ارزیابی اثربخشی دهانشویه حاوی فرمولاسیون عصاره پوست میوه انار در درمان بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده

استوماتیت آفتی عود کننده Recurrent aphthous stomatitis) ( یکی از شایع ترین اختلالات مخاطی دهان می باشد که شیوع آن در جمعیت عمومی از 5 تا 50 درصد (با میانگین 20 درصد )متفاوت است.¹ استوماتیت آفتی  عودکننده دهان شایعترین بیماری مخاط دهان می باشد  که با تشکیل زخم های دردناک عود کننده متعدد یا منفرد در مخاط دهان مشخص می شود .²

مشخصه بیماری بروز زخم های منفرد یا متعدد,کم عمق و دردناک است که غالبا مخاط غیرکراتینیزه دهان را درگیر می کنند.³

زخم های ناشی از بیماری استوماتیت آفتی  عودکننده می توانند با غذا خوردن و صحبت کردن  تداخل داشته و درد و ناراحتی قابل توجهی ایجاد کنند.⁴

علائم بالینی آفت به سه دسته: زخم های افتی مینور، ماژورو هرپتی فرم تقسیم می شود.⁵

این عارضه مولتی فاکتوریال بوده و فاکتورهایی مثل مانند ژنتیک ،اختلالات ایمونولوژیک ،عوامل هماتولوژیک آنمی فقر آهن،نوتروپنی،کمبود فولیک اسید ،vitamin B12و  نقص در جذب انتخابی vitamin B12) ،افزایش حساسیت غذایی و حتی عوامل روانی مانند اضطراب و استرس نیز در بروز آن نقش دارد.^1و6و7 سابقه خانوادگی  در 40% بیماران مثبت است. مطالعات نشان داده اند  که در موقعیتهای استرس زا تناوب و شدت زخمهای آفتی دهان افزایش می یابد.  ^1،8

آفت بیماری عود کننده و دردناک در مخاط دهان که علی رغم اندازه کوچک می تواند  بسیار دردناک و آزار دهنده باشد.برای آفت درمان قطعی وجود ندارد و درمان های معمول عمدتا بر کنترل درد استوار است.³

تا زمانی که اتیولوژی زخم های آفتی مشخص شود،همه ی اقدامات درمانی با هدف تسکین علائم انجام میگیرد.

اقدامات درمانی موضعی باید به دلیل کمتر بودن خطر عوارض جانبی سیستمیک،به عنوان خط اول درمان موردتوجه قرار گیرند.⁹

درمانهای موجود برای آفت شامل  درمان های موضعی و سیستمیک  می باشد .درمانهای موضعی که اولین خط درمان آفت محسوب می شوند شامل مواد محافظ مانند Orabase،Zilactin،بی حس کننده موضعی،استروییدهای موضعی و تتراسایکلین هستند.

در صورت عدم پاسخ به درمانهای موضعی در مبتلایان به آفت ماژور یا موارد شدید آفت مینور درمانهای سیستمیک همچون کلشی سین،پنتوکسی فیلین،داپسون ،استرویید سیستمیک (در کوتاه مدت) و...کاربرد دارد که دارای عوارض جانبی شدید می باشد.¹⁰

برخی از داروهای گیاهی نیز می تواند برای درمان استوماتیت افتی عود کننده تاثیر گذار باشد . امروزه بیماران بدلیل عوارض بالای داروهای شیمیایی به طب سنتی روی آورده اند و تمایل بیشتری به مصرف داروهای گیاهی دارند.

 گیاه انار  می تواند با دارا بود اثرات فارماکولوژیکی و درمانی خود، تاثیری بسزایی در رفع و بهبود  بیماری های التهابی دهان  داشته باشد. انار با نام علمی Punica granatum متعلق به خانواده punicaceae و از درختان میوه ای بومی ایران است.تمام بخشهای میوه این گیاه(دانه،پوست و..)فاقد خواص توکسیک بر روی سلولهای انسان می باشد و اثر سویی روی سلول نمی گذارد. ¹¹ پوست میوه آن دارای 25 تا 28 درصد تانن می باشد. تانن اصلی ترین ترکیب موجود در فرآورده های بدست آمده از انار، بویژه در پوست میوه، می باشد که عامل اثرات درمانی آن است.¹² در طب سنتی اسلامی از این گیاه به عنوان کرم کش و آمیب کش استفاده می شده است. همچنین از اثر بخش بودن این گیاه به عنوان یک عامل تقویت کننده لثه، استحکام بخشیدن به دندان، ضد برفک دهان، درمان خونریزی های گلو و زخم های روده و معده سودمند نام برده شده است. علاوه بر آن، این گیاه دارای خواص آنتی اکسیدانی، ضد سرطان، ضد التهاب بوده ¹³ و باعث التیام جراحات و زخم های کهنه یا زخم های ناشی از جراحی ها نیز می شود. انار را به عنوان یک ضد التهاب معده در طب سنتی اسلامی و ایرانی ذکر می کنند.¹².

نتایج حاصل از  مطالعه ای که Sehuburt و همکاران انجام داده اند، حاکی از آن است که ترکیبات موجود در این گیاه می تواند سیکلواکسیژناز نوع 1و 2 و آنزیم لیپو اکسیژناز را  مهار کند.¹³ به همین خاطر غلظت پروستاگلاندین ها در داخل سلول کاهش می یابد.¹⁴. این اثرات عمدتا به علت فلاوونوئید های موجود در این گیاه می باشد¹⁵. این فلاوونوئید های موجود در این گیاه توانایی مهار درد و آنزیم های تولید کننده مدیاتور های التهابی را دارند و از این طریق نیز اثرات ضد التهابی خود را اعمال می کنند .¹⁶ در مطالعات دیگری نشان داده شده است که عصاره این گیاه می تواند سیستم ایمنی به ویژه ماکروفاژها و لنفوسیت های B و T را تنظیم کرده و اثرات ضد التهابی از خود نشان دهد. از طرف دیگر،  اینترلوکین -1 بتا را کاهش داده  و در نهایت منجر به کاهش پروستاگلاندین E2 نیز می گردد. ^17،18عصاره آبی، اتانولی و متانولی پوست میوه انار حاوی خواص آنتی اکسیدانی بسیار قوی هستند.¹⁹ به طوری که در مطالعه ای نشان داده شد که در صورت استفاده از دهانشویه عصاره این گیاه، به طور معنا داری سبب افزایش فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان سرولوپلاسمین در بزاق بیماران شده و ظرفیت ضد رادیکال آزاد را افزایش می دهد .²⁰ در میان پوست، پالپ و دانه از 28 نوع میوه انار، پوست میوه انار بیشترین میزان آنتی اکسیدان را دارا می باشد.²¹

-مطالعه Tavangarو همکاران (2019) در ایران با موضوع مقایسه اثر ژل Punicagranatumو خمیر سه گانه دهانی روی استوماتیت آفتی راجعه انجام گرفت.در این مطالعه کارازمایی بالینی دو سوکور,60 بیمار با آفت مینور وارد شدند که هیچ بیماری سیستمیکی نداشته و تحت هیچگونه درمان دارویی نبودند.بیماران به صورت تصادفی با ژل Punicaوخمیر سه گانه وپلاسبو تحت درمان قرار گرفتند.زمان برطرف شدن درد و بهبودی کامل و درجه درد در هر بیمار ارزیابی شد.

نتایج این مطالعه نشان داد که زمان برطرف شدن درد در گروهی که  Punicagranatumمصرف کرده بودند کوتاهتر از گروه پلاسبو بود وهمچنین زمان بهبودی زخم ها در گروه Punicagranatum به طور معنی داری کوتاهتر از دو گروه دیگر بود.

از این رو نتیجه گیری شد که ژلPunicagranatumیک اثر موفق در کنترل و درمان استوماتیت آفتی راجعه دارد که می تواند به عنوان یک درمان مقرون به صرفه مورد توجه قرار گیرد. همچنین طی این مطالعه مشخص شد ژل حاوی عصاره پوست انار خاصیت دارویی دارد و فاقد خواص توکسیک بر روی سلولهای بدن می باشد.²²

Ghalayani  و همکاران (2014) طی مطالعه ای تاثیر ژل انار را روی 40 بیمار مبتلا به آفت بررسی کردند و مشاهده نمودند میزان درد و دوره بهبودی در افرادی که ژل را دریافت کردند به طور بارز کاهش می یابد.²³

با توجه به مطالعات و اینکه تا کنون درمان اختصاصی برای افت ارائه نشده،درمان های موضعی به علت ریسک کمتر عوارض جانبی باید نسبت به درمان های سیستمیک،به عنوان خط اول درمان مورد توجه قرار می گیرند.

با توجه به مطالعات بالینی محدود انجام شده پیرامون گیاهان دارویی موثر در  بیماری آفت و عوارض جانبی دهانشویه های شیمیایی و تمایل بالای بیماران برای استفاده از دارو های گیاهی، امید است دهانشویه حاوی عصاره پوست میوه انار بتواند در درمان آفت موثر واقع گردد و مطالعه حاضر بدین منظور طراحی گردیده است.

1. دهانشویه حاوی پوست انار در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل مثبت ،پلاسبو  در کاهش درد ناشی از زخم های آفتی مینورعود کننده در طی روزهای مختلف موثرتر است

2.دهانشویه حاوی پوست انار در گروه مداخله نسبت به گروههای  کنترل مثبت ،پلاسبو  در کاهش  دوره بهبودی زخم  افتی مینور موثر تر است.

3. دهانشویه حاوی پوست انار در گروه مداخله نسبت به گروه های کنترل مثبت ،پلاسبودر کاهش  زمان  بی دردی ضایعه افتی مینور موثر تر است.  

تعیین تاثیر دهانشویه حاوی عصاره پوست میوه انار در درمان آفت مینور دهان

1.مقایسه تاثیر دهانشویه حاوی پوست انار بر کاهش درد ناشی از زخم های افتی مینور عود کننده در گروه مداخله با گروه های مورد مطالعه طی روزهای مختلف درمان

2.مقایسه تاثیر دهانشویه حاوی پوست انار بر کاهش زمان بهبودی ضایعات ناشی از زخم های افتی مینور عود کننده در گروه مداخله با گروه های مورد مطالعه پس از درمان

4- مقایسه تاثیر دهانشویه حاوی پوست انار برکاهش دوره  بی دردی ضایعات ناشی از زخم های افتی مینور عود کننده در گروه مداخله با گروههای مورد مطالعه پس از درمان

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

استوماتیت آفتی عود کننده /Recurrent aphtous stomatitis  : شایعترین بیماری مخاط دهان می باشد  که با تشکیل زخم های دردناک عود کننده متعدد یا منفرد در مخاط دهان مشخص می شود .سه نوع مینور (زخم مدور با حاشیه اریتماتوز زیر 1 سانتی متر )ماژور(قطر زخم بیش از 1 سانتی متر و پس از بهبودی اسکار بجای می گذارد ) و هرپتی فرم طبقه بندی می شود و فرم مینور شایعترین فرم می باشد.1

pomegranate skin:پوست میوه انار دارای 25 تا 28 درصد تانن می باشد. تانن اصلی ترین ترکیب موجود در فرآورده های بدست آمده از انار، بویژه در پوست میوه، می باشد که عامل اثرات درمانی آن است .¹³

کارآزمایی بالینی سه سوکور  

جامعه مورد مطالعه:

افراد مراجعه کننده به کلینیک دندانپزشکی دانشکده دندانپزشکی زاهدان

معیار های ورود:

وجود 1-5زخم آفتی  کمتر از 24ساعت که سایز آن بزرگتر از 5 میلی متر نباشد(در صورتیکه وجود بیش از یک زخم  میانگین قطر همه زخم ها ملاک خواهد بود)،.وجود درد در ناحیه مبتلا. سن بالای 18 سال. عدم وجود تاریخچه افزایش حساسیت دارویی ،عدم بارداری و شیردهی ،عدم سابقه ابتلا به بیماری سیستمیک،عدم  استفاده از دارو های ضد التهاب غیر استروییدی یا آنتی هیستامین های دهانی یک ماه قبل از ورود به مطالعه ،عدم درمان با استرویید های سیستمیک یا سرکوب گر سیستم ایمنی یک ماه قبل از ورود به مطالعه درمان زخم ها با هر دارویی قبل از ورود به مطالعه،عدم درمان با آنتی بیوتیک های سیستمیک 2هفته قبل از ورود به مطالعه ،عدم وجود زخم های آفتی مجاور ترومای ناشی از  لبه تیز دندان ,ترمیم شکسته,اپلاینس ارتودنسی یا پروتز پارسیل

بر اساس مطالعه,et al  Tavangar(22) ، در ابتدای مطالعه رتبه ADAS-cog 8/1± 1/25 و در انتهای مطالعه 5/1 ± 9/21  و با مقدار  d=2 تعداد حجم نمونه در هر گروه 13 نفر براورد شد. با توجه به طولی بودن مطالعه و احتمال ریزش حداقل حجم نمونه در هر گروه  20 نفر در نظر گرفته شد

روش نمونه گیری:

آسان و در دسترس با درنظر گرفتن معیارهای ورود

جهت تخصیص تصادفی از روش simple random Allocation استفاده خواهد شد

روش و ابزار جمع آوری داده ها: بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان پس از انجام معاینه بالینی اولیه و در صورت تمایل بعد از پرکردن فرم رضایت آگاهانه (ضمیمه شماره 2) و  پرسشنامه(ضمیمه شماره 1) وارد مطالعه خواهندشد.

معاینه و تکمیل پرسشنامه

روش اجرا:

این مطالعه کارآزمایی بالینی  بر روی داوطلبین  مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان انجام خواهدگرفت .در ابتدا پوست میوه انار تهیه گردیده و سپس کاملا خرد و توسط آب جوشیده شده، عصاره آن را بدست می آوریم. سپس با ساخت محلول های 1% برای دهانشویه، توسط حلال آب ایجاد می کنیم. از کمک حلال گلیسرین، محافظ سدیم بنزات، شیرین کننده ساکرالوز و اسانس انار نیز برای افزیش پایداری و مطلوبیت دهانشویه بهره می بریم. محلول دارونما دهانشویه نیزحاوی آب، گلیسرین، سدیم بنزوات، ساکرالوز و اسانس انار بوده و فاقد بخش دارویی می باشد.

 تاریخچه ای مبنی بر عدم ابتلا به بیماری سیستمیک، عدم استعمال دخانیات و مصرف هر گونه داروی سیستمیک بویژه  مصرف اخیر کورتیکواستروییدها و... ونیز سابقه حداقل 3 بار بروز این زخم ها در سال از بیمار گرفته می شود و پرسشنامه برای فرد تکمیل می گردد(ضمیمه شماره 1)..همچنین فرم رضایت آگاهانه (ضمیمه شماره 2) برای افراد تکمیل می گرددافراد مورد مطالعه از لحاظ سن و جنس یکسان و به طور تصا دفی به دو گروه تقسیم می شوند.در گروه اول بیماران دهانشویه حاوی عصاره پوست انار را دریافت میکنند و از بیماران در خواست می گردد دارو را چهار بار در روز (یک ساعت قبل از غذا و بیست دقیقه قبل از خواب)به  پنج روز استفاده نمایند وتا یک ساعت بعد از استفاده از دارو از خوردن و آشامیدن اجتناب ورزند.

در گروه دوم داروی کوتیکواسترویید موضعی تجویز می گردد( دفعات مصرف روزانه مشابه گروه اول)

در گروه سوم دهانشویه حاوی آب تجویز می شود ( دفعات مصرف روزانه مشابه گروه اول) .به جهت blind بودن بیمار و فرد پیگیری کننده درمان و آنالیزور ,دهانشویه  مورد نظر بدون برچسب مشخصات توسط محقق در دسترس بیمار قرار می گیرد.

سپس بیماران جهت ارزیابی تاثیر درمان ها از نظر شدت درد و مدت زمان بهبودی زخم بررسی می شوند.ارزیابی ها در روز های صفر ،دوم و هفتم پس از شروع درمان انجام می شود.میزان درد ضایعه بر اساس VAS(شماره صفر بدون درد و شماره 10 شدیدترین دردی که بیمار تجربه کرده است)مشخص می شود..میزان بهبودی بر اساس مدت زمان التیام کامل ضایعه در نظر گرفته می شود

سپس بیماران جهت ارزیابی تاثیر درمان ها از نظر شدت درد و اندازه زخم بررسی می شوند.ارزیابی ها در روز های صفر،دوم,هفتم پس از شروع درمان انجام می شود.میزان درد ضایعه بر اساس VAS(شماره صفر بدون درد و شماره 10 شدیدترین دردی که بیمار تجربه کرده است)مشخص می شود.

بیمار در وضعیت نشسته روی صندلی دندان پزشکی و تحت نور یونیت قرار گرفته و ابعاد زخم با استفاده از پروب پریودنتال محاسبه می شود. Efficacy index(EI)براساس بهبودی در سایز زخم و میزان درد از طریق فرمول: *100% [V2 orV7_V0)/V0)]EI=     V0 اطلاعات مربوط به baseline وV2-V7 اطلاعات مربوط به روز های دوم,هفتم می باشد.

جهت بررسی EI از معیار های تعریف شده زیر استفاده می شود .بهبودی کامل:100=EI،بهبودی قابل توجه:100≥EI>70 ،بهبودی متوسط:70>EI≥30 ،عدم بهبودی:30>EI  

همچنین مدت زمان فاقد درد شدن ضایعه و  التیام زخم و بهبودی کامل نیز در پرسشنامه قید می گردد.

برای توصیف داده ها از جداول آماری و شاخصهای مرکزی و پراکندگی استفاده خواهد شد. برای تحلیل داده ها  در صورت نرمال بودن توزیع داده ها از تست آماری آنالیزتی تست و anova و در صورت غیر نرمال بودن داده ها از تست آماری  من ویتنی برای آنالیز آماری در گروه های مختلف استفاده می شود. کلیه داده های کمی در صورت نرمال بودن به صورت میانگین ± انحراف معیار ذکر می شوند و اختلاف معنی دار با0.05  <  pدر نظر گرفته می شود.  داده ها در در نرم افزار Spss.19 با سطح معنی داری 05/0 تحلیل خواهد شد.  

مقایسه شاخصهای بیماری آفت در گروه مداخله و پلاسبو در افراد مورد مطالعه در روزهای مختلف درمان

تمام افراد گروه مورد در جریان مطالعه قرار می گیرند و از بیماران جهت شرکت در پروژه رضایتنامه کتبی گرفته می شود.

در این مطالعه کدهای اخلاقی بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دفترچه آزمودنی انسانی (کد شماره 7، 13، 15، 16، 17، 18 19 و 20 , 23 , 25, 27 , 28) و دفترچه کارآزمایی بالینی فصل اولارزیابی سود و زیان (کد1-19)فصل دوم  رضایت آگاهانه ( کدهای کارآزمایی بالینی شماره 1 تا 17) و فصل چهارم پرداخت غرامت (کد 1-5)بهشرح ذیل مورد استفاده قرار می گیرد.

کدهای راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی

 ٧. نحوه گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی وغیر مادی تمامی افراد و مربوط به تحقیق باشد از جمله خود محقق یا محققان افراد مورد بررسی و مؤسسه تحقیق کننده. ١٣. تحقیق بر روی انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که مزایای بیشتری از خطرات بالقوه تحقیق  باشد. داوری این امر بر عهده کمیته اخلاق در تحقیقات پزشکی می باشد که با کمک نظارت متخصصین مربوطه به نتیجه در این بابت می رسد.

15. قراردادن فرد مورد بررسی در معرض خطر یا زیان و به خاطر سرعت، سهولت کار، راحتی محقق، هزینه پائین تر و یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه توجیه پذیر نمی باشد. ١٦. هنگامی که پژوهشی نمونه مورد بررسی خود را در معرضم خطرات بالقوه قرار بدهد و افراد حالضر در این نمونه از طبقات خود کاملا آگاه می باشند. اقتصادی - اجتماعی پایین و یا کم سوادتر جامعه هستند، کمیته ذیربط باید اطمینان حاصل کند که این افراد از تبعات کار ١٧. محقق مسئول حفظ اسرار شرکت کنندگان و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن می باشد. اگر مانعی در راه انجام این کار موجود است، شرکت کننده باید توسط محقق از این امر مطلع شود.

18. در تحقیقاتی که فرد مورد بررسی از ماهیت دارویی که برای وی تجویز شده بی اطلاع است، محقق باید تدابیر لازم جهت کمک رسانی به فرد مورد بررسی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند. ١٩. هر نوع آسیب ناشی از شرکت در تحقیق باید طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. ٢٠. روش تحقیق نباید با عر ف جامعه در تناقض باشد

23-در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

25-ژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کدهای کارازمایی بالینی

فصل اول: ارزیابی سود و زیان

1. کارآزمایی‌های بالینی باید کاملاً در چارچوب یک طرح‌نامه و دستورالعمل مکتوب طراحی و اجرا شوند. طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی باید دربردارنده‌ی بخش ملاحظات اخلاقی، هم‌چنین اطلاعات مربوط به بودجه‌ی پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفه‌ای، بیان هرگونه تعارض منافع احتمالی و تمهیدات مورد نظر برای ترغیب مشارکت افراد در مطالعه باشد.
2. شروع اجرای کارآزمایی منوط به بررسی و تأیید طرح‌نامه و دستورالعمل آن توسط کمیته‌ی اخلاق در پژوهش است. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق پایش کارآزمایی‌های در حال اجرا را دارد. پژوهشگر موظف است که اطلاعات مورد نیاز برای پایش را در اختیار کمیته قرار دهد.
3. پژوهشگر موظف است که در طول اجرای پژوهش، هرگونه حادثه یا عارضه‌ی نامطلوب جدی قابل انتساب به پژوهش را در اولین زمان ممکن، به کمیته‌ی اخلاق در پژوهش و سایر مراجع قانونی ذی‌ربط گزارش دهد.
4. کمیته‌ی اخلاق مسؤولیت دایمی نظارت بر اجرای اخلاقی پژوهش را بر عهده دارد، لذا پژوهشگر ارشد باید این کمیته را در مورد تمامی تغییرات دستورالعمل مطالعه و هر حادثه‌ی نامناسب جدی در طول مطالعه آگاه سازد. هم‌چنین، هر اطلاعات جدیدی که ممکن است امنیت آزمودنی یا اجرای مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد را باید به اطلاع این کمیته برساند.
5. کارآزمایی بالینی باید تنها توسط افراد دارای مجوز حرفه‌ای مرتبط و ذی‌صلاح از نظر علمی انجام گیرد.
6. انجام کارآزمایی بالینی تنها زمانی قابل توجیه‌ است که جامعه‌ای که افراد تحت مطالعه به آن تعلق دارند بتوانند از نتایج آن پژوهش سود ببرند.
7. تمامی اقدامات احتیاطی لازم جهت حفظ حریم خصوصی آزمودنی‌‌ها، محرمانه ماندن اطلاعات مربوط به ایشان و هم‌چنین کاهش تأثیر نامطلوب مطالعه بر سلامت جسمی و روانی آزمودنی‌ها باید به‌عمل آید.
8. در مرحله‌ی طراحی مطالعه، باید نحوه‌ی پی‌گیری آزمودنی‌ها پس از اتمام مطالعه تعیین شود و در صورت لزوم، برای دسترسی آن‌ها به بهترین روش پیش‌گیری، تشخیص، درمان یا سایر مراقبت‌های مناسب، تمهیدات لازم درنظر گرفته شود. دسترسی لزوماً به معنی فراهم آوردن خدمات رایگان نیست.
9. در صورت وقوع عوارض یا حوادث نامطلوب قابل انتساب به پژوهش، در حین و پس از مطالعه، پژوهشگر باید اقدامات درمانی و مراقبتی مناسب را برای آزمودنی، بدون تحمیل هزینه به وی، فراهم آورد. تمهیدات مالی برای انجام این تعهد، نظیر بیمه کردن پژوهش، باید در هنگام طراحی مطالعه در نظر گرفته شده باشد.
10. اگر در حین یا بعد از انجام پژوهش، وجود بیماری یا وضعیت مرتبط با سلامت خاصی در آزمودنی تشخیص داده شد، پژوهشگر یا مؤسسه‌ی حامی باید در صورت آزمودنی، وی را از این موضوع آگاه کند.
11. پژوهشگرموظف است که در صورت رضایت آزمودنی، شرکت او در کارآزمایی را به اطلاع پزشک خانواده‌ی وی برساند.
12. کلیه‌ی اطلاعات کارآزمایی بالینی باید به‌گونه‌ای ثبت، به‌کارگیری و ذخیره شود که امکان شناسایی، گزارش و تفسیر دقیق آن‌ها فراهم باشد.
13. هرگونه پرداخت مالی به آزمودنی باید تنها در محدوده‌ی بازپرداخت هزینه‌های تحمیل‌شده به وی در اثر شرکت در پژوهش و قدردانی از او باشد. باید از هرگونه پرداخت غیرمتعارف - که احتمال داشته باشد که آزادی فرد برای قبول یا تداوم مشارکت در پژوهش را خدشه‌دار کند - خودداری شود.
14. مطالعات دوسوکور باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در صورت وقوع عارضه‌ای برای هرکدام از آزمودنی‌ها که شکستن کد را ایجاب کند، فردی که امکان شکستن کد را برای آن آزمودنی دارد و نحوه‌ی انجام این کار مشخص باشد. جزئیات این موضوع باید در دستورالعمل کارآزمایی آورده شود.
15. هیچ مداخله‌ای که هنوز بر اساس پزشکی مبتنی بر شواهد تأیید نشده است، نباید به دلایلی نظیر گیاهی یا سنتی بودن از طی تمامی مراحل استاندارد آزمون و کارآزمایی مستثنی شمرده شود.
16. چنان‌چه برای یک کارآزمایی بالینی فاز یک، آزمودنی زن مورد نیاز باشد، باید این افراد در سن باروری نباشند یا از روش‌های قطعی پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
17. در کارآزمایی‌های با پرتوتابی، نوع و دوز مداخله باید به تأیید کمیته‌ی اخلاق رسیده باشد. این تأییدیه نیز باید بر اساس نظر مشورتی تخصصی باشد.
18. داوطلبان سالم در کارآزمایی‌های با پرتوتابی باید بیش از ۵۰ سال سن داشته باشند. در صورتی می‌توان از افراد با سن کم‌تر استفاده کرد که مطالعه مربوط به گروه سنی ایشان باشد. تعداد شرکت‌کنندگان باید در حداقل تعداد ممکن با توجه به هدف مطالعه و دقت مورد نیاز انتخاب شود.
19. در صورتی‌که مداخله‌ی دارویی در مطالعه مد نظر باشد و داروی مورد نظر در فهرست دارویی کشور وجود نداشته یا به ثبت نرسیده باشد، فرایند صدور مجوز انجام مطالعه‌ی بالینی و هم‌چنین واردات و ترخیص داروی تحقیقاتی مورد استفاده در کارآزمایی بالینی تابع مقررات و ضوابط مربوطه و به‌عهده‌ی سازمان غذا و دارو است.

فصل دوم رضایت آگاهانه

1.طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی همیشه باید شامل بخش ملاحظات اخلاقی آن مطالعه باشد ٢. باید امکان دسترسی مراجع ذی صلاح به طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی فراهم باشد. ٣. مطالعات بر روی نمونه های انسانی باید تنها توسط افراد ذیصلاح علمی انجام گردد. در مورد کارآزمایی بالینی بر روی روشهای درمانی، تشخیصی و پیشگیری بیماریها، تنها پزشکان با مجوز طبابت بالینی مجاز به اجرای اینگونه پژوهشها میباشند. ٤. هرگونه مطالعه ای که بر روی نمونه های انسانی انجام میگردد باید تنها بعد از ارزیابی دقیق خطرات و عوارض قابل پیش بینی در پزشکی نمیگردد. برابر فواید قابل پیشبینی برای نمونه ها یا سایر افراد انجام گیرد. این قانون مانع مشارکت داوطلبان سالم در پژوهشهای ٥. پژوهشهای پزشکی تنها زمانی قابل توجیه اند که جامعه ای که افراد تحت مطالعه به آن تعلق دارند بتوانند از نتایج پژوهش سود ببرند. ٦. حق نمونه های پژوهش برای حفظ شأنشان بعنوان یک انسان باید همواره محترم شمرده شود. تمام اقدامات احتیاطی لازم جهت احترام به حریم خصوصی نمونه ها، و محرمانه ماندن اطلاعات مربوط به ایشان، و همچنین برای کاهش تأثیر مطالعه بر سلامت جسمی و روانی نمونه ها و نیز شخصیت ایشان باید به عمل آید. ٧. طراحی و اجرای مطالعاتی که شامل مداخله بر روی موارد انسانی است باید کاملاً در چارچوب یک دستورالعمل مداخله مکتوب صورت بگیرد. این دستورالعمل باید برای بررسی، کسب نظرات، هدایت، و تأیید، به کمیته ی اخلاق ارایه گردد. ٨. کمیته اخلاق در پژوهش حق پایش کار آزماییهای در حال اجرا را دارد و پژوهشگر موظف است اطلاعات مورد نیاز برای پایش را، خصوصاً در مورد حوادث نامناسب جدی، در اختیار کمیته قرار دهد. پژوهشگر همچنین باید اطلاعات مربوط به بودجه ی در مطالعه دیده شده، را جهت بررسی کمیته به آن ارایه دهد. پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفه ای، و سایر تعارض منافع احتمالی و همچنین تمهیداتی که برای ترغیب مشارکت افراد ٩. پزشک اجازه دارد که کارآزمایی را با مراقبتهای پزشکی همراه سازد، ولی تنها تا حدی که این پژوهش با فواید پیشگیرانه، برای محافظت از نمونه های تحت پوشش وضع شده ضرورت مییابد. تشخیصی، یا درمانیاش قابل توجیه باشد.  ١٠. ضروری است در مرحله طراحی مطالعه، وضعیت مشارکت کنندگان پس از اتمام مطالعه تعیین گردد و برای دسترسی مشارکت کنندگان در خاتمه مطالعه، به بهترین روش پیشگیری، تشخیص، درمان یا سایر مراقبتهای مناسب، تمهیدات لازم مشخص شود (دسترسی لزوماً به معنی فراهم آوردن خدمات رایگان نمیباشد). این تمهیدات باید در دستورالعمل مطالعه وارد شود به نحوی که کمیته ی بررسی اخلاقی بتواند آنها را در زمان بررسی در نظر بگیرد. ١١. در درمان یک بیمار، زمانی که روش تائید شده ای برای پیشگیری، تشخیص، یا درمان وجود نداشته باشد یا روشهای موجود موثر نبوده باشند، پزشک چنانچه عقیده داشته باشد که روش پیشگیری، تشخیصی، یا درمانی جدید امید نجات زندگی، بازیابی سلامت، یا کاهش آلام بیمار را فراهم میسازد با کسب رضایتنامه آگاهانه از بیمار یا نماینده قانونی بیمار از قبیل ولی، سرپرست یا قیم باید برای استفاده از این روش جدید یا ثابت نشده آزاد باشد. ١٢. مواد مورد مطالعه باید مطابق با اصول صحیح، تولید، حمل، و نگهداری  باشد که برای ارزیابی کارآیی و بی خطری آنها طراحی شده است.  ١٤. پژوهشگر یا موسسه حامی باید در صورت تشخیص وجود بیماریهای دیگر همراه، در صورت رضایت بیمار وی را از این موضوع اطلاع سازد   ١٥. توصیه میشود که پژوهشگر در صورت موافقت افراد تحت پژوهش پزشک ایشان را از مشارکت ایشان در کارآزمایی آگاه سازد. آگاه کند. ١٦. کلیه ی اطلاعات کارآزمایی بالینی باید به گونه ای ثبت، به کارگیری و ذخیره گردد که امکان شناسایی، گزارش و تفسیر دقیق آنها فراهم باشد. ١٧. داده های ثبت شده افراد باید به گونه ای باشد تا هویت افراد شرکت کننده محرمانه و مخفی بماند و افراد غیرمجاز به این داده ها دسترسی نداشته باشند. 

فصل چهارم: پرداخت غرامت

1. هر گونه خسارت وارده به آزمودنی که ناشی از مشارکت او در کارآزمایی باشد، به‌نحوی که اگر فرد وارد مطالعه نمی‌شد چنین اتفاقی برای وی رخ نمی‌داد، باید به‌نحو مناسب جبران شود.
2. در دستورالعمل کارآزمایی و فرم رضایت آگاهانه باید مشخص شود که مسؤول پرداخت غرامت چه فرد یا سازمانی است. در صورت مشخص نشدن این مورد، مجری اصلی کارآزمایی مسؤول جبران خسارت وارده و پرداخت غرامت است.
3. جبران خسارت وارده به آزمودنی در کارآزمایی‌های بالینی در هر صورت باید جبران شود و مشروط به احراز تقصیر پژوهشگر نیست.
4.  موارد زیر مشمول پرداخت غرامت نمی‌شود:

1-4 - آسیب‌های جزیی مانند درد یا ناراحتی مختصر یا قابل درمان

2-4 - هنگامی که فرآورده یا داروی مورد مطالعه نتواند اثر مورد انتظار را داشته باشد.

3-4 - در حین مصرف دارونما، بیماری رو به وخامت گذارد.

4-4 - آسیبی که در اثر تقصیر خود بیمار رخ داده باشد.

5-4 - فاز ۴ کارآزمایی بالینی

5.  در مواردی که در مورد لزوم یا نحوه‌ی جبران خسارت، میان آزمودنی و پژوهشگر اختلاف نظر وجود داشته باشد، موضوع به کمیته‌ی اخلاق در پژوهش تأییدکننده‌ی مطالعه ارجاع شده و در کمیته تصمیم‌گیری می‌شود.

براساس کدهای اخلاقی ذکر شده فرم رضایت آگاهانه تهیه شده و ضمیمه گردید (ضمیمه شماره 2).

عدم همکاری افراد : جلب همکاری افراد

دهانشویه ،استوماتیت آفتی عود کننده ، داروی گیاهی

Mouth wash, recurrent aphthous stomatitis,herbal drug

1-Greenberg MS, Burket LW, Glick M. Burket's oral medicine: diagnosis and treatment. 13th ed. Hamilton: BC Decker; 2016
 

2- Rajendran R, Sivapathasundharam B. Shafer‘s textbook of Oral Pathology- 6th ed. New Delhi (India): Elsevier (Reed)publication;2009

3-Robert O. Greer JR,James E,Lindenmut G, Timothy J,Atul k. ADouble-Blind Study of Topically Applied 5% Amlexanox in theTreatmentof Aphthous Ulcers. J Oral Maxillofac Surg.1993;5(1):243-248

4-Abbasi F, Raoof M, Khatami R, Shadman N,Borjian-Boroojeni F, Nazari F. Effectiveness of Amlexanox and adcortyl for the treatment of recurrent aphthus ulcers. J Clin Exp Dent. 2016;8(4):e368-72.

5-Khozeimeh F, Saberi Z, Tavangar A,FakhariBadi F.Effect of Herbal Echinacea on Recurrent Minor Oral Aphthous Ulcer. The Open Dentistry Journal. 2018;12, 567-571.

6- Scully C, Gorsky M, Lozada-Nur F. The diagnosis and management of recurrent aphthous stomatitis: a consensus approach. J Am Dent Assoc 2003; 134(2): 200-7.
 

7- Soto AM, Rojas AG, Esguep A. Association between psychological disorders and the presence of Oral lichen planus, Burning mouth syndrome and Recurrent aphthous stomatitis. Med Oral 2004; 9(1): 1-7.
 

8- Zare A,Mansour A,Najaf I S.Dominant  deficiency  of  the interleukin  in recurrent aphthous stomatitis _possible novel mutation in a new entity. Gene 2018 ;15 (654):64-8

 9- Altenburg A, El-Haj N, Micheli C, Puttkammer M,Badawy Abdel-Naser M, C. ZouboulisC, The Treatment of Chronic Recurrent oral aphtousulcers:review article. DtschArzteblInt 2014; 111: 665–73. 

10-Altenburg A, Abdel-Naser MB, Seeber H, Abdallah M,Zouboulis CC. Practical aspects of management of recurrent aphthous stomatitis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2007;21(8): 1019-2

11-Middha SK, Usha T, Pande V. A Review on antihyperglycemic and antihepatoprotectivactivity of eco-friendly Punica granatum peel waste. Evid Based Complement Alternat Med;2013(7):1-10.

12-امامی، ا.، فصیحی، ش.، مهرگان، ا. کتاب مرجع گیاهان دارویی. جلد دوم، چاپ اول، انتشارات اندیشه آور، تهران،سال1392،  1143-1145.

13-Jurenka  JS. Therapeutic applications of pomegranate (Punica granatum L.): a review, Altern Med Rev 2008; 13(2): 128-144.

14-Schubert, S. Y., Lansky, E. P., & Neeman, I. Antioxidant and eicosanoid enzyme inhibition properties of pomegranate seed oil and fermented juice flavonoids. Journal of ethnopharmacology 1999; 66(1) :11-17.

15-Rajan, S., Ravi, J., Suresh, A. and Guru, S. Hidden Secrets of ‘Punica Granatum’Use and Its Effects on Oral Health: A Short Review. Journal of Orofacial Research 2013; 3(1): 38-41.

16-Bagri, P., Ali, M., Aeri, V., Sultana, S. and Bhowmik, M. Evalution of anti-inflammatory and analgesic activity of Punica granatum linn. International Journal of Drug Development and Research ;2010; 2(4):698-702 

17-Sarker, M., Das, S. C., Saha, S. K., Mahmud, Z. A. and Bachar, S. C. Analgesic and Anti-inflammatory Activities of Flower Extracts of Punica granatum Linn.(Punicaceae). 2012.

18-Shukla, M., Gupta, K., Rasheed, Z., Khan, K. A. and Haqqi, T. M. Bioavailable constituents/metabolites of pomegranate (Punica granatum L) preferentially inhibit COX2 activity ex vivo and IL-1beta-induced PGE2 production in human chondrocytes in vitro. Journal of inflammation 2008; 5(1): 9.

19-Boortcong, P. and Sangtherapitikul, P. Adjunctive Periodontal Treatment with Centella asia tica and Punica grana tum Extracts. A Preliminary Study. Journal of the international Academy of Periodnntulogy 2003; 514:106-115.

20-Malviya, S., Jha, A. and Hettiarachchy, N. Antioxidant and antibacterial potential of pomegranate peel extracts. Journal of food science and technology 2014’ 51(12): 4132-4137.

21-DiSilvestro, R. A., DiSilvestro, D. J. and DiSilvestro, D. J. Pomegranate extract mouth rinsing effects on saliva measures relevant to gingivitis risk. Phytotherapy Research2009;23(8): 1123-1127.

22-TavangarA,Aslani A, Nikbakht N.Comparative Study of Punicagranatum Gel and Triadent Oral Paste Effect on Recurrent Aphthous Stomatitis :a Double Blind Clinical Trial. J Dent Shiraz Uni Med Sci.2019;5(7):1-5

 23-Ghalayani P, Zolfaghary B, Farhad AR, Tavangar A, Soleymani B. The efficacy of Punica granatum extract in the management of recurrent aphthous stomatitis. J Res Pharm Pract. 2013;2(2):88–92. doi:10.4103/2279-042X.117389

در این مطالعه تاثیر دهانشویه حاوی فرمولاسیون عصاره پوست میوه انار در درمان بیماران مبتلا به آفت بررسی می شود.

ندارد

نتایج این مطالعه می تواند مطرح کننده یک ترکیب مکمل جدید جهت بهبود موثرتر و کاهش شیوع آفت باشد.

ندارد

بیمارهزینه ای متقبل نخواهد شد.

ندارد

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

دانشکده دندانپزشکی زاهدان ـ بخش تشخیص 33429483 – 054- امیرحسین اسماعیلی

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

پرسشنامه طلاعاتی (ضمیمه شماره 1)

کد شرکت کننده 

جنس:

سن:

ناحیه ابتلا در زمان مطالعه:

وجود بیماری سیستمیک:

گروه درمانی: گروه مداخله ......    گروه پلاسبو..........  

مدت زمان التیام کامل ضایعه

 زمان بدون درد شدن ضایعه