مقایسه سطح TGF-α بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده (دردوره زخمی فعال و دوره بهبودی) و افراد سالم

استوماتیت آفتی عود کننده Recurrent aphthous stomatitis/ : یکی از شایع ترین اختلالات مخاطی دهان می باشد که شیوع آن در جمعیت عمومی از 5 تا 50 درصد (با میانگین 20 درصد )متفاوت است.¹ استوماتیت آفتی  عودکننده دهان شایعترین بیماری مخاط دهان می باشد  که با تشکیل زخم های دردناک عود کننده متعدد یا منفرد در مخاط دهان مشخص می شود .²

این عارضه اتیولوژی چند عاملی دارد و فاکتورهای مختلفی مانند ژنتیک ،اختلالات ایمونولوژیک ،عوامل هماتولوژیک ،افزایش حساسیت غذایی و حتی عوامل روانی مانند اضطراب و استرس نیز در بروز آن نقش دارد.^1و3و4 مطالعات مختلف بیان کردند که در موقعیتهای استرس زا تناوب و شدت زخمهای آفتی دهان افزایش می یابد.^1و5 

پاتوژنز بیماریRAS  هنوز ناشناخته است به نظر می رسد که این بیماری بوسیله سیستم ایمنی میانجی گری می شود

پروسهRAS  احتمالا بوسیله تحریک اگزوژنوس یااندوژنوس آنتی ژنیک لکوسیت ها که دقیقا مکانیسم آن مشخص نشده بوجود می آید.² 

طی سالهای اخیر مطالعاتی در زمینه بررسی نقش فاکتورهای ایمنی در بروز آفت انجام شده است.

Transforming growth factor بعنوان تنظیم کننده ایمنی عمل میکند. این مارکر توسط سلولهای T helper   فعال ترشح می شود و موجب پرولیفراسیون سلول T و افزایش ترشح لنفوکاین می شود.^6-8 این مارکر بعنوان ماده پیش التهابی و ضدالتهابی عمل میکند.این مارکر پرولیفراسیون و تمایز سلول هایT را مهار میکند همچنین فعال شدن ماکروفاژها را مهار میکند.9

طی مطالعه ای(2018) سطح مارکرβ TGF-­در 18بیمار مبتلا به استوماتیت آفتی عودکننده و 18 فرد سالم بررسی گردید که سطح این مارکر در افراد مورد مطالعه مبتلا به استوماتیت آفتی عودکننده نسبت به گروه کنترل بطور مشخص کاهش یافته بود. ⁽¹⁰⁾

TGF-α  یک پلی پپتید میتوژنیک است.

TGF-α یکtrans forming growth factorاست که پس از باند به رسپتورEGF منجر به فعال کردن  سیگنال پرولیفراسیون سلولی و تکامل ان میشود.)(11)

TGF-α  میتواند در ماکروفاژ ها و سلول های مغزی و کراتوسیست ها تولید شود. TGF-αفعال کننده تکامل اپیتلیال است.

TGF-α جزیی از خانواده EGFاست که فعالیت بیولوژیک این دو جز مشابه یکدیگر است.وقتی TGF-αبه رسپتور EGFباند میشود میتواند روند های پرولیفراسیون سلولی را شروع کند.(12)

 αTGF-  میتواند در ایجاد تومور با تحریک انژیوژنز نقش داشته باشد.(13)

TGF-α محرک پرولیفراسیون سلول های تومورال در بالغین با اسیب مغزی است(14)  این مارکر یک تنطیم کننده ایمنی بوده و در پروسه آنژیوژنز نقش دارد همچنین در پروسه التیام زخم نیز نقش موثری دارد با این وجود میزان این فاکتور در بیماری استوماتیت آفتی عود کننده دهانی که یکی از شایع ترین وضعیتهای التهابی دهان می باشد ارزیابی نشده است .

با این وجود سطح این مارکر در زخم گوارشی ارزیابی شده است و نیز طی مطالعاتی که در زمینه نقش این مارکر در التیام زخم  بر روی موش و خرگوش آزمایشگاهی انجام شده مشخص گردیده که سطح این مارکر طی پروسه التیام زخم به طور بارز افزایش می یابد و نقش موثری در التیام زخم دارد .15,16

 نظر به اینکه بیماری استوماتیت آفتی عود کننده مولتی فاکتوریال بوده ،بررسی فاکتورهای مرتبط با بیماری می تواند جهت ارائه راهکارهای درمانی جدید مفید واقع شود .با توجه به مطالعات محدود در این زمینه ،این مطالعه با هدف بررسی سطح Transforming growth factoralpha  در افراد مبتلا به این بیماری طراحی شده است.

1-سطحα  TGF- بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده در دوره زخمی فعال  و افراد سالم متفاوت است .

2- سطحα  TGF-  بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده  در دوره بهبودی  و افراد سالم متفاوت است .

3- سطحα  TGF- بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده در دوره زخمی فعال  و دوره بهبودی متفاوت است .

تعیین و مقایسه سطح   α-TGFبزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده (در دوره زخمی فعال و بهبودی) و افراد سالم

1-تعیین و مقایسه سطح αTGF-  بزاق در  افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده در دوره زخمی فعال و افراد سالم  

2- تعیین و مقایسه سطحα  TGF- بزاق در  افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده در در دوره بهبودی و افراد سالم  

3- تعیین و مقایسه سطحα  TGF-  بزاق در  افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده در  دوره زخمی فعال  و دوره بهبودی

نتایج این طرح میتواند مورد استفاده دانشگاه علوم پزشکی زاهدان قرار گیرد.

استوماتیت آفتی عود کننده /Recurrent aphtous stomatitis  : شایعترین بیماری مخاط دهان می باشد  که با تشکیل زخم های دردناک عود کننده متعدد یا منفرد در مخاط دهان مشخص می شود .سه نوع مینور (زخم مدور با حاشیه اریتماتوز زیر 1 سانتی متر )ماژور(قطر زخم بیش از 1 سانتی متر و پس از بهبودی اسکار بجای می گذارد ) و هرپتی فرم طبقه بندی می شود و فرم مینور شایعترین فرم می باشد.1

tgfa  یک trans growth  factor   است و همچنین یک فاکتور میتوژنیک محسوب میشود11

مورد _شاهدی

افراد مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان

معیار ورود:

گروه مورد:  بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده30-10 سال  مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که بیماری آنها بر اساس نمای بالینی و  تایید متخصص بیماری های دهان  مسجل شده باشد ودارای حداقل 1 زخم دهانی در دهان(زخم مدور با حاشیه اریتماتوز کمتر از1سانتی متر،آفت مینور)  و سابقه حداقل 3بار عود زخم در سال  داشته باشد.¹⁰

گروه شاهد:  افراد سالم  فاقد سابقه استوماتیت آفتی عود کننده  مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که از لحاظ سن و جنس با گروه مورد هماهنگ باشند.

عدم ابتلا به بیماری سیستمیک ، عدم مصرف دارو بویژه داروهای ایمونوساپرسیو ، عدم مصرف  NSAID استرویید سیستمیک و آنتی اکسیدان و مکمل ویتامینی در 4 هفته قبل از نمونه گیری و داروهای استروئید موضعی  در 2 هفته قبل از نمونه گیری، عدم سابقه تروما و جراحی در 4 هفته قبل از نمونه گیری بزاق ، عدم ابتلا به بیماریهایی که سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرار می دهد مانند ایدز وآرتریت روماتویید وسایر بیماریهای التهابی ، عدم ابتلا به بدخیمی ، عدم ابتلا به پریودنتیت ،  عدم وجود پوسیدگی فعال دندانی و ابتلا به بیماریهای دهان و دندان (ضایعات سفید و قرمز، لیکن پلان، لکوپلاکیا و .....) عدم بارداری،عدم مصرف سیگار¹⁰

معیار خروج از مطالعه:

عدم مراجعه بیمار پس از نمونه گیری در فاز بهبودی جهت تیتر نمونه بزاق

نداشتن معیار ورود در بازه زمانی مطالعه

:با توجه به مطالعه انجام شده در سطح اطمینان 95% و توان آزمون 80% حجم نمونه به شرح ذیل محاسبه گردیده است:¹⁰

N=Z1-α2+Z1-β2(S12+S22)(X1-X2)=3 0

Z1-β=0.85 و Z1-α2=1.96

0.79 ± S2=4.5±2XX      و     0.61 ± S1=2.3 ±1XX

بنابراین حداقل حجم نمونه در هر گروه 30 نفراست.

نمونه گیری آسان بر حسب نمونه های در دسترس

جمع اوری بزاق غیر تحریکی و تکمیل پرسشنامه 

در این مطالعه  مورد-شاهدی به منظور تعیین سطحTGF- آلفا بزاق، نمونه بزاق غیر تحریکی 30 فرد مبتلا  به استوماتیت آفتی عود کننده   10-30 سال ( گروه مورد ) و 30 فرد سالم جمع آوری می گردد. در این مطالعه نمونه گیری به روش آسان انجام  می شود. این مطالعه بر روی بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان انجام خواهدگرفت .در ابتدا تاریخچه ای مبنی بر عدم ابتلا به بیماری سیستمیک، عدم استعمال دخانیات و مصرف هر گونه داروی سیستمیک بویژه  مصرف اخیر کورتیکواستروییدها و... ونیز سابقه حداقل 3 بار بروز این زخم ها در سال از بیمار گرفته می شود و پرسشنامه برای فرد تکمیل می گردد(ضمیمه شماره 1).گروه شاهد شامل افراد سالم فاقد سابقه ابتلا به استوماتیت آفتی عود کننده که از لحاظ سن و جنس با گروه مورد هماهنگ باشند. پرسشنامه مذکور(ضمیمه شماره 1) برای این گروه نیز تکمیل می گردد .همچنین فرم رضایت آگاهانه (ضمیمه شماره 2) برای افراد تکمیل می گردد.به منظور جمع آوری بزاق در دو گروه مورد و شاهد از روش تف کردن استفاده می شود.در این روش افراد شرکت کننده بدون کاربرد هیچ نوع ماده تحریک کننده در فاصله 2 تا 5 دقیقه هر 60 ثانیه بزاق خود را به داخل لوله با دهانه 1 سانتی متر تخلیه کرده و جمع آوری نمونه  توسط دانشجو ساعت 9-10 صبح انجام  خواهد گرفت.(لازم بذکر است که بیمار می بایست حداقل 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن وآشامیدن  اجتناب نماید).از بیماران مبتلا به آفت دو بار نمونه بزاقی تهیه می گردد (در دوره زخمی فعال و ده روز  پس از بهبودی). نمونه ها بلافاصله بعد از جمع آوری به  آزمایشگاه پردیس فرستاده می شود و در دمای 20- درجه سانتی گراد فریزمی شود.در نهایت نمونه ها با سرعت 2500 دور در دقیقه سانتریفیوژ گردیده و با استفاده از روش الایزا ، سطحa TGF- (بر حسبpg/ml) اندازه گیری می شود.دراین روش ازکیتa TGF- ساخت چین استفاده می شود.

داده ها پس از جمع آوری با نرم افزار آماری SPSS21 وارد کامپیوتر شده، جهت بررسی سطح آلفا TGF-بزاق در دو گروه مورد و شاهد از آزمون تی مستقل وANOVA در صورت عدم توزیع نرمال داده ها از آزمون من ویتنی  و کراس کالواریس استفاده  می شود

جدول:  میانگین TGF-Bبزاق  درافراد مورد مطالعه

تمام افراد گروه مورد و شاهد در جریان مطالعه قرار می گیرند و از بیماران جهت شرکت در پروژه رضایتنامه کتبی گرفته می شود.

در این مطالعه کدهای اخلاقی بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  کد شماره 7، 13، 15، 16، 17، 25 27 و 31  

و دفترچه راهنمای عمومی عضو و بافت کد شماره 1تا 12براساس کدهای اخلاقی ذکر شده فرم رضایت آگاهانه تهیه شده و ضمیمه می گردد (ضمیمه شماره 2).

 1-عدم همکاری افراد در تهیه نمونه بزاق و جلب همکاری بیمار

استوماتیت آفتی عود کننده، αTGF-   ، بزاق

Recurrenr aphtous stomatitis, TGF- α ,Saliva

1. Greenberg MS, Burket LW, Glick M. Burket's oral medicine: diagnosis and treatment. 11th ed. Hamilton: BC Decker; 2008
2. Rajendran R, Sivapathasundharam B. Shafer‘s textbook of Oral Pathology- 6th ed. New Delhi (India): Elsevier (Reed)publication;2009
3. Scully C, Gorsky M, Lozada-Nur F. The diagnosis and management of recurrent aphthous stomatitis: a consensus approach. J Am Dent Assoc 2003; 134(2): 200-7.
4. Soto AM, Rojas AG, Esguep A. Association between psychological disorders and the presence of Oral lichen planus, Burning mouth syndrome and Recurrent aphthous stomatitis. Med Oral 2004; 9(1): 1-7.
5. Zare A,Mansour A,Najaf I S.Dominant  deficiency  of  the interleukin  in recurrent aphthous stomatitis _possible novel mutation in a new entity. Gene 2018 ;15 (654):64-8
6. Vinay kumar V, Abbas Ak, Fausto N. Robbins C. Pathologic basis of disease. 7th ed: Elsevier (Saunders);2008.
7.  Elmslie RE, Dow SW, Ogilvie GK. Interleukins: Biological properties and therapeutical potential. Vet Intern Med1991;5(4):283-93.
6-. Namdar Pekiner F, Aytugar E, Yanikkaya Demirel G, Oguz Borahan M . Interleukin-2, interleukin-6 and T regulatory cells in peripheral blood of patients with Behcet’s disease and recurrent aphthous ulcerations. J Oral Pathol Med 2012; 41(2): 73–79
7-. June CH, Jackson KM, Ledbetter JA, Leiden JM, Lindsten TL, Thompson CB. Two distinct mechanisms of interleukin-2 gene expression in human T lymphocytes. J Autoimmun1989;2(2):55-6
8-  Kalpana R, Thubashini M, Sundharam BS. Detection of salivary interleukin-2 in recurrent aphthous stomatitis. Journal of Oral and Maxillofacial Pathology : JOMFP. 2014;18(3):361-364
9-Zenouz AT, Pouralibaba F, Babaloo Z, Mehdipour M, Jamali Z. Evaluation of Serum TNF-α and TGF-β in Patients with Oral Lichen Planus. J Dent Res Dent Clin Dent Prospects. 2012; 6(4):143. PMID: 23277861

10-Seifi S,Maliji G, Salivary VEGF-R3,TNF-α, TGF-­βAnd IL-17A/f levels in patients with minor aphthous Res molecular Med j 2018; 3(4):30_35

11-Ojeda S. R, Rage F.'Thebtransforming growth factor alpha gene family is involved in the neuroendocrine control of mammalian puberty'Molecular Psychiatry2013;2(5): 355-358.

12-Mclnnes C,Wang J,Al Moustafa AE,Yansouni C,Connor-McCourt M,Sykes BD.'Structure-based minimization of transforming growth factor-alpha (TGF-alpha) through NMR analysis of  the receptor-bound ligand.Design, solution structure, and activity of TGF-alpha 8-50.J Biol Chem. 1998;273 (42):27357_63

13-Ferrer I,Alcantara S,Ballabriga J,Olive M,Blanco R, Rivera R,et al. Transforming growth factor (TGF-alpha) and epidermal growth factor-receptor(EGF-R) immunoreactivity in normal and pathologic brain. Prog. Neurobiol. 1996;49(2):99.

14-Fallon J, Reid S, Kinyamu R, Opole I , Opole R, Baratta G, et al.'Invivo induction of massive proliferation,directed migration, and differentiation of neural cells in the adult mammalian brain' proceedings of the national academy of sciences of the united states of America2ooo;97(26):14686_91.

.

15-Milani S, Calabrò A.Role of growth factors and their receptors in gastric ulcer healing. Microsc Res Tech. 2001 Jun 1;53(5):360-71.

16-Schultz G, Rotatori DS, Clark W.EGF and TGF-alpha in wound healing and repair. J Cell Biochem. 1991 Apr;45(4):346-52.

در این مطالعه سطح TGF-α بزاق در افراد مبتلا به زخم های آفتی (در دوره زخمی فعال و دوره بهبودی)با افراد سالم مقایسه میشود.

ندارد

انجام این کار می تواند در زمینه افزایش آگاهی در مورد پاتوژنز  استوماتیت آفتی عود کننده موثرباشد.

ندارد

بیمارهزینه ای متقبل نخواهد شد.

ندارد

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ضمائم

ضمیمه شماره 1: فرم ثبت اطلاعات

 تاریخ: ........................

کد بیمار: ....................

سن: ...................   جنس.............

مبتلا به آفت در دوره زخمی........................ مبتلا به آفت در دوره بهبودی..     ..............................   سالم..........

میزانα TGF-بزاق ...................... pg/ml