارزیابی مجدد در هفته ی 24 – 28 حاملگی باید انجام شود برای زنان باردار مبتلا که در سطح DNA بالاتر از 10⁷  کپی در هر میلی لیتر و یا سابقه قبلی نوزاد مبتلا DNA بالاتر از 10⁶ کپی از ویروس در مادر درمان ضد ویروسی را از هفته 28 – 30 بارداری تا 4 هفته پس از زایمان باید دریافت کنند و سپس باید تصمیم در مورد ادامه یا قطع درمان گرفته شود (17, 29) . لذا با توجه به آمارهای 6 ماهه اول سال 1397 و شیوع 2/2 درصدی عفونت هپاتیت ب در مادران باردار زاهدان و خطر بالای انتقال عمودی عفونت از مادر آلوده به جنین یا نوزاد ( 50- 60 درصد ) ( 30 )  بخصوص در مادران با لود ویروسی بالا در سه ماهه سوم بارداری ، سیر ازمان عفونت در نوزادان  و امکان پیشگیری از ابتلای نوزاد از طریق  تزریق HBIG و واکسن هپاتیت B  فقط در 12 ساعت اول پس از تولد ، کاهش لود ویروسی و تشخیص مادران باردار مبتلا به این عفونت اهمیت زیادی در پیشگیری برای کاهش آلودگی در نوزادان دارد . از سویی دیگر با توجه به اینکه مطالعه ای برای تعیین بار ویروس هپاتیت ب در مادران باردار زاهدان تا کنون انجام نشده است ، برآن شدیم تا مطالعه حاضر  را به منظور بررسی شیوع هپاتیت ب و عوامل موثر بر آن و تعیین بار ویروسی در مادران HBsAg  مثبت در سه ماهه سوم بارداری در مادران مراجعه کننده به آزمایشگاه مرکزی معاونت بهداشتی در سال 1398 انجام دهیم  . 

مروری بر مطالعات پیشین :

 در بررسی میزان ناقلین آنتی ژن سطحی ویروس هپاتیت B در زنان مراجعه کننده به کلنیکهای زنان و زایمان شهر یزد که طی سالهای 1999 و 2000 انجام شد ، از 1904 زن باردار با میانگین سنی 25/6 سال و انحراف معیار 5/74 سال ، 16 نفر ( 0/84 درصد ) از نظر HBsAg مثبت بودند که در رابطه با عوامل خطر ساز ، هیچکدام از افرادی که سابقه ی تزریق خون و فرآورده های خونی و یا سابقه ایکتر داشتند ، ناقل مزمن نبودند شیوع آنتی ژن مثبت در افراد با و بدون سابقه جراحی بترتیب 0/8 و 0/9 درصد بود و در هیچکدام از افراد آنتی ژن مثبت سابقه سقط نداشتند  (31) .    

در مطالعه ای که چراغعلی و همکاران تحت عنوان ' فراوانی هپاتیت B در زنان باردار شهر گرگان ( 2010- 2000) ' با حجم نمونه 1553 نفر انجام شد نتایج نشان دادند که  1 درصد HBsAg  مثبت و همگی آنها از نظر HBeAg  منفی بودند . میانگین سنی افراد HBsAg مثبت 27/12 سال و انحراف معیار 5/84 سال بوده و محدوده سنی 46- 13 ساله قرار داشتند . 7 نفر اعتیاد تزریقی داشتند که هیچ کدام از آنها HBsAg مثبت نبودند . 59 نفر از افراد سابقه خالکوبی و حجامت داشتند که هیچ کدام از نظر HBsAg مثبت نبودند . 24 نفر از زنان دارای شغل پرخطر نظیر کار در مراکز درمانی بیمارستانی و یا آرایشگری بودند که هیچ کدام از لحاظ HBsAg مثبت نبودند . سابقه اعتیاد تزریقی در فرد باردار ، دیالیز ، خالکوبی یا حجامت ، نوع شغل زن باردار به عنوان عامل خطر محسوب نشدند . 458 زن سابقه جراحی داشتند و فقط 3 نفر HBsAg مثبت بودند ولی اختلاف معنی دار آماری مشاهده نگردید . 43 نفر از افراد سابقه ترزیق خون یا فراورده های خونی داشتند و فقط یک نفر ( 2/3 درصد ) HBsAg مثبت بود که از نظر آماری معنی دار نبود   (32) .

درمطالعه شریفی تحت عنوان شیوع HBsAg مثبت در زنان باردار قزوین در سال 2000 تا 2001 ،  که با حجم نمونه  323 نفر انجام شد 11 نفر ( 3/4 درصد ) از نظر HBsAg مثبت بودند  که در هیچکدام از مادران باردار HBeAg مثبت نبود . در این مطالعه  بین سابقه هپاتیت در افراد خانواده ، بیماری زمینه ای و سابقه اعتیاد ارتباط معنی داری پیدا شد ولی بین ابتلا به هپاتیت در مادر باردار و سابقه سقط ، اقدامات دندانپزشکی ، ترانسفوزیون خون و رتبه بارداری ارتباطی  دیده نشد  (33) .

در مطالعه مقطعی - توصیفی شریفی مود که در سال 2002 تحت عنوان تعیین فراوانی HBsAg در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان که با روش نمونه گیری تصادفی بر روی 200 زن باردار انجام شد نتایج نشان داد که 13 نفر ( 6/5 درصد ) HBsAg  مثبت بودند . 74 درصد از زنان مورد بررسی خانه دار بودند ، 5 درصد زنان دارای شغل پرخطر ( آرایشگر ، پرستار و ماما ) برای ابتلا به عفونت بودند که هیچکدام از نظر آنتی ژن مثبت نشدند ( 34 ) .   

در یک پژوهش توصیفی تحت عنوان بررسی فراوانی مارکر های هپاتیت  B  و برخی عوامل موثر بر آن در سرم زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اهواز در سال 2003  که بر روی 325 زن باردار انجام شد نتایج  نشان دادند که  3/1 درصد زنان باردار مبتلا به هپاتیت B  بودند و همه آنها ناقل این بیماری بودند . 10 درصد زنان باردار HBeAg  مثبت بوده و 90 درصد بیماران HBeAb  مثبت بودند . نتایج در مورد عوامل موثر بر ایجاد بیماری هپاتیت B   نشان داد که بین سابقه مراجعه به دندانپزشکی و سابقه تزریق خون با فراوانی HBsAg  مثبت ارتباط معنی داری وجود دارد ، اما بین سابقه زردی در فرد و سابقه عمل جراحی با فراوانی HBsAg  مثبت ارتباط معنی دار ی دیده نشده است . در بررسی شیوع HBV DNA در حاملین مزمن ویروس هپاتیت B در بابل در سال 2003 که به روش مقطعی بر روی 257 حامل مزمن ویروس هپاتیت ب آنتی HBe  مثبت ، HBV DNA در 222 نفر ( 86/4 درصد ) مثبت بود (35) .

در بررسی غلظت سرمی بتا دومیکروگلوبین سرمی در افراد HBV DNA PCR مثبت ، HBsAg مثبت , HBV DNA PCR منفی به عنوان نشانگر تکثیر ویروس که توسط مژگان شایگان و همکارانش بصورت توصیفی بر روی نمونه سرمی 49 بیمار مبتلا با تشخیص هپاتیت ویروسی که جهت انجام آزمایش های HBsAg و HBV DNA PCR به آزمایشگاه تشخیص طبی سازمان انتقال خون ایران ارجاع شده بودند انجام شد ، نتیجه تست  HBsAg برای همه بیماران مثبت بود و از 49 بیمار 29 نفر DNA HBV مثبت و 20 نفر HBV DNA منفی تشخیص داده شدند (36) .

در بررسی توزیع سطح HBV DNA و عوامل مرتبط با آن در بیماران هپاتیت مزمن که توسط جعفری و همکارانش بر روی بیماران هپاتیت مزمن ب مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی در سال 2010 که بیش از 6 ماه HBsAg مثبت بودند ، سطح بالای HBV DNA با وجود HBeAg ، مصرف سیگار ( p = 0/005 ) و آنزیم های بالاتر کبدی ( p = 0/002 ) مرتبط بود ولی با سن ، جنس و سیروز ارتباط معنی داری نداشت (37) .

در مطالعه متذکر و همکاران که تحت عنوان آلودگی با ویروس هپاتیت B در زنان باردار ارومیه در سال 2012 انجام شد ، یافته ها نشان دادند که 3 نفر ( 0/8  درصد ) HBsAg مثبت بودند . سن آنها بین 15 تا 40 سالگی و میانگین سنی 25/9 سال و انحراف معیار 5/56  سال بود . 2 مورد از موارد مثبت در رده سنی 39- 30 ساله و یک مورد در گروه سنی 29 – 20 سال قرار داشتند بین سن شیوع هپاتیت B  در این مطالعه رابطه معنی دار آماری وجود نداشت ( 0/405 = p  ) . در این مطالعه تمام موارد آنتی ژن مثبت در افراد شاغل بودند به طوری که از کل افراد  ، 343 نفر ( 93/2  درصد ) خانه دار و 25 نفر ( 6/8  درصد ) شاغل بودند . در این پژوهش 221 نفر ( 60 درصد ) سابقه بارداری قبلی داشتند ولی 147 نفر ( 40  درصد) از آنان بارداری اول خود را تجربه می کردند . بین سابقه سقط و موارد مثبت ویروس هپاتیت B ، رابطه معنی دار آماری یافت نشد ( 0/485 = p  )(38) .

در بررسی سروپروالانس هپاتیت B در خانم های باردار زنجان که توسط  مبین و همکاران از مردادماه 2011 تا اردیبهشت 2013 انجام شد از بین 1317 زن باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشت شیوع  به میزان 0/4 درصد HBsAg  بدست آمد و بین HBsAg مثبت و سابقه زردی و گروه های سنی مختلف ارتباطی مشاهده نشد اما بین سطح تحصیلات و موارد مثبت HBsAg رابطه آماری وجود داشت (39) .

در بررسی شیوع آنتی ژن سطحی هپاتیت ب و عوامل مرتبط با آن در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی شهرستان آق قلا در سال های 2010 تا 2012 که توسط کاوسی و همکاران بصورت توصیفی - تحلیلی و مقطعی بر روی 1057 مادر باردار انجام شد نتایج نشان دادند که 17 نفر ( 1/6 درصد ) ، HBsAg  مثبت بودند و بیشترین موارد مربوط به قومیت ترکمن و سیستانی بودند . بین قومیت و خالکوبی و سابقه زردی با هپاتیت رابطه معنی دار آماری دیده شد ( p<0/05  ) . اما بین متغیرهای سن ، شغل ، میزان تحصیلات ، سابقه ی جراحی ، سابقه ی جراحی دندان ، اعتیاد خود و همسر و انتقال خون ارتباط آماری دیده نشد ( 40 ) . 

در بررسی شیوع شاخص های سرمی عفونت هپاتیت ب و عوامل خطر مرتبط با آن در زنان باردار مراجعه کننده به آزمایشگاه تشخیصی طبی جهاد دانشگاهی نیشابور در سال 2014 که بر روی 1283 زن باردار انجام شد نتایج نشان دادند که 1/09 درصد HBsAg  مثبت بودند . در هیچیک از ویژگی های جمعیت شناختی ( سن ، تعداد افراد خانواده ، شغل ، تعداد سالهای تحصیل و وضعیت قومی نژادی ) و عوامل خطر ( سابقه ی دریافت خون ، سابقه ی بستری در بیمارستان ، سابقه ی عمل جراحی ، سابقه ی دیالیز ، سابقه ی اقدامات دندانپزشکی ، سابقه ی خالکوبی و انجام حجامت ) به لحاظ آماری ارتباط معنی داری دیده نشد ( 41 ) .   

در مطالعه شریفی و همکاران تحت عنوان بررسی حضور HBV DNA در بیماران HBeAb مثبت که بر روی 50 نمونه سرمی بیمار مزمن آلوده به HBV انجام شد همگی از نظر HBsAg مثبت بودند . و فقط 92 درصد آنها HBeAb مثبت بودند ، HBV DNA در همه بیماران شناسایی شده و از بیماران HBeAb مثبت ، 36/7 درصد آنها دارای تیتر ویروس بالای 10³   کپی در میلی لیتر بودند (42) .

در مطالعه Burk و همکاران که پیامد مواجهه با ویروس هپاتیت ب وابسته به بار ویروسی در مادر را طی دو مطالعه nested case control در یک کوهورت بر روی زنان و نوزادان تایوانی انجام شد نتایج نشان دادند همانطور که HBV DNA سرم از 5 ≥ تا > 0/005 افزایش می یافت در زنان مبتلا به HBeAg مثبت شانس داشتن نوزاد مبتلا به عفونت از 1 تا 147  ( P = 0/001 ) افزایش می یافت و این در حالی بود که در مادران  HBeAg منفی 19/2 درصد بود . همچنین در تحلیل رگرسیونی سطح HBV DNA سرم به عنوان یک عامل مستقل از وضعیت  HBeAg  برای پیش بینی وضعیت ابتلا نوزاد شناخته شد بطوریکه سطح بالای HBV DNA مادر مهمترین عامل تعیین کننده ابتلا نوزاد به عفونت HBV  بود (43) .

در مطالعه سرو اپیدمیولوژی عفونت هپاتیت B در زنان باردار که در سال 2000 انجام شد ، از 1710 زن ، در مجموع 7/1 درصد در عمان ، 1 درصد در قطر و 1/5 درصد در امارت متحده عربی HBsAg  مثبت بودند . در عمان  سه نفر( 0/5 درصد ) از نظر HBeAg مثبت بودند (13) . همچنین در مطالعه عربستان شیوع مادران باردار HBsAg مثبت 2/44 درصد و 0/15 درصد از نظر HBeAg  مثبت بودند (13) .

در مطالعه hung–Tung su و همکاران در سالهای 2002 تا 2008  تحت عنوان غلطت سرمی مرتبط با HBV DNA در بیماران با هپاتیت مزمن B  در تایوان ، 38 درصد شرکت کنندگان ALT نرمال داشتند و 25 درصد HBV DNA < 2000 IU/ML و 3 درصد از شرکت کنندگان HBV DNA < 20 IU/ML داشتند. از 837372 نفر فقط 85725 نفر از وضعیت HBV  خود آگاهی داشتند . سن 24- 15 سال و 40 – 30 سال ( در مقایسه با سن 29 – 25 سال ) ، سطح تحصیلات کمتر از دبیرستان ( در مقایسه با تحصیلات دانشگاهی و بالاتر ) ، تعداد زایمان صفر ( در مقایسه با ≥1) با وضعیت HBV ارتباط معنی داری داشتند (44) .

همچنین در مطالعه pande chandana تحت عنوان شیوع و عوامل خطر مرتبط با عفونت مزمن هپاتیت ب که از سپتامبر 2004 تا دسامبر 2008 در هند انجام شد شیوع HBsAg مثبت در زنان باردار 1/1 درصد برآورد و سطح  ALT تقریبا 54 درصد افراد نرمال و سطح HBV DNA تقریبا 71 درصد بالای copies/ml  2000 بود و میانگین سطح HBV DNA  در بین زنان با HBeAg  مثبت بالاتر از افراد با HBeAg  منفی بود همچنین در این مطالعه ترانسفوزیون خون و جراحی از عوامل خطر مهم برای عفونت HBV شناخته شدند (45) .

در مطالعهzhang shu - Lin  و همکارانش در چین که بر روی 69 مادر باردار و نوزادانشان از سال 2008 تا 2012 ،  تحت عنوان ارتباط بین سطح ویرمی  HBV زنان باردار و عفونت داخل رحمی انجام شد که در مادرانی که از نظر تمام مارکرهای HBV  منفی بودند ، نوزادان چه از نظر HBsAg  و چه از نظر HBV DNA منفی بودند و در گروه مادران  HBsAgمثبت ( با HBeAg منفی یا مثبت ) ، 17/1 درصد از نوزادان HBsAg مثبت و 41/5 درصد از نظر HBV DNA  مثبت بودند ، که درصد HBsAg مثبت وHBV DNA  بطور معنی داری در گروه  HBeAg مثبت بالاتر بوده است . همچنین در این مطالعه تفاوت معنی داری بین سطح ویرمی مادر و عفونت داخل رحمی دیده شده است (46) .

در مطالعه Masita Fujiko  در سال 2014 ، تحت عنوان هپاتیت مزمن B در دوران بارداری : آیا کمیت آنتی ژن سطحی هپاتیت B برای پیشگویی لود ویروسی مفید است ؟ 943 مادر باردار در Makassr و اندونزی  از نظر HBsAg غربالگری شدند از بین 943 مادر ، 64 نفر (6/8 درصد )  HBsAg مثبت شدند که از این تعداد 12 نفر ( 18/8 درصد ) از نظر HBeAg مثبت شدند و 52 نفر(81/3 درصد ) HBeAg منفی بودند . سطوح  HBV DNA و HBsAg بطور معنی داری در گروه HBeAg  مثبت افزایش داشت ( p<.001 ) . بین HBV DNA و HBsAg مثبت همبستگی مثبتی دیده شد ( r= 0/65 , p: 0/02 )  اما در گروه HBeAg منفی همبستگی دیده نشد ( r=0/194 , p: 0/168  ) . نسبت زنان باردار با HBV DNA در محدوده log_{10 IU/ML < 3/0   ، 3-6 log10 IU/ML ،  > 6 IU/ML}  در مادران با HBeAg  مثبت به ترتیب 9 درصد (1/12) ، 25 درصد ( 3/12 ) ، 67 درصد ( 8/12 )  و در گروه HBeAg  منفی 83 درصد ( 43/52 ) ، 13 درصد ( 7/52 ) ، 4 درصد( 2/52 ) بود (47) . 

در مطالعه Kui - xia sun و همکاران که در چین  بر روی 975 مادر باردار و نوزادانشان برای بررسی اینکه آیا HBsAg میتواند به عنوان مارکر نماینده ای از HBV DNA سرم برای زنان باردار با HBsAg  مثبت باشد ، نتایج نشان دادند که 367 نفر ( 37/6 درصد ) HBeAg  مثبت و 608 نفر ( 62/4 درصد ) HBeAg  منفی بودند ، در گروه HBeAg  مثبت 76/6 درصد ( 281/367 ) سطح IU /ML HBV DNA > 7 log₁₀ و در گروه HBeAg منفی 0/7( 4/608)    HBV DNA > 7 log ₁₀  IU/ML داشتند سطح  HBV DNA همبستگی مثبتی با HBsAg در گروه HBeAg مثبت داشتند ( r =0/022 , p = 0/593 ) و در بین 367 نوزادان متولد شده از مادران HBeAg مثبت 24 مورد انتقال پریناتال وجود داشت در حالی که از 608 نوزاد متولد شده از مادران HBeAg منفی فقط یک مورد انتقال پریناتال وجود داشت   (48) .

در مطالعه مقطعی  Wang Yuanyuan و همکاران در سال 2010 تا 2014 ،  تحت عنوان شیوع هپاتیت مزمن B و حامل HBV در بین زنان روستایی چین که قصد بارداری داشتند از 16051850 زن ، شیوع هپاتیت مزمن 5/2 درصد برآورد شد که این تعداد 28/6 درصد از نظر  HBeAg مثبت بودند در این مطالعه عدم آگاهی از وضعیت HBV  ، نسبت بالای HBeAg ، دسترسی پایین به درمان آنتی ویرال از چالش های مهم پیشگیری از انتقال مادر به جنین بود  (49) .

در مطالعه مقطعی شیوع عفونت هپاتیت B که از سپتامبر 2012 تا ژانویه 2013 در زنان باردار شمال اوگاندا با حجم نمونه 397 مادر باردار ، شیوع HBsAg  مثبت در زنان باردار 11/8 درصد واز اینها ، 14/9 درصد HBeAg مثبت بودند ، در این مطالعه ابتلا به HIV ، حجامت و تعدد شرکای جنسی پیشگویی کننده عفونت هپاتیت نبودند (50) .

در مطالعه Tianyan chen در چین که از نوامبر 2010 تا دسامبر 2015 انجام شد از 13451 مادر باردار ، شیوع هپاتیت از 9/4 -7/07 درصد متغیر بود و از 951 مادر با HBsAg  مثبت 30/49 درصد HBeAg مثبت بودند ، 22/08 درصد ( 210/951 ) سطح  > 10⁶ DNA HBV  ،  10⁶ - 10³ 2*>DNA HBV   10/52 درصد  ،    10³2* <  HBV DNA 67/4 درصد  ،>400 ALT 0/11 درصد ، 200-400 ALT  0/53 درصد ، 80-200  ALT 5/05 درصد ، 41-80  ALT 7/68 درصد و کمتر از 40  86/65 درصد بود  (51) .

در مطالعه zhi-xian chen  که در سالهای 2011 تا 2015 در چین انجام شده است از تعداد 377 مادر باردار HBsAg مثبت ، 221 نفر با HBV DNA   قابل شناسایی بودند که از این تعداد 82 نفر HBV DNA  10^{3 -} 10⁶ داشتند و 139 نفر HBV DNA > 10⁶ داشتند (52).

1. شیوع عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج آزمایش های  نوبت اول زنان باردار شهر زاهدان در سال 1398 چقدر است ؟

2. توزیع فراوانی وضعیت HBsAg  در هفته 24-28 بارداری در مادران HBsAg مثبت در آزمایش های نوبت اول ، چگونه است ؟

3. برآورد میانگین  بار ویروسی در هفته 24 – 28 بارداری در مادران باردار HBsAg  مثبت هفته 24- 28 بارداری ، چقدر است ؟

4. توزیع فراوانی مادران باردار HBsAg مثبت هفته 24 - 28 بارداری بر اساس خطر انتقال به دو گروه 1- پایین تر از 200000 IU/ML  و 2- بالاتر از 200000 IU/ML  چگونه است ؟ 

فرضیات پژوهش (باتوجه به اهداف طرح) :

1. عوامل اقتصادی - اجتماعی  شامل : شغل مادر ، سابقه ی زندان در مادر ، سابقه ی زندان در یکی از اعضای خانواده ، چند همسری در شوهر و سابقه ی خالکوبی و روابط جنسی پرخطر در مادر با ابتلا به عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج آزمایش های نوبت اول زنان باردار ارتباط دارند .

2. سوابق سوء مصرف مواد شامل : اعتیاد یا سابقه ی اعتیاد تزریقی در مادر ، اعتیاد یا سابقه اعتیاد تزریقی در همسر ، مصرف یا سابقه ی مصرف دخانیات در مادر ، مصرف یا سابقه ی مصرف دخانیات در همسر با ابتلا به عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج آزمایش های نوبت اول زنان باردار ارتباط دارند . 

3.  سوابق بیماریها و مداخلات پزشکی شامل : سابقه ی واکسیناسیون هپاتیت B ، سابقه ی ترانسفوزیون خون ، سابقه ی اقدامات دندانپزشکی ، سابقه ی آندوسکوپی ، سابقه ی کلونوسکوپی ، سابقه ی حجامت ، سابقه ی جراحی ، سابقه ی دیالیز ، وجود فرد مبتلا به HBsAg مثبت در خانواده ، سابقه ی ابتلا به هپاتیت B در حداقل یکی از افراد خانواده ، سابقه ی STD ، ابتلا به بیماریهای کبدی ، نتیجه مثبت HIV rapid Test  ، ابتلای قبلی مادر به هپاتیت B  با ابتلا به عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج آزمایش های نوبت اول زنان باردار ارتباط دارند . 

تعیین شیوع عفونت هپاتیت B در زنان باردار و عوامل مرتبط با آن و تعیین بار ویروسی در مادران HBsAg مثبت سه ماهه سوم بارداری مراجعه کننده به آزمایشگاه مرکزی مرکز بهداشت شهرستان زاهدان ، سال 1398

1. تعیین شیوع عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج آزمایش های نوبت اول زنان باردار شهر زاهدان در سال 1398
2. تعیین عوامل مرتبط با ابتلا به عفونت هپاتیت B  بر اساس نتایج آزمایش های نوبت اول زنان باردار بر حسب  عوامل اقتصادی - اجتماعی شامل : شغل مادر ، سابقه ی زندان در مادر ، سابقه ی زندان در یکی از اعضای خانواده ، چند همسری در شوهر ، سابقه ی خالکوبی و روابط جنسی پرخطر در مادر   
3. تعیین عوامل مرتبط با ابتلا به عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج آزمایش های نوبت اول بارداری بر حسب سوابق سوء مصرف مواد شامل : اعتیاد یا سابقه ی اعتیاد درتزریقی در مادر ، اعتیاد یا سابقه ی اعتیاد تزریقی در همسر ، مصرف یا سابقه ی مصرف دخانیات در مادر ، مصرف یا سابقه ی مصرف دخانیات در همسر 
4. تعیین عوامل مرتبط با ابتلا به عفونت هپاتیت B بر اساس نتایج نوبت اول بارداری بر حسب سوابق بیماریها و مداخلات پزشکی شامل : سابقه واکسیناسیون هپاتیت B  ، سابقه ی ترانسفوزیون خون ، سابقه ی اقدامات دندانپزشکی ، سابقه ی آندوسکوپی ، سابقه ی کلونوسکوپی ، سابقه ی حجامت ، سابقه ی جراحی ، سابقه ی دیالیز ، وجود فرد مبتلا به HBsAg مثبت در خانواده ، سابقه ی ابتلا به هپاتیت B در حداقل یکی از افراد خانواده ، سابقه ی STD ، ابتلا به بیماریهای کبدی ، نتیجه مثبت HIV rapid Test  ، ابتلای قبلی مادر به هپاتیت B  
5. تعیین وضعیت HBsAg  در هفته 24 - 28 بارداری در مادران HBsAg مثبت در آزمایش های نوبت اول
6. برآورد میانگین بار ویروسی ، در هفته 24 – 28 بارداری در مادران باردار HBsAg مثبت هفته 24 - 28 بارداری 
7. تعیین توزیع مادران باردار HBsAg  مثبت هفته 24 - 28 بارداری بر اساس خطر انتقال به دو گروه : 1- پایین تر از IU/ML 200000  و 2- بالاتر از 200000 IU/ML 

 دانشگاه علوم پزشکی زاهدان - معاونت بهداشتی زاهدان - واحد سلامت خانواده 

HBsAg:

این آنتی ژن پروتئینی است در سطح ویروس هپاتیت B که در طی عفونت های حاد یا مزمن در مقادیر بالایی در سرم قابل شناسایی می باشد که وجود آن نشانه قابل انتقال بودن عفونت در فرد مورد نظر می باشد و مثبت ماندن آن به مدت حداقل 6 ماه، دلالت بر حالت ازمان عفونت دارد

HBV DNA:

سطح HBV DNA سرمی، حساس ترین معیار دال بر وضعیت تداوم تکثیر ویروس است. در ارتباط با تکثیر فعال ویروس بوده و جهت پیگیری پاسخ به درمان اندازه گیری می شود به خصوص در عفونت HbeAg  منفی .

مقطعی ( توصیفی – تحلیلی )

زنان باردار مراجعه کننده به آزمایشگاه رفرانس معاونت بهداشتی  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1398

معیارهای ورود : سکونت در شهر زاهدان ، بارداری ، تکمیل فرم موافقت آگاهانه ، ملیت ایرانی 

معیار خروج : سقط یا مرده زایی قبل از هفته 24 - 28 بارداری ، خروج از مطالعه به هر دلیلی در حین مطالعه  

​​​​​​​                                                                               

غیر احتمالی در دسترس ( آسان )  

برای ثبت نتایج مشاهدات از یک فرم جمع آوری اطلاعات وپرسشنامه به روش مصاحبه با مادر باردار استفاده می شود  که این فرم شامل اطلاعات دموگرافیک ، سوابق بارداری ، سوابق بیماری و مداخلات پزشکی ، سوابق سوء مصرف مواد و عوامل اقتصادی اجتماعی و ثبت نتایج آزمایشات  است . 

بعد از هماهنگی های لازم با معاونت تحقیقات وفناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و اخذ معرفینامه جهت آزمایشگاه مرکزی معاونت بهداشت زاهدان ، با ورود مادر باردار به آزمایشگاه جهت انجام آزمایشات دوران بارداری ، از مادر ضمن توضیح فرایند کار جهت شرکت در مطالعه دعوت بعمل خواهد آمد و پس از کسب رضایتنامه کتبی ، چک لیست حاوی اطلاعات دموگرافیک ، سوابق بارداری ، سوابق سوء مصرف مواد ، سوابق بیماری و مداخلات پزشکی و عوامل اقتصادی اجتماعی را تکمیل کرده و نتیجه آزمایش نوبت اول HBsAg  ( که بصورت روتین برای مادران باردار انجام می شود ) در فرم جمع آوری اطلاعات ثبت خواهد شد و بر اساس نتایج بدست آمده دال بر مثبت یا منفی بودن بیماران از نظر هپاتیت در نوبت اول ، عوامل خطر بررسی خواهند شد . در صورت مثبت بودن HBsAg ضمن معرفی به کارشناس مسئول مادران یا بیماریها جهت انجام پیگیری های لازم بر اساس دستورالعمل های مراقبت از مادران باردار ، مجددا از مادران HBsAg  مثبت در هفته 24-28 بارداری از نظر وضعیت HBsAg مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در صورتیکه نتیجه آزمایش HBsAg  ، هنوز مثبت باشد تست HBV DNA Viral Load  ( تعیین بار ویروس هپاتیت ب ) انجام خواهد شد . سپس مادران بر اساس نتیجه آزمایش HBV DNA  به دو گروه 1- بالاتر از 200000 IU/ML  و 2- پایین تر از 200000  IU/ML  تقسیم بندی خواهند شد . 

ابتدا داده ها وارد نرم افزار شده و کیفیت آنها بررسی می شود . سپس اطلاعات با استفاده از روشهای آمار توصیفی مانند جداول توزیع فراوانی ، نمودارهای متداول آماری ( میله ای ، بافت نگار ، جعبه ای و ...) و شاخص های تمایل مرکزی و پراکندگی توصیف خواهند شد . برای برآورد شیوع از برآورد نقطه ای و برآورد فاصله ای 95 درصدی استفاده می شود . ارتباط های دو متغیره با استفاده از آزمون های خی-دو یا دقیق فیشر بررسی خواهند شد . برای بررسی تاثیر نقش همزمان متغیرهای مستقل برروی متغیر پاسخ ، از مدل رگرسیون لوژستیک چندگانه استفاده خواهد شد همچنین در استفاده از مدل رگرسیون و ورود متغیرهای پیشگو به مدل مسئله همخطی چندگانه مورد بررسی قرار خواهد گرفت . تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 23 انجام خواهد شد . مقادیر p  کمتر از 5 درصد از لحاظ آماری معنادار در نظر گرفته خواهند شد .  

از دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی ، کد های 1-2- 3- 9-10- 11- 13- 15- 18- 22- 28- 31 و از راهنمای پژوهش بر گروه‌های آسیب‌پذیر، کدهای 1- 3- 5- 6- 8-و از فصل سوم همین دفترچه کدهای 2-3-8 و از دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی قسمت راهنمای عمومی کدهای 1-2-3-4-6-7-8-11-12 و از فصل سوم همین دفترچه کدهای 1 و 7 ، مورد نیاز است .

هزینه بالای آزمایشات :  استفاده از بیمه مادران باردار  و مشاوره مادر باردار در خصوص اهمیت ومزایای انجام آزمایشات 

شیوع ممکن است بالاتر از حد تصور باشد و به محدودیت مالی برخورد کنیم 

تعداد زیاد متغیرهای مستقل و شیوع کم HBsAg  مثبت : با توجه به تعداد زیاد متغیرهای پیشگو و برآورد احتمالی کم شیوع ، متغیرهایی برای مدل سازی استفاده خواهند شد که در آنالیز دو متغیره از لحاظ آماری معنادار باشند . 

مادران باردار ممکن است اطلاعاتی در خصوص اعتیاد تزریقی ، مصرف یا سابقه ی مصرف دخانیات و روابط جنسی پرخطر ندهند ( راه حل : استفاده از پرسشگر بومی )   

احتمال رخ دادن بایاس انتخاب 

هپاتیت B ، بارداری ، HBV DNA

1.       Aghahosseini SS, Nayeri ND, Shahsavari H, Tosi MN. Life Experiences of Hepatitis Patients Waiting for Liver Transplantation. Hepatitis Monthly. 2017;17(10).

2.       Lazarus J. Global policy report on the prevention and control of viral hepatitis in WHO Member States. 2014.

3.       Organization WH. Guidelines for the Prevention Care and Treatment of Persons with Chronic Hepatitis B Infection: Mar-15: World Health Organization; 2015.

4.       Ayatollahi J, Taghipour Zahir S, Owlia MB, Sajjadi SM. Viral hepatitis in pregnancy. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2009;12(2):57-62.

5.       Batayneh N, Bdour S. Risk of perinatal transmission of hepatitis B virus in Jordan. Infectious diseases in obstetrics and gynecology. 2002;10(3):127-32.

6.       Lai C-L, Yuen M-F. Chronic hepatitis B—new goals, new treatment. Mass Medical Soc; 2008.

7.       Aslam A, Campoverde Reyes KJ, Malladi VR, Ishtiaq R, Lau DT. Management of chronic hepatitis B during pregnancy. Gastroenterology report. 2018;6(4):257-62.

8.       Welch S, Chiang B, Shadday P, Brosgart CL, editors. Estimated prevalence of chronic hepatitis B (CHB) in foreign born (FB) persons living in the United States (US) by country/region of origin. 59th Annual Meeting of the American Association for the Study of Liver Diseases; 2008.

9.       Mbaawuaga E, Enenebeaku M, Okopi J. Hepatitis B virus (HBV) infection among pregnant women in Makurdi, Nigeria. African Journal of Biomedical Research. 2008;11(2).

10.     Shi G, Zhang S. Meta-analysis on the positive rate of hepatitis B surface antigen among pregnant women in China. Chin Prev Med. 2013;14(1):26-30.

11.     Sirilert S, Traisrisilp K, Sirivatanapa P, Tongsong T. Pregnancy outcomes among chronic carriers of hepatitis B virus. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2014;126(2):106-10.

12.     Khalil M, Al Mazrou Y, Al Jeffri M, Al Ghamdi Y, Mishkhas A, Bakhsh M, et al. Serosurvey of hepatitis B surface antigen in pregnant Saudi women. 2005.

13.     Al Awaidy S, Abu-Elyazeed R, Al Hosani H, Al Mulla A, Al Busaiedy S, Al Amiry A, et al. Sero-epidemiology of hepatitis B infection in pregnant women in Oman, Qatar and the United Arab Emirates. Journal of Infection. 2006;52(3):202-6.

14.     پورالعجل, جلال, مجدزاده. شیوع عفونت مزمن هپاتیت B در ایران: مطالعه مروری. مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران. 2009;4(3):1-8.

15.     Alavian SM, Hajarizadeh B, Ahmadzad-Asl M, Kabir A, Bagheri-Lankarani K. Hepatitis B Virus infection in Iran: A systematic review. Hepatitis monthly. 2008;8(4).

16.     اعظمی, میلاد, خطایی, شاملو بب, عباسعلی‌زاده, رحمتی, et al. شیوع و عوامل خطر عفونت هپاتیت B در زنان باردار ایران: یک مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز. مجله زنان، مامایی و نازایی ایران. 2016;19(18):17-30.

17.     Han G-R, Xu C-L, Zhao W, Yang Y-F. Management of chronic hepatitis B in pregnancy. World Journal of Gastroenterology: WJG. 2012;18(33):4517.

18.     Kumar A. Hepatitis B virus infection and pregnancy: a practical approach. Indian journal of gastroenterology. 2012;31(2):43-54.

19.     Eze E, Buseri F, Wachukwu C, Nnatuanya I. Effects of hepatitis B infection on haematological parameters in pregnancy in Port Harcourt, Nigeria. Research Journal of Medical Sciences. 2009;3(6):194-7.

20.     Hu Y, Ding Y-L, Yu L. The impact of intrahepatic cholestasis of pregnancy with hepatitis B virus infection on perinatal outcomes. Therapeutics and clinical risk management. 2014;10:381.

21.     Lu F-m, Zhuang H. Management of hepatitis B in China. LWW; 2009.

22.     Ranger-Rogez S, Denis Fo. Hepatitis B mother-to-child transmission. Expert review of anti-infective therapy. 2004;2(1):133-45.

23.     Shi Z, Li X, Ma L, Yang Y. Hepatitis B immunoglobulin injection in pregnancy to interrupt hepatitis B virus mother-to-child transmission—a meta-analysis. International Journal of Infectious Diseases. 2010;14(7):e622-e34.

24.     Yogeswaran K, Fung SK. Chronic hepatitis B in pregnancy: unique challenges and opportunities. The Korean journal of hepatology. 2011;17(1):1.

25.     van Zonneveld M, Van Nunen A, Niesters H, De Man R, Schalm S, Janssen H. Lamivudine treatment during pregnancy to prevent perinatal transmission of hepatitis B virus infection. Journal of viral hepatitis. 2003;10(4):294-7.

26.     Bzowej NH. Hepatitis B therapy in pregnancy. Current hepatitis reports. 2010;9(4):197-204.

27.     Mak S-L, Leung K-Y. Hepatitis B carriers in Hong Kong: prevalence and pregnancy outcomes. Hong Kong J Gynaecol Obstet Midwifery. 2013;13(1):67-73.

28.     Sinha S, Kumar M. Pregnancy and chronic hepatitis B virus infection. Hepatology research. 2010;40(1):31-48.

29.     Levy MT. Preventing perinatal transmission of HBV: an Australian perspective. Current hepatitis reports. 2012;11(4):206-12.

30 . Dyson JK, Waller J, Turley A, Michael E, Moses S, Valappil M, et al. Hepatitis B in pregnancy. Frontline gastroenterology. 2014;5(2):111-7.

31.     مهدیه م, محمدرضا ش, رضا با. بررسی میزان ناقلین مـزمن آنـتی ژن سطحی ویروسB در زنان باردار مراجعه کننده به کلینیکهای زنان و زایمان.

32.     Cheraghali F, Yazarloo S, Behnampour N, Azarhoush R. Frequency of HBsAg in pregnant women in Gorgan, Iran. Journal of Gorgan University of Medical Sciences. 2011;12(4).

33.     Sharifi M, Asefzade M, Lalouha F, ALIPOUR HM, Eshtiagh B. Prevalence of HBsAg carriers in pregnant women in Qazvin (2000-2001). 2006.

34. بتول شم, مسعود ص, رویا عن, ملیحه م, فاطمه ک, اسماعیل صم, et al. تعیین فراوانی HBsAg در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان. مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان. 2005;7(2):9-15.

35.     محمدرضا حجر, محمدجعفر س, سیداحمد اا. شیوع HBV DNA در حاملین مزمن ویروس هپاتیت B (بابل، ‌1381).

36.     SHAIGAN M, Tarabadi F, AMINI KS, SAMIEI S, TALEBIAN A, BABAEIE G. EVALUATION OF SERUMIC BETA-2 MICROGLOBULIN IN HBSAG+ HBV DNA PCR+ AND HBSAG+ HBV DNA PCR-SUBJECTS: AS HBV REPLICATION MARKER. 2006.

37.     ستار ج, محسن نط, حسین ف, ناصر اد, هادی غ, محمدجعفر فو, et al. بررسی توزیع سطح HBV-DNA و عوامل مرتبط با آن در بیماران هپاتیت B مزمن.

38.     متذکر, نقده ش, خلیلی ص, شاعری. آلودگی با ویروس هپاتیت B در زنان باردار ارومیه. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان. 2014;23(89):45-50.

39.     احمدرضا م, فرناز م, سعیده مز, عبدالرضا از, رحیم سز, سپیده ص, et al. بررسی سروپروالانس هپاتیت B در خانم های باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان زنجان.

40 . کاوسی, ویزواری, پروین, محمدی, جویباری, ثناگو, et al. بررسی شیوع آنتی ژن سطحی هپاتیت B و عوامل مرتبط با آن در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی شهرستان آق قلا در سال های 91-1389. مجله زنان، مامایی و نازایی ایران. 2015;18(149):8-16.

41. مقدم ه, صالحی, ایوری م. شیوع شاخصهای سرمی عفونت هپاتیت B و عوامل خطر مرتبط با آن در زنان باردار مراجعه کننده به آزمایشگاه تشخیص طبی جهاد دانشگاهی در نیشابور سال 1393. مجله علوم پزشکی نیشابور. 2017;5(1):11-8.

42.     سعاد غ, زهره ش, سیدمسعود ح, محمود مش. بررسی حضور HBV DNA در بیماران HBeAb مثبت.

43.     Burk RD, Hwang L-Y, Ho GY, Shafritz DA, Beasley RP. Outcome of perinatal hepatitis B virus exposure is dependent on maternal virus load. Journal of Infectious Diseases. 1994;170(6):1418-23.

44.     Su T-H, Hsu C-S, Chen C-L, Liu C-H, Huang Y-W, Tseng T-C, et al. Serum hepatitis B surface antigen concentration correlates with HBV DNA level in patients with chronic hepatitis B. Antiviral therapy. 2010;15(8):1133.

45.     Pande C, Sarin SK, Patra S, Bhutia K, Mishra SK, Pahuja S, et al. Prevalence, risk factors and virological profile of chronic hepatitis B virus infection in pregnant women in India. Journal of medical virology. 2011;83(6):962-7.

46.     Zhang S-L, Han X-B, Yue Y-F. Relationship between HBV viremia level of pregnant women and intrauterine infection: neated PCR for detection of HBV DNA. World journal of gastroenterology. 1998;4(1):61.

47.     Fujiko M, Chalid MT, Ie SI, Wahyuni R, Roni M, Patellongi I, et al. Chronic hepatitis B in pregnant women: is hepatitis B surface antigen quantification useful for viral load prediction? International Journal of Infectious Diseases. 2015;41:83-9.

48.     Sun K-X, Li J, Zhu F-C, Liu J-X, Li R-C, Zhai X-J, et al. A predictive value of quantitative HBsAg for serum HBV DNA level among HBeAg-positive pregnant women. Vaccine. 2012;30(36):5335-40.

49.     Wang Y, Zhou H, Zhang L, Zhong Q, Wang Q, Shen H, et al. Prevalence of chronic hepatitis B and status of HBV care among rural women who planned to conceive in China. Scientific reports. 2017;7(1):12090.

50.     Bayo P, Ochola E, Oleo C, Mwaka AD. High prevalence of hepatitis B virus infection among pregnant women attending antenatal care: a cross-sectional study in two hospitals in northern Uganda. BMJ open. 2014;4(11):e005889.

51.     Chen T, Wang J, Qiu H, Yu Q, Yan T, Qi C, et al. Different interventional criteria for chronic hepatitis B pregnant women with HBeAg (+) or HBeAg (-): Epidemiological data from Shaanxi, China. Medicine. 2018;97(27).

52.     Chen Z-X, Gu G-F, Bian Z-L, Cai W-H, Shen Y, Hao Y-L, et al. Clinical course and perinatal transmission of chronic hepatitis B during pregnancy: a real-world prospective cohort study. Journal of Infection. 2017;75(2):146-54.

با ورود مادر باردار برای انجام آزمایشات دوران بارداری ، از مادر ضمن توضیح فرایند کار جهت شرکت در مطالعه دعوت بعمل خواهد آمد  و پس از تکمیل فرم رضایت نامه پرسشنامه برای مادر تکمیل خواهد گردید و بعد از اعلام  و ثبت نتیجه آزمایش HBsAg  در صورتی که مادر از نظر HBsAg  مثبت باشد همزمان با آزمایشات نوبت دوم بارداری مجددا آزمایش HBsAg  برای مادر درخواست خواهد شد در صورتی که در نوبت دوم هم مادر از نظر هپاتیت ب مثبت باشد آزمایش HBV DNA برای تعیین بار ویروس در سرم خون مادر انجام خواهد گرفت . 

از نمونه های خون آزمایشات نوبت اول و دوم بارداری استفاده خواهد شد و برای مادران که در آزمایشات مرحله ی اول بارداری HBsAg مثبت بودند در آزمایشات مرحله دوم بارداری اندکی خون گیری بیشتر انجام خواهد شد

شناسایی عفونت هپاتیت ب در مادر باردار و تعیین بار ویروسی در هفته 24 - 28 بارداری 

ندارد

ندارد 

هزینه آزمایش HBsAg  در آزمایشات مرحله دوم بارداری و HBV DNA برای ماردانی که در آزمایشات نوبت اول و دوم بارداری از نظر هپاتیت ب مثبت شناسایی شده اند بر عهده مادر نخواهد بود .

ندارد

نتایج آزمایشات در اختیار مادر قرار خواهد گرفت و اطلاعات محرمانه باقی خواهد ماند 

شماره تماس مجری طرح در اختیار مادر باردار قرار خواهد گرفت 

شرکت کلیه مادران ایرانی ساکن شهر زاهدان در مطالعه کاملا اختیاری است . 

پس از تکمیل فرم رضایت نامه ، پرسشنامه جهت مادر باردار تکمیل خواهد شد . 

کد پرسشنامه :   

اطلاعات دموگرافیک و عوامل اقتصادی - اجتماعی :                               

نام ونام خانوادگی  یا شماره ملی مادر ................. تاریخ  LMP................. تلفن ....................                          آدرس ................                            پایگاه تحت پوشش ........................

1. سن مادر  ......
2. سن ازدواج .........
3. قومیت          بلوچ               زابلی                 سایر
4. سطح تحصیلات  ( بر حسب کلاس ) ..........
5. شغل مادر  ( نوع شغل ........ )                                                                                                                                                  خانه دار                  شاغل
6.  چند همسری در شوهر                                                                                                                                                                             بلی                       خیر
7. سابقه زندان در مادر                                                                                                                                                                                دارد                    ندارد
8.  سابقه زندان در یکی از اعضای خانواده  ( نسبت فامیلی ........)                                                                                                                  دارد                    ندارد
9. سابقه ی خالکوبی                                                                                                                                                                                              دارد                    ندارد       
10. آیا مادر رابطه جنسی پر خطر ( محافظت نشده با فرد مبتلا به هپاتیت ب ) داشته است ؟                                                                                           بلی                       خیر                                                                                            

سوابق بارداری :  

11. تعداد فرزند .........

12. تعداد زایمان ........

13.  تعداد سقط ......

14. تعداد مرده زایی .........

15. سن بارداری (بر حسب هفته) .......

16. رتبه بارداری .......

سوابق سوء مصرف مواد :

17.  اعتیاد تزریقی در مادر                                                                                                                                                     عدم اعتیاد تزریقی                  سابقه اعتیاد تزریقی در مادر               اعتیاد تزریقی فعلی         

18.  اعتیاد تزریقی  در همسر 

            عدم اعتیاد تزریقی همسر       سابقه اعتیاد تزریقی در همسر           اعتیاد تزریقی  فعلی  همسر       

19.  مصرف دخانیات در مادر                                                                                                                                                                     هرگز            گاهی اوقات ( 1- 2 بار در ماه )                اغلب اوقات ( بصورت هفتگی )            روزانه 

20. سابقه مصرف دخانیات در مادر

 هرگز     گاهی اوقات ( 1-2 بار در ماه )     اغلب اوقات ( بصورت هفتگی )         روزانه

21. مصرف دخانیات  در همسر                                                                                                                                                               هرگز            گاهی اوقات ( 1- 2 بار در ماه )              اغلب اقات ( بصورت هفتگی                  روزانه 

22. سابقه مصرف دخانیات در همسر 

هرگز                 گاهی اوقات ( 1-2 بار در ماه )             اغلب اوقات ( بصورت هفتگی )        روزانه                     

   سوابق بیماری ومداخلات پزشکی :                                               

23. سابقه ی واکسیناسیون هپاتیت ب    

    بدون سابقه ی واکسیناسیون هپاتیت B         واکسیناسیون ناقص هپاتیت B        واکسیناسیون کامل هپاتیت B   نمیداند  

24. سابقه ترانسفوزیون خون                                                                                                                                                               دارد                   ندارد

25. سابقه اقدامات دندانپزشکی در 5 سال گذشته  ( نوع اقدام ........)                                                                                                       دارد                    ندارد

26. سابقه ی آندوسکوپی                                                                                                                                                                    دارد                     ندارد

27. سابقه ی کولونوسکوپی                                                                                                                                                                  دارد                    ندارد

28. سابقه حجامت                                                                                                                                                                            دارد                     ندارد

29. سابقه جراحی ( نوع جراحی .......)                                                                                                                                                  دارد                    ندارد

30. سابقه ی دیالیز                                                                                                                                                                             دارد                    ندارد

31. سابقه ابتلا به  ) STDنوع عفونت . ......)                                                                                                                                        دارد                    ندارد

32. وجود فرد مبتلا به HBsAg  مثبت  در خانواده                                                                                                                                   دارد                    ندارد

33. سابقه ی ابتلا به هپاتیت B  در حداقل یکی از افراد  درجه 1 خانواده                                                                                                                 دارد                   ندارد

34. سابقه ابتلا به بیماریهای کبدی ( نوع بیماری ........)                                                                                                                          دارد                   ندارد  

35. ابتلای قبلی مادر به هپاتیت                                                                                                                                                            دارد                  ندارد                     

36. نتیجه Rapid test  HIV                                                                                                                                                              مثبت                  منفی