تاثیر استفاده از واترپیک بر شاخص های بهداشت دهان و بوی بد دهان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت

بوی بد دهان (Halitosis) صدها سال است که ذهن بشر را به خود معطوف داشته و در متون قدیمی نیز در این باره و روش های درمانی آن مطالبی وجود دارد. Halitosis از لغت لاتین Hailtus به معنی نفس و پسوند osis به معنی یک حالت، عمل یا فرایند پاتولوژیک تشکیل شده است که به اختصار به بوی نامطبوع دهان اشاره می کند (1). اگرچه بعضی این اصطلاح را منحصر به بوهای دارای منشا سیستمیک در نظر می گیرند اما امروزه این اصطلاح برای نام بردن از هر بوی نامطبوعی که از دهان متصاعد می شود، به کار برده می شود (1). در کتاب ها و مقالات مختلف از واژگان دیگری (از جمله Mouth Odor، Bad Breath، Fetor Oris،Offensive breath،Cocostomia و Maloder) نیز برای نام بردن از بوی بد دهان استفاده شده است.

 بوی بد دهان در واقع بوی نامطبوعی است که در هنگام تنفس یا صحبت کردن استنشاق می شود. باید توجه داشت که در حالت عادی و تحت شرایط نرمال، نفس عاری از بو می باشد و دهان نباید بو داشته باشد. البته به طور طبیعی دهان هر کسی بوی خاصی دارد که آن را Human Odor می نامند (2). در مورد این عارضه شکایت اولیه معمولا از طرف خود بیمار نیست بلکه بیشتر اطرافیان بیمار متوجه می شوند و معمولا خود بیمار به دلیل توانایی انطباق و سازگاری احساس مزه و بویایی از این عارضه اطلاعی ندارد (3). بنابراین بوی بد دهان می تواند تاثیر مخربی بر روی زندگی فرد در اجتماع بگذارد و همانند سدی بین او و سایر افراد قرار گیرد (4, 5).

بوی دهان در طول روزهای مختلف و حتی در طول ساعات مختلف یک روز نیز متغیر است که درجه آن بستگی به میزان جریان بزاق، باقیمانده های غذایی، تجمع و تکثیر باکتری ها و شاید تغییرات متابولیکی دارد (6). بنابراین بوی دهان به طور اختصاصی موقع بیدار شدن از خواب در صبح ها بیشتر از سایر اوقات روز است (6, 7). اغلب بالغین گهگاه از بوی بد دهان خود رنج می برند و بوی بد دهان در تقریبا 50 درصد از جمعیت بالغین مخصوصا در صبح گزارش شده است (8).

بوی بد دهان بیماری بسیار شایعی در سراسر جهان است که هر دو جنس را درگیر می کند. تحقیقات نشان داده است که یک سوم جمعیت از بوی بد دهان رنج می برند (4, 9). در بروز این بیماری علت های مختلفی از جمله علل داخل دهانی و خارج دهانی و بیماری های سیستمیک دخیل می باشد (10, 11). در حدود 90 درصد موارد بوی بد دهان منشا داخل دهانی دارد. از جمله علل داخل دهانی می توان به ژنژیویت لثه یا بیماری پریودنتال، زبان باردار، ضایعات پوسیدگی دندانی و خشکی دهان اشاره نمود (12). در حداقل 4 درصد بیماران علل خارج دهانی مانند پاتولوژی های گوش-حلق-بینی، بیماری های سیستمیک (مانند دیابت)، تغییرات هورمونی یا متابولیک، هپاتیت یا نارسایی کلیه، بیماری های ریوی یا پاتولوژی های دستگاه گوارش در ایجاد بوی بد دهانی موثر شناخته شده اند (13). ترکیبات سولفور مانند هیدروژن سولفید و متیل مرکاپتان یکی از مواد اصلی ایجادکننده بوی بد دهان هستند. این گازها محصول متابولیکی غذاها و پروتئین هایی هستندکه در دهان باقی می مانند و توسط باکتری های بی هوازی گرم منفی دهان به پپتیدها و سایر آمینواسیدها تبدیل شده و در نهایت ترکیبات سولفوردار خیلی فرار از آنها حاصل می شود. از دیگر ترکیبات غیرسولفوری مولد بوی بد دهان می توان از آمین ها و اسید های ارگانیک، کتون ها و آمونیاک نام برد (4, 5).

مطالعات اخیر نشان داده است که ارتودنسی ثابت می تواند منجر به افزایش بوی بد دهان شود (14).  Babacan و همکاران (2011) در پژوهشی که روی 21 فرد تحت درمان ارتودنسی ثابت در مقایسه با گروه کنترل انجام دادند، افزایش معنادار بوی بد دهان و شاخص های لثه ای و پلاک را یک هفته بعد از اتصال براکت های ارتودنسی مشاهده کردند (15). Sökücü و همکاران (2016) نیز با تحت نظر گرفتن افراد تحت درمان ارتودنسی ثابت طی مدت یکسال، افزایش معنادار بوی بد دهان طی درمان ارتودنسی ثابت و رسیدن آن به حد بحرانی، 7 ماه پس از درمان و متوقف شدن افزایش بوی بد دهان طی ماه نهم درمان را گزارش کرده اند (16). یکی از علل افزایش بوی بد دهان در افراد تحت درمان با ارتودنسی ثابت ممکن است کاهش توانایی زبان برای حذف ذرات غذا از دهان بواسطه وجود ارتودنسی ثابت باشد. وجود کربوهیدرات ها به یک چالش اسیدی طولانی مدت برای دهان تبدیل می شود و منجر به افزایش رشد باکتری های اسیدلاکتیک مانند استرپتوکوک موتانس و لاکتوباسیل می شود (17).

تنها راه برای برطرف کردن بوی دهان در ارتودنسی رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان می‌باشد. اولین و مهمترین روش درمانی و کاهش بوی بد دهان رفع هرگونه عامل ایجاد گیر غذایی و تجمع باکتریایی است. جهت پیشگیری از عود بوی بد دهان باید بهداشت دهان با روش های مکانیکی و شیمیایی به بیمار آموزش داده شود. روش های مکانیکی بهداشت دهان عبارتند از : مسواک زدن صحیح، کاربرد مرتب نخ دندان و دیگر وسایل کمکی بهداشت دهان مانند برس های بین دندانی، واترپیک ( Waterpik® Water Flosser) و ... (18).

واترپیک که به عنوان نخ دندان آبی شناخته می‌شود، با نخ دندان معمولی متفاوت است. در طول تقریبا 50 سالی که از ابداع اولین نمونه دستگاه واترپیک گذشته است، از نام های مختلفی برای این دستگاه استفاده شده است که از جمله آنها می توان به Oral irrigator، Water jet و Water Flosser اشاره کرد. اثر واترپیک ناشی از ترکیب خاص ضربان و فشار است که با ایجاد یک فاز فشرده سازی[1] و فشارزدایی[2] می تواند منجر به از بین بردن بیوفیلم پلاک شود. واترپیک مزایای زیادی دارد. استفاده از واترپیک بسیار آسان است، به ویژه برای افرادی که ارتودنسی کرده‌اند یا افرادی که دندان مصنوعی دائمی یا موقت دارند. واترپیک می‌تواند به مناطقی دسترسی پیدا کند که دسترسی به آن‌ها با نخ دندان مشکل است. علاوه براین، مطالعات گذشته نشان داده است که واترپیک در مقایسه با جریان ثابت در از بین بردن پسماندهای غذایی سه برابر موثرتر است (19). اخیرا بررسی مقایسه ای سه روش استفاده از مسواک معمولی به همراه واترپیک با سری طراحی شده ی اختصاصی برای دستگاه ارتودنسی، مسواک معمولی به همراه نخ دندان و مسواک معمولی به تنهایی، در 106 فرد بزرگسال 17-11 ساله نشان داده است که استفاده از واترپیک درکنار مسواک زدن، در مقایسه با دو روش دیگر منجر به کاهش بیشتر پلاک و همچنین کاهش بیشتر در خونریزی می شود (20). با توجه به نقش موثر واترپیک در از بین بردن پسماندهای غذایی در دهان و کاهش پلاک، استفاده از واترپیک منجر به کاهش بوی بد دهان در افراد تحت درمان با ارتودنسی نیز می شود اما این مسئله تاکنون مستقیما مورد بررسی قرار نگرفته است و مطالعه ای مشابه در این مورد انجام نشده است. بنابراین هدف از مطالعه حاضر، بررسی تاثیر استفاده از واترپیک بر بوی بد دهان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت است.

1) شاخص خود ارزیابی بوی بد دهان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک در مقایسه با گروه کنترل به صورت معناداری متفاوت است.

2) شاخص پوشش زبان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک در مقایسه با گروه کنترل به صورت معناداری متفاوت است.

3) شاخص پلاک در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک در مقایسه با گروه کنترل به صورت معناداری متفاوت است.

4) ارزیابی ارگانولپتیک در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک در مقایسه با گروه کنترل به صورت معناداری متفاوت است.

5) شاخص التهاب لثه در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک در مقایسه با گروه کنترل به صورت معناداری متفاوت است.

6)نتایج مراحل ارزیابی در سه زمان(بلافاصله پس از شروع درمان ارتودنسی،4 هفته بعد از شروع درمان ارتودنسی،3ماه بعد از شروع درمان ارتودنسی)در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک در مقایسه با گروه کنترل به صورت معناداری متفاوت است.

تعیین تاثیر استفاده از واترپیک بر شاخص های بهداشت دهان وبوی بد دهان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت

1) مقایسه شاخص خود ارزیابی بوی بد دهان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک و گروه کنترل

2) مقایسه شاخص پوشش زبان در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک و گروه کنترل

3) مقایسه شاخص پلاک در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک و گروه کنترل

4) مقایسه ارزیابی ارگانولپتیک در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک و گروه کنترل

5) مقایسه شاخص التهاب لثه در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک و گروه کنترل

6)مقایسه نتایج مراحل ارزیابی در سه زمان(بلافاصله پس از شروع درمان ارتودنسی،4 هفته بعد از شروع درمان ارتودنسی،3ماه بعد از شروع درمان ارتودنسی)در بیماران تحت درمان ارتودنسی ثابت همزمان با واترپیک و گروه کنترل

دندانپزشکان

1)‌ بوی بد دهان

 بوی بد دهان در واقع بوی نامطبوعی است که در هنگام تنفس یا صحبت کردن به مشام می رسد (2).در مطالعه حاضر بوی بد دهان به صورت خودارزیابی با انجام مصاحبه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

2) واترپیک

واترپیک به عنوان نخ دندان آبی شناخته می شود.اثر واترپیک از ترکیب خاص ضربان و فشار است که با ایجاد یک فاز فشرده سازی و فشارزدایی می تواند منجر به از بین بردن بیوفیلم پلاک شود(19).

3) پلاک دندانی

جمعیت متنوعی از باکتری های تجمع یافته در ماتریکسی با منشا بزاقی است که مانند پوسته نازکی سطح دندان را می پوشاند (21).  در این مطالعه برای بررسی پلاک از شاخص پلاک سیلنس و لو استفاده خواهد شد. 

4) ارزیابی ارگانولپتیک

ارزیابی ارگانولپتیک روشی است که می تواند قدرت بوهای مورد نظر را اندازه گیری کند و مقدار آن را با استفاده از یک مقیاس ارگانولپتیک از پیش تعریف شده،بیان کند(22).در مطالعه حاضر ارزیابی ارگانولپتیک به روش Rosenberg scale اندازه گیری خواهد شد.

5)شاخص التهاب لثه(MGI)

برای بررسی لثه از شاخص التهاب لثه استفاده می شود. بافت نرم لثه ای پیرامون دندان به چهار بخش (پاپی دیستو باکال، پاپی مزیو باکال، لبه لثه در سطح باکال و لبه ی لثه در سطح لینگوال) تقسیم می شود و سپس بر اساس مشاهده مستقیم به نواحی بدون التهاب، عدد صفر، به التهاب خفیف تا متوسط که در حول تمام سطوح دندان نباشد، عدد 1، به التهاب متوسط تا شدید که در حول سطوح دندان باشد، عدد 2 و به التهاب شدید که همراه با زخم و خونریزی باشد، عدد 3 داده می شود. با جمع کردن چهار عدد به دست آمده برای هر ناحیه (اطراف دندان) و تقسیم آن بر 4، شاخص التهاب لثه دندان مربوطه به دست می آید و با جمع شاخص التهاب لثه ای دندان ها و تقسیم آن بر تعداد کل دندان ها، شاخص التهاب لثه ای برای هر فرد محاسبه می شود (25).

6)شاخص پوشش زبان میازاکی

از شاخص میازاکی برای ارزیابی اثربخشی روش های مختلف درمانی برای کاهش بوی بددهان با کاهش پوشش زبان استفاده می شود(27).

7)شاخص پلاک سیلنس و لو

در مطالعه ای که توسط سیلنس و لو انجام شده است، آنها پیشنهاد کرده اند که میزان کافی بهداشت دهان و دندان با میزان پلاک موجود در دهان بیان شود(28).

این مطالعه از نوع مداخله ای و نیمه تجربی است.

معیارهای ورود:

1)بیماران کاندید درمان ارتودنسی ثابت هر دو فک، بدون کشیدن دندان دائمی که حداقل 6 ماه اپلاینس ها در دهان باشند و نوع دستگاه و تعداد براکت هادر همه یکسان باشد و اپلاینس های اضافی علاوه بر براکت ها مانند دستگاه های خارج دهانی و میکرو ایمپلنت نداشته باشند.

2)برخورداری از سلامت عمومی خوب و  اینکه عقب ماندگی ذهنی، مشکلات عصبی و حرکتی و هورمونی نداشته باشند.

3) داشتن انگیزه برای حفظ بهداشت دهانی خوب

4) عدم ابتلا به بیماری های پریودنتال مانند التهاب لثه

5) عدم استفاده از آنتی بیوتیک طی 3 ماه قبل از مطالعه

6) نداشتن بوی بد دهان قبل از شروع درمان ارتودنسی(با توجه به خودارزیابی)

7)عدم سیگاری بودن

8)عدم ابتلا به بیماری های سیستمیک یا اختلالات گوش-حلق-بینی

9)عدم سابقه درمان ارتودنسی در گذشته

معیارهای خروج:

1)عدم همکاری در طول مطالعه

2) ابتلا به بیماری های سیستمیک یا اختلالات گوش- حلق- بینی در طول مطالعه

3) ابتلا به بیماری های پریودنتال مانند التهاب لثه

4)استفاده از دارو در طول مطالعه

با توجه به مطالعات گذشته (20)، حجم نمونه برای هر گروه 36 نفر در نظر گرفته می شود.

n=        

بیماران به صورت تصادفی از بین بیماران کاندید درمان ارتودنسی ثابت مراجعه کننده به بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی زاهدان انتخاب میشوند.

1)فرم اطلاعاتی(فرم ضمیمه شماره 1 و 2)

2) شاخص پوشش زبان میازاکی[1]:

درجه 0: عدم وجود پوشش قابل مشاهده

درجه 1: کمتر از یک سوم پشت زبان پوشش دارد.

درجه 2: کمتر از دو سوم پشت زبان پوشش دارد.

درجه 3: بیشتر از دو سوم پشت زبان پوشش دارد (23).

3) شاخص پلاک سیلنس و لو[2]:

درجه 0: عدم وجود پلاکی که با چشم یا با استفاده از پروب قابل تشخیص باشد.

درجه 1: پوشش نازک پلاک غیرقابل مشاهده که صرفا با استفاده از پروب قابل مشاهده است.

درجه 2: تجمع متوسط پلاک که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است اما فضای بین دندانی را پر نکرده است.

درجه 3: پلاک زیاد که فضای بین دندانی را پر کرده است (23).

4)‌ اندازه گیری ارگانولپتیک (روش Rosenberg scale):

درجه 0: هیچ بویی از 10 سانتی متری قابل تشخیص نیست.

درجه 1:به سختی بویی از فاصله  10 سانتی متری قابل تشخیص است.

درجه 2: بوی جزئی،اما به وضوح از فاصله 10 سانتی متری قابل تشخیص است.

درجه 3: بوی متوسط  از فاصله 10 سانتی متری قابل تشخیص است.

درجه4:بوی قوی از فاصله 10 سانتی متری قابل تشخیص است.

درجه5: بوی بسیار نامطبوع از فاصله 10 سانتی متری قابل تشخیص است (24).

5)شاخص التهاب لثه (MGI)[3]

برای بررسی لثه از شاخص التهاب لثه استفاده می شود. بافت نرم لثه ای پیرامون دندان به چهار بخش (پاپی دیستو باکال، پاپی مزیو باکال، لبه لثه در سطح باکال و لبه ی لثه در سطح لینگوال) تقسیم می شود و سپس بر اساس مشاهده مستقیم به نواحی بدون التهاب، عدد صفر، به التهاب خفیف تا متوسط که در حول تمام سطوح دندان نباشد، عدد 1، به التهاب متوسط تا شدید که در حول سطوح دندان باشد، عدد 2 و به التهاب شدید که همراه با زخم و خونریزی باشد، عدد 3 داده می شود. با جمع کردن چهار عدد به دست آمده برای هر ناحیه (اطراف دندان) و تقسیم آن بر 4، شاخص التهاب لثه دندان مربوطه به دست می آید و با جمع شاخص التهاب لثه ای دندان ها و تقسیم آن بر تعداد کل دندان ها، شاخص التهاب لثه ای برای هر فرد محاسبه می شود (25).

پس از تصویب پروپوزال در شورای پژوهشی دانشکده دندانپزشکی و کسب تاییدیه کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، بیماران بر اساس معیارهای ورود انتخاب می شوند. با رعایت نکات اخلاقی پس از توضیح کامل در مورد اهداف مطالعه و روند انجام مطالعه، از شرکت کنندگان رضایت نامه ی کتبی گرفته خواهد شد و پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک (شامل سن، جنس، سطح تحصیلات، شغل و ...) برای هر شرکت کننده تکمیل خواهد شد. سپس شرکت کنندگان به صورت تصادفی در یکی از دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. دستورالعمل های رعایت بهداشت دهان (مسواک زدن 2 مرتبه در روز (صبح و شب)، 2 دقیقه در هر مرتبه (20)) به صورت یکسان به همه شرکت کنندگان در هر دو گروه مداخله و کنترل ارائه خواهد شد.نوع مسواک باید نرم و دستی باشد و با روش Bass به گونه ای که سر مسواک به صورت مایل به سمت نوک ریشه دندان قرار میگیرد تا بریستل های مسواک در سالکوس لثه قرار گیرند، مسواک در محل خود و با حرکات کوتاه لرزشی در یک مسیر عقب-جلو حرکت داده می شود(26). دستورالعمل استفاده ازنخ دندان فقط به شرکت کنندگان در گروه کنترل و استفاده از دستگاه واترپیک QYH مدل EKB-501(2 مرتبه در روز(صبح و شب)،2 دقیقه در هر مرتبه و فقط در سطوح بین دندانی) فقط به شرکت کنندگان در گروه مداخله ارائه خواهد شد.به بیماران گفته می شود که در طول مطالعه از دهانشویه استفاده نکنند .ارزیابی های مختلف شامل مصاحبه (به منظور بررسی احساس ذهنی فرد در مورد بوی دهان) و ارزیابی های بالینی (شامل شاخص پوشش زبان میازاکی، شاخص پلاک سیلنس و لو، اندازه گیری های ارگانولپتیک با روشRosenberg scale)  در سه زمان (بلافاصله پس از شروع درمان ارتودنسی، 4 هفته بعد از درمان ارتودنسی و 3 ماه بعد از درمان ارتودنسی) انجام خواهد شد(23). مصاحبه و ارزیابی های بالینی در زمان یکسانی از روز و توسط یک آزمونگر انجام خواهد شد. از شرکت کنندگان در مطالعه خواسته می شود که در طول مطالعه هیچ گونه جرم گیری انجام ندهند و از هیچ مسواک بین دندانی و دهانشویه استفاده نکنند.48 ساعت قبل از انجام ارزیابی ها، از خوردن غذاهای تند و ادویه دار، پیاز و سیر وهمچنین از خوردن غذای چسبناک در طول درمان ارتودونسی خودداری کنند. لازم به ذکر است که زمان ارزیابی های افراد گروه مداخله و کنترل به نحوی تنظیم خواهد شد که شرکت کنندگان این دو گروه تماسی با یکدیگر نداشته باشند و افراد گروه کنترل از تفاوت خود با گروه مداخله مطلع نشوند. هر یک از ارزیابی های مورد استفاده به تفصیل در روش و ابزار جمع آوری داده ها توضیح داده شده است.

بعد از جمع آوری داده ها، تجزیه و تحلیل آماری اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS و انجام آزمون های آماری آزمون آنالیز واریانس دوطرفه و خی دو و در نهایت آنالیز post hoc برای مقایسه های چندگانه، آنالیز ارتباطات (آزمون های پیرسون و اسپیرمن) و آنالیز کوواریانس انجام خواهد شد.

1) براساس راهنمایی عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران کدهای 1و2و3و11و12و13و15و16و18و25و26و27و31

2) امضا فرم رضایت نامه آگاهانه توسط شرکت کنندگان قبل از شرکت در پژوهش.

3) اطمینان بخشی به شرکت کنندگان در مطالعه در مورد اینکه اطلاعات آنان محرمانه باقی خواهد ماند و هیچ گونه خطر یا ضرر احتمالی برای شرکت کنندگان در پژوهش وجود نخواهد داشت.

عدم همکاری و مراجعه شرکت کنندگان برای انجام ارزیابی های در نظر گرفته شده

واترپیک،شاخص های بهداشت دهان، بوی بد دهان، ارتودنسی ثابت

1.            Rösing CK, Loesche W. Halitosis: an overview of epidemiology, etiology and clinical management. Brazilian oral research. 2011;25(5):466-71.

2.            Bear D, Cobb P. Solitary psychosis. Br J Psych. 1981;138:64-6.

3.            Berg M, Burrill D, Fosdick L. Chemical studies in periodontal disease. IV. Putrefaction rate as index of periodontal disease. Journal of dental research. 1947;26(1):67-71.

4.            Morita M, Wang HL. Association between oral malodor and adult periodontitis: a review. Journal of clinical periodontology. 2001;28(9):813-9.

5.            Scully C, Greenman J. Halitosis (breath odor). Periodontology 2000. 2008;48(1):66-75.

6.            Block PL, Houston GD. Speech impediment and chronic halitosis due to an extensive palatal fibroma. Annals of dentistry. 1987;46(1):20.

7.            Bogdasarian R. Halitosis. Otolaryngologic Clinics of North America. 1986;19(1):111-7.

8.            Kleinberg I, Westbay G. Oral malodor. Critical Reviews in Oral Biology & Medicine. 1990;1(4):247-59.

9.            Tomás IC, Limeres JP, Diz PD, Fernández JF, Vázquez EG. Extraoral etiology of halitosis. Medicina oral: organo oficial de la Sociedad Espanola de Medicina Oral y de la Academia Iberoamericana de Patologia y Medicina Bucal. 2001;6(1):40-7.

10.          Delanghe G, Bollen C, Feenstra L. Halitosis, foetor ex ore. Nederlands tijdschrift voor tandheelkunde. 1998;105(9):314-7.

11.          Yaegaki K, Coil JM. Clinical dilemmas posed by patients with psychosomatic halitosis. Quintessence international. 1999;30(5).

12.          Rosenberg M, Gelernter I, Barki M, Bar‐Ness R. Day‐long reduction of oral malodor by a two‐phase oil: water mouthrinse as compared to chlorhexidine and placebo rinses. Journal of periodontology. 1992;63(1):39-43.

13.          Rao AS, Kumar V. Halitosis: A mirror of systemic and oral health. IOSR-JDMS. 2013;4(3):7-12.

14.          Huang J, Li C-Y, Jiang J-H. Effects of fixed orthodontic brackets on oral malodor: a systematic review and meta-analysis according to the preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses guidelines. Medicine. 2018;97(14).

15.          Babacan H, Sokucu O, Marakoglu İ, Ozdemir H, Nalcaci R. Effect of fixed appliances on oral malodor. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2011;139(3):351-5.

16.          Sökücü O, Akpınar A, Özdemir H, Birlik M, Çalışır M. The effect of fixed appliances on oral malodor from beginning of treatment till 1 year. BMC oral health. 2016;16(1):14.

17.          Chang H, Walsh L, Freer T. Enamel demineralization during orthodontic treatment. Aetiology and prevention. Australian Dental Journal. 1997;42(5):322-7.

18.          Van Den Broek A, Feenstra L, De Baat C. A review of the current literature on management of halitosis. Oral diseases. 2008;14(1):30-9.

19.          Selting WJ, Bhaskar SN, Mueller RP. Water jet direction and periodontal pocket debridement. Journal of periodontology. 1972;43(9):569-72.

20.          Sharma NC, Lyle DM, Qaqish JG, Galustians J, Schuller R. Effect of a dental water jet with orthodontic tip on plaque and bleeding in adolescent patients with fixed orthodontic appliances. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2008;133(4):565-71.

21.          Marsh P. Dentifrices containing new agents for the control of plaque and gingivitis: microbiological aspects. Journal of clinical periodontology. 1991;18(6):462-7.

22.          Greenman J, lenton P, Seemann R, Nachnani S. organoleptic assessment of halitosis for dental professional-general recommendation. Journal of breath research. 2014;8(1):71

23.          Zurfluh MA, van Waes HJ, Filippi A. The influence of fixed orthodontic appliances on halitosis. Schweiz Monatsschr Zahnmed. 2013;123(12):1064-75.

24.          Rosenberg M, Septon I, Eli I, Bar-Ness R, Gelernter R,Brenner S et al. Halitosis measurement by an industrial sulphid monitor. Jornal of periodontology. 1991;62(8):487-9.

 25.         Newman MG, Takei H, Klokkevold PR, Carranza FA. Carranza's clinical periodontology: Elsevier health sciences; 2011.

 26.         Nassar PO,Bombardelli CG,Walker CS,Neves KV,Nishi RN,Bombonatti R,Nassar CA. Periodontal evaluation of different toothbrushing techniques in patients with fixed orthodontic appliances. Dental press j orthod. 2013;18(1):76-80

 27.          Pratibha PK,Bhat KM,Bhat GS. Oral malodor:a review of the literature. J Dent Hyg. 2006;80(3):8.

  28.         Silness J,Löe H. Periodontal disease in pregnancy II. Correlation between oral hygiene and periodontal condition. Acta odontologica scandinavica. 1964;22(1):121-135.

در بخش پریودونتولوژی دانشکده دندانپزشکی زاهدان، در سه زمان ( بلافاصله پس از شروع درمان ارتودنسی،4 هفته بعد و 3 ماه بعد از درمان ارتودنسی) فرم های مصاحبه به صورت کتبی توسط شرکت کنندگان در این مطالعه پر می شوند و ارزیابی هایی که مربوط به بوی دهان و شاخص های بهداشت دهان هستند توسط مجری طرح انجام خواهد شد.

احتیاج ندارد.

از مزایای استفاده از این دستگاه میتوان به:

1-کاهش پوسیدگی دندان ها

2-کاهش جرم دندان ها

3-کاهش بوی بد دهان

4-کاهش خونریزی از لثه

اشاره کرد.

تاکنون هیچ گونه عارضه جانبی مشاهده نشده است.

 جبران عوارض احتمالی روش تشخیصی یا درمانی جدید به عهده مجری یا مجریان طرح تحقیقاتی می باشد.

چنانچه در طرح تحقیقاتی اقدام تشخیصی یا درمانی انجام شود، هزینه به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

روش جایگزینی ندارد.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار می رسد و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

فرم ضمیمه شماره1

پرسشنامه دموگرافیک:

جهت ثبت اطلاعات فردی شامل سن، جنس، سطح تحصیلات، شغل و...(23).

فرم ضمیمه شماره2

مصاحبه (خودارزیابی):

که طی آن 5 سوال زیر از فرد پرسیده می شود:

- آیا متوجه مزه بدی در دهان خود شده اید؟                                               پاسخ: بله/ خیر

- آیا احساس خشکی دهان دارید؟                                                              پاسخ: بله/ خیر

- آیا شما (یا والدینتان) متوجه افزایش بوی بد دهانتان شده اید؟                   پاسخ: بله/ خیر   

- وقتی بهداشت دهان را رعایت می کنید، چقدر اعتماد به نفس دارید؟ 

 کاملا اعتماد به نفس دارم                    نسبتا اعتماد به نفس دارم                     اعتماد به نفس ندارم(23).