بررسی آگاهی و نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های پوست بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 1398

در جوامع توسعه یافته یکی از مهم ترین علل مرگ بیماری های بدخیم میباشد. در تمام دنیا به ویژه در کشورهای در حال توسعه این نوع بیماری ها با روند رو به رشد زیادی همراه خواهند بود (1)براساس گزارش وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ، پس از بیماری های قلبی-عروقی و تصادفات،سرطان سومین عامل مرگ و میر در ایران محسوب میشود(2) با توجه به رشد فزاینده تعدا مبتلایان، سرطان مسئول بیش از 12٪ مرگ ها میباشد. تخمین زده میشود در سال 2030سرطان، به عنوان اولین و مهم ترین عامل مرگ انسان مطرح خواهد شد(3) پوست اولین خط دفاعی بدن در برابر اثرات محیطی است.(4) از شایع ترین سرطان ها در تمام دنیا سرطان پوست می باشد که به تنهایی 7/32 کل سرطان ها را تشکیل میدهد و بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت هرساله 2تا 3 میلیون مورد از این نوع سرطان در جهان بروز میکند.بیشتر این سرطان ها ناشی از نماس مکرر با نور خورشید، تغییرات جوی مانند تغییر ضخامت لایه اوزون همراه با تغییر در عادت ها و رفتار های فردی و اجتماعی میتواند توجیه گر این افزایش باشد.(5)سرطان پوست از شایع ترین سرطان های بدخیم بدن، یک بیماری روبه رشد، دردناک ازنظر ظاهری و احساسی و هزینه بر میباشد،بطوری که به درجه اپیدرمی رسیده است.(7.6) اختلال در تقسیم و تمایز سلولی وجه تمایز انواع سرطان هاست. از آنجا که انواع مختلفی از سلول ها در بافت پوست و زیر پوست یافت میشوند که هریک ازآنها میتوانند منشا ایجاد سرطان باشد، طیف وسیعی از تومورها با منشا اپیدرمی، سلول های رنگدانه ساز(ملانوسیت ها)، غدد عرق و سبابه، فولیکول های مو، بافت همبندی عروق خونی و لنفاوی و چربی زیر جلدی میتوانند در پوست ایجاد شوند.(7) دو نوع مهم سرطان پوست،ﺳﺮﻃﺎن ﭘﻮﺳﺖ ﻣﻼﻧوما   Melanoma Skin Cancer)MSC)  و ﻏﻴﺮﻣﻼﻧﻮﻣــﺎﻳﻲ  ﻣﻲNon-Melanoma Skin Cancer)NMSC) ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛﻪ ﺳﺮﻃﺎن ﻏﻴﺮﻣﻼﻧﻮﻣﺎﻳﻲ ﺧﻮد ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪی ﺳﺮﻃﺎن ﺳـﻠﻮل ﻫـﺎی   Basal Cell Carcinoma)BCC) ﺑﺎزال و ﺳﺮﻃﺎن ﺳﻠﻮل ﺳﻨﮕﻔﺮﺷﻲSquamous Cell Carcinoma)SCC)  ﺗﻘـﺴﻴﻢ ﺑﻨـﺪی میشود.(8،9)ملانوما به عنوان یکی از سرطانهای بدخیم و کشنده پوست در سراسر جهان شناخته شده است. این بیماری عامل 50٪ مرگ و میرهای مرتبط با سرطان پوست میباشد.(10)سلول های BCC 80 ٪ و سلول هایSCC 20٪ سرطان های پوست غیر ملانومایی را شامل میشوند. BCC رشد آرامی داشته و تنهابه بافت موضعی تهاجم دارد . متاستاز آن خیلی نادر است. SCC برخلاف BCC به غدد لنفاوی و اندام های دورتر از ضایعه متاستاز میدهد.BCC  در افراد جوان بالاتر از 20سال بخصوص در زنان وجود دارد اما SCC بر روی مردان دوبرابر زنان اثر گذاشته و بعد از سن 60 سالگی افزایش نمایی دارد.(11،12) تشخیص ملانوما در مراحل اولیه بیماری میتواند به طور چشمگیری از مرگ ناشی از این سرطان جلوگیری نماید. در این راستا دو مشکل وجود دارد: 1. در اکثر موارد به دلیل عدم توجه بیماران به ضایعات پوستی سطح بدنشان یا عدم دسترسی به متخصصین پوست مجرب، ضایعات پوستی از حالت خوشخیم به بدخیم تبدیل میشوند. 2. در بسیاری موارد ضایعات پوستی به دلیل شباهت زیاد شاخصهایشان، توسط پزشکان اشتباه تشخیص داده میشوند. به عنوان مثال ملانوما و کلارک دو ضایعه پوستی بسیار شبیه به هم میباشند، با این تفاوت که ملانوما یک سرطان بدخیم و کشنده میباشد و کلارک یک ضایعه پوستی خوشخیم میباشد(10) در   بیش از یک سوم سرطان هایی که هر ساله رخ میدهند، قابل یشگیری و یک سوم دیگر با تشخیص زود رس قابل در مان هستند. با توجه به اینکه سرطان پوست با قابلیت 20 درصد بیشترین قابلیت پیشگیری را در میان تمامی سرطان ها را دارا میباشد؛ اما هرساله 3تا 5 درصد به میزان آن افزوده میشود.(13) سرطان پوست مانند اکثر بدخیمی ها، چند عاملی بوده و عواملی همچون سابقه خانوادگی یا فردی، ابتلا به ملانوم بدخیم، میزان قرار گرفتن در معرض نور آفتاب، ضعف سیستم ایمنی، سن بالا و داشتن پوست سفید و روشن،عوامل خطرساز سرطان پوست هستند.(14) وقوع اکثر بیماری ها از جمله سرطان پوست وابسته به موقعیت جغرافیایی منطقه میباشد. از طرف دیگر، مقادیر شاخص مذکور در هر ناحیه جغرافیایی میتواند متاثر اقلیم منطقه و مناطق مجاور خود قرار بگیرد.(15) کشورهایی که در مناطق استوایی و حاره قرار دارند، کسانی که در ساعات روز و در محیط های باز و زیر آفتاب کار میکنند و کسانی که پوست روشن دارند برای ابتلا به ضایعات بدخیم وپوستی آسیب پذیرترند.(16) شایع ترین علت این سرطان تماس مداوم با نور خورشید میباشد بگونه ای که 90٪ علت آن به نور خورشید نسبت داده میشود. اثرات زیانبار نور خورشید خاصیت تجمعی دارد بطوری که هرچه مواجهه با نور آفتاب بیشتر باشد، خطر ابتلا به سرطان پوست افزایش مییابد.(17)علت اصلی پوکی استخوان،قرار گرفتن در معرض نور خورشید است.(18) تماس مداوم و طولانی‌مدت اشعه آفتاب با پوست در کوتاه‌مدت موجب آفتاب‌سوختگی به‌صورت قرمزی، تورم و درد و در درازمدت، باعث ایجاد لک‌های پوستی، شل شدن پوست، گشاد شدگی عروق پوستی و نهایتاً سرطان‌های پوستی، پیری زودرس پوست و همچنین ناراحتی‌های چشمی ازجمله آب‌مروارید (کاتاراکت) می‌شود(19) نوجوانان نسبت به بقیه گروه های سنی مدت زمان بیشتری بخصوص در ایام تابستان و آخرهفته را معرض نور خورشید هستند.تقریبا 25 تا 50 درصد از تابش خورشید در سن 18 تا 21 سالگی رخ میدهد.تغییر دانش و باورها در جوانان آسانتر از تغییر رفتار است؛ بنابراین ایجاد رفتارهای محافظت کننده در برابر نور خورشید در بین نوجوانان و جوانان نسبت به بقیه ی گرو ه های سنی مشکل تر می باشد.(20،21) در کشور ما با توجه به تابش شدید آفتاب در اکثر فصول سال و تماس فراوان کشاورزان، دامداران، ملاحان و کارگران ساختمانی با اشعه آفتاب و استفاده نکردن از محافظ های مناسب نظیر لباس و کلاه در موقع کار در محیط باز باید انتظار شیوع بالای سرطان های پوست را داشت.(7) بنابراین این افراد باید برای محافظت از نور خورشید ازجمله محدود کردن فعالیت های خارج از منزل یا توقف کامل یا دوری از مواجهه با نور خورشید در ساعت های 10 صبح تا 4 بعدازظهر که آفتاب حالت عمودی تر دارد و این اشعه بیشتر به سطح زمین میتابد، همینطور استفاده از لباس های محافظت کننده از جمله لباس آستین بلند، کلاه لبه پهن، فاکتور حفاظتی 15و یا بالاتر، استفاده از ضد آفتاب، اجتناب از منابع مصنوعی نور ماورای بنفش، اقداماتی انجام دهند.(22) سرطان پوست بدخیم با تشخیص زود هنگام قابل درمان است؛ بنابراین استفاده از برنامه های پیشگیری حیاتی است. حفاظت در برابر خورشید اولین برنامه پیشگیری و برنامه ثانویه ارزیابی منظم پوست ،معاینات پزشکی و غربالگری برای تشخیص زود هنگام میباشد(23) سرطان پوست شایعترین سرطان در ایران است ، اما میزان مرگ و میر ناشی از آن پایین است و همچنین میزان مرگ و میر در این مطالعه کم است. این نوع سرطان بیشترین میزان بروز را در بین نژادهای سفید و در کشورهای توسعه یافته مانند استرالیا ، نیوزلند و ایالات متحده آمریکا دارد در حالی که میزان مرگ و میر ناشی از این سرطان در کشورهای در حال توسعه بیشتر است. این در حالی که میزان مرگ و میر ناشی از سرطان پوست پایدار یا در حال کاهش است. علل اختلاف می تواند به دلیل افزایش آگاهی جامعه ، تشخیص زودهنگام بیماری ها و ترویج خدمات درمانی در کشورهای توسعه یافته باشد.(24) پزوهشی که توسط  salim.EI  و همکاران (2009) در جنوب غرب آسیا صورت گرفته است، بیان میدارد که اسرائیل و عربستان سعودی به ترتیب بالاترین میزان شیوع سرطان پوست را در بین کشورهای خاورمیانه دارند. شایعترین سرطانهای پوستی که حداقل در عربستان سعودی دیده می شود ، کارسینومای سلولهای پایه (BCC) و SCC است که توزیع سایتهای مشابه مطالعاتی در قفقازها نشان دهنده خورشید به عنوان عامل خطر است و پس از آن سارکوم کاپوسی میباشد.در قطر BCC شایعترین سرطان پوست است ، اما مهاجران به ویژه اروپایی ها بخش بزرگی را تشکیل می دهند. (25) در گزارش اوگورلو و همکاران(2015) بیشتر 90% از دانشجویان نسبت اشعه uv و سرطان پوست و اقدامات محافظت از پوست آگاهی دارند، این در حالی است که کمتر 45% از دانشجویان ترکیه دانش کلی درباره سرطان پوست دارند.(26)  باتوجه به نتایج مطالعه کاکرودی و همکاران(2019) بخش های جنوب، شرق و مرکز ایران از بیشترین نرخ بروز سرطان پوست برخوردار میباشد.(4) حسینی و همکاران(2015) مطالعه ای با عنوان «اثر مداخله آموزشی مبتنی بر روش آموزشی کلیپ کارتونی در بهبود رفتارهای محافظتی اثرت زیان‌بار اشعه آفتاب در دانش آموزان پسر شهر زاهدان» انجام دادند. طبق این تحقیق استفاده از تمام وسایل محافظت کننده در برابر نور خورشید، بعد از مداخله بطور معنی داری افزایش میابد.(27) طبق تحقیقات انجام شده(28) برآورد شده است که یک در پنج آمریکایی در طول زندگی خود، به سرطان پوست مبتلا شده و یک نفر در هر ساعت از روز براثر ملانوما جان خود را از دست میدهد.(29) در استرالیا نیز با داشتن بالاترین میزان بروز سرطان ملانوم در جهان میباشد. همچنین بروز ملانوما در افراد سفید پوست اسپانیایی نسبت به افراد سفید پوست غیر اسپانیایی در 15 سال گذشته، سالانه 2.9٪ افزایش یافته است.(30) با درنظر گرفتن شرایط جغرافیایی و محیطی منطقه  و استان و بالا بودن میزان این بیماری در شرق کشور و شغل اکثریت مردم کشاورز و دامدار بوده و عوامل محیطی موثر براین بیماری،(12) بررسی عوامل ابتلا به سرطان پوست را ضروری میکند. بنابراین در این پژوهش ما برآن شدیم که آگاهی و عملکرد ونگرش بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان را نسبت به سرطان پوست را مورد ارزیابی قرار دهیم. امید بر این است که نتایج این تحقیق بتواند به عنوان یک مسئله بهداشت عمومی در زمره سیاست های کلی بهداشتی استان قرار بگیرد.

1. آیا رابطه ای میان سن با آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98  وجود دارد؟
2. آیا رابطه ای میان جنسیت با آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98 وجود دارد؟
3. آیا رابطه ای میان سطح تحصیلات با آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98 وجود دارد؟
4. رابطه میزا ن آگاهی با نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98 چقدر است؟
5. رابطه نوع نگرش با آگاهی و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98  چگونه است؟
6. رابطه عملکرد با آگاهی و نگرش بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98  چگونه است؟

تعیین عوامل موثر بر آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98

1. تعیین ارتباط میان سن با آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98
2. تعیین ارتباط میان جنس با آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98
3. تعیین ارتباط میان سطح تحصیلات با آگاهی، نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98
4. تعیین میزان آگاهی نسبت به نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98
5. تعیین نوع نگرش نسبت به آگاهی و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98
6. تعیین میانگین ارتباط عملکرد با آگاهی و  نگرش بیماران مراجعه کننده به کلینیک های بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 98

بیمارستان ها و دانشگاه های علوم پزشکی

.

توصیفی(تحلیلی-مقطعی)

کلیه ی بیماران مراجعه کننده به کلینیک های پوست بیمارستان های علی بن ابیطالب (ع) و خاتم الانبیا(ص) زاهدان در سال 1398

معیارهای ورود به مطالعه : داشتن سطح سواد حداقل دبستان و سن بالاتر از 18 سال

بر اساس جدول مورگان پس از تعیین جامعه مورد مطالعه، تعداد نمونه تعیین خواهد شد.

. برای تعیین حجم نمونه با در نظر گرفتن میانگین افراد مراجعه کننده به کلینیک های پوست نامبرده در طول یک ماه که به صورت متوسط افراد مراجعه کننده 600  نفر میباشندو با قرار دادن عدد نامبرده در جدول مورگان، تعداد234  نفر برآورد گردید.

روش نمونه گیری بصورت آسان و تصادفی و در دسترس میباشد.

داده ها با استفاده از پرسشنامه از پیش تهیه شده توسط زین العابدینی و همکاران(11) که در چهار  قسمت جمعیت شناختی با پنج سوال شامل سن(برحسب سال)، جنس(مرد و زن)، تاهل(مجرد، متاهل، مطلقه، بیوه)، سطح تحصیلات(بی سواد، زیر دیپلم، فوق دیپلم، لیسانس، بالاتر از لیسانس)، شغل(بیکار، کارمند، آزاد، سایر موارد)، و میزان درآمد. پرسشنامه ها در افراد باسواد به صورت خود گزارشی و در صورت کمبود تعداد مراجعین به کلینیک ها در افراد بی سواد به صورت مصاحبه ای تکمیل خواهد شد. آگاهی با بیست و دو سوال در خصوص راه های پیشگیری از مواجهه با نور خورشید و عوامل مستعد کننده سرطان پوست از جمله «در کدام مناطق میزان اشعه ماوراء بنفش در محیط بیشتر است ؟» میباشد. در قسمت نمره دهی با توجه به اینکه گاها در برخی سوالات چند پاسخ صحیح وجود داشت، یک امتیاز با محدوده نمره دهی صفر تا سی و هفت تعلق خواهد گرفت. نگرش با سیزده سوال مطابق با مقیاس لیکرت سه امتیازی شامل موافقم، نظری ندارم، مخالفم با محدوده نمره سیزده تا سی و نه و سوال هایی نظیر« سرطان پوست قابل پیشگیری است.» میباشد. در قسمت نمره دهی به سوالات اول تا هشت گزینه موافق امتیاز 3 بی نظر 2 و مخالفم 1 و سایر سوالات موافق امتیاز 1 بی نظر 2 و مخالفم 3 تعلق خواهد گرفت. عملکرد شامل هفت سوال نظیر« آیا در صورت بروز علایم مشکوک روی پوست بلافاصله به پزشک مراجعه میکنید؟ » با حدوده نمره صفر تا هجده که در برخی سوالات گاها چند پاسخ صحیح وجود داشت یک امتیاز و در سوالات 4 و 5 به ترتیب به پاسخ های اول 3، دوم 2 و سوم یک امتیاز تعلق خواهد گرفت. نمره بالا نشان دهنده درک بالا نسبت به رفتارهای محافظت کننده از سرطان پوست است. براساس نمرات هریک از ابعاد، افراد در سه سطح پایین، متوسط و بالا قرار خواهند گرفت.

پس از تصویب طرح در شورای مرکز پژوهش های دانشجویی دانشگاه و کسب اجازه از معاونت تحقیقات و فناوری پرسشنامه طراحی شده در میان بیماران مراجعه کننده به بیمارستان ها ی آموزشی توزیع می گردد.(این پرسشنامه با اقتباس از پرسشنامه طرح تحقیقاتی که توسط معصومه زین العابدینی و همکاران(11) صورت گرفته بود، انجام گرفته است. ولی پایایی آن نیز مجدد مورد ارزیابی قرار می گیرد.روایایی پرسش نامه به روش اعتبار محتوا و با کسب نظر متخصصین مربوطه انجام شد.پایایی آن به روش آزمون و بازآزمون و محاسبه ضریب آلفا کرومباخ α:0.812مورد تایید قرار گرفت.

تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارspssVersion 2020 )}  )} از روشهای آمار توصیفی (تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی ،رسم نمودار،تنظیم جداول ،توزیع فراوانی )و آزمون پیرسون در سطح اطمینان 0.05  انجام خواهد شد. تحلیل و بررسی های بیشتر با کمک استاد راهنما صورت خواهد گرفت.

برگرفته از دفترچه کدهای اخلاقی در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی

1. کد اخلاقی 1: هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. کد اخلاقی4: مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
3. کد اخلاقی 11: کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
4. کد اخلاقی 12: انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
5. کد اخلاقی 13: کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
6. کد اخلاقی 15: پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
7. کد اخلاقی 25: پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
8. کد اخلاقی 27: در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
9. کد اخلاقی 28: پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
10. کد اخلاقی 29: نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
11. کد اخلاقی 30: گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
12. کد اخلاقی 31: روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

عدم تمایل در تکمیل پرسشنامه

آگاهی، نگرش، عملکرد، سرطان پوست

1. Sadeghi R, Khanjani N, Hashemi M, Movagheripour M. Using health belief model to prevent skin cancer among farmers. Iran J Health Educ Health Promot. 2014 Dec 15;2(3):215-22.
2. قاسم زاده فروغ السادات, اطمینانی کبری, عرب خردمند علی, محمدی سیدمهدی. مطالعه ی گذشته نگر سرطان پوست غیرملانوم در موسسه ی سرطان، مرکز پزشکی امام خمینی، تهران، ایران.‎
3. هاشمی, یحیایی, علی‌اکبر. تأثیر ایمن‌سازی در برابر استرس بر کیفیت زندگی و امید به زندگی در مردان مبتلا به سرطان پوست. فصلنامه پوست و زیبایی. 2018 Oct 1;9(3):208-18.‎
4. کیوان عزیمند, دکتر عطاءلله عبداللهی کاکرودی, محمد جوان بخت. توزیع جغرافیایی و بروز سرطان پوست با استفاده از مدل رگرسیون وزن دار جغرافیایی. Dermatology & Cosmetic. 2018 Apr 1;9(1).‎
5. افشاری مریم, افشاری معصومه, بهرامی معصومه, کنگاوری مهدی. بررسی نقش عوامل پیشگیری کننده از سرطان پوست در کشاورزان شهرستان تویسرکان بر اساس تئوری انگیزش محافظت.‎
6. Afzali M, Mirzaei M, Saadati H, Mazloomi-Mahmood-Abadi SS. Epidemiology of skin cancer and changes in its trends in Iran. Feyz Journal of Kashan University of Medical Sciences. 2013 Nov 1;17(5).
7. Tazval J, Ghafari M, Mohtashami Yeganeh F, Babazadeh T, Rabati R. Efficiency of protection motivation theory on prediction of skin cancer and sunlight preventive behaviors in farmers in Ilam county. J Health. 2016;7(7):656-67.
8. صالحی, مزارعی. Knowledge, Attitude and Practice of Hormozgan Medical science students about skin cancer in 1394.
9. Apalla, Z., Nashan, D., Weller, R. B., & Castellsague, X. (2017). Skin cancer: epidemiology, disease burden, pathophysiology, diagnosis, and therapeutic approaches. Dermatology and therapy, 7(1), 5-19.
10. محزونیه شراره, محمدی خروشانی محمدرضا. سیستم نرم افزاری تشخیص هوشمند سرطان پوست مبتنی بر اصول پزشکی از راه دور.‎
11. قاسم زاده فروغ السادات, اطمینانی کبری, عرب خردمند علی, محمدی سیدمهدی. مطالعه ی گذشته نگر سرطان پوست غیرملانوم در موسسه ی سرطان، مرکز پزشکی امام خمینی، تهران، ایران.
12. Henrikson, N. B., Morrison, C. C., Blasi, P. R., Nguyen, M., Shibuya, K. C., & Patnode, C. D. (2018). Behavioral counseling for skin cancer prevention: evidence report and systematic review for the US Preventive Services Task Force. Jama, 319(11), 1143-1157.
13. مظلومی محمودآباد سیدسعید, نوربالا محمدتقی, ارجمندی منصور, میرزایی علویجه مهدی, فاضل پور شکوه, سلطانی طاهره, رهایی زهره, محمدی مریم, زین العابدینی معصومه. بررسی میزان تاثیر آموزش پیشگیری از سرطان پوست در معلمان شهر یزد
14. کاظمی, آفاق, اسکندری, امید, کریمی. بروز و توزیع جغرافیایی سرطان پوست در استان کردستان ایران. فصلنامه پوست و زیبایی. 2015 Apr 1;6(1):38-45.‎
15. حدیث نجفی مهر, امیر کاوسی. بررسی فضایی شاخص نیاز به مراقبت‌های سلامت برای سرطان پوست با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری در ایران. تحقیقات نظام سلامت.;12(2):222-6.
16. عبداله سیف, مژگان انتظاری, مجید غیاث, نسرین مرتضوی. تحلیل فضایی اثرات عوامل محیطی و اقلیمی بر بیماری سرطان پوست در استان اصفهان. تحقیقات نظام سلامت.;11(1):170-83.‎
17. توحید بابازده, جعفر تزوال, فاطمه صفرعلیزاده, حسن محمودی. فرآیند ارزیابی کنار آمدن نسبت به سرطان پوست در کشاورزان مناطق روستایی شهرستان چالدران. فصلنامه بهداشت در عرصه. 2016 Aug 29;3(4):32-40.‎
18. Babazadeh, T., Nadrian, H., Banayejeddi, M., & Rezapour, B. (2017). Determinants of skin cancer preventive behaviors among rural farmers in Iran: an application of protection motivation theory. Journal of Cancer Education, 32(3), 604-612.
19. طباطباییان مریم, نیل فروش زاده محمدعلی, حسینی سیدمحسن, روانخواه زهرا, رشیدی ساناز, هفت برادران الهه. بررسی دانش، نگرش و عملکرد دانش آموزان مقطع دبیرستان استان اصفهان در رابطه با سرطان پوست و حفاظت در برابر اشعه آفتاب.‎
20. باقیانی مقدم, محمدی, مظلومی محمود آباد, سید سعید, نوربالا. بررسی تأثیر مداخله آموزشی بر رفتارهای پیشگیری کننده از سرطان پوست در دانش آموزان دختر دبیرستانی شهر یزد بر مبنای تئوری انگیزش محافظت. مجله علمی پژوهشی افق دانش. 2011 Apr 15;17(1):27-34.‎
21. Target the message: A qualitative study exploring knowledge and cultural attitudes to sunlight and vitamin D in Greater Manchester, UK.
22. کاویانی عبدالحسین, روزبهانی نسرین, خورسندی محبوبه. سنجش سازه های تئوری انگیزش محافظت در رفتارهای پیشگیری کننده از سرطان پوست در زنان روستایی.‎
23. Çelik, S., Ilçe, A., & Andsoy, I. I. (2018). Knowledge and protective behaviors about skin cancer among nursing students in the west Black Sea region of Turkey. Journal of Cancer Education, 33(4), 885-892
24. Pakzad R, Soltani S, Salehiniya H. Epidemiology and trend in skin cancer mortality in Iran. Journal of research in medical sciences: the official journal of Isfahan University of Medical Sciences. 2015 Sep;20(9):921.
25. Salim EI, Moore MA, Bener A, Habib OS, Seif-Eldin IA, Sobue T. Cancer epidemiology in South-West Asia-past, present and future. Asian Pac J Cancer Prev. 2010 Apr 1;11(Suppl 2):33-48.
26. Uğrlu Z, Işık SA, Balanuye B, Budak E, Elbaş NÖ, Kav S. Awareness of skin cancer, prevention, and early detection among Turkish university students. Asia-Pacific journal of oncology nursing. 2016 Jan;3(1):93.
27. Hoseini E, Masoodi G, Mirzaee R, Shahrakipour M, Hosseini SA, Rahimi SF. Effect of animation based training intervention on protective behaviors development of harmful effects of sun rays on male students in Zahedan. Iranian Journal of Health Education and Health Promotion. 2015 Aug 1;3(2):150-8.
28. Queen, L. (2017). Skin Cancer: Causes, Prevention, and Treatment.
29. Tanskanen M, Kyröläinen H, Uusitalo A, Huovinen J, Nissilä J, Kinnunen H, Atalay M, Häkkinen K, Tanskanen M, Kyröläinen H, Uusitalo A. This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail. Journal of Strength Conditioning Research. 2011;25(3):787-97.
30. Ma, F., Collado-Mesa, F., Hu, S., & Kirsner, R. S. (2007). Skin cancer awareness and sun protection behaviors in white Hispanic and white non-Hispanic high school students in Miami, Florida. Archives of dermatology, 143(8), 983-988.

اطلاعات زمینه ای

 سن:.......   سال،    جنس: زن□     مرد□

میزان تحصیلات:   زیردیپلم□       دیپلم□      فوق دیپلم□      لیسانس□      فوق لیسانس و بالاتر□

وضعیت تاهل:  مجرد□     متاهل□     مطلقه□      بیوه□

 شغل:    بیکار□         کارمند□         آزاد□        سایرموارد ...................

متوسط درآمد ماهیانه:.............................

اطلاعات آگاهی

۱- در تابش خورشیدی علاوه بر نور قابل رویت کدام امواج دیده میشود؟

الف)مادون قرمز       ب)ماوراء بنفش            ج)اشعه X            د)نمیدانم

۲- کدام امواج زیر میتوانند برای انسان سرطان زا باشند؟

 الف)مادون قرمز       ب)ماوراء بنفش            ج)اشعه X            د)نمیدانم

۳-آیا تماس  ناچیز اما مداوم با نور خورشید در طی سالهای عمر میتواند سبب سرطان پوست شود؟

الف) بلی               ب) خیر                ج) نمیدانم

۴- عبور اشعه مضر خورشید از شیشه چه تاثیری بر سرطان زایی آن دارد؟

الف) افزایش میدهد      ب) کاهش میدهد       ج)تغییری نمیدهد

۵- بروز سرطان پوست براثر تابش خورشید چه ارتباطی با رنگ پوست دارد؟

الف) درافراد با پوت روشن بیشتر است     ب)در افراد با پوست تیره بیشتر است     ج) ارتباطی با رنگ پوست ندارد

۶- در روزهای ابری زمستان نسبت به روزهای افتابی اشعه ماوراء بنفش خورشید چه تغییری میکند؟

الف)افزایش میابد      ب)کاهش میابد   ج)تغییری نمیکند     د)اصلا وجود ندارد

۷- تابش عمودی خورشید بر میزان اشعه ماوراء بنفش آن چه تاثیری دارد؟

الف)افزایش میابد      ب)کاهش میابد   ج)تغییری نمیکند     د)اصلا وجود ندارد

۸- در کدام مناطق میزان اشعه ماوراء بنفش در محیط بیشتر است ؟

الف) مناطق برفی      ب)مناطق کوهستانی و مرتفع     ج)مناطق مسکونی  

د)مناطق جنگلی         و)مناطق ساحلی                   ه) نمیدانم

۹-  در چه ساعاتی در روز مقدار اشعه ماوراء بنفش در محیط بیشتر است؟

الف) ۸صبح تا ۱۱ بعدازظهر                  ب) ۱۰ صبح تا ۳ بعدازظهر

ج) ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر                د) فرقی نمیکند

۱۰- درسایه داخل ساختمان و...(عدم وجودنورخورشید)اثرات سرطان زایی نورخورشیدچه تغییری میکند؟

الف)کامل ازبین میرود          ب)افزایش میابد             ج)کاهش میابد              د)تغییری نمیکند

۱۱- کدام موارد میتوانند در ایجاد سرطان پوست نقش داشته باشند؟

الف)تماس طولانی باسموم دفع آفات نباتی                 ب) تماس طولانی با خاک کشاورزی

ج)تماس با برخی ازسنگ ها و مواد معدنی                د)تماس با آب چشمه های آب گرم     و) نمیدانم

۱۲- کدام ویروس ها میتوانند باعث سرطان پوست شوند؟

الف) ویروس عامل ایدز          ب)ویروس هپاتیت  ب          ج) ویروس سرخک

د ) ویروس زگیل                 و) ویروس عامل تبخال          ه) نمیدانم

۱۳- کدام خال ها احتمال بیشتری دارند که به سرطان پوست تبدیل شوند؟

الف) خال های درشت و سیاه                ب)خال های معمولی                د)خال های مادرزادی

د)خال ها نمیتوانند تبدیل به سران پوست شوند                 و) نمیدانم

۱۴- کدام تغیرات در خال ها میتوانند نشانه بدخیمی باشند؟

الف) بزرگ شدن            ب)رشد سریعتر                   ج)تغییر رنگ

د)تیره شدن                     و)خونریزی                   ه) نمیدانم

۱۵- کدام تغیرات در لب ها (بخصوص لب پایین) میتوانند نشانه ابتدایی سرطان باشند؟

الف)خشکی و پوسته ریزی طولانی مدت      ب)ایجاد زخم       ج)تیره شدن              د)نمیدانم

۱۶-  آیا ابتلا به سرطان پوست با سابقه فامیلی ارتباط دارد ؟   الف)بله       ب)خیر        ج) نمیدانم

۱۷- چه مشاغلی در معرض خطر ابتلا به سرطان پوست قرار دارند؟

الف)زنان خانه دار          ب)کشاورزان                  ج)کارگران ساختمانی            د)کارمندان اداری

۱۸- آیا سرطان پوست قابل درمان است؟

الف)بله                ب)خیر              ج) نمیدانم

۱۹- برای پیشگیری از بروز سرطان پوستکدام روشها موثرند؟

الف) پرهیز از آفتاب                                ب)پوشیدن لباسهای معمولی

ج)استفاده از کلاه وچتر                             د)استفاده از کرمهای ضد آفتاب

۲۰- کرمهای ضد آفتاب تا چه حد در پیشگیری از سرطان پوست موثرند؟

الف)کاملا موثرند      ب)نسبتا موثرند               ج)اثرکمی دارند                د)اصلا اثری ندارند

۲۱-  حداکثر مدت اثر کرمهای ضد آفتاب چقدر است؟

الف) ۲-۳ ساعت                ب)نصف روز                   ج)تمام روز                  د)نمیدانم

 (قدرت محافظت کرمهای ضد آفتاب):SPF ۲۲-  در خصوص

الف) حداقل باید ۲۵ باشد                                                      ب) در مناطقی مثل کشور ما حداقل اید ۶۰ باشد

ج)هرچقدر بالاتر باشد قدرت محافظت در برابر آفتاب افزایش میابد     د) نمیدانم

۲۳- تا کنون ازکدام منابع در مورد سرطان پوست اطلاعات کسب کرده اید؟

الف) خانواده و دوستان               ب) رادیو و تلویزیون                      ج)کتب ومجلات

د) اینترنت                              و)دانشگاه                                    ه) کارمندان بهداشتی

اطلاعات عملکرد

۱-  آیا تا کنون سعی کرده اید شخصا اطلاعاتی در مورد سرطان پوست از منابع مختلف کسب کنید؟

الف) بلی                ب) خیر

۲- آیا سعی میکنید کارهای خود را در ساعاتی از روز انجام دهید که کمتر در معرض نور خورشید قرار بگیرد؟

الف) بلی                ب) خیر

۳- آیا در صورت بروز علایم مشکوک روی پوست بلافاصله به پزشک مراجعه میکنید؟  الف) بلی      ب) خیر

۴- از کدام وسایل حفاظتی زیر استفاده میکنید؟

الف) کرم ضد آفتاب        ب)عینک       ج)دستکش           د)کلاه نقاب دار

۵- در صورت استفاده از کرم ضد آفتاب چه زمانی از آن استفاده میکنید؟

الف) روزهایی که از منزل خارج میشوم        ب)فقط روز های آفتابی      ج)فقط روزهای زمستان

۶- هرچند ساعت یکبار از کرم های ضد آفتاب استفاه میکنید ؟ الف)هر ۲-۳ ساعت    ب)هر ۶ ساعت   ج)هر ۱۲ ساعت

۷- آیا پس از شستن دست و صورت مجددا از کرم ضد آفتاب استفاده میکنید؟  الف) بلی     ب) خیر     

اطلاعات نگرشی

نظر خود را راجع به عبارات زیر بیان کنید

بررسی آگاهی و نگرش و عملکرد بیماران مراجعه کننده به کلینیک های پوست بیمارستان های آموزشی زاهدان نسبت به سرطان پوست در سال 1398

ندارد

مزایای اجرا طرح شامل گروه جامعه هدف و مدیران ومسیولین دانشگاه ها ی کشور جهت انجام برنامه رزی بهتر در کشور خواهد بود.

ندارد

ندارد

سی میلیون ریال

در نظر گرفته نشده است

مشخصات  پاسخ دهندگان اخذ  نخواهد گردید و اطلاعات افراد محرمانه خواهد بود.

حضوری

شرکت در طرح برای شرکت کنندگان آزادانه خواهد بود و در هر مرحله از اجرای طرح میتوانند درصورت عدم رضایت از مشارکت در طرح خودداری نمایند.

جهت شرکت در مطالعه رضایت شفاهی اخذ  خواهد شد.