بررسی اثر خمیردندان حاوی ذرات نانوهیدروکسی آپاتیت بر حساسیت ، تغییر رنگ دندانی و شاخص لثه ای حین درمان بلیچینگ خانگی

در سال های اخیر، سفید کردن دندان ، یکی از سریع ترین بخش های مراقبت های دهان و دندان در دستیابی به لبخندهای جذاب و زیبا است. هر تغییر رنگی که ممکن است در مینا یا عاج دندان شکل بگیرد، کیفیت زیبایی را تحت تاثیر قرار می دهد (1).

درمان بلیچینگ[1] درمان ایمن، موثر با حداقل تهاجم برای حدف تغییرات رنگ دندانی در بهبود ظاهر دندانها است (1،2).

به طور سنتی ، سفید کردن دندان های زنده[2] با دو روش درمانی مختلف ، تحت نظارت دندانپزشکان انجام می شود . روش داخل مطب (In-Office) که معمولا با نام بلیچینگ قدرتمند [3] نیز شناخته می شود . در حالی که روش دیگر ، بلیچینگ خانگی (Home-Bleaching) یا تکنیک Night guard vital bleaching نامیده می شود که اولین بار در سال 1989 توسط Haywood و Heyman توصیف شد (1).

روشی که بیشترین استفاده را برای مدیریت دندان هایی که دچار تغییر رنگ شده،  دارد، بلیچینگ خانگی دندان ها تحت نظارت دندانپزشک با استفاده از تری اختصاصی است (2).

حساسیت دندان (TS) شایع ترین عارضه جانبی بلیچینگ دندان است. TS  ناشی از روش های بلیچینگ معمولا باعث درد ملایم و گذرا می شود. با این حال، گاهی اوقات می تواند ناراحتی قابل توجهی ایجاد کند(3).

بسیاری از بیماران تحت درمان با روش های بلیچینگ بر پایه پروکساید از حساسیت دندان های سفید شده در طی درمان شکایت می کنند.در حساسیت ناشی از بلیچینگ ، درد می تواند در دندان های سالم فاقد درد و بدون حضور هر گونه محرکی نیز رخ دهد(4).

حساسیت عاجی (DHS)[4] یک بیماری بالقوه دندانی در دندانهای دائمی است و به عنوان درد حاد کوتاه مدت ناشی از پاسخ عاج اکسپوز شده به محرک های حرارت، هوا ، لمس، اسمزی یا شیمیایی تعریف شده است (5).

گزارش شده است که 8 تا 30 درصد بزرگسالان تحت تاثیر حساسیت عاج قرار دارند و بیشترین میزان آن در بین گروه های سنی 20 تا 40 ساله ثبت گردیده است (6).

قابل قبولترین مکانیسمی که به طور گسترده برای DHS مطرح شده ، نظریه هیدرودینامیکی است که پیشنهاد می کند ، هنگامی که عاج اکسپوز شده در معرض محرک های 'trigger' قرار می گیرد، مایع در توبول ها به سرعت حرکت می کند و منجر به تحریک اعصاب پالپی می گردد و درد کوتاه و شدید را باعث می شود (7).

افزایش میزان تخلخل و بی نظمی های سطح مینا به دنبال بلیچینگ دندان گزارش شده است . این تغییرات می تواند نفوذ پراکسید را در ساختار دندان تسهیل کند که ممکن است رخداد حساسیت دندان (TS)[5] را توضیح دهد  (2).

استراتژی های مدیریت فعلی برای DHS شامل عواملی هستند که یا به طور شیمیایی ، پالس های عصبی را توسط تعامل نورولوژیکی مستقیم مهار یا اصلاح می کند و یا به طور  مکانیکی توبول های عاجی را مسدود می کند تا میزان نفوذپذیری عاجی کاهش یابد و از حرکت مایع داخل توبولی جلوگیری شود . انسداد توبول های عاجی شایع ترین روش درمانی است (7).

روشهای متعددی برای کاهش حساسیت دندانها وجود دارد ، از استفاده های خانگی محصولاتی مانند دهانشویه ها و خمیردندانهای ضد حساسیت یا کاربرد تری ها با ژل های مختلف گرفته تا محصولات کاربردی داخل مطب از جمله وارنیش ، لاینر ، مواد ترمیمی ، ادهزیو های دندانی ، روش های یونی رانی iontophoresis ( راندن یون های شیمیایی به درون بافت های بدن با استفاده از جریان برق ) و اخیرا لیزر (6).

در میان این ها ، خمیردندان های ضدحسایت به عنوان مواد اصلی در مدیریت روزمره حساسیت بالا تثبیت شده است ، به دلیل این که آنها به طور گسترده در دسترس اند،  مقرون به صرفه اند، استفاده ساده ای دارند و عادت مسواک زدن دندان تقریبا جهانی است. بسیاری از این خمیردندان ها حاوی نیترات پتاسیم، استانوس فلوراید ، سدیم فلوراید ، سدیم مونوفلورفسفات و استرانسیم کلرید به عنوان یک ماده مؤثر هستند و اثبات شده است  که ارزشمندند  ، لذا سبب انتخاب مکرر بین بیماران و دندانپزشکان برای درمان دندان های حساس می باشند (6).

اخیرا عوامل دیگر با استفاده از مواد مختلف مانند اکسالات و نمک های استرانتیوم، بیوگلاس ، آرژینین و کربنات کلسیم در جستجوی یک اثر طولانی مدت برای رفع حساسیت عاجی مورد بررسی قرار گرفته اند (8).

بر طبق مطالعه Orchardson   که با هدف بررسی اثر نمک های پتاسیم در کاهش حساسیت عاجی انجام گرفت ، در اکثر بررسی، عامل فعال (پتاسیم) نسبت به کنترل منفی (پلاسبو) برتر بود، اما در برخی از بررسی های اخیر اثرات منفی قابل توجهی را نشان داده است. فرض بر این است که یونهای پتاسیم از خمیردندان در امتداد توبول های عاجی پخش می شوند تا اعصاب داخل دندانی را غیر فعال کنند. با این حال، این اصل در دندان های انسان تایید نشده است. مکانیسم اثر ضدحساسیت خمیردندان های حاوی پتاسیم همچنان ناشناخته باقی مانده است (9).

به تازگی، تحقیق در مورد استفاده از مواد معدنی بخش غیر آلی ساختار دندان (یعنی کلسیم و فسفات) مورد توجه قرار گرفته است و الهام بخش آماده سازی هیدروکسی آپاتیت (HAP)[6] برای انسداد توبول های دندان است (6).

یکی دیگر از عنصر بالقوه مورد استفاده برای درمان DHS، نانو هیدروکسی آپاتیت (nano-HA) است که یکی از مواد زیست سازگار و زیست واکنشی شناخته شده است و به طور گسترده ای در پزشکی و دندانپزشکی به عنوان جایگزین استخوان و برای رمینرالیزاسیون دندان استفاده می شود. شواهد نشان داد که ذرات در سایز نانو  مورفولوژی، ساختار و شفافیت مشابهی را نسبت به آپاتیت دندانی  دارند . گزارش های اخیر نشان داده اند که ذرات نانو هیدروکسی آپاتیت دارای پتانسیل خوبی جهت رمینرالیزه کردن ضایعات پوسیده مینایی دارند ،  اما اطلاعات محدودی در رابطه با درمان حساسیت دندانی با آن ها وجود دارد (8).

مطالعه Carlos و همکاران در سال 2013 با هدف ارزیابی اینکه آیا استفاده از خمیردندان های ضدحساسیت 15 روز قبل و بعد از بلیچینگ داخل مطب دندان ها می تواند حساسیت دندانی را رفع کند یا کاهش دهد ؟ انجام گرفت .بر طبق این بررسی ، استفاده از خمیردندان های ضدحساسیت برکارایی بلیچینگ تاثیری ندارد .استفاده از خمیردندان های ضد حساسیت حاوی نیترات پتاسیم حساسیت دندانی حین بلیچینگ را کاهش می دهد .همچنین خمیردندان های حاوی آرژینین و کلسیم کربنات حساسیت دندانی را کاهش ندادند . تغییر رنگ نیز تحت تاثیر استفاده از خمیر دندان ها قرار نگرفت (10)

مطالعه Kulal و همکاران در سال 2016 با هدف ارزیابی و مقایسه اثرات سه عامل مختلف ضدحساسیت (15٪ کریستال نانو هیدروکسی آپاتیت، 5٪ نوآمین و 8٪ پروگارگین) در نفوذپذیری دندانها و انسداد توبولی در محیط آزمایشگاهی انجام شد . نتایج این مطالعه نشان داد که انسداد توبول های دندانی در گروه A (گروه کنترل) وجود نداشت و در گروه B (نانوهیدروکسی آپاتیت)  98.1٪ انسداد توبولی بود . گروه (C (Novamin و( D (Proargin به ترتیب 1/83 درصد و 1/69 درصد انسداد توبولی را نشان دادند. تمامی سه عامل ناسازگاری در انسداد توبول های دندانی موثر بودند و اثربخشی خمیر دندان نانو هیدروکسی آپاتیت در مقایسه با سایر عوامل ضد حساسیت بالاتر بود(11).

مطالعه Browning در سال 2012 با هدف بررسی خمیر دندان های حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت جهت تعیین کارایی آن ها در کاهش حساسایت دندانی مرتبط با بلیچینگ انجام شد . نتایج این مطالعه میزان حساسیت دندان در گروه های بدون هیدروکسی آپاتیت (zero-HAP) و نانوهیدوکسی آپاتیت (n-HAP) را به ترتیب 51% و 29% نشان داده و تمایل بیشتری برای تغییر در نمره VAS[7] از ابتدا در گروه zero-HAP وجود داشت (P=0/16) . تغییر رنگ نیز در هر دو گروه یکسان بود (12).

بنابر مطالب فوق و اهمیت روز افزون زیبایی در دندانپزشکی و افزایش درخواست ها جهت انجام بلیچینگ ، مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر خمیر دندان حاوی ذرات نانوهیدروکسی آپاتیت نانوفارمد (N-HAP PHARMED) ساخته شده در ایران ( مورد تایید انجمن دندانپزشکان عمومی ایران ) بر حساسیت و تغییر رنگ دندانی و شاخص لثه ای (GI)[8] حین درمان بلیچینگ خانگی انجام خواهد شد .

- شدت حساسیت دندانی در گروه مورد ( مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت ) ، قبل از بلیچینگ ، 1 ، 3 ، 7 ، 10 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

2- شدت حساسیت دندانی در گروه شاهد ( مصرف کننده خمیردندان ضدحساسیت معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت ) ، قبل از بلیچینگ ، 1 ، 3 ، 7 ، 10 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

3- شدت حساسیت دندانی در گروه مورد ( مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت ) و گروه شاهد ( مصرف کننده خمیردندان ضدحساسیت معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت ) در روز های 1 ، 3 ، 7 ، 10 و 14  بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

4- میزان تغییر رنگ دندانی در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7  ، 14 و 30 روز بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

5- میزان تغییر رنگ دندانی در گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7  ، 14 و 30 روز بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

6- میزان تغییر رنگ دندانی در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) و گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت)  در روز های 1 ، 7  ، 14 و 30 بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

7-  GI(Gingival Index) در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد .

8-  GI(Gingival Index) در گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد.

9- GI(Gingival Index) در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) و گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت) در روز های1 ، 7 و 14بعد از شروع بلیچینگ تفاوت دارد.

بررسی اثر خمیردندان حاوی ذرات نانوهیدروکسی آپاتیت بر حساسیت ، تغییر رنگ دندانی و شاخص لثه ای حین درمان بلیچینگ خانگی

1- مقایسه شدت حساسیت دندانی در گروه مورد ( مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت ) ، قبل از بلیچینگ ، 1 ، 3 ، 7 ، 10 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ .

2- مقایسه شدت حساسیت دندانی در گروه شاهد ( مصرف کننده خمیردندان ضدحساسیت معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت ) ، قبل از بلیچینگ ، 1 ، 3 ، 7 ، 10 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ .

3- مقایسه شدت حساسیت دندانی در گروه مورد ( مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت ) و گروه شاهد ( مصرف کننده خمیردندان ضدحساسیت معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت ) در روز های 1 ، 3 ، 7 ، 10 و 14  بعد از شروع بلیچینگ .

4- مقایسه میزان تغییر رنگ دندانی در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7  ، 14 و 30 روز بعد از شروع بلیچینگ .

5- مقایسه میزان تغییر رنگ دندانی در گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7  ، 14 و 30 روز بعد از شروع بلیچینگ .

6- مقایسه میزان تغییر رنگ دندانی در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) و گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت)  در روز های 1 ، 7  ، 14 و 30 بعد از شروع بلیچینگ .

7- مقایسه  GI(Gingival Index) در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7 و 14 روز بعد از شروع بلیچینگ .

8- مقایسه  GI(Gingival Index) در گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت) ، قبل از بلیچینگ ،1 ، 7 و 14  روز بعد از شروع بلیچینگ .

9- مقایسه GI(Gingival Index) در گروه مورد (مصرف کننده خمیردندان حاوی نانوهیدروکسی آپاتیت) و گروه شاهد (مصرف کننده خمیردندان معمولی فاقد نانوهیدروکسی آپاتیت) در روز های 1 ، 7 و 14 بعد از شروع بلیچینگ .

دندانپزشکان

نانوهیدروکسی آپاتیت : یکی از مواد زیست سازگار و زیست شناختی جدید محسوب می شود که اخیرا در پزشکی و دندانپزشکی پذیرفته شده است (13).

بلیچینگ خانگی : محافظه کارانه ترین راه برای اصلاح  تغییر رنگ دندان ، استفاده از فرآیند سفید کردن  است که در مقایسه با درمان های دیگر از جمله خمیرهای سفید کننده و میکروابرژن مینا توسط اسید یا مواد ساینده، کامپوزیت های متصل شونده با رزین، پرسلن ونیر و روکش ، به عنوان راهی قابل قبول تر و محتاطانه تر جهت بهبود رنگ دندانی و دستیابی به لبخند مورد رضایت بیمار شناخته می شود (14).

حساسیت دندانی : نوعی حساسیت است که با درد کوتاه و تیز ناشی از اکسپوز شدن عاج در ناحیه ی سرویکال دندان در پاسخ به محرکهای مختلف خارجی که معمولاً حرارتی ، تبخیری ، لمسی ، الکتریکی ، اسمزی یا شیمیایی هستند ، مشخص می شود که با هیچ کدام از نقایص، بیماری ها و پاتولوژی های دندانی قابل توصیف نیست.(7)

GI(Gingival Index) : به روش löe & silness روشی است که در سال 1963 برای ارزیابی شدت و کیفیت التهاب لثه برای یک بیمار به تنهایی و یا ارزیابی گروهی از جمعیت توضیح داده شد. در GI فقط بافت لثه ای مورد ارزیابی قرار میگیرد(15و16) .

کارآزمایی بالینی – مداخله ای

مراجعه کنندگان به بخش ترمیمی دانشکده دندانپزشکی زاهدان در سال تحصیلی 99-1398  جهت درمان بلیچینگ دندان ها که شرایط ذیل را دارا باشند

معیار های ورود :

• افراد حداقل 18 سال 
• دارای دندان های قدامی طبیعی با رنگ A2 ، B2 ، C2 ، D2  و تیره تر از ان (Vitapan Classic Shade)
• حداقل تعداد 24 دندان
• فاقد هر نوع رستوریشن قدامی
• بهداشت دهانی مناسب
• رضایت بیمار

• افراد فاقد پوسیدگی در دندان های قدامی
• فاقد ابتلا  به Gingivitis و بیماری های پریودنتال
• فاقد اکسپوژر ریشه دندان
• فاقد ضایعات سرویکالی NCCL  ( Non Caries Cervical Lesions)
• عدم حین درمان ارتو
• بیماران فاقد سابقه حساسیت دندانی به سرما و گرما و یا ابراز حساسیت با آزمایش پوار هوا
• عدم استفاده از هر نوع ترکیبات ضد حساسیت طی سه ماه گذشته
• عدم ورود خانم های باردار و شیرده
• فاقد کلکولوس
• افراد فاقد سابقه درمان بلیچینگ در گذشته
• عدم مصرف سیگار
• افراد فاقد تغییر رنگ های ناشی از فلوروزیس و تترا سایکلین

معیارهای خروج :

• عدم تمایل شرکت کننده برای ادامه ی درمان
• حساسیت شدید ناشی از درمان بلیچینگ

با استفاده فرمول مقایسه میانگین ها ، اطلاعات به دست آمده از مطالعات قبلی (15) و در نظر گرفتن α=0.05 ، β=0.2 ، Difference=0.2 و واریانس = 0.04 ، حجم نمونه در هر گروه 20 نفر محاسبه گردید .

آسان و در دسترس با نظر گرفتن معیارهای ورود .

ضمیمه شماره 1 – فرم جمع آوری اطلاعات

در این مطالعه کار آزمایی بالینی ، تعداد 40 نفر از مراجعه کنندگان به بخش ترمیمی دانشکده دندانپزشکی زاهدان  در سال های 99-1398 جهت درمان بلیچینگ دندان ها ، با توجه به معیارهای ورود و خروج مطالعه ، انتخاب خواهند شد .پس از دریافت مجوز انجام طرح از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و ثبت کارآزمایی بالینی، انجام طرح شروع خواهد شد.

جهت کنترل متغیر مخدوش کننده  جنس ، بیماران در دوگروه مورد و شاهد به صورت برابر از هر دو جنس انتخاب خواهند شد . همچنین جهت کنترل متغیر مخدوش کننده سن ، سعی می شود بیماران با سنین مشابه انتخاب گردند .

قبل از شروع درمان، توضیحات لازم مراحل درمانی، به بیماران ارائه و رضایت نامه کتبی از آنها اخذ خواهد شد (ضمیمه 2).

تاریخ های مراجعه شرکت کنندگان در جلسات متعدد، کتبا به آنها تحویل داده می شود.

برای هر بیمار پروفیلاکسی با خمیر پروفیلاکتیک بدون روغن، جهت حذف رنگدانه های خارجی یک هفته قبل از درمان بلیچینگ، انجام خواهد شد (توسط دانشجو).

جهت یکسان سازی شرایط بهداشت دهانی، به هر بیمار یک مسواک soft (مسواک سافت مدل پرواکسپرت همه کاره 350 اورال-بی و ساخت ایرلند) و نخ دندان یکسان داده می شود و تکنیک مسواک زدن (Bass technique) و نحوه نخ دندان کشیدن یکسان، آموزش داده میشود (روزانه3 بار مسواک در زمان های صحیح، ظهر، شب و نخ دندان یکبار در شب) و از سایر محصولات بهداشت دهانی خودداری کنند. (خمیردندان ها هم کد متغیر مطالعه خواهند بود )

از بیماران خواسته می شود که طی دوره درمان بلیچینگ از خوردن هرگونه نوشیدنی های رنگی مثل چای، قهوه، نسکافه، شراب خودداری کنند.

از هر بیمار قالب آلژیناتی گرفته خواهد شد (توسط دانشجو) و پس از تایید صحت قالب توسط استاد راهنما، کست گچی قالب ها، بلافاصله بعد از قالب گیری، تهیه می شود (توسط دانشجو) به بیمار تاریخ مراجعه بعدی جهت دریافت تری اختصاصی، اعلام میگردد.

سطح فاشیال دندان ها در کست گچی با فاصله mm0.5 از مارژین جینجیوال تا انسیزال بلاک اوت می گردد. تری های اختصاصی خانگی هر فرد توسط دستگاه وکیوم ساخته میشود (این مرحله توسط تکنسین لابراتوار انجام خواهد شد).

در جلسه بعدی، تری مخصوص بیمار در دهانش امتحان شده و از لحاظ تطابق مناسب آن با دندان ها و مارژین لثه ای چک می شود، در صورت عدم تطابق مناسب تری، ساخت آن تکرار خواهد شد. آموزش نحوه صحیح نگهداری تری در طی دوره درمان داده می شود.

رنگ اولیه دندان ها توسط دستگاه تعیین رنگ دیجیتال  Easy shade (Germany)  با سیستم Vitapan classic مشخص و در فرم ثبت اطلاعات بیمار درج می گردد.

خمیردندان های حاوی 15 درصد نانوهیدورکسی آپاتیت فارمد ( Pharmad N-HAP Sensitive Toothpaste 100 mg ،شرکت لابراتوار دکتر اخوی در تهران، ساخت ایران)و خمیردندان معمولی ( Pharmad Total Care Toothpaste 100 mg ،شرکت لابراتوار دکتر اخوی در تهران، ساخت ایران ) و در گروه های (A)شاهد و (B)مورد،  نام گذاری و کد گذاری می شوند. کد های مربوط به هر تیوب برای بیمار و درمانگر (دانشجو) مجهول بوده و تا پایان مطالعه توسط استاد راهنما ، به صورت محرمانه حفظ خواهند شد.

جهت مشابه سازی خمیردندان ها ، با توجه به مشابه نبودن پوشش خارجی تیوب  ، پوشش خارجی خمیردندان ها خارج و پوشش های یکسان قرار داده شده و کدگذاری می گردند (توسط استاد راهنما). خمیردندان ها برای شرکت کننده و دانشجو نامشخص خواهد بود.

شرکت کنندگان به روش قانون تخصیص تصادفی(در این روش یک بلوک 40 نفری برای حجم نمونه در نظر گرفته می شود و 40 گوی با شماره های 1 تا 40 در یک ظرف قرار می گیرد و 20 گوی اول که به صورت تصادفی خارج شدند و توالی آنها ثبت می شود و در گروه اول قرار می گیرند و 20 گوی باقی مانده در گروه دوم قرار می گیرند، به گونه ای توازن در تعداد افراد تخصیص یافته در گروه ها در انتهای مطالعه حاصل خواهد شد) در یکی از دو گروه مطالعه قرار خواهند گرفت. سپس به اعضای هرکدام از گروه ها یک تیوب از خمیردندان ها، به همراه راهنمای استفاده از آن شامل مدت زمان مسواک زدن ، میزان خمیردندان آموزش داده می شود . در همان جلسه از بیمار درخواست میشود که یکبار نحوه صحیح گذاشتن تری و ماده ی بلیچینگ و مسواک زدن را با حضور دانشجو و استاد راهنما انجام دهد.

 تیوب ژل بلیچینگ کارباماید پروکساید16%whiteness perfect (FGM Dental- products , است  Joinville, Sc, brazil)

در همان جلسه یک تیوب 3 گرمی ژل بلیچینگ ذکر شده، با توضیح دستورالعمل استفاده آن به هر بیمار تحویل داده میشود. مدت زمان استفاده آن، 4ساعت در شبانه روز در تری به مدت 14 روز خواهد بود. خمیردندان ها بلافاصله پس از استعمال از تری بیچینگ مورد استفاده قرار میگیرند .

نحوه استفاده صحیح خمیردندان ها و ژل بلیچینگ، علاوه بر توضیح شفاهی، به صورت کتبی نیز به بیمار ارائه می گردد.

به همراه هر تیوب ژل بلیچینگ ، یک تیوب ضد حساسیت UltraEz(Opalescencc , USA) و یک عدد قرص استامینوفن کدئین (/10mg300) به منظور دارو های تسکین درد غیر قابل تحمل تحویل داده می شود .

فواصل زمانی مراجعه بیماران جهت بررسی حساسیت دندان ها ، رنگ دندان ها و شاخص لثه ای شفاها و کتبا به بیمار اعلام می گردد. مراجعات در روز های 1 ، 3، 7 ،10 و 14 پس از شروع درمان بلیچینگ برای حساسیت دندانی و 1 ، 7 ، 14 و 30 روز برای بررسی تغییر رنگ دندانی و 1 ، 7 و 14 روز برای بررسی شاخص لثه ای خواهد بود .

در روزهای مشخص شده ، دو بار رنگ دندان ها با دستگاه Easy shade تعیین میگردد و در فرم ثبت اطلاعات درج می گردد.

ما TS را با استفاده از یک مقیاس آنالوگ بصری (VAS) ارزیابی می کنیم . هر یک از شرکت کنندگان یک نمره در یک مقیاس 0 تا 9 (0=بدون درد ، (3-1)= درد خفیف ، (6-4)=درد متوسط ، (9-7)=درد شدید) را انتخاب و در جدول ثبت اطلاعات – ضمیمه شماره 1-ثبت خواهد کرد (توسط بیمار)

در GI فقط بافت لثه ای مورد ارزیابی قرار میگیرد. طبق این روش هر 4 ناحیه لثه دندان ارزیابی می شود و شاخصی بین 0-3 به آن اختصاص داده می شود. در جدول زیر این شاخص ها توضیح داده می شود.

خون ریزی به وسیله حرکت پروب پریودنتال در دیواره بافت نرم لثه سرویکال ارزیابی خواهد شد. شاخص نسبت داده شده برای هر کدام از سطوح دندان با هم جمع زده شد و تقسیم بر 4 می شود تا شاخص هر دندان مشخص شود. با جمع شاخص های هر دندان و تقسیم بر تعداد دندانهایی که مورد معاینه قرار گرفت GI هر شخص تعیین می شود . بازه امتیازی برای GI بین 0 تا 3 خواهد بود .

امتیاز 0 : نشان دهنده لثه نرمال

امتیاز 1/0 تا 1: نشان دهنده التهاب خفیف

امتیاز 1/1  تا 2: نشان دهنده التهاب متوسط

امتیاز 1/2 تا 3: نشان دهنده التهاب شدید است(15و16).

امتیاز نهایی GI (میانگین کدها برای کل بافت نرم لثه) برای هر فرد در جدول اطلاعات – ضمیمه شماره 2- ثبت خواهد شد .

میزان تغییر رنگ دندانی در فواصل مختلف ( 1 ، 7 ، 14 و 30 روز پس از شروع بلیچینگ) در جدول اطلاعات – ضمیمه شماره3 – ثبت خواهد شد

همچنین گزارش تعداد افرادی که درد شدید غیر قابل تحمل داشته اند و از مطالعه خارج شده اند و اینکه متعلق به کدام گروه بوده اند، نیز آورده خواهد شد.

در نهایت داده ها جهت آنالیز برای مشاور آمار فرستاده می شود.

برای توصیف داده ها از فراوانی و درصد و جدول و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های آماری استفاده خواهد شد. از آزمون آماری کای اسکوئر[1] برای مقایسه‌ی درصد تغییر رنگ در زمان های مختلف بین دو گروه مورد و کنترل استفاده خواهد شد و برای مقایسه‌ی درصد تغییر رنگ بین زمان های مختلف در یک گروه از آزمون کوکران^[2] و برای مقایسه‌ی درصد تغییر رنگ در زمان های مختلف به صورت دو به دو در یک گروه از آزمون مک نمار^[3] استفاده خواهد شد.     

جدول:مقایسه میانگین و توزیع فراوانی شدت حساسیت، تغییر رنگ دندانی و GI قبل و پس از بلیچینگ

نمونه جدول 1: مقایسه میانگین GI پس از بلیچینگ

نمونه جدول2: توزیع فراوانی و درصد تغییر رنگ دندان‌ها در 6 مرحله ی زمانی به تفکیک گروه های مورد مطالعه

جدول 3- شدت حساسیت دندانی پس از بلیچینگ بر اساس VAS

با کدهای مصوب حفاظت از آزمودنی در پژوهشهای علوم پزشکی الزامی است.)

1-کد های زیر از سری کد های راهنمای اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت خواهد شد :
1-2-3-4-5-6-7-10-11-13-14-18-19-23-25-28-29

2-براساس راهنمای اخلاقی کارآزمایی بالینی در فصل اول ، کدهای :  1-2-3-4-5-6-9-10-12 و در فصل دوم ، کدهای : 1-2-5-7-12  و براساس راهنمای اخلاقی پژوهش برگروه‌های آسیب‌پذیر در فصل اول (کلیات) ، کدهای 1-2-3-4-5-6-7-8 .

عدم همکاری بیماران جهت معاینات مجدد

و راه حل :جایگزینی افراد جدید

خمیردندان ، نانوهیدروکسی آپاتیت ، حساسیت ، بلیچینگ خانگی

Toothpaste,nanohydroxyapatite,sensitivity,home bleaching

1. Zantner C, Beheim-Schwarzbach N, Neumann K, Kielbassa AM. Surface microhardness of enamel after different home bleaching procedures. Dent Mater. 2007;23(2):243-50.

2. Yassin O, Milly H. Effect of CPP-ACP on efficacy and postoperative sensitivity associated with at-home vital tooth bleaching using 20% carbamide peroxide. Clin Oral Investig. 2019;23(4):1555-9.

3. Pintado-Palomino K, Peitl Filho O, Zanotto ED, Tirapelli C. A clinical, randomized, controlled study on the use of desensitizing agents during tooth bleaching. Journal of dentistry. 2015 Sep 1;43(9):1099-105.

4. Markowitz K. Pretty painful: why does tooth bleaching hurt?. Medical Hypotheses. 2010 May 1;74(5):835-40.

5. Vano M, Derchi G, Barone A, Covani U. Effectiveness of nano-hydroxyapatite toothpaste in reducing dentin hypersensitivity: A double-blind randomized controlled trial. Quintessence international. 2014 Sep 1;45(8).

 6. Gopinath NM, John J, Nagappan N, Prabhu S, Kumar ES. Evaluation of dentifrice containing nano-hydroxyapatite for dentinal hypersensitivity: a randomized controlled trial. Journal of international oral health: JIOH. 2015 Aug;7(8):118.

7. Amaechi BT, Mathews SM, Ramalingam K, Mensinkai PK. Evaluation of nanohydroxyapatite-containing toothpaste for occluding dentin tubules. Am J Dent. 2015 Feb 1;28(1):33-9.

8. Wang L, Magalhaes AC, Francisconi-Dos-Rios LF, Calabria MP, Araujo D, Buzalaf M, et al. Treatment of Dentin Hypersensitivity Using Nano-Hydroxyapatite Pastes: A Randomized Three-Month Clinical Trial. Oper Dent. 2016;41(4):E93-E101.

9. Orchardson R, Gillam DG. The efficacy of potassium salts as agents for treating dentin hypersensitivity. Journal of Orofacial Pain. 2000 Jan 1;14(1).

10. Thiesen CH, Rodrigues Filho R, Prates LH, Sartori N. The influence of desensitizing dentifrices on pain induced by in-office bleaching. Brazilian oral research. 2013 Dec;27(6):517-23.

11. Kulal R, Jayanti I, Sambashivaiah S, Bilchodmath S. An in-vitro comparison of nano hydroxyapatite, novamin and proargin desensitizing toothpastes-A SEM Study. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR. 2016 Oct;10(10):ZC51.

 12. Browning WD, Cho SD, Deschepper EJ. Effect of a nano-hydroxyapatite paste on bleaching-related tooth sensitivity. J Esthet Restor Dent. 2012;24(4):268-76.

13. Tschoppe P, Zandim DL, Martus P, Kielbassa AM. Enamel and dentine remineralization by nano-hydroxyapatite toothpastes. Journal of dentistry. 2011 Jun 1;39(6):430-7.

14. Wang Y, Gao J, Jiang T, Liang S, Zhou Y, Matis BA. Evaluation of the efficacy of potassium nitrate and sodium fluoride as desensitizing agents during tooth bleaching treatment-A systematic review and meta-analysis. J Dent 2015; 43(8): 913-23.

 15. Loe H. The gingival index, the plaque index and the retention index system. J periodontal 1986; 13: 381.

16. Loe H, Silness J. Periodontal disease in pregnancy, perevalance and severity.Acta odontol scandal 1963; 21: 533.

هدف این مطالعه ، بررسی اثر خمیردندان حاوی ذرات نانوهیدروکسی آپاتیت بر حساسیت ، تغییر رنگ دندانی و شاخص لثه ای حین درمان بلیچینگ خانگی

می باشد . در این مطالعه بیمارانی که درمان بلیچینگ دریافت کرده اند از یکی خمیردندان های آزمایش که به صورت تصادفی در اختیارشان قرار گرفته ، بالافاصله بعد از استفاده از تری بلیچینگ استفاده می کنند .برای شرکت کنندگان پروفیلاکسی با خمیر پامیس صورت میگیر دستورالعمل های لازم و تاریخ های مراجعه مجدد بیماران برای انجام معاینات به صورت کتبی در اختیارشان قرار می گیرد .

نداریم

شرکت شما در این مطالعه و نتایج حاصله می تواند تاثیرات خمیردندان های جدیدحاوی نانوهیدروکسی آپاتیت را بر حساسیت دندان ، سلامت لثه ، تغییر رنگ دندان بعد از بلیچینگ را نشان دهد

در این مطالعه برای افراد شرکت کننده ضرر مالی و یا جانی وجود ندارد.

عوارض جانبی وجود ندارد

هزینه کلیه اقدامات انجام شده در این مطالعه  به عهده مجری طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد

روش جایگزین وجود ندارد

نتایج معاینات در صورت تمایل بیمار به اطلاع وی خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ضمیمه– فرم جمع آوری اطلاعات

کد فرد شرکت کننده :                                       آدرس و تلفن :

سن:                     جنس:                کد خمیردندان مورد استفاده :

تاریخ شروع بلیچینگ : 

فرم جمع آورری اطلاعات – ضمیمه 1- برای حساسیت

فرم جمع آورری اطلاعات – ضمیمه 2- برای شاخص لثه ای

فرم جمع آورری اطلاعات – ضمیمه 3- برای تغییر رنگ دندانی