مقایسه عمق کام در بیماران با و بدون انحراف سپتوم بینی

تیغه بینی یک ساختار طبیعی و زیبایی بینی است که وظیفه تنظیم جریان هوا را برعهده دارد.در داخل حفره بینی،  تیغه مستقیم، جریان هوای لامینار را به وجود می آورد، که می تواند هوا را گرم، تمیز و مرطوب کند تا برای تبادل گازها در آلوئول ریه ها بهینه شود(1).

انحراف تیغه بینی (NSD)[1] به عنوان انحراف  بخش های استخوانی یا قسمت  غضروفی یا هر دو از خط میانی تعریف می شود اگر چه، اولین تحقیقات گزارش شده نشان میدهد که  80%انسان ها درجاتی از انحراف تیغه را دارند   (1). شیوع NSDدر نوزادان بین 1تا20%گزارش شده است (1)  . یک تیغه بینی منحرف می تواند باعث  درجات مختلف انسداد شود(1). انسداد بینی ناشی از انحراف تیغه بینی ممکن است  موجب خشکی مخاط، خونریزی و سینوزیت مکرر شود(1). تنفس از راه بینی یک پیش نیاز برای رشد مناسب دهان و دندان  ورشد و توسعه مناسب مجموعه عصب و صورت است (1).

 تیغه بینی، که شامل بافت غضروف و استخوان است، حفره بینی را به دو قسمت تقسیم می کند. تیغه بینی نیز از ساختارهای استئوآرتیکولارخارجی که بر روی آن قرار دارند پشتیبانی می کند.تیغه بینی تا سن 7سالگی در خط وسط صورت قرار دارد اما بعد از 7سالگی به سمت راست منحرف میشود(2).

 تغییر شکل تیغه بینی  به همراه التهاب مخاط بینی می تواند به یک انسداد کامل منجر شود(3). گرفتگی بینی اثر منفی بر رشد کودک دارد(3). مسدود کردن بینی می تواند به مشکلات تنفس در هنگام خواب و  مرگ ناگهانی نوزادان منجر شود(3). بنابراین کودکان مبتلا به انحراف تیغه بینی باید  از همان لحظه تولد تحت نظرگرفته شوند(3).

کودکان دچار انحراف تیغه مجبور به تنفس از راه دهان هستند که تنفس مکرر از طریق دهان به طور منظم می تواند باعث مشکلات بسیاری جدی شود، که عمدتا رشد نامناسب چهره و  استخوان را در پی دارد. همچنین باعث خشکی دهان، به خطر انداختن سلامت لثه وپوسیدگی دندان  میشود(4). در این افراد اغلب ناهنجاری های مختلف فک مانند:قوس ماگزیلاری باریک, کام عمیق و گنبدی شکل و کراس بایت خلفی دیده میشود. یک کام عمیق و گنبد شکل می تواند  با فشار بر روی تیغه بینی باعث ایجاد انحراف تیغه شود(5).

تنفس دهانی اغلب با انسداد یا احتقان دستگاه تنفسی فوقانی همراه است(4).

 مطالعه Perrella و همکاران با هدف بررسی نقش ناهنجاری های مادرزادی سینوس، بیماری التهابی سینوس و لوزه سوم بزرگ در القای انسداد بینی که منجر به تنفس از راه دهان میشود انجام شده است. CT[2]اسکن در این مطالعه  جهت بررسی ها استفاده شد، زیرا بسیاری از محققان در حال حاضر دریافتند که CT بافت نرم و تغییرات نامحسوس در استخوان ها و فضاهای پر از هوا را بهتر ارزیابی میکند . نتایج این مطالعه نشان داد ، تصاویر CT در کودکان دارای تنفس دهانی ارزشمند باشد(6).

بر طبق مطالعه Jun Kim و همکاران و مطالعه Driben و همکاران گزارش شده است که CT اسکن محدودیت در نشان دادن سلول های اسفنواتموئیدال دارد . بنابراین تعداد واقعی سلول های Onodi (اسفنواتموئیدال)را می توان تنها با جداسازی  از طریق جراحی تشخیص داد(7, 8).

مطالعات انجام شده توسط Akbay و همکارن و Profit و همکاران ، همبستگی شدید مثبتی بین انحراف تیغه خلفی و عمق قوس ماگزیلو پالاتال(PAD) نشان داده اند(9, 10).

Moss-Salentijn و  Melvin در مطالعه خود ، اصلاح انحراف تیغه بینی به عنوان یک یافته اتفاقی ازرشد سریع استخوان ماگزیلاری فک (RME)گزارش کرده اند(11).

با توجه به مطالعات فوق و شواهدی مبنی بر وجود ارتباط میان عمق قوس کام و انحراف تیغه بینی مطالعه حاضر، با هدف مقایسه عمق کام در بیماران با و بدون انحراف تیغه بینی به وسیله تصاویر آرشیوی CT پارانازال بیماران بزرگسال مراجعه کننده به  بیمارستان خاتم الانبیا زاهدان ، انجام خواهد شد.

1. میانگین عمق کام در گروه دارای انحراف سپتوم چقدر است؟
2. میانگین عمق کام در گروه بدون انحراف سپتوم چقدر است؟

3- میانگین عمق کام در  افراد با و بدون انحراف سپتوم بینی متفاوت است .

4-میانگین میزان انحراف سپتوم در افراد با انحراف سپتوم بینی چقدر است ؟

تعیین و مقایسه عمق کام در بیماران با و بدون انحراف سپتوم بینی

1. تعیین میانگین عمق کام در گروه دارای انحراف سپتوم
2. تعیین   میانگین عمق کام در گروه بدون انحراف سپتوم

3- مقایسه میانگین عمق کام افراد با و بدون انحراف سپتوم بینی

4-تعیین میانگین میزان انحراف سپتوم در افراد با انحراف سپتوم بینی 

دندانپزشکان

تیغه بینی: قسمت جداکننده دو حفره بینی در خط وسط که توسط بخش های غضروفی بینی,قسمتهای استخوانی جمجمه و قسمتهای غشایی تشکیل شده است.(12)

کام سخت:قسمت (قدامی) سفت و سخت ساختار تشکیل دهنده سقف دهان (کام) می باشد (13).

مورد_شاهدی

Case-Control

جامعه مورد مطالعه: آرشیو CTپارانازال بیمارستان خاتم  الانبیا زاهدان

معیارهای ورود:

افراد بالای 18سال

 فاقد شکستگی پیچیده نازوماگزیلاری,

فاقد سندروم با علایم در ناحیه سر وگردن

عدم وجود سابقه درمان ارتودنسی و ارتوپدی

معیار های خروج :

هر گونه عاملی که مانع از استفاده تصاویر و حضور بیمار در مطالعه باشد .

بر طبق رفرنس (9) و فرمول زیر داریم :

انحراف دارد--->میانگین وانحراف معیار کام چقدر است=14.58±2.91

انحراف ندارد---> میانگین وانحراف معیار کام چقدر است=9.87±1.65

n=z1- α2+z1-β2×s12+s22d2

n=7.8×2.92+1.6520.95 2=96

α=0/05        z_1-α/2 =1/96      z_1-β= 0/84         β=0/2          d = 0/95

با توجه به فرمول بالا ،192 بیمار شامل 96 بیماربا انحراف تیغه بینی و 96 بیمار بدون انحراف تیغه بینی مورد بررسی قرار خواهند گرفت .

استفاده از آرشیو مراکز تصویربرداری  به صورت آسان و دردسترس

با استفاده از CT و تکمیل فرم اطلاعاتی  (ضمیمه شماره 1 )

در این مطالعه توصیفی -مقایسه ای ، داده ها از آرشیو CTپارانازال بیمارستان خاتم  الانبیا زاهدان جمع آوری میشود.پس از بازسازی تصاویر کرونالی با ضخامت 2 میلیمتر,تعدادی اسلاید از آنهاانتخاب  خواهدشد.تقاطع خط عمود بین cristagalliبه استخوان کام,به عنوان نقطه “P”مرجع در نظر گرفته خواهدشد.

تمامی اسکن ها توسط دستگاه MULTISLICEزیمنس گرفته میشود.براساس نوع انحراف تشخیص داده شده نمونه ها به دو گروه تقسیم میشوند.

گروه اول: شامل CTبیماران SD

گروه دوم: شامل CTافراد سالم

شاخص هایی که اندازه گیری میشوند براساس نقاطع مرجع تعیین شده در مطالعه Akbay وهمکارانش خواهد بود (9) :

-(PAD)Palatal  Arch  Depth:عمق کام

طول خط ازنقطه 'P' به خط interalveolar

Maxillopalatal Arch Angle( MPAA)-:زاویه قوس ماگزیلوپلتال

زاویه ای که توسط خطوط 'P' به هر دو نقطه مرکز میانی استخوان آلوئولار دندانی یا ماگزیلال شکل می گیرد.

Septal Vertical Length (SVL)-:طول سپتوم عمودی

فاصله عمودی سپتوم کریستا گاللی از نقطه 'P'

Deviated  Septal  Length (DSL)-:انحراف طول سپتوم

طول خط افقی از بالاترین نقطه سپتوم منحرف به محور عمودی که در آن سپتوم قرار است باشد.

(DSCA)- :Deviated Septum Curved Angleزاویه انحراف سپتال

بالاترین نقطه جدا شدن سپتوم به عنوان یک مرز در نظرگرفته شده است، زاویه کشیده شده از این نقطه مرزی به crista galli (بالا) به 'P' (پایین)

Palatal  Arch  Depth /Palatal  Inter-alveolar  Length (PAD/PIL)-:عمق کام/طول پالاتال بین آلوئولی

Interjugum فاصله (IJD): طول نمای بالای خط از عمیق ترین نقطه یک طرف قوس zygomatic تا همان نقطه از طرف دیگر.

Jugum Angle (JA): زاویه ای که توسط خطوطی از crista galli تا jugum به عنوان عمیق ترین نقطه قوس zygomatic در سمت راست و چپ شکل می گیرد. 

در این مطالعه، زمانی که DSCA  کمتر از 150 درجه باشد ، سپتوم به عنوان یک فرم انحراف یافته تعریف میشود. این مطالعه توصیفی به منظور بررسی اثرات SD  بر عمق قوس خلفی پالاتال انجام خواهد گرفت.

به منظور آموزش و یادگیری نحوه انجام کار ، ابتدا آنالیز و اندازه گیری های مربوط به چند تصویر در حضور دانشجو ، توسط متخصص ارتودنسی (استاد راهنما ) انجام شده و سپس بقیه تصاویر توسط دانشجو مورد آنالیز و اندازه گیری قرار خواهند گرفت و توسط استاد مورد تایید قرار می گیرد .

برای جلوگیری  از جهت گیری  مشاهده گر(دانشجو) ، تمامی تصاویر توسط استاد راهنما کد گذاری شده و بررسی وجود یا عدم وجود انحراف تیغه بینی در یک مرحله و اندازه گیری های مربوط به عمق کام در مرحله بعدی توسط مشاهده گر(دانشجو) انجام خواهد گرفت .

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل درصدها,جداول آماری و شاخص های مرکزی و پراکندگی استفاده خواهد شد.جهت تحلیل داده ها از آزمون T مستقل با سطح معنی داری0.05استفاده میشود.برای کنترل متغییرهای سن و جنس از روش های رگرسیونی استفاده خواهد شد. 

مجوز کمیته اخلاق دانشگاه اخذ  خواهد شد

براساس راهنمای آزمودنی انسانی کدهای 1، 10، 11، 13، 16، 17، 19، 25، 27، 28، 29، 30 و 31  رعایت خواهد شد .

تصاویر با کیفیت ضعیف

راه حل : استفاده از تصاویری که کیفیت مطلوب دارند

تیغه بینی،کام،کام سخت

Hard Palate,Palate,Nasal Septum

1.       Aziz T, Ansari K, Lagravere MO, Major MP, Flores-Mir C. Effect of non-surgical maxillary expansion on the nasal septum deviation: a systematic review. Prog Orthod. 2015;16:15.

2.       Brodsky L. Congenital stridor. Pediatrics in review. 1996;17(11):408-11.

3.       Kawalski H, Śpiewak P. How septum deformations in newborns occur. International journal of pediatric otorhinolaryngology. 1998;44(1):23-30.

4.       Farid M, Metwalli N. Computed tomographic evaluation of mouth breathers among paediatric patients. Dentomaxillofac Radiol. 2010;39(1):1-10.

5.       Kajan ZD, Khademi J, Nemati S, Niksolat E. The effects of septal deviation, Concha bullosa, and their combination on the depth of posterior palatal arch in cone-beam computed tomography. Journal of Dentistry. 2016;17(1):26.

6.       Perella A, Rocha SdS, Cavalcanti MdGP. Quantitative analyses of maxillary sinus using computed tomography. Journal of Applied Oral Science. 2003;11(3):229-33.

7.       Driben JS, Bolger WE, Robles HA, Cable B, Zinreich SJ. The reliability of computerized tomographic detection of the Onodi (sphenoethmoid) cell. American journal of rhinology. 1998;12(2):105-12.

8.       Jun Kim H, Jung Cho M, Lee J-W, Tae Kim Y, Kahng H, Sung Kim H, et al. The relationship between anatomic variations of paranasal sinuses and chronic sinusitis in children. Acta oto-laryngologica. 2006;126(10):1067-72.

9.       Akbay E, Cokkeser Y, Yilmaz O, Cevik C. The relationship between posterior septum deviation and depth of maxillopalatal arch. Auris Nasus Larynx. 2013;40(3):286-90.

10.     Profit W, Fields Jr H, Sarver D. Contemporary Orthodontics, 4th Edn. St Louis, Missouri: Mosby Elsevier. 2007:130-66.

11.     Moss-Salentijn L. Melvin L. Moss and the functional matrix. Journal of dental research. 1997;76(12):1814-7.

12.     COTTLE MH, LORING RM, FISCHER GG, GAYNON IE. The maxilla-premaxilla approach to extensive nasal septum surgery. AMA archives of otolaryngology. 1958;68(3):301-13.

13.Sicher H, DuBrul EL. Oral anatomy. CV Mosby Company; 1970.

هدف از انجام این پژوهش مقایسه عمق کام در بیماران با و بدون انحراف سپتوم بینی می باشد.ابتدا  رضایت نامه کتبی اخذ می گردد.سپس تصاویر آرشیو CT پارنازال بیماران مراجعه کننده بیمارستان خاتم الانبیا مورد ارزیابی و اندازه گیری قرار می گیرد تا وجود یا عدم وجود انحراف تیغه بینی و عمق کام تعیین گردد .

نداریم

شرکت شما در این مطالعه و نتایج حاصله می تواند تفاوت عمق کام در بیماران با و بدون انحراف سپتوم بینی نشان دهد .

در این مطالعه برای افراد شرکت کننده ضرر مالی و یا جانی وجود ندارد.

عوارض جانبی وجود ندارد.

 هزینه کلیه اقدامات انجام شده در این مطالعه  به عهده مجری طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

روش جایگزین وجود ندارد

نتایج آزمایشها در صورت تمایل بیمار به اطلاع وی خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مریم رضازاده -09373398586-بخش ارتودنسی دانشکده ی دندان پزشکی زاهدان

شرکت فرد در مطالعه کاملاً اختیاری است و در صورت عدم رضایت از مطالعه حذف می شود.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ضمیمه شماره 1- فرم جمع آوری اطلاعات