بررسی ارتباط سواد سلامت با سلامت عمومی و کیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان در سال 1398

یائسگی یا منوپوز یک واقعه ی فیزیولوژیک و طبیعی در زندگی زنان  است که با افزایش سن زنان تولید هورمون های تخمدان مثل استروژن و پروژسترون کاهش می یابد (1)و از دو ریشه یونانی منو به معنی ماهانه و پوز به معنی متوقف گرفته شده است و به مفهوم توقف عادت ماهانه و پایان یافتن قدرت باروری است.(2) در سال 1990 تخمین زده شده است که 467 میلیون زن در سن 50 سالگی و بالاتر در دنیا وجود دارد و پیش بینی میشود این رقم تا سال 2030 میلادی به  2.5برابر برسد.(3)  آمار سال 2002 ایالت متحده امریکا نشان می دهد که جمعیت زنان 50 تا 64 ساله حدود 5/12 میلیون نفر است که این تعداد تا سال 2010 به4/18 میلیون خواهد رسیددر ایران نیز تا سال 1400 طبق آمار پیش بینی شده از سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور،حدود 5 میلیون نفر زن در سن یائسگی زندگی خواهند کرد. (4)سلامت جسمی و روانی انسان در این مرحله از زندگی سیر نزولی پیدا کرده و فرد دچار اختلالات و عوارضی می شود که این عوارض را می توان به دو گروه حاد یا زودرس که بلافاصله بعد از قاعدگی حاصل می شود که شامل قطع قاعدگی، گرگرفتگی و بی خوابی است و عوارض دیررس که در سالها ی بعد از یائسگی ظاهر می شود و شامل اتروفی سیستم ادراری تناسلی،  بیماری های قلبی و عروقی،  تصلب شرایین و  پوکی استخوان که به دلیل کمبود استروژن ایجاد می شود، تقسیم کرد. (5-7)بررسی ها نشان می دهدکه علائم یائسگی باعث کاهش کیفیت زندگی در همه ابعاد می شود به طوری که اکثریت افراد در هر چهارحیطه جسمی، روانی، اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی متوسطی دارند .(1, 8) امروزه نظام های سلامت مهم ترین برنامه های خود را مبتنی بر سلامت خانواده ترسیم نموده اند. زنان محور سلامت خانواده محسوب می شوند و الگوی اصلی آموزش  و ترویج شیوه ی زندگی سالم به نسل بعدی می باشند.اگر چه زنان و مردان  مباحث مشترکی در امر سلامت دارند اما زنان با مسائل ویژه ای ناشی از شرایط فیزیولوژیک خود مواجه هستند که یکی از این مسائل دوره گذر از یائسگی  است که به سبب کاهش استروژن مشکلات مضاعفی برای زنان ایجادمی شود.(9) دانش بهداشتی از حقوق اساسی هر انسان است بنابراین یکی از چالش های پیش رو در زمینه یائسگی عدم آگاهی و دسترسی به اطلاعات مربوطه و مسائل مرتبط با آن است .(10) مطالعات مختلف در ایران و سایر نقاط دنیا بیانگر تاثیر منفی یائسگی بر کیفیت زندگی زنان یائسه می باشد. (11, 12)کیفیت زندگی(quality of life) از نظر سازمان جهانی  بهداشت نگرش فرد از وضعیت زندگی اش با تو جه به فرهنگ ونظام ارزشی که در آن زندگی می کند و ارتباط این دریافت ها با اهداف،انتظارات، استاندارد ها و اولویت های مورد نظرفرد طلقی می شود. (3, 13)و یکی از اهداف بهداشت برای همه در قرن 21ارتقاءکیفیت زندگی است بنابراین استفاده از یک الگو به عنوان چارچوبی برای شناسایی عواملی که در ضعف کیفیت زندگی زنان یائسه و کاهش وضعیت سلامت آنها دخیل هستند ضروری است. امروزه پژوهشگران یائسگی را بیماری یا اختلال نمی دانند و فقط برای درمان پیامد های آن به چاره جویی می پردازند تحقیقات نشان می دهند که شدت علائم یائسگی با میزان آگاهی افراد در ارتباط است و زنان یائسه اغلب از نداشتن اطلاعات مربوط به این دوران رنج می برند. آگاهی از علائم و عوارض یائسگی می تواند زندگی را برای زنان یائسه راحت تر کند و مشکلات روحی و روانی آنها را کاهش دهد.(14, 15)سواد سلامت بر افزایش آگاهی و کاهش عوارض ناشی از یائسگی موثر می باشد. سواد سلامت health) literacy )عبارت است از میزان ظرفیت فرد برای کسب ، تفسیر و درک اطلاعات اولیه و خدمات سلامتی است که برای تصمیم گیری مناسب ضروری می باشد به عبارت دیگر سواد سلامت مولفه ای کلیدی جهت بهبود کنترل بر عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت است.(3) عدم آگاهی، سواد بهداشتی پایین و عدم توانایی زنان  یائسه در مدیریت یائسگی و عوارض ناشی از آن باعث کاهش کیفیت زندگی آنها می شود.(16)  سازمان جهانی بهداشت سلامتی را به صورت رفاه کامل جسمی،روانی ، اجتماعی و نه فقدان بیماری تعریف کرده است. سلامت زنان تحت تاثیر عوامل و تعیین کننده های متفاوتی است که مطابق بیانیه چهارمین کنفراس بین المللی ارتقا سلامت که در سال 1997 در جاکارتا اندونزی ارائه شد تعیین کننده ای سلامت این گونه تعریف شده اند: طیفی از عوامل شخصی، اجتماعی، اقتصادی و محیطی که سلامت فرد را تعیین می کند.(17) در مطالعه ای که توسط زولنر و همکاران در آلمان در سال2005 انجام شد مشخص شد که یائسگی موجب کاهش سلامت عمومی(general health) و کیفیت زندگی زنان میشود(18) در مطالعه ای دیگر که توسط تسای و همکاران درسال 2007 در چین انجام شد نیز مشخص شد که کیفیت زندگی زنان یائسه در مقایسه با زنان هم سن خود که دارای سیکل ماهیانه بودند  پایین تر میباشد.(21)

 با توجه به شرایط فرهنگی- اجتماعی استان و از آنجایی که زنان در جامعه از جایگاه ویژه ای برخورداراند و محور اصلی سلامت خانواده محسوب می شوند بنابراین سلامت آنها بسیار حائز اهمیت است و با توجه به اینکه تا کنون مطالعه ای در این زمینه در زاهدان صورت نگرفته است،  مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط سواد سلامت با سلامت عمومی و کیفیت زندگی زنان یائسه انجام دهیم.

مرور متون :

مطالعات داخلی :

1-حسین فلاح زاده و همکاران در مطالعه ای تحت عنوان عوامل مرتبط با کیفیت زندگی پس از یائسگی در زنان شهر یزددر سال 1387 به این نتایج دست یافتند که تقریبا 25 درصد از زنان قبل از 45 سالگی ، حدود نیمی از آنها بین سن 45تا 50 سالگی و 25 درصد آنها نیز بعد از 50 سالگی یائسگی را تجربه می کنند. (3)

2-در مقاله ای تحت عنوان بررسی میزان آگاهی زنان در سنین حوالی یائسگی نسبت به بهداشت دوران یائسگی در مراجعان مرکز آموزشی درمانی شهرستان ارومیه که توسط مرضیه ابراهیمی و همکاران به این نتایج دست یافتند که 80.8 درصد نسبت به علائم و عوارض یائسگی آگاهی ضعیف داشتند 9.2 درصد از ورزش  در دوران یائسگی آگاهی خوبی داشتند و این سط آگاهی در مورد هورمون درمانی .2 درصد بود.(8)

 3-در مطالعه ای که توسط گلرخ مریدی و همکاران تحت عنوان بررسی تاثیر آموزش بهداشت بر دانش و کیفیت زندگی زنان یائسه در سال84 انجام شده این نتایج حاصل شد: در بعد روحی _ روانی ،ناتوانی در به انجام رساندن کار های روزانه به طور نسبتا زیاد با فراوانی 50 درصد که بعد از اجرای آموزش به12.5 درصد رسیده است. همنین در بعد جنسی شایع ترین مشکل خشکی واژن در زمان مقاربت است که قبل از آموزش با فراوانی 27.5 درصد و بعد از آموزش به 18.5 درصد رسیده است.(14)

4-یافته های مطالعه پروین نشان داد که زنان یائسه در تمام ابعاد سلامت روان مشکل داشته اند و آنها بیان کردند که شکایت آنها در بعد مشکلات جسمی به ویژه گرگرفتگی، مشکلات خواب، سردرد و درد اندام بوده و مشکلات جنسی، تنهایی، گوشه گیری و مشکلات ارتباطی به ویژه همسران آنان از دیگر مشکلات آنها بوده است.(17)

5-حسین فلاح زاده و همکاران در مطالعه ای دیگر تحت عنوان عوامل مرتبط با کیفیت زندگی پس از یائسگی در زنان شهر یزد در سال 87 با این نتایج دست یافتند که اختلاف معناداری بین کفیت زندگی زنان یائسه و سطح تحصیلات، اشتغال، وضعیت اقتصادی و بهداشتی وجود دارد. این مطالعه همچنین نشان داد که کیفیت زندگی زنان در سطح تحصیلات پایین(بیسواد و ابتدایی) در مقایسه با سطح تحصیلات بالاتر(فوق دیپلم، لیسانس و بالاتر) بدتر بوده است که این تفاوت را میتوان در افزایش آگاهی زنان با تحصیلات عالی در مقایسه با افراد با تحصیلات پایین ارتباط داد که موجب برخورد بهتر با عوارض منوپوزو تحمل راحتتر عوارض منوپوز در این افراد شده و باعث بهبود کیفیت زندگی در این افراد میشود.(3)

6-در مطالعه ای که توسط محمود کریمی و همکاران با عنوان بررسی میزان تاثیر آموزش بر اساس الگوی توانمندسازی فردی بر کیفیت زندگی زنان یائسه زرندیه در سال 93 انجام شد بیان میشود که قبل از مداخله آموزشی تنها 13 درصد از زنان مورد بررسی کیفیت زندگی خود را مطلوب ارزیابی کرده بودند.35 درصد از افراد قبل از آموزش احساس کمبود انرژی و توان، 31 درصد کاهش توان عمومی، 30 درصد احساس خستگی و کوفتگی، 40 درصد درد عضلات و مفاصل را گزارش کردند که این میزان بعد از مداخله به ترتیب 8،19،15،22 درصد کاهش یافت. در بعد مشکلات روانی_اجتماعی نیز قبل از آموزش 39 درصد احساس افسردگی، 42 درصد احساس کم طاقتی و بی حوصلگی، 36 درصد نارضایتی از زندگی شخصی و 43 درصد احساس اضطراب یا عصبی بودن داشتند که بعد از مداخله آموزشی به 12،15،14،19 درصد کاهش یافت.همچنین قبل از آموزش 19 درصد گرگرفتگی، 21 درصد تعریق، 29 درصد درد و ناراحتی هنگام نزدیکی داشتند که بعد از آموزش به ترتیب به 14،15،10 درصد کاهش یافت. (20)

مطالعات خارجی:

1- در مطالعه ای که توسط گوویل و همکارانش در سال 2009 به منظور بررسی زنان منوپوز و فاکتور های مرتبط با آن در هند انجام شد به این نتیجه رسیدند که سلامت زنان بعد از یاسگی کاهش می یابد.(17)

2-در مطالعه ای دیگر که توسط شاخاترچ و همکارانش در سال 2006 به منظور شناسایی علائم یائسگی و اختلالات سلامت زنان 50تا65 ساله در مناطق محروم  جنوب اردن انجام شد به این نتیجه رسیدند که زنان در جنوب اردن عوارض و علائم مختلف مرتبط با یائسگی را تجربه کردند و تعداد زیادی از آنها آموزش های سلامت درباره یائسگی را دریافت نکردند. (17)

3-در مطالعه ای که در سال2000 توسط بلومل و همکاران انجام گرفت نشان داد ک زنان یائسه از نظر اختلالات اجتماعی_روانی 3.5 بار از نظر اختلالات وازوموتور 10.6 بار و از نظر اختلالات جسمی 5.7 بار و از نظر اختلالات جنسی 3.2 بار مستعدتر هستند.(9)

4-دلپرادو و همکاران نیز با ارزیابی کیفیت زندگی با استفاده از معیار میزان یائسگی در زنان 40 تا 59 ساله شیلی به این نتیجه رسیدند که یائسگی به طور معناداری بر روی کیفیت زندگی اثر داشته و فاکتور اجتماعی_فرهنگی نیز به طور نسبی بر آن موثر است.(21)

1-میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب مشخصات دموگرافیک زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان چقدر است؟

2- میانگین نمره سلامت عمومی بر حسب مشخصات دموگرافیک زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان چقدر است؟

3- میانگین نمره سواد سلامت  بر حسب مشخصات دموگرافیک زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان چقدر است؟

4-بین سواد سلامت با سلامت عمومی زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان ارتباط وجود دارد.

5-بین سواد سلامت با کیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان ارتباط وجود دارد.

6-بین سلامت عمومی با کیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان ارتباط وجود دارد.

تعیین ارتباط سواد سلامت با سلامت عمومی و کیفیت زندگی زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در سال 1398

-1تعیین سواد سلامت زنان یائسه  تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان بر حسب مشخصات دموگرافیک

2-تعیین سلامت عمومی زنان سالمند یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان بر حسب مشخصات دموگرافیک

3-تعیین کیفیت زندگی زنان  یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان بر حسب مشخصات دموگرافیک

4- تعیین ارتباط سواد سلامت با سلامت عمومی زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان

5- تعیین ارتباط سواد سلامت با کیفیت زندگی در زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان

6- تعیین ارتباط سلامت عمومی با کیفیت زندگی در زنان  یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان

وزارت بهداشت

 دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

 معاو نت بهداشتی و پایگاه های بهداشتی

سواد سلامت : سواد سلامت عبارت است از میزان ظرفیت فرد برای کسب ، تفسیر و درک اطلاعات اولیه و خدمات سلامتی است که برای تصمیم گیری مناسب ضروری می باشد

کیفیت زندگی : کیفیت زندگی از نظر سازمان جهانی  بهداشت نگرش فرد از وضعیت زندگی اش با تو جه به فرهنگ ونظام ارزشی که در آن زندگی می کند و ارتباط این دریافت ها با اهداف،انتظارات، استاندارد ها و اولویت های مورد نظرفرد طلقی می شود.

سلامت عمومی: سلامت عمومی عبارت است از رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی در فرد؛ که بین این سه جنبه تأثیر متقابل و پویا وجود دارد.

مطالعه مقطعی (توصیفی _تحلیلی)

زنان یائسه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان که در فاصله سنی45 _65 سال قرار دارند.

0/05=α                            Z₁- =1.96                         d=2.5

n   =    = 265

برای نمونه گیری، شهر زاهدان را  بر اساس نقشه جغرافیایی به 5 منطقه تقسیم کرده و از هرمنطقه 2 پایگاه سلامت به تصادف انتخاب می کنیم و نمونه ها به تعداد زنان یائسه تحت پوشش هر پایگاه تسهیم به نسبت می شود و موارد پژوهش درهر پایگاه بدست می آید .

سپس به روش در دسترس زنانی که برای دریافت مراقبت ها مراجعه می کنند و معیارهای ورود به مطالعه را دارند انتخاب می شوند. و نمونه گیری تا زمان رسیدن به حجم نمونه مورد نظر ادامه خواهد داشت.

  در مطالعه حاضرجمع آوری اطلاعات با 4پرسشنامه انجام می شود که شامل:1- پرسشنامه مشخصات دموگرافیک ( سن،  میزان تحصیلات فرد، میزان تحصیلات همسر، وضعیت تاهل، شغل )2- پرسشنامه استاندارد  سلامت عمومی گلدنبرگ 3-پرسشنامه کیفیت زندگی(sf_36) 4-پرسشنامه سواد سلامت عملکرد در بزرگسالان(TOFHAL) می باشد . پرسشنامه سلامت عمومی که شامل 28 سوال است در برگیرندة چهار خرده مقیاس(عملکرد جسمانی و وضعیت سلامت عمومی، اضطراب، افسردگی و اختلال عملکرد اجتماعی) می باشد که هر یک از آنها خود شامل 7 سئوال می باشند. روش  نمره گذاری در پرسشنامه سلامت عمومی، روش لیکرتی است که گزینه ها بصورت (0-1-2-3) نمره داده می شوند. حداکثر نمره آزمودنی با این روش در پرسشنامه مذکور 84 خواهد بود. درصورتی که نمرات بدست آمده کد گذاری مجدد نشده باشند نمره بالاتر نشانگر سلامت روانی بیشتر می باشد. اعتبار پرسشنامه سلامت عمومی توسط سه روش دوباره سنجی، تنصیفی و آلفای کرونباخ به ترتیب ضرایب اعتبار 70/0 ،93/0و90/0 حاصل شده وروایی پرسشنامه نیز به روش همزمان توسط تقوی تایید شده است. (22) 2- پرسشنامه(sf_36) دارای 36 سوال است که 8 حیطه مختلف سلامت را مورد ارزیابی قرار میدهد.

1. سلامت عمومی

2. عملکرد جسمانی

3.محدودیت ایفای نقش به دلای جسمانی

4.محدودیت ایفای نقش به دلای یاطفی

5. درد بدنی

6. عملکرد اجتماعی

7.انرژی و شادابی

-8. سلامت روانی

پایین ترین نمره در این پرسشنامه صفر و بالاترین 100 است. امتیاز هر بعد با امتیاز عنوان ها در  آن بعد مشخص می شود. پایایی و روایی نسخه فارسی این پرسشنامه در ایران تائید شده است(9._7.=r )(23)

3-پرسشنامه سواد سلامت عملکرد بزرگسالان دارای 50 سوال می باشد.کل امتیاز این پرسشنامه100 می باشد. 50 نمره مربوط به سوال بخش درک خواندن که برحسب جدول 1به هر پاسخ صحیح یک امتیاز تعلق می گیرد، و 50 نمره مربوط به بخش محاسباتی ی باشد که17 سوال دارد و بر حسب جدول 2به تعداد پاسخ های صحیح وزن داده می شود در نهایت نمره هر دو قسمت با هم جمع می شود.

طهرانی بنی هاشمی و همکاران(1386) در پژوهشی به انجام مراحل کامل پایایی و اعتبار سنجی پرسشنامه سواد سلامت عملکرد در بزرگسالان پرداختند، به طوری که در مطالعه مقدماتی اول پرسشنامه بر روی 50 نفر انجام شد. سپس با توجه به ضریب دشواری سوالات و واریانس پاسخ ها، تغییراتی بر روی برخی گزینه ها داده شد و مطالعه مقدماتی دوم نیز بر روی 50 نفر صورت گرفت.(24)

پس از تصویب طرح و دریافت کد اخلاق و معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ، به پایگاههای مورد نظر مراجعه می شود پس از هماهنگی با مسئولین پایگاه  هر روز بین ساعت 9 تا 13 صبح مراجعه می شود و نمونه گیری به این طریق انجام می شود که به روش در دسترس زنانی که برای دریافت مراقبت ها مراجعه می کنند و معیارهای ورود به مطالعه را دارند انتخاب می شوند و پرسشنامه ها پس از کسب رضایت آگاهانه در بازه زمانی 15 تا 20 دقیقه توسط محقق تکمیل می شود. سعی می شود تا از زنان یائسه به طور خصوصی محاسبه شود تا سوگیری های حین اجرای کار کنترل شود و داده ها واقعی تر باشند. پس از تکمیل پرسشنامه ها داده ها وارد نرم افزار spss  می شود و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

برای توصیف داده از شاخص های مرکزی و پراکندگی و جداول آماریاستفاده خواهد شد. جهت تحلیل داده ها از آزمون های آماری ANOVA ،T مستقل، ضریب همبستگی پیرسون( یا معادل ناپارامتریای آزمونها ) و همچنین از روش رگرسیون خطی استفاده خواهد شد.

سطح معنی داری05/0 در نظر گرفته می شود.

-1هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

4- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

11- کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد. 

15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

27- در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29-نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی ها ومؤسسه ی حمایت کننده ی  پژوهش باشد.

30- گزارش ها و مقالات حاصل از پژوهش هایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31- روش پژوهش نباید با ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

-عدم همکاری مدیران و کارکنان مراکز بهداشتی

-عدم همکاری زنان مراجعه کننده

سواد سلامت، کیفیت زندگی ، زنان یائسه

1.    فرود, افسر, پور م, شناس ذ, شکوفه. کیفیت زندگی زنان یائسه شهرکرمان. مجله سلامت و بهداشت. 2014;5(3):257-65.

2.       Taherpour M, Sefidi F, Afsharinia S, Hamissi J. Menopause knowledge and attitude among Iranian women. Journal of medicine and life. 2015;8(Spec Iss 2):72.

3.       حسین فز, عارفه دت, محمدحسین دت, السادات حف, حکیمه ح. عوامل مرتبط با کیفیت زندگی پس از یائسگی در زنان شهر یزد در سال 1387.

4.       منصوره جم, حمید پ, لیلا ج, اکرم ث. مطالعه کیفی: تجربه زنان از یائسگی.

5.       Blumel JE, Castelo-Branco C, Binfa L, Gramegna G, Tacla X, Aracena B, et al. Quality of life after the menopause: a population study. Maturitas. 2000;34(1):17-23.

6.       Rapkin AJ. Vasomotor symptoms in menopause: physiologic condition and central nervous system approaches to treatment. American journal of obstetrics and gynecology. 2007;196(2):97-106.

7.       زر, عبدالصالح, علوی, سلمان, احمدی, رضایی, et al. بررسی اثربخشی فعالیت بدنی و ورزش بر کیفیت خواب زنان یائسه. مجله زنان، مامایی و نازایی ایران. 2017;20(4):19-24.

8.       ابراهیمی, مسگرزاده, نقیبی, فخرالسادات. بررسی میزان آگاهی زنان در سنین حوالی یائسگی نسبت به بهداشت دوران یائسگی در مراجعان به مراکز آموزشی درمانی شهرستان ارومیه در سال 79. Journal of urmia nursing and midwifery faculty. 2004;1(1):7-12.

9.       عابدزاده, تائبی, صابری, فرزانه, سادات. بررسی کیفیت زندگی و عوامل مرتبط با آن در زنان یائسه شهر کاشان. دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، طب جنوب. 2009;12(1):81-8.

10.     منصوره ی, مریم ک, السادات مخع, آغافاطمه ح. تاثیر برنامه آموزشی ساختارمند با شیوه گروه حمایتی بر کیفیت زندگی زنان یائسه.

11.     Karaçam Z, Şeker SE. Factors associated with menopausal symptoms and their relationship with the quality of life among Turkish women. Maturitas. 2007;58(1):75-82.

12.     نوروزی ا, مصطفوی ف, زاده اح, مودی م, راد غش. PRECEDE بررسی عوامل مرتبط با کیفیت زندگی زنان یائسه شهر اصفهان بر اساس مرحله تحلیل رفتاری الگوی. تحقیقات نظام سلامت.7(3).

13.     زیدی م, آقا پح, زیدی م, بنفشه. تاثیر آموزش مبتنی بر الگوی توانمندسازی فردی بر آگاهی، نگرش، عزت نفس، خودکارآمدی و کیفیت زندگی زنان یائسه. نشریه پرستاری ایران. 2013;26(81):21-31.

14.     مریدی, گلرخ, سیدالشهدایی, عباسی ح. بررسی تاثیر آموزش بهداشت بر دانش وکیفیت زندگی زنان یائسه. نشریه پرستاری ایران. 2006;18(44):31-8.

15.     سیام. بررسی میزان آگاهی زنان شهر رشت درباره یائسگی. مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه. 2009;7(4):0-.

16.     Abdolmalaki B, Peyman N, Esmaeili H. Evaluation of health literacy rate of postmenopausal women covered by Mashhad health centers in 2018. Journal of Health Literacy. 2018;3(3):182-90.

17.     Jalili L. بررسی سلامت عمومی و عوامل مرتبط با آن در زنان یائسه شهر اهواز سال 1391.

18.     Zöllner Y, Acquadro C, Schaefer M. Literature review of instruments to assess health-related quality of life during and after menopause. Quality of Life Research. 2005;14(2):309-27.

19.     Tsai S-Y, Chi L-Y, Lee C-h, Chou P. Health-related quality of life as a predictor of mortality among community-dwelling older persons. European journal of epidemiology. 2007;22(1):19

20.     کریمی* م, شکروی فا, ضاربان ا, زاده جک, برادران ح, خوشدل عر. بررسی میزان تأثیر آموزش براساس الگوی توانمندسازی فردی بر کیفیت زندگی زنان یائسه زرندیه. یافته. 2016;16(2).

21.     del Prado M, Fuenzalida A, Jara D, Figueroa R, Flores D, Blumel JE. Evaluación de la calidad de vida en mujeres de 40 a 59 años mediante la escala MRS (Menopause Rating Scale). Revista médica de Chile. 2008;136(12):1511-7.

22. سیدمحمدرضا ت. بررسی روایی و اعتبار پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ).

23.     Rafiei N, Sharifian Sani M, Rafiey H, Behnampour N, Foroozesh K. Reliability and validity of Persian version of. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2014;24(116):75-83.

24.     Banihashemi S-AT, Amirkhani MA. Health literacy and the influencing factors: a study in five provinces of Iran. 2007.

پرسشنامه مشخصات دمو گرافیک

هدف از انجام این طرح پژوهشی سنجش میزان اطلاعات شما در مورد سلامتی و کیفیت زندگی ناشی از علائم و عوارض یائسگی است. این طرح به ما کمک میکند تا بدانیم اطلاعات شما در مورد سلامت بر روی کیفیت زندگی شما در دوران یائسگی موثر خواهد بود .در نهایت نتایج حاصل از این طرح در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

ندارد

با شرکت در این طرح تحقیقاتی میزان اطلاعات شما در رابطه با دوران یائسگی مورد سنجش قرار گرفته و میتوانید از موثر بودن این اطلاعات و تاثیر آنها بر سلامتی و کیفیت زندگی خود مطلع شوید تا در دوران یائسگی بتوانید از سلامتی و کیفیت زندگی مطلوب تری برخوردار باشید.

ندارد.

ندارد.

ندارد.

نتایج به دست آمده از تحقیق به صورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهشی بکار خواهد رفت و هویت هیچ یک از شما عزیزان فاش نخواهد شد.

چنانچه سوال یا مشکلی در خصوص این طرح تحقیقیاتی داشتید میتوانید با مجری طرح خانم فاطمه خبیری ارتباط برقرار کنید.

شماره تماس: 09900194403

شرکت زنان یائسه در این مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهد بود که از شرکت در مطالعه امتناع کرده یا هر زمان که مایل بوده است بدون آنکه در نحوه رفتار پژوهشگر ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شود.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری از زنان یائسه مورد مطالعه رضایت کتبی ئ شفاهی گرفته شده است.