مقایسه دبری اکستروژن در سه سیستم فایل روتاری، Sp1 Gold، Superfile Denco، ProTaper Universal

تا کنون ابزار و روش های گوناگونی جهت آماده سازی کانال ارائه شده که هرکدام مزایا و معایب خود را داشته و تحقیق جهت انتخاب بهترین تکنیک و ابزار برای افزایش موفقیت درمان ضروری می باشد. یکی از مشکلاتی که ممکن است در طی روند درمان به وجود آید خروج موادی نظیر براده­های عاجی به بافت پالپی یا میکروارگانیسم ها و مواد نکروتیک از انتهای کانال است(2و1).

هر چند خروج دبری ها را می توان با کنترل مناسب طول کارکرد کاهش داد، اما همیشه به صورت بالقوه این امکان وجود دارد، که خود می تواند مشکلاتی را نظیر التهاب، درد، تأخیر در بهبود و فلیرآپ ایجاد نماید(4و3). بنابراین تکنیکی برای آماده سازی کانال قابل قبول تر است که میزان اکستروژن دبری کمتری داشته باشد(5).

تاکنون ابزار و روش های گوناگونی جهت آماده سازی کانال ارائه شده که هر یک مزایا و معایب خود را داشته و تحقیق جهت انتخاب بهترین تکنیک و ابزار برای افزایش موفقیت درمان ضروری می باشد(6).

مشاهدات متفاوتی در ارتباط با میزان اکستروژن دبری در آماده سازی کانالها با سیستمهای مختلف روتاری وجود دارد که با توجه به مطالعات مختلف نشان داده شده، آماده سازی کانال به وسیله سیستمهای روتاری سبب کاهش میزان اکستروژن اپیکالی دبری می شود(10-7). امروزه سیستم های روتاری با طراحی های مختلف و به شکل گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرند(11).

حرکت چرخشی روتاری با توجه به اینکه دبری ها را به داخل فلوت های وسیله گیر می اندازد، از فشردگی آنها در کانال ریشه جلوگیری کرده و دبری ها را به سمت اریفیس کانال هدایت می کند(12). اما سیستم های روتاری هم می توانند عامل اکستروژن آپیکالی دبری باشند(13).

در میزان اکستروژن دبری بین سیستم های مختلف روتاری تفاوت هایی وجود دارد که این تفاوتها را به تکنیک های مورد استفاده، طرح لبه برنده وسیله، مقطع عرضی، میزان تیپرینگ، انعطاف پذیری، نوع آلیاژ، تعداد فایل­های مورد استفاده، نوع حرکت و میزان برندگی آن نسبت می دهند(14).

فایل دستی طبق استاندارد ISO دارای تیپر 02/0 است. این فایل ها به دلیل حس لامسه ای که حین کار در درمانگر ایجاد می کنند باعث تشخیص مواردی که حتی ممکن است در رادیوگرافی قابل شناسایی نباشند می شوند. این موارد عبارتند از:کانال های انحنا دار یا C-shape، کانال های کلسیفیه، زاویه ی کانال ها و تشخیص آناتومی کانال. این خاصیت فایل های دستی سبب آن شده که جهت جلوگیری یا کاهش حوادث حین کار قبل از ابزار چرخنده به کار روند(15).

با توجه به مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم کشور، استفاده از وسایل و ابزارهای چینی رواج بیشتری پیدا کرده است. در این بین استفاده از فایل های چینی نیز گسترش یافته است. از جمله فایل های چینی موجود در بازار می توان به  Super file denco و Sp1 gold اشاره کرد.

سیستم پروتیپر به عنوان یکی از سیستم های روتاری است که در درمان های اندودنتیک و با نشان های تجاری متفاوت به کار می رود. این سیستم دارای 3 فایل شکل دهنده و 3 فایل تمام کننده می­باشد که به علت وجود سطح مقطع مثلثی و محدب تماس بین فایل و عاج کاهش یافته و این خصوصیت سبب عدم حذف بیش از حد عاج دیواره ها و تضعیف ریشه می شود(17و16). این فایلها به صورت Passive در مسیرکانال قرار داده شده و مسیر را طی می کنند(18). برای افزایش بهره وری و ایمنی فایلهای شکل دهنده (Shaping) این گروه را مانند برس مورد استفاده قرار داده و بصورت لترالی و انتخابی حذف عاج صورت می گیرد(19).

سیستم های مختلفی با نشان های تجاری مختلف و آلیاژهای گوناگون سیستم پروتیپر را تقلید کرده اند که در میان فایل های چینی می توان به سیستم Sp1 gold و Super file denco اشاره کرد.

Cakici و همکاران در سال 2016، میزان اکستروژن دبری را طی آماده سازی کانال با استفاده از سیستم­های protaper gold، protaper universal، protaper next و Reciproc بررسی کردند و نشان دادند که همه این سیستم ها دارای اکستروژن اپیکالی بودند، اگر چه سیستم های ProTaper Gold، ProTaper Next و Reciproc اکستروژن دبری کمتری نسبت به سیستم ProTaper Universal (Dentsply) داشتند(20).

با توجه به گسترش روز افزون سیستم های چینی در بازار هدف از انجام این مطالعه مقایسه دبری اکستروژن در سه فایل روتاری  Super file dencoو Sp1 gold و ProTaper Universal است، تا بتوان با انتخاب مناسب ترین فایل بهترین نتیجه را در درمان بیمار حاصل نمود.

1. میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده فایل Sp1 gold چقدر است؟
2. میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده فایل Superfile denco چقدر است؟
3. میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده فایل ProTaper Universal چقدر است؟

4. میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با فایل های فوق  با هم متفاوت است.

تعیین اکستروژن دبری ایجاد شده بوسیله ی سیستم های Super file denco و Sp1 gold و ProTaper Universal

1. تعیین میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده از فایل Sp1 gold
2. تعیین میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده از فایل Superfile denco
3. تعیین میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده از فایل ProTaper Universal
4. مقایسه میانگین وزن دبری اکسترود شده از کانال های آماده سازی شده با استفاده از فایلهای روتاری

سازمانها و مراکز بهداشتی و درمانی، دانشجویان و دندانپزشکان عمومی و متخصصین درمان ریشه

سیستم روتاری: شامل فایل های روتاری هستند که به صورت latch type  بر روی آنگل روتاری سوار شده و با سرعت خاص شروع به چرخش می کنند و برای تمیز کردن و شکل دادن کانال های ریشه استفاده می شوند(7).

دبری اکسترود شده (Debri extrusion): به خارج شدن مواد حاصل از آماده سازی کانال از انتهای آپیکالی ریشه گفته می شود(21).

:Root Canal therapy به دبریدمان و شکل دهی کامل کانال ریشه به منظور حذف کامل باکتری­ها و توکسین­ها و همچنین آبچوریشن مناسب جهت سلامت بافت­های کانال پری رادیکولار می گویند(22).

 مداخله ای تجربی

51 عدد دندان پرمولر مندیبل کشیده شده از مراجعه کنندگان به بخش جراحی دانشکده دندانپزشکی در سال 99-1398

معیارهای ورود به مطالعه:

1. یک ریشه، که یک کانال و یک آپیکال فورامن داشته باشند.
2. ریشه بطور کامل تشکیل شده باشد.
3. هیچ علائمی از تحلیل ریشه و کلسیفیکاسیون کانال نداشته باشند.
4. هیچ علائمی از پوسیدگی در ریشه دندان ها دیده نشود.
5. انحنای کانال دندانها (طبق روش اشنایدر) باید کمتر از 10 درجه باشد.
6. فاصله CEJ تا آپکس در تمام نمونه ها یکسان باشد.
7. عدم وجود ترک در دندان های مورد مطالعه.

با توجه به میانگین و واریانس میزان خروج دبریهای اپیکالی در حالت­های مختلف مطالعات قبلی، با در نظر گرفتن 05/0=α و 2/0=β و با فرمول حجم نمونه زیر تعداد نمونه لازم درهرگروه حداقل 17 برآورد شد(18=d).

غیر احتمالی در دسترس

فرم اطلاعاتی

ضمیمه شماره 1

تعدادی دندان پرمولر مندیبل کشیده شده انسانی دارای ریشه تکامل یافته، بدون پوسیدگی ریشه و دارای طول کارکرد برابر انتخاب می کنیم. جهت یکسان سازی شرایط، اندازه اولیه فورامن اپیکال دندانها باید مشابه 15k-file باشد. جهت یکسان سازی طول کارکرد نیز 15k-file وارد کانال میشود تا حدی که از فورامن اپیکال به کمترین میزان قابل مشاهده باشد. در این حالت یک میلیمتر کرونالی تر به عنوان حد اپیکالی کانال در نظر گرفته می شود و دندان ها به کمک هندپیس با جریان آب به نحوی تراش داده می شوند که طول کارکرد 15 میلی متر داشته باشند. دندان های دارای کانال کلسیفیه و یا دارای فورامن اپیکال بزرگ از مطالعه خارج می شوند. سپس دندان ها برای حذف بافت های پریودنتال اطراف به مدت 2 ساعت در محلول NaOCI 25.5% قرار می گیرند و برای ادامه مطالعه در محلول بافری فرمالین فسفات 10 درصد نگهداری می شوند. 51 دندان که شرایط فوق را داشته باشند به صورت تصادفی به سه گروه 17 تایی دسته بندی می شوند. از سیستم های چرخشی Sp1 Gold در گروه اول، Superfile Denco در گروه دوم و ProTaper Universal درگروه سوم استفاده خواهد شد. در فرآیند پاکسازی و شکل دهی کانالها فایلها طبق دستورالعمل سازنده تا طول کارکرد به آرامی وارد و سپس خارج می شوند ،کانالها تا فایل F2 آماده سازی می شوند و این فرآیند توسط تنها یک عمل کننده انجام خواهد شد. همچنین در هر گروه ابتدا از Orifice shaper مختص آن استفاده خواهد شد. هرگاه فایل ها جهت ورود به نیروی مضاعف نیاز داشته باشند، فایلها از کانال خارج می شوند و توسط گاز مرطوب پاکسازی می شوند. در این مطالعه جهت جمع آوری دبری از Eppendorf tubes استفاده خواهد شد. وزن اولیه هر تیوپ 3 مرتبه توسط Electronic Balance با دقتg  ^5-10 اندازه گیری می شود ومیانگین آنها به عنوان وزن اولیه تیوپ در نظر گرفته می شود. جهت جلوگیری از تأثیر گرد و خاک و پودر دستکش عمل کننده روی وزن تیوپ ها روی ویال پنی سیلین ثابت می شوند و اطراف آنها توسط فویل فلزی فلزی پوشانده می شود. پس از آماده سازی کانالها، دبری های چسبیده به سطح ریشه به کمک 1 ml آب مقطر شسته و جمع اوری میشود. سپس تیوپ ها به مدت 5 روز در دمای 40 درجه سانتیگراد قرار داده می شوند تا مواد شوینده تبخیر شود. جرم تیوب ها 3 بار توسط Electronic Balanc اندازه گیری می شود و میانگین انها محاسبه می شود. میانگین های اولیه از ثانویه کسر می شوند و جرم دبری های اپیکالی خارج شده حین آماده سازی حاصل می شود. حال این مقادیرمورد تحلیل قرار می گیرند.

   دانشجو باید بعد از آموزش کار با فایل روتاری اقدام به اندو دندان های کشیده شده کند.

ابتدا داده های گردآوری شده وارد نرم افزار آماری SPSS می شوند و آنالیزهای مقدماتی شامل بررسی کیفیت داده­ ها و شاخص های توصیفی اجرا می گردند. منظور از کیفیت، بررسی صحت و دقت داده­ ها می باشد. برای خلاصه سازی اطلاعات، جداول توزیع فراوانی ونمودارهای متداول آماری (میله ای، دایره ای، جعبه ای، هیستوگرام و ...) ترسیم خواهند شد. همچنین شاخص های آماری (میانگین، انحراف معیار و ...) محاسبه می گردند. در نهایت برای مقایسه متوسط دبری اکسترود شده با سه روش مورد مطالعه، درصورت برقراری مفروضات، ازروش تحلیل واریانس یکطرفه استفاده خواهد شد. در صورت عدم برقراری مفروضات، از آزمونهای جایگزین ناپارامتری مانندکروسکال - والیس استفاده خواهد شد. در صورت معنادار شدن تفاوت بین گروهها، آزمون­های تعقیبی برای بررسی تفاوت دو به دوی گروه­ ها بکار برده می شوند. در تمام آزمون ها، سطح معناداری آماری برابر با 5 درصد درنظر گرفته خواهد شد.

مقایسه میانگین وزن دبری در سه سیستم  فایل روتاری Super file denco و Sp1 gold و ProTaper Universal

pvalue های حاصل از آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه دو به دوی گروه­ها

بر اساس  دفترچه راهنمای پژوهش اخلاقی  بافت و عضو  لذا برطبق آن کدهای 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9، 10 و 11 از راهنمای عمومی لازم است که در پژوهش رعایت شوند.

و همچنین براساس دفترچه آزمودنی انسانی کد های  1، 4، 5، 9، 10، 11، 13، 14، 18، 28، 29، 30 و 31 رعایت شده است.

  یافتن دندان هایی با ویژگی های یکسان و همچنین شکستن فایل ها از جمله محدودیت های طرح می باشد که میتوان دندان هایی با ویژگی های نزدیک به هم را انتخاب کرد نه لزوما ویژگی های یکسان و همچنین در شکستن فایل ها دندان را میتوان جایگزین کرد.

اکستروژن دبری،اینسترومنت روتاری، درمان کانال ریشه

Debri extrusion, rotary instrument, Root Canal therapy

1. Cakici F, Cakici EB, Küçükekenci FF, Uygun AD, Arslan H. Apically extruded debris during root canal preparation using ProTaper Gold, ProTaper Universal, ProTaper Next, and RECIPROC instruments. The International journal of artificial organs 2016; 39(3): 128-131.

2. Hussein M, Al-zaka M. Quantitative evaluation of the amount of apically extruded debris using 3 different rotary instrumentation systems. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology 2014; 11(1): 1-9.

3. Huang X, Ling J, Wei X, Gu L. Quantitative evaluation of debris extruded apically by using ProTaper Universal Tulsa rotary system in endodontic retreatment. Journal of endodontics 2007; 33(9): 1102-5.

4. Seltzer S, Naidorf IJ. Flare-ups in endodontics: I. Etiological factors. Journal of Endodontics 1985; 11(11): 472-8.

5. Adl A, Sahebi S, Moazami F, Niknam M, Comparison of apical debris extrusion using a conventional and two rotary techniques. IEJ 2009; 4(4): 135-138.

6. Kustarci A, Akpinar KE, Sumer Z, Er K, Bek B. Apical extrusion of intracanal bacteria following use of various instrumentation techniques. Int Endod J 2008; 41(12): 1066-1071.

7. Tanalp J, Kaptan F, Sert S, Kayahan B, Bayirl G. Quantitative evaluation of the amount of apically extruded debris using 3 different rotary instrumentation systems. Oral surgery, oral medicine, oral pathology, oral radiology, and endodontics 2006; 101(2): 250-7.

8. Bidar M, Rastegar AF, Ghaziani P, Namazikhah MS. Evaluation of apically extruded debris in conventional and rotary instrumentation techniques. J Calif Dent Assoc. 2004 Sep; 32(9): 665-671.

9. Jodway B, Hulsmann M, A comparative study of root canal preparation with NiTi-TEE and K3 rotary Ni-Ti instruments. Int Endod J 2006; 39(1): 71-80.

10. Leonardi LE, Atlas DM, Raiden G. Apical extrusion of debris by manual and mechanical instrumentation. Braz Dent J 2007; 18(1): 16-9.

11. Pinky K, Arathi R, Ethel S, Ramya S, Baranya-Shrikrishna S. Evaluation of conventional, protaper hand and protaper rotary instrumentation system for apical extrusion of debris, irrigants and bacteria- An in vitro randomized trial.

12. Beeson TJ, Hartwell GR, Thornton JD, Gunsolley JC. Comparison of debris extruded apically in straight canals: conventional filing versus profile 04 Taper series 29. Journal of endodontics 1998; 24(1): 18-22.

13. Radeva EN, Vassileva RI. Comparative Omparative Study of Apically Extruded Debris and Irrigant After using two Rotary Systems (K3, RaCe). Journal of IMAB-Annual Proceeding Scientific Papers 2014; 20(1): 459-463.

14. Luisi SB, Zottis AC, Piffer CS, Vanzin AC, Ligabue RA. Apical extrusion of debris after hand, engine-driven reciprocating and continuous preparation. Revista Odonto Ciência 2010; 25(3): 288-91.

15. GR Young, P Parashos, H Messer. The principles of techniques for cleaning root canals. Australian Dental Journal Supplement 2007; 52: (1): 52-63.

16. Surakanti JR, Venkata RC, Vemisetty HK, Dandolu RK, Jaya NK. Thota S. Comparative evaluation of apically extruded debris during root canal preparation using ProTaper Hyflex and Waveone™ rotary systems. Journal of conservative dentistry: JCD 2014; 17(2): 129.

17. Koçak S, Koçak MM, Sağlam BC, Türker SA, Sağsen B, Er Ö. Apical extrusion of debris using self-adjusting file, reciprocating single-file, and 2 rotary instrumentation systems. Journal of Endodontics 2013; 39(10): 1278-80.

18. Berutti E, Negro AR, Lendini M, Pasqualini D. Influence of manual preflaring and torque on the failure rate of ProTaper rotary instruments. Journal of Endodontics 2004; 30(4): 228-30.

19. Berutti E, Chiandussi G, Gaviglio I, Ibba A. Comparative analysis of torsional and bending stresses in two mathematical models of nickel-titanium rotary instruments: ProTaper versus ProFile. Journal of Endodontics 2003; 29(1):15-9.

20. Cakici F, Cakici EB, Küçükekenci FF, Uygun AD, Arslan H. Apically extruded debris during root canal preparation using ProTaper Gold, ProTaper Universal, ProTaper Next, and RECIPROC instruments. The International journal of artificial organs 2016; 39(3): 128-131.

21. Bidar M, Rastegar AF, Ghaziani P, Namazikhah MS. Evaluation of apically extruded debris in conventional and rotary instrumentation techniques. J Calif Dent Assoc 2004; 32(9): 665-671.

22. Leonardi LE, Atlas DM, Raiden G. Apical extrusion of debris by manual and mechanical instrumentation. Braz Dent J 2007; 18(1): 16-9.

23. Myers GL, Montgomery S. A comparison of weights of debris extruded apically by conventional filing and Canal Master techniques. Journal of endodontics 1991; 17(6): 275-9.

ارزیابی اکستروژن آپیکالی دبری حین درمان ریشه توسط نشان های تجاری متفاوت در سه سیستم فایل روتاری , Protaper Universal ,Superfile Denco ,Sp1 Gold

ندارد.

میزان دبری آپیکالی اکسترود شده هر چقدر کمتر باشد بر سلامت بیمار بعد از کار اثر بهتری خواهد داشت.

ندارد.

ندارد.

کلیه ی هزینه های این تحقیق بر عهده مجری طرح خواهد بود و داوطلب هیچ گونه هزینه ای پرداخت نخواهد کرد.

ندارد.

نتایج معاینات انجام شده به اطلاع شما خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری شما در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت شما در این مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهید بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمانکه مایل باشید بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوید.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری طرح یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشتم.

فرم اطلاعاتی

ضمیمه شماره 1: فرم ثبت اطلاعات