تاثیر طیف های رنگی مختلف کورهای کامپوزیتی بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax Press ،توسط اسپکتروفتومتری. مطالعه ی آزمایشگاهی.

پروتز ثابت یکی از طرح درمان های رایج در بیماران با بی دندانی پارسیل است. امروزه درخواست برای روکش های دندانی در حال افزایش است. دندانپزشکان و تکنسین های لابراتواری در تلاش اند تا بتوانند رستوریش هایی تولید کنند که از نظر عملکرد و زیبایی مشابه دندان های طبیعی باشد(1).

رستوریشن های تمام سرامیک، رستوریشن هایی هستند که فاقد زیرساخت فلزی اند. این رستوریشن ها ترنسلوسنسی بیشتری دارند و در مناطقی که زیبایی از اهمیت بیشتری برخوردار است بکار میروند(1).

ارزیابی رنگ یک پروسه ی روانشناسی است که متغیر های متعددی دارد.Dentin   یا همان Core اولین منبع رنگ است که رنگ آن براساس ضخامت و ترنسلوسنسی مینای رویی تعیین میشود. رنگ در دندان های طبیعی در نتیجه ی بازتاب نور از سطح میناست، علاوه بر این نتیجه ی نور پراکنده ایست که از مینا و عاج اثر می پذیرد. میزان نوری که جذب و بازتاب می شود و یا از روکش تمام سرامیک عبور میکند به ساختار شیمیایی و اندازه ی فیزیکی ذرات و مواد و طول موج نور تابیده شده بستگی دارد(1).

یکی از چالش ها در پروتز های تمام سرامیک ثابت دستیابی به ظاهری طبیعی در آناتومی و تطابق رنگ آنها با دندان های طبیعی موجود در دهان بیمار است(2).

ترنسلوسنسی و اوپسیتی مواد سرامیکی نقش مهمی را در تقلید رنگ طبیعی دندان ایفا می کنند. با اینحال مطالعات کمی در مورد خواص پوشانندگی مواد سرامیکی، هنگامی که به صورت ترمیم های تک لایه استفاده می شوند، وجود دارد(3).

Skyllouriotis و همکاران در سال ۲۰۱۷ طی مطالعه ای بر روی چند سرامیک ترمیمی اعلام کردند که میزان متوسط کنتراست در IPS Emax Press LT به صورت قابل توجهی بالاتر از سایر مواد مورد آزمایش و Vitablocks Mark II و IPS e.max CAD HT پایین ترین میزان کنتراست را دارند. همچنین با بررسی پارامتر های ترنسلوسنی این مواد اعلام کردند که Vitablocks Mark II و IPS e.max CAD HT بالاترین ترنسلوسنی بر روی پس زمینه ی سفید و پس زمینه ی سیاه و IPS Emax Press LT و IPS e.max CAD LT کمترین ترنسلوسنسی را دارند(3).

Bayindir و همکاران در سال ۲۰۱۷ طی مطالعه ای اعلام کردند که در سرامیک IPS Emax Press افزایش ضخامت پرسلن باعث کاهش پارامتر های ترنسلوسنسی و L^* شده و افزایش a^* و b^* می شود. هم چنین اعلام کردند تکرار فرایند firings و افزایش ضخامت پرسلن، تاثیر بسزایی بر روی رنگ و ترنسلوسنسی نهایی می گذارد(5).

Radaelli و همکاران در سال ۲۰۱۶ طی مطالعه ای بالینی اعلام کردند روکش های IPS Emax Press با ضخامت کمتر از 1.2mm توانایی ماسکه کردن کور فلزی زیرین را ندارد و این نقص با اضافه کردن polycrystalline zirconia به ساختار آن (IPS e.max ZirCAD) قابل رفع بود(6).

طی مطالعه ی دکتر Azer در سال ۲۰۰۷، اعلام شد که رنگ های مختلف کور های کامپوزیتی تاثیر معناداری بر روی رنگ نهایی روکش های IPS Emax Press  ندارد(1).

Vichi و همکاران اعلام کردند سرامیک IPS Emax Press با ضخامت کمتر از ۱ میلیمتر رنگ پست زیرین خود را نشان می دهد. در ضخامت 1.5 میلیمتر تغییر رنگ فقط با وسایل لابراتوری قابل اندازه گیری بوده و در ضخامت ۲ میلیمتر هیچ تغییر رنگی نشان نمی دهد(7).

یکی از متغیرهایی که ممکن است منجر به عدم تطابق رنگ در روکش های تمام سرامیک می شود، طیف رنگی گوناگون کور دندانی است که روکش می شود. لذا از آنجایی که مطالعات کمی درباره ی این موضوع شده است، بررسی اثر طیف های گوناگون رنگ کور دندانی روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیکی ضرورت دارد(4).

۱- تاثیر کور های کامپوزیتی A3 بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax Empress چقدر است ؟

۲- تاثیر کور های کامپوزیتی B3 بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press چقدر است ؟

۳- تاثیر کور های کامپوزیتی C3 بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press چقدر است ؟

۴- تاثیر طیف های رنگی مختلف کور های کامپوزیتی بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press باهم متفاوت است.

تعیین تاثیر رنگ در طیف های رنگی مختلف کور های کامپوزیتی بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press .

۱- تعیین تاثیر طیف رنگی کور های کامپوزیتی A3 بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press.

۲- تعیین تاثیر طیف رنگی کور های کامپوزیتی B3 بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press.

۳- تعیین تاثیر طیف رنگی کور های کامپوزیتی C3 بر روی رنگ نهایی روکش های تمام سرامیک IPS Emax press.

۴- میزان تغییر رنگ طیف های رنگی A3 ،B3 ،C3 با گروه کنترل A1 .

دانشکده های دندانپزشکی

مراکز تحقیقاتی دندانپزشکی

دنذانپزشکان

Dental porcelain  : پرسلن دندانی یکی از مواد دندانی است که توسط تکنسین لابراتوار دندانی برای ساخت رستوریشن های دندانی استفاده میشود(8, 9) .

Spectrophotomter : دستگاهی است که شدت نور جذب شده توسط مواد را ارزیابی می کند(2) .

روکش های IPS Emax press : روکش های ساخته شده از شمش های سرامیک IPS Emax press (6)

تجربی experimental

به دلیل آزمایشگاهی بودن مطالعه ، معیار های ورود در نظر گرفته نمی شود.

معیار های ورود (متغیر های مخدوش کننده) :

                            ۱- عدم وجود روکش های دارای ترک

                            ۲- عدم وجود روکش هایی با رنگ ناهماهنگ

                            ۳- عدم وجود کور های کامپوزیتی آلوده به رنگ خارجی   

                            ۴- عدم حضور کور های کامپوزیتی که به خوبی شکل نگرفته اند.

روکش های مخدوش شده در حین هر کدام از مراحل کار، از جامعه مورد مطالعه حذف شده و روکش جدید جایگزین ان میشود.

جهت تعیین حجم نمونه از نرم افزار Power & sample size و با توجه به مطالعات مشابه (1, 10) و با استفاده از  فرمول محاسبه

 n = (Z1-α/2+ Z1-β)2× (S12+ S22)d2

استفاده شد.

که با در نظر گرفتن α=0/05  و β=0/2 و انحراف معیار  تغییر رنگ گروه یک 2.42 S1 = و گروه دوم S2 =1.74و  d=2.69 تعداد 10 نمونه برای هر گروه و مجموعا 40 نمونه بدست آمد.

غیر احتمالی آسان

روش جمع آوری داده ها بصورت آزمایشگاهی و ابزار جمع آوری اطلاعات بصورت مشاهده می باشد.

در این مطالعه ی آزمایشگاهی تجربی دنتیک دندانی از فک بالا تهیه می شود . بر روی این دنتیک دندان سانترال سمت راست ماگزیلا برای روکش کامل تراش داده می شود .توسط دانشجو انجام میشود.

قبل از تراش دندان، از دنتیک توسط اسکنر لابراتوری Amenn Girbach )اتریش( اسکن کامل تهیه می شود ، تا از این اسکن برای ساخت وکس آپ استفاده گردد.

از دنتیک تراش خورده مجددا توسط اسکنر لابراتوری اسکن به عمل می آید. با سوپرایمپوز کردن اسکن های قبل و بعد از تراش، فرم روکش دندانی تهیه می شود و برای جلوگیری از خطای لابراتوری حین وکس آپ دستی، وکس آپ توسط دستگاه CAD/CAM انجام می گردد. با توجه به حجم نمونه تعداد ۴۰ نمونه وکس با کانتور کامل تراشیده می شود و سپس برای پرسلن    Ivoclar vivadent,Emax press (آلمان)  با ماده اینوستمنت  Z4(بلژیک) سیلندرگذاری شده و سپس حذف موم در کوره حذف موم کوشا فن پارس طبق دستور کارخانه سازنده انجام شد. و پرسلن گذاری در کوره press پرسلن Ivoclar vivadent با شمش های Emax press Ivoclar vivadent رنگ A1 مطابق دستور کارخانه سازنده ساخته می شوند.توسط لابراتوار انجام میشود.

پس از خروج سیلندر از کوره پرسلن و سرد شدن ماده اینوستمنت ، اسپرو حذف می گردد.

پرسلن گذاری با استفاده از ایندکس تهیه شده انجام میشود تا همه ی روکش ها ضخامت یکسانی داشته باشند .توسط لابراتوار انجام میشود.

سپس تمامی نمونه های ساخته شده روی دنتیک از لحاظ خصوصیات ساخت از قبیل تطابق مارجین ، رنگ و کانتور و وجود یا عدم وجود ترک ، در شرایط نوری استاندارد و بدون بزرگ نمایی با چشم ارزیابی می گردد، هر نمونه ای که در این مرحله ایرادی داشته باشد اصلاح و اگر نتوان آن را اصلاح نمود از مطالعه حذف و نمونه جدید جایگزین آن خواهد شد..توسط دانشجو انجام میشود 

پس از ساخته شدن نمونه ها، سطح داخلی تمامی روکش ها توسط بیوفیلم شفاف لغزنده میشود و سپس  با استفاده از کامپوزیت لایت کیور  3M(آمریکا) با رنگ A3، B3 و C3 ، برای هر نمونه یک کور کامپوزیتی (توسط هر ۳ رنگ) به نحوی ساخته می شود که تمام سطح داخلی روکش را پر کند. سپس به مدت ۴۰ ثانیه از تمامی جهات کیور می شود. در مرحله ی بعد کور ساخته شده به آرامی از داخل روکش خارج می شود و از نظر شکل گیری کامل به نحوی که تمام سطح داخلی روکش را در برگرفته باشد مورد ارزیابی قرار میگیرد. در صورتی که نقصی وجود داشته باشد، کور مربوطه حذف و جایگزین خواهد شد.

برای هر یک از روکش ها یک کور به رنگ A3، B3 و C3 به صورت مجزا تهیه میشود. توسط دانشجو انجام می شود.

در مرحله ی بعد با استفاده از ماده قالب گیری سیلیکون تراکمی Speedex (آسیا شیمی طب –ایران Cotlen) قالبی دایره شکل به قطر 10 میلیمتر ( به اندازه ی دهانه ی دستگاه اسپکتروفتومتر) ساخته شده و قبل از ست شدن، یکی از روکش ها در مرکز آن قرار میگیرد، روکش به حدی داخل ماده ی قالب گیری فرو میرود که سطح باکال هم سطح ماده قالب گیری شود وهمچنین سایر سطوح دربر گرفته شود.

اکنون متغیر های رنگ گروه کنترل توسط دستگاه اسپکتوفتومتر Konica Minolta (ژاپن) ثبت می شود.در مرحله ی بعد روکش ها سایر گروه ها توسط دستگاه اسپکتروفتومتر رنگ سنجی می شوند.

این دستگاه برای هر رنگ متغیر های L*a*b را میدهد. این اعداد توسط  تکنسین اموزش دیده به صورت جداگانه ثبت می شوند.

میزان پوشش رنگ توسط اختلاف این متغیر های رنگی با نمونه ی کنترل (ΔE)  بدست می آید (2,4) (طبق فرمول زیر):             ΔE= [ (L₂-L₁)² + (a₂-a₁)² + (b₂-b₁)² ]^1/2

این فرمول میتواند تفاوت رنگ های کوچک را گزارش کند، تفاوت هایی که با چشم انسان قابل مشاهده نیست.در مطالعات مختلف استانه ادراکی  E∆  از 1.5 تا 5.5 گزارش شده است، که کمتر از این مقدار با چشم قابل مشاهده نیست.اگر کمتر از میزان استانه باشد میتواند رنگ ساختار زیرین را کالا بپوشاند.

اگر روکش دارای پوشانندگی مناسب باشد E∆ برابر با صفر گزارش میشود، یعنی ماده در تمام ساختار ها دارای رنگ مشابه است.

برای توصیف داده ها از جدول آمار و میانگین و انحراف معیار استفاده شد. برای تحلیل داده ها از آزمون آماری ANOVA مستقل ( در صورت نرمال بودن توزیع مقادیر بدست آمده ) و ازمون دانت و یا آزمون کروسکال والیس ( در صورت نرمال نبودن مقادیر بدست آماده ) استفاده شد. داده ها در نرم افزار SPSS 20 تحلیل شد.

نرمالیتی داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف اسمیرنف مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

میانگین و انحراف معیار میزان تغییر رنگ ( برحسب E∆ ) در روکش های تمام سرامیک IPS Emax Press با رنگ کور A3 , B3, C3

کد های اخلاق منطبق بر دفترچه عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

کدهای عمومی: ۱-۹-۱۰-۱۱-۲۶-۲۸-۲۹-۳۰ و ۳۱

1- هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

9- در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

10- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11- کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

 26- هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.

28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29- نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

۳۰- گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31-روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد. ​​​​​​​

هزینه ی بالای شمش های IPS Emax Press

هزینه ی شمش ها توسط دانشجو تامین می شود و دستگاه اسپکتروفتومتری در دانشگاه موجود نمی باشد.

به دانشکده ی دندانپزشکی مشهد ارجاع داده می شود.

IPS Emax Pressروکش های 

اسپکتروفتومتری Spectrophotometry

  پرسلن دندانی Dental porcelain

1.             Azer SS, Ayash GM, Johnston WM, Khalil MF, Rosenstiel SFJTJopd. Effect of esthetic core shades on the final color of IPS Empress all-ceramic crowns. 2006;96(6):397-40
2.             Habib SR, Shiddi IJJCDP. Comparison of shade of ceramic with three different zirconia substructures using spectrophotometer. 2015;16(2):135-40.
3.             Skyllouriotis AL, Yamamoto HL, Nathanson DJTJopd. Masking properties of ceramics for veneer restorations. 2017;118(4):517-2
4.             Tabatabaian F, Masoomi F, Namdari M, Mahshid MJJod. Effect of three different core materials on masking ability of a zirconia ceramic. 2016;13(5):340.
5.             Bayindir F, Ozbayram OJTJopd. Effect of number of firings on the color and translucency of ceramic core materials with veneer ceramic of different thicknesses. 2018;119(1):152-8.
6.             Radaelli MTB, Federizzi L, Jardim Barbon F, Spazzin AO, Boscato NJS. Masking ability of different ceramic systems over a darkened substrate. 2016;22(42).
7.             Vichi A, Ferrari M, Davidson CLJTJopd. Influence of ceramic and cement thickness on the masking of various types of opaque posts. 2000;83(4):412-
8.             Della Bona A, Kelly JRJTJotADA. The clinical success of all-ceramic restorations. 2008;139:S8-S13.
9.             Rosenstiel SF, Land MF, Fujimoto J. Contemporary Fixed Prosthodontics-E-Book: Elsevier Health Sciences; 2015.
10.           Choi YJ, Razzoog MEJJoPI, Esthetic, Dentistry R. Masking ability of zirconia with and without veneering porcelain. 2013;22(2):98-104.