برآورد شیوع رفتارهای پرخطر در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش های Network scale-up ،Proxy Respondents و روش مستقیم در سال 1398

رفتار پرخطر به معنی نوع خاصی از رفتار است که با افزایش خطر ابتلا به یک بیماری خاص یا وضعیت بد سلامتی همراه است .(1) براساس گزارش مراقبت بر رفتارهای پرخطر جوانان در ایالات متحده ،( 2) تنباکو و مصرف مواد و رفتارهای جنسی از جمله رابطه جنسی خارج از ازدواج که منجر به عفونتهای مقاربتی می شود ، اولویت رفتارهای پرخطر سلامتی هستند که ممکن است توسعه را قطع کنند یا باعث عوارض و مرگ و میر قابل ملاحظه ای شوند.(3)

رفتارهای پرخطر به آن دسته از رفتارهایی اطلاق می شود که سلامت و رفاه نوجوانان و جوانان و سایر افراد را در خطر قرار می دهد.(4) رفتارهای پرخطر در بین جوانان ، از جمله داشتن رابطه جنسی ناامن با چند شریک، مصرف الکل و مصرف داروهای توهم زا ، خطر ابتلا به بیماری HIV را افزایش می دهد.(5)

روند رو به رشد برخی از رفتارهای پرخطر یک تهدید جدی است که نگرانی های بهداشتی در سطح ملی و بین المللی را در بر دارد.(6 ) در بین این رفتارها ، مصرف مواد مخدر و رابطه جنسی ناامن، بویژه در بین گروههای سنی جوان در صدر این لیست قرار دارند.(7)

دوره جوانی و بزرگسالی مراحل بی نظیری از زندگی و رشد هستند که فرصت ها و چالش هایی را برای ارتقاء سلامت ارائه می دهند.(8) نوجوانان و جوانان غالباً از نظر خصوصیات اصلی فردی و همچنین تغییراتی که نقطه شروع چندین رفتار، از جمله سوءمصرف مواد مخدر، فعالیتهای جنسی در بزرگسالی هستند و سایر رفتارهای پرخطر، دستخوش تحولات بی شماری می شوند.(9) بنابراین این مراحل فرصتهای استثنایی در ایجاد و اتخاذ الگوهای رفتاری سالم برای ارتقاء سلامت حال و آینده خود برای کمک به افراد فراهم می کنند.(10)

براساس تحقیقات انجام شده برای جوانان، ورود به دانشگاه یکی از مهمترین مراحل تغییر و گذار در زندگی آنهاست.(11) پس از اتمام دوره دبیرستان ، بسیاری از دانش آموزان تحصیلات دانشگاهی را شروع می کنند و اکثریت آنها برای اولین بار مجبورند به دور از خانه و خانواده خود زندگی کنند. این تغییر سبک زندگی تجربه های جدیدی را در اختیار آنها قرار می دهد و ممکن است آنها روش زندگی سالم را انتخاب نکنند.(12) این تغییرات در شیوه زندگی ممکن است منجر به افزایش سطح تنش و مشکلات رفتاری ، از جمله رفتارهای پرخطر  شود.(13)

زندگی در دانشگاه برای بسیاری از افراد تغییر و تحول از سوابق خانوادگی و مدرسه به سمت آزادی بیشتر است. این فرصتی را برای اختیار کردن دوستی های جدید ، آمیختگی اجتماعی و در نتیجه انجام رفتارهای پرخطر از جمله رفتارهای پرخطر جنسی فراهم می کند.(14)

برخی از نوجوانان و بزرگسالان جوان ممکن است درگیر رفتارهای پرخطر باشند و برخی از این رفتارهای پرخطر مانند سیگارکشیدن ، سوء مصرف مواد مخدر، استفاده مضر از الکل ، داشتن رابطه جنسی خارج از ازدواج و محافظت نشده که به شرایط تهدید کننده زندگی و بیماریهای خطرناک کمک می کنند.(15،16)

رابطه جنسی پرخطر و محافظت نشده یکی از مشکلات و رفتارهای پرخطر مهم است. رفتارهای جنسی خارج از ازدواج / قبل از ازدواج یک حوزه به طور فزاینده ای مهم درسلامت عمومی به ویژه درمیان جمعیت جوان است(17)  رابطه جنسی پرخطر به عنوان مقاربت محافظت نشده واژن ، دهان و یا مقعد تعریف میشود(18). خطر ابتلا به بیماری جنسی با شروع فعالیت جنسی ناامن اتفاق می افتد ، بیشتر در بین نوجوانان و جوانان، وتا زمانی که به فعالیت پرخطر درگیر هستند ادامه می یابد.(19)

ازآنجاییکه اخیراً رفتارهای جنسی خارج از ازدواج / قبل از ازدواج در اکثر کشورها روند روبه رشدی داشته است ، بنابراین یک نگرانی جدی است که ممکن است سلامت عمومی را تهدیدکند (20). گزارش شده است که حدود 13.2٪ از دانشجویان دانشگاههای ایران رابطه جنسی واژینال محافظت نشده  و 8.0٪ رابطه جنسی مقعدی محافظت نشده داشته اند.(16) درسراسرجهان ، روزانه 14000 نفر به HIV مبتلا می شوند ، بیش از 95٪ آنها درکشورهای درحال توسعه و به دلیل رفتارهای جنسی پرخطر است.(19)

رفتارهای جنسی خارج از ازدواج / قبل از ازدواج منجر به مشکلات اجتماعی و بهداشتی در جوانان می شود (20). روابط قبل از ازدواج و تجربه رابطه جنسی قبل از ازدواج خطر طلاق را افزایش می دهد (21). آموزش ضعیف در مورد رابطه جنسی قبل از ازدواج در نوجوانان و عدم آگاهی نوجوانان از روابط جنسی (22) ، منجر به افزایش خطر ابتلا به عفونت های مقاربتی (STI) (به عنوان مثالHIV) ، بارداری ناخواسته ، سقط جنین غیرقانونی و ناامن وحتی در بعضی موارد منجر به مرگ می شود(23 ، 24).

تخمین زده می شودکه رفتارهای جنسی خارج از ازدواج / قبل ازازدواج مسئول 4٪ سالهای تطبیق یافته زندگی با ناتوانی (DALYs) درجهان دربین گروههای سنی از 15 تا 24 سال سن دارند (25 ، 26) باشد.

باتوجه به انگ اجتماعی رفتارهای جنسی خارج از ازدواج / قبل از ازدواج در جامعه سنتی مانند ایران ، روشهای مستقیم ممکن است بهترین تخمین رفتار رانشان ندهند. به نظرمی رسد درسالهای اخیر در ایران شیوع این رفتارها به ویژه درجمعیت دانشجویی افزایش یافته است. علاوه براین ، تعداد مطالعات انجام شده در دانشجویان درسالهای اخیرکافی نبوده است (27 ، 28 ، 29). این امر نیاز به درک بهتر شیوع رفتارهای جنسی خارج از ازدواج / قبل از ازدواج در بین دانشجویان را آشکار میکند.

یکی دیگر از مهم ترین رفتار های پرخطر سوء مصرف مواد مخدر است که یک موضوع اصلی بهداشت عمومی در بین نوجوانان و جوانان درسطح جهان است(30). سوء مصرف مواد مخدر و مصرف انواع مشروبات الکلی در بین  نوجوانان و بزرگسالان بزرگترین نگرانی در بسیاری ازکشورها است .(31) تخمین زده می شودکه حدود 10٪ از دانشجویان دانشگاههای ایرانی نوعی مواد مخدر غیرقانونی مصرف می کنند (32) و بیش از 10٪ آنها ازالکل استفاده می کنند.(33) رفتارهای سوء مصرف مواد (استعمال دخانیات ، الکل ، مواد مخدر ، ماری جوانا و سایر داروهای غیر مجاز) میتواند تأثیرات منفی بر رفاه و پیشرفت کلی نوجوانان و جوانان داشته باشد (34). توجه به این رفتارها در دوران نوجوانی و جوانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا در این دوره ها با چندین علت مرگ و بیماری از قبیل سوانح و حوادث، خودکشی و نزاع و قتل همراه است(35). علاوه براین ، باتوجه به ویژگیهای خاص جوانان ، رفتارهای پرخطر دراین مرحله می تواند اثرات منفی طولانی مدت بر توسعه و بیش از همه سلامت جامعه داشته باشد. بنابراین ، دوره جوانی به عنوان یک دوره منحصر به فرد مهم برای بررسی رفتارهای پرخطر درنظرگرفته می شود(36).

در سالهای اخیر ، مصرف الکل به یک نگرانی مهم تبدیل شده است ، زیرا ممکن است خطر ابتلا به اختلالات مرتبط با الکل ،(37-38)  و تماس های جنسی ناامن در سطح جهان را افزایش دهد.(39) سیاستگذاری و برنامه ریزی این مسئله در ایران از اهمیت بیشتری برخوردار است که براساس فرهنگ غالب آن ، مصرف الکل یک روش قابل قبول در ایران نیست و تجارت آن غیرقانونی است.(40)

تحقیقات در میان بزرگسالان گذار از استفاده از مواد مخدر غیرمجاز یا تجویز غیر پزشکی مواد افیونی به هروئین (41،42) ، افزایش قابل توجهی در مرگ با دوز غیرعمدی(43،44) را نشان داده است ، و در استفاده از داروهای تزریقی ، شیوع ویروس HIV  و هپاتیتC  افزایش یافته است. (45) تحقیقات بیشتر نشان دهنده افزایش شیوع مصرف مواد افیونی در برخی از گروهها و مناطق محلی که قبلا ًتحت تأثیر قرار نگرفته اند ، است(46،47).

یکی دیگر از رفتارهای پرخطر مصرف سیگار است که مصرف سیگار در بین بزرگسالان جوان درحال افزایش است(48). بطور کلی درسطح جهان ، حداقل 10٪ از نوجوانان درسنین 13-15 سال سیگارمی کشند.(49)در حدود 15٪ از بزرگسالان ایالات متحده در سن 18 سال یا بالاتر ، افراد سیگاری فعلی هستند.(50) اکثر افراد سیگاری در دوران نوجوانی این کار را انجام داده اند.(50) تقریباً 80٪ از افراد سیگاری نوجوان ایرانی پیش از 15 سالگی سیگارکشیدن را تجربه کرده اند.(51) براساس مطالعات انجام شده توسط پورالعجل و همکاران در سال 2016 حدود 16.2٪ از دانشجویان دانشگاههای ایرانی سیگار(18) و 8.5 ٪  قلیان استفاده میکنند(52).

دخانیات منجر به مرگ سالانه 7 میلیون نفر می شود ، و تقریباً 80 درصد افرادسیگاری در کشورهای کم درآمد و متوسط زندگی میکنند (53). علاوه براین ، استعمال قلیان باعث صدمات جبران ناپذیری به اندامهای مختلف بدن می شود(54).

مطالعات در بین دانشجویان دانشگاههای سراسر جهان نشان می دهد که میزان شیوع مصرف سیگار و قلیان در 30 روز گذشته ، به ترتیب از 8.6 تا 28.6٪ (55،56،57) و از 14.3 تا 34.0٪ (58-62) متغیر بوده است. یک مطالعه در سال 2012 از دانشجویان دانشگاههای ایران ، میزان شیوع 15.8 ، 8.5 ، 8.0 و 7.6٪ را در مصرف سیگار ، کشیدن قلیان ، استفاده از الکل در یک ماه گذشته و سوء مصرف مواد مخدر گزارش کرده است(63).

مطالعات زیادی برای برآورد میزان رفتارهای پرخطر در بین جمعیت های مختلف انجام شده است. برخی از این مطالعات برآوردهای مختلفی از رفتارهای پرخطر را در بین دانشجویان دانشگاه گزارش داده اند (65,66,67). در مطالعات انجام شده در برخی از دانشگاه های ایران ، شیوع گزارش شده از 5.8٪ به 17.4٪ برای مصرف کنندگان الکل بوده است (68,69,70) و 8.5٪ تا 21٪ برای مصرف کنندگان تریاک (22). علاوه بر این ، شیوع رابطه جنسی خارج از ازدواج در گروه سنی 15-18 سال به میزان 28٪ در تهران گزارش شده است(71).

مطالعات شیوع در دانشگاههای ایران ، طی سالهای 2002 تا 2013 ، آماری را گزارش کرده است که بسیار متفاوت است. این اختلافات ممکن است تا حدی قابل توجیه باشد زیرا مطالعات در زیرگروههای مختلف دانشجویان دانشگاه در زمانها ، موقعیت ها ، با استفاده از ابزار و روشهای مختلف بوده است.  بر اساس داده های موجود گزارش شده ، شیوع در طول عمر برای الکل ، چپق و پیپ ، سیگار و مصرف مواد افیونی در بین دانشجویان دانشگاه به ترتیب در محدوده بین 8/11٪ -20٪ ، 7/25٪ -40.3٪ ، 18٪ - 30.8٪ و 2.2٪ -10٪ می باشد.(72-75)

مصرف مواد و اختلالات آن روند فزاینده ای بر بار بیماریها در دهه گذشته نشان داده است.(59) این تأثیر منفی بر چندین حوزه زندگی از جمله خانواده و همچنین عملکرد شغلی دارد.(60) روند رو به رشد مصرف مواد به ویژه در نوجوانان و بزرگسالان جوان در کشورهای در حال توسعه مشهود بود.(61) دانشجویان دانشگاه به ویژه درمقابل مصرف مواد(62)آسیب پذیر هستند و باعوارض جانبی از جمله عملکرد ضعیف دانشگاهی (66)،  خطر بیشتر درگیری در فعالیتهای غیرقانونی و قربانی تجاوز جنسی و افزایش خطر مرگ زودرس (76-79) همراه است.

مصرف مواد مخدر ، استفاده از الکل و رفتارهای جنسی به ترتیب، مسئول 2٪ ، 7٪ و 4٪ ،  سالهای عمر تطبیق یافته با ناتوانی در گروه های سنی 15 تا 24 ساله می باشند.(80)

علیرغم اهمیت این رفتارهای پرخطر ، به نظر می رسد که به میزان کافی مورد بررسی قرار نگرفته اند. بنابراین ، ما به دلیل محدودیتهای فرهنگی و تابوهای مذهبی ، تصویری جامع و واضح از مشکل در بین جوانان ایرانی به ویژه دانشجویان دانشگاه ها نداریم. تنها اطلاعات مربوط به نمونه های کوچک و غیرمعرف دانشجویان ، به ویژه از مطالعات محلی با فاکتورهای محدود است. تا زمانیکه اطلاعات موثق در مورد بار و دلایل رفتارهای مخاطره آمیز جمع آوری نشود ، طراحی واجرای استراتژیهای مداخله مؤثر و برنامه های پیشگیری دشوار و حتی غیرممکن است.(81)

دانشجویان دانشگاه بخش بزرگی از جمعیت جوانی هستند که شیوع برخی از رفتارهای مخاطره آمیز آنها نسبتاً زیاد گزارش شده است.(82-84) در صورت غفلت ، این رفتارهای پرخطر ممکن است منجر به تحصیلات ضعیف و یا افزایش خطر ابتلا به بیماریهایی که باعث عوارض بعدی و مرگ ومیر زودرس می شوند همراه باشد.(86)

سلامت عمومی جامعه به کنترل رفتارهای مخاطره آمیز در بین جوانان بستگی دارد (87). بنابراین ، برآورد اندازه چنین زیرگروههای جمعیتی دارای اطلاعات کلیدی در برنامه ریزی ، نظارت و ارزیابی برنامه های پیشگیری است و می تواند در اولویت برای سیاستگذاران سلامت در سراسر جهان قرار بگیرد. این امر در کشورهای اسلامی به دلیل اینکه چنین رفتارهای پرخطر دارای انگ اجتماعی و فرهنگی است ، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.(87)

ایران ، یک کشور در منطقه خاورمیانه با فرهنگ اسلامی است و بیش از 80 میلیون نفر جمعیت دارد. ایران جمعیت جوانی دارد که تقریباً یک سوم (35٪) از جمعیت در سنین 15 تا 29 سال سن دارند. (88)

همانطور که قبلاً ذکر شد ، انگ اجتماعی رفتارهای پرخطر در کشورهای اسلامی نسبت به سایر مناطق برجسته تر است. به دلیل سوگیری اطلاعات ، انتظار می رود استفاده از روشهای مستقیم که فراوانی این رفتارهای پرخطر را کمتر برآورد نماید(89).

از این رو بسیاری از مشکلات مهم در علوم اجتماعی ، بهداشت عمومی و سیاست های عمومی نیاز به تخمین میزان جمعیت پنهان دارند. به عنوان مثال ، در تحقیقات HIV / AIDS ، برآورد اندازه بیشترین جمعیت در معرض خطر - تزریق کننده مواد مخدر ، زنان تن فروش و مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند - برای درک و کنترل شیوع بیماری همه گیر بسیار مهم است. با این حال ، محققان و سیاست گذاران از توانایی روش های آماری موجود برای ارائه این برآوردها راضی نیستند(90).

به دلیل محدودیت روشهای مستقیم ، محققان برای برآورد اندازه جمعیت گروههای پرخطر ، روی روشهای غیرمستقیم متمرکز شده اند. روش بسط شبکه ای (NSU) و روش پاسخ دهندگان پروکسی (PRM) دو روش غیرمستقیم هستند ( 91,92) ، که ما در مطالعه خود از آنها استفاده کردیم.

روش های مستقیم مستعد سوگیری های مختلف هستند و معمولاً منجر به کم برآورد کردن  اندازه واقعی می شوند. این مورد به ویژه هنگامی که داده ها به جای تکمیل پرسشنامه خود اجرا شده از طریق مصاحبه حضوری جمع آوری می شوند.(93)

روش بسط شبکه ای  یک روش غیرمستقیم نسبتاً جدید است که نیازی به دسترسی به جمعیت با رفتارهای پرخطر ندارد. همچنین ، می تواند اندازه گروه های مختلف را در یک مطالعه برآورد کرده  و نتایج را به جمعیت هدف تعمیم دهد.(94). فرض بر این است که مشارکت کنندگان شبکه های اجتماعی از یک نمونه تصادفی (پاسخ دهندگان) می توانند جمعیت مورد مطالعه را نمایندگی کنند(95,96).

روش پاسخ دهندگان نماینده روش غیرمستقیم دیگری برای تخمین اندازه گروههای پرخطر است که در این روش نیاز به تخمین اندازه شبکه اجتماعی افراد نیست.  در این روش ، یک نمونه تصادفی از مشارکت کنندگان در مورد رفتارهای یک گروه منتخب از افراد (پروکسی یا نماینده) که آنها را می شناسند سؤال می شود. فرض بر این است که نمونه تصادفی از پاسخ دهندگان منتخب و نماینده ، نمونه ای از جامعه را تشکیل می دهد.(97)

به نظر می رسد تمام روشها بویژه روشهای مستقیم و NSU مستعد برخی از سوگیریهای اطلاعاتی ناشی از انگ هستند. نتایج روش مستقیم ممکن است به دلیل سوگیری پاسخ (وجهه و شهرت) کمتر برآورد شود (پاسخ دهندگان ممکن است نتوانند یا تمایلی به گزارش دقیق در مورد خود یا آشنایان خود ندارند). روش NSU ، هم سوگیری پاسخ  دارد و هم سوگیری انتقال اطلاعات (ممکن است مخاطب از چنین رفتارهایی در بین آشنایان خود در شبکه آگاهی نداشته باشد) و منجر به کم برآورده شدن  می شود. از طرف دیگر ، در PRM ، هر مخاطب رفتار آشنای نزدیک خود را گزارش می کند. بنابراین انتظار می رود که چنین سوگیری هایی کمتری در نتایج تأثیر بگذارد.

ما مطالعات بسیار محدودی را پیدا کرده کردیم که نتایج این سه روش را در یک گروه مقایسه می کند تا یافته های آنها را تأیید نماید . بنابراین ، ما به منظور ارزیابی مقایسه ای نتایج به دست آمده از این روش ها ، مطالعه ای را در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان برای برآورد رفتارهای پرخطر در بین دانشجویان انجام دادیم.

نظر به اینکه رفتارهای پرخطر دارای عللی است که باید آن را شناخت و در جهت حذف زمینه های اجتماعی مساعد برای ابتلای افراد به این رفتارهای مخرب حرکت کرد، پس شناسایی و تبیین رفتارهای پرخطر در میان دانشجویان در جهت اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه، ضروری به نظر میرسد، چرا که دانشجویان سرمایه های جامعه می باشند وسلامت روح و جسم آنها تضمین سلامت آینده جامعه است.

استان سیستان و بلوچستان به عنوان پهناورترین استان در ناحیه جنوب شرق کشور ایران واقع شده است.(98) این استان براساس آمار سرشماری سال 1395 دارای جمعیت 2775014 نفر ، مساحت  181785 کیلومتر مربع(99) و 1210 کیلومتر مرز خاکی با دوکشور پاکستان و افغانستان و 370 کیلومتر مرزآبی در کرانه های شمالی دریای عمان و از شمال به استان خراسان جنوبی ، از جنوب به دریای عمان ، از شرق به کشورهای پاکستان و افغانستان و از غرب به استانهای هرمزگان و کرمان محدود شده است. همجواری استان با دو کشور  افغانستان و پاکستان و شرایط خاص حاکم بر آن کشورها ، این استان را از اهمیت خاصی برخوردار ساخته است .(98)

و شهرستان زاهدان با وسعت  30716 کیلومتر مربع  معادل 17 درصد از مساحت  استان سیستان و بلوچستان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از شمال به شهرستان هامون و کویر لوت از شرق به کشور پاکستان از غرب به استان کرمان و از جنوب به شهرستان خاش محدود می شود.  شهرستان زاهدان براساس آمار سرشماری سال 95 دارای 168,480 خانوار و 672589 نفر جمعیت می باشد. اکثر مردم این شهر با توجه به قومیت های که در اینجا ساکن شده اند از نژاد آریایی هستند و به زبانهای و گویش های فارسی ، بلوچی ، سیستانی ، کرمانی ، یزدی و خراسانی سخن می گویند. شهر زاهدان دارای موقعیت جغرافیایی خاصی است و در مسیر تردد بین المللی پاکستان و هندوستان ، خراسان و کرمان قرار دارد.  امروزه زاهدان با جمعیتی بیش از 650000 نفر با دانشگاه های بزرگ و حوزه های علمیه به عنوان یک شهر دانشگاهی و فرهنگی شناخته می شود.(100)

 با این وجود مطالعات اندکی در جمعیت دانشجویان این استان در زمینه بروز رفتارهای پرخطر انجام شده است.

 بنابراین این مطالعه با هدف تعیین فراوانی شیوع رفتارهای پرخطر در حیطه های مصرف موادمخدر، داروهای غیرمجاز ، مشروبات الکلی و رفتارهای جنسی خارج از ازدواج با استفاده از روش نمونه گیری بسط شبکه ای و پاسخ دهندگان نماینده و روش مستقیم در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که بعنوان یکی از دانشگاه های بزرگ در منطقه جنوب شرق ایران است طراحی و اجرا میگردد.

بررسی متون:

1. شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش  Network scale up چقدر است؟
2. شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش  Proxy Respondents چقدر است؟
3. شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش مستقیم چقدر است؟
4. شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان از طریق سه روش NSU، PRM و روش مستقیم متفاوت است.
5. بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و سن دانشجویان ارتباط وجود دارد.
6. بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و جنس دانشجویان ارتباط وجود دارد.
7. بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و مقطع تحصیلی دانشجویان ارتباط وجود دارد.
8. بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و مدت تحصیل دانشجویان ارتباط وجود دارد.
9. بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و نوع دانشکده دانشجویان ارتباط وجود دارد.
10. بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و محل سکونت دانشجویان ارتباط وجود دارد.

تعیین شیوع رفتارهای پرخطر در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1398

1. تعیین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش  Network scale up
2. تعیین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش  Proxy Respondents
3. تعیین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش مستقیم
4. مقایسه شیوع رفتارهای پرخطر مورد مورد مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از روش های NSU، PRM و روش مستقیم
5. تعیین ارتباط بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و سن دانشجویان
6. تعیین ارتباط بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و جنس دانشجویان
7. تعیین ارتباط بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و مقطع تحصیلی دانشجویان
8. تعیین ارتباط بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و مدت تحصیل دانشجویان
9. تعیین ارتباط بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و نوع دانشکده دانشجویان
10. تعیین ارتباط بین شیوع رفتارهای پرخطر مورد مطالعه در روش مستقیم و محل سکونت دانشجویان

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زاهدان

Prevalence : نسبتی از جمعیت که دارای مورد موجود از یک بیماری یا حالتی خاص در کل جمعیت مورد بررسی است.

 High risk behavior: نوعی از رفتار فرد  است که باعث تهدید سلامت و رفاه او و یا ابتلا به یک بیماری خاص می شود.

 Network scale up: نوعی از روش های  نوین برآورد غیر مستقیم یک شاخص در  نمونه گیری از جمعیت های پنهان می باشد.

 Proxy respondants: نوعی از روش های  نوین برآورد غیر مستقیم یک شاخص در نمونه گیری از جمعیت های پنهان می باشد.

 Direct method: روش مستقیم برآورد یک شاخص در یک نمونه گیری از یک جمعیت می باشد.

مقطعی- توصیفی تحلیلی

معیارهای ورود:

دانشجویانی که فرم رضایت نامه شرکت در مطالعه را تکمیل کرده باشند.

دانشجویانی که حداقل یکسال از زمان تحصیل آنها گذشته باشد(ورودی بهمن 97 و قبل از آن).

دانشجویانی که سن آنها 18 سال و بالاتر باشد.

دانشجویان شرکت کننده در مطالعه باید ایرانی باشند.

تعداد کل دانشجویان در حال تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1398 حدود 3000 نفر می باشد و با استفاده معادله فرمول زیر حجم نمونه  350 نفر محاسبه گردید.

   α:0.05  ؛  z=1.96    ؛     p=0.09   ؛  d:0.025 و n:634   

فرمول محاسبه حجم نمونه برابر است با:

n=z2*pq/d2

بر اساس مطالعه افراشته و همکاران که در سال 2017 در بوشهر انجام شده است. مقدار p عدد 0.09 که کمترین مقدار شیوع برآورد شده برای رفتارهای پرخطر بود در این مطالعه به جای p در فرمول محاسبه حجم نمونه قرار داده ایم.

نمونه گیری تصادفی طبقه ای چند مرحله ای (دانشکده – گروه – سال –  کلاس- جنس)

داده ها از طریق پرسشنامه آنلاین جمع آوری خواهد شد. 

این مطالعه در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که یکی از دانشگاههای بزرگ علوم پزشکی کشور در قسمت جنوب شرقی ایران و دارای حدود  3000 نفر دانشجو با آموزش دانشجویان در همه رشته های گروه علوم پزشکی می باشد، انجام می شود.

الف- روش بسط شبکه ای (NSU) Network Scale up :

روش بسط شبکه ای یک روش غیرمستقیم نسبتاً جدید است که نیازی به دسترسی به جمعیت با رفتارهای پرخطر ندارد. شامل دو بخش است: 1. برآورد شبکه اجتماعی افراد 2. تخمین افراد زیر جمعیت های پنهان با استفاده از شبکه اجتماعی افراد. با استفاده از این روش می توان اندازه گروه های پرخطر  مختلف را در یک مطالعه برآورد کرده و نتایج را به جمعیت هدف تعمیم داد . فرض بر این است که مشارکت کنندگان شبکه های اجتماعی از یک نمونه تصادفی (پاسخ دهندگان) می توانند جمعیت مورد مطالعه را نمایندگی کنند.

 در این مطالعه اندازه شبکه اجتماعی درون دانشگاهی هر دانشجو (c) از مطالعه قبلی که شیخ زاده و همکاران در کرمان انجام داده اند (مردان 25.8 و زنان 29.5)، استفاده  می شود. بین تعداد افراد پرخطری که هر نفر بطور متوسط در این شبکه اجتماعی خود می شناسد و جمعیت کل دانشجویان ورودی 1397 و قبل تر (t) تناسب زیر برقرار می باشد که بر این اساس، شیوع هریک از این رفتارهای پرخطر (m) و در واقع اندازه  هریک از این جمعیتهای پرخطر (e) محاسبه می گردد (روش فراوانی).

m/c=e/t

ب- روش روش پاسخ دهندگان پروکسی (PRM) Proxy Respondents Methods:

روش پاسخ دهندگان پروکسی روش غیرمستقیم دیگری برای تخمین اندازه گروههای پرخطر است که در این روش نیاز به تخمین اندازه شبکه اجتماعی افراد نیست.  در این روش ، یک نمونه تصادفی از مشارکت کنندگان در مورد رفتارهای یک گروه منتخب از افراد (پروکسی یا نماینده) که آنها را می شناسند سؤال می شود. فرض بر این است که نمونه تصادفی از پاسخ دهندگان منتخب و نماینده ، نمونه ای از جامعه را تشکیل می دهد.

در این روش درصدی از جایگزین ها که دارای هریک از رفتارهای پرخطر بوده و توسط دانشجویان شرکت کننده ای که نام آنها را در کارتها دیده و شناخته اند گزارش شده اند محاسبه می شود که نشانگر شیوع رفتار پرخطر در یکسال اخیر می باشد. این درصد در تعداد کل دانشجویان ورودی 1397 و قبل از آن ضرب می شود تا اندازه این گروههای با رفتارهای پرخطر تخمین زده شود.

پس از تصویب طرح در کمیته اخلاق دانشگاه و اخذ مجوز و معرفی نامه از دانشکده، به معاونت آموزشی و معاونت دانشجویی دانشگاه مراجعه نموده و آمار تعداد دانشجویان بر اساس سال ورود و نوع دانشکده  و همچنین 30 اسم پرتکرار پسر و دختر حداقل دارای 0.5-1 درصد فراوانی و بیشترین تکرار را در بین سایر نام ها دارند دریافت میگردد .

دانشجویانی را که حداقل یک سال در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان تحصیل کرده اند ، برای این مطالعه را بکار گرفته می شوند. و نمونه آماری تصادفی از 350 نفر دانشجو از دانشکده های مختلف متناسب با اندازه آنها با استفاده از طرح نمونه گیری طبقه ای چند مرحله ای انتخاب می شود.

نحوه نمونه گیری بصورت تصادفی طبقه ای چند مرحله ای می باشد. نمونه محاسبه شده بصورت متناسب با تعداد دانشجویان  در بین 6 دانشکده و نیز بیمارستانهای آموزشی تحت پوشش دانشگاه تقسیم می گردد.

در هر دانشکده با مراجعه به واحد آموزش و دریافت برنامه درسی دانشجویان رشته های مختلف ورودی بهمن 1397 و قبل از آن ، تعدادی از کلاسها بصورت تصادفی طوری انتخاب می گردد که مقاطع مختلف (سال 2، 3 و 4) جزو گروه انتخاب شده باشند بعبارتی حجم نمونه مورد نظر در هر دانشکده شامل مقاطع مختلف باشد به این ترتیب دانشجویان انتخاب شده از نظر مدت زمان حضور در دانشگاه توزیع مناسبی خواهند.

بر اساس هماهنگی با واحد آموزش هر دانشکده به اکثر نمونه ها در کلاسها مراجعه می شود . یک فرد آموزش دیده اهداف مطالعه را تشریح کرده و دانشجویان را تشویق می کند تا با بالاترین دقت به سوالات پاسخ دهند. مفهوم 'شناختن' را براساس این راهنما توضیح داده می شود که ، هر دانشجویی که در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان تحصیل می کند ، او را با نام و صورت می شناسید. و  او همچنین شما را با نام و صورت می شناسد. و شما حداقل 2 ساعت در هفته را در کنار یا خارج از دانشگاه می گذرانید. ' از دانشجویان خواسته می شود که به سؤالات فرم پرسشنامه جمع آوری اطلاعات بصورت جداگانه پاسخ دهند.

در بیمارستانهای آموزشی هم که دانشجویان کارورزی پزشکی مشغول به کار می باشند با مراجعه به محلهایی مانند کتابخانه بیمارستان و یا محل استراحت در پاویون و نیز سلف سرویس بیمارستان، به تعداد نمونه مورد نظر و از بخش های مختلف پرسشگری انجام می گردد. مجریان طرح برای تسریع در کار تعداد چهار نفر پرسشگر را در خصوص نحوه انجام مصاحبه و تکمیل فرمها آموزش داده و به همراه خود در امر پرسشگری و جمع آوری اطلاعات همراهی می کنند.

در هر دانشکده ، پس از مشخص شدن کلاسها و مراجعه تیم پرسشگری به کلاس مربوطه ضمن کسب اجازه از استاد مربوطه ابتدا توضیحات لازم در خصوص اهداف طرح و نحوه پاسخگویی به سوالات و نیز اطمینان از رعایت کلیه اصول راز داری، به شرکت کنندگان داده شده و رضایت لازم آز آنها اخذ می گردد. سپس به کلیه دانشجویان موجود در کلاس که رضایت داده و بیش از یکسال از ورود آنها به دانشگاه گذشته باشد، پرسشنامه مربوطه داده می شود و پرسشگران هم تا زمان تکمیل پرسشنامه در کلاس باقی می مانند تا در صورت نیاز، رفع اشکال شود.

سوالات موجود در پرسشنامه ها مربوط به دو نوع روش مختلف برآورد اندازه جمعیت می باشد. سوالات مربوط به روش NSU توسط دانشجو تکمیل می گردد. برای پاسخ به سوالات مربوط به روش PRM ابتدا توسط پرسشگران تعداد 5 کارت A (هر کارت A شامل 5 نام متفاوت دخترانه) به هر دانشجوی دختر 5 کارت و کارت B (هر کارت B شامل 5 نام متفاوت پسرانه) به هر دانشجوی شرکت کننده پسر نشان داده می شود. به اینصورت که ابتدا یکی از کارتها به رویت شرکت کننده می رسد و شرکت کننده اگر نامی را که در این کارت است و خوب می شناسد بدون اینکه به پرسشگر بگوید یادداشت می کند. در صورت عدم شناختن فردی با نامهای موجود در کارت اول که واجد معیارهای آشنایی با دانشجو باشد، پرسشگر کارت دیگر را به او نشان می دهد. در هر مورد اگر دانشجو فردی را که نام او در یکی از کارتها باشد را شناخت به سوالات موجود در پرسشنامه که در مورد آن فرد است پاسخ می دهد. اگر در یک کارت بیش از یک اسم را شناخت اول اسمی که بیشتر می شناسد و در وحله دوم اسم دیگر که در درجه دوم آشنایی او قرار دارد را مد نظر قرار داده و سوالات مربوط به مشخصات او که در پرسشنامه است را تکمیل می کند. این کار آنقدر ادامه می یابد تا هر دانشجو حداکثر 4 نام را با آنها آشناست پیدا کند. سپس پرسشگر به سراغ دانشجوی دیگر آن کلاس رفته و همین کار را با او انجام می دهد اما اینبار کارتهایی را که دانشجوی قبلی در آنها اسم آشنا پیدا کرده را به دانشجوی بعدی نشان نمی دهد. زمانی که همه کارتها مورد استفاده قرار گرفت برای دانشجوی بعدی مجددا همه کارتها را از اول استفاده می کند. هر پرسشگر در ابتدای ورود به کلاس و توزیع پرسشنامه ها، کار مربوط به نشان دادن کارتها را برای همه دانشجویان انجام می دهد و از آنها می خواهد تا این اسامی را که در کارتها بوده و دانشجویان با آنها آشنا هستند را در گوشه ای یادداشت کنند و سوالات مربوط به آنها را در پرسشنامه پاسخ دهند. به هیچ عنوان نباید پرسشگر از نام این افراد مطلع گردد.

نحوه تهیه کارتها: با مراحعه به آموزش تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، لیستی از نام (نه نام خانوادگی) دانشجویان ورودی بهمن 1397 و قبل از آن به همراه آمار آنها تهیه می گردد. سپس از بین این نامها اسامی که بیش از یک بخش دارند و نیز نامهایی که برای هر دو جنس بکار می روند و نیز نامهایی که کمتر از یک درصد نامها را به تفکیک هر جنس تشکیل می دهند حذف می شود. از بین نامهای باقیمانده، 25 نام پسر و 25 نام دختر بصورت تصادفی انتخاب می شود. سپس کارتهایی به نام A برای اسامی دخترها و به نام B برای اسامی پسر تهیه می گردد. روی هر کارت نام 5 پسر یا دختر نوشته می شود. بنابراین پنج نوع کارت آبی و پنج نوع کارت قرمز  آماده می شود. هر پرسشگر 5 کارت ابی و 5 کارت قرمز را در هنگام پرسشگری در دست گرفته و کار را انجام می دهد.

پ- در پایان از شرکت کنندگان سؤال می شود که درباره رفتارهای مخاطره آمیز خودشان  پاسخ دهند. پاسخ به تمام قسمت های پرسشنامه ها اختیاری بود و شرکت کنندگان هر زمان خواستند کار را ترک کنند.

برای جمع آوری اطلاعات از فرم جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای استفاده می شود که در مطالعه کرمان که بر روی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی این دانشگاه بکار رفته است و روایی و پایایی آن مورد تایید قرار گرفته است. و اندازه شبکه اجتماعی افراد بر اساس این مطالعه به ترتیب برای افراد مذکر تعداد 25.8و برای مذکر تعداد 29.5 نفر محاسبه شده است.

هر فرم جمع آوری اطلاعات حاوی چهار بخش می باشد.

بخش اول: شامل مشخصات دموگرافیک افراد شرکت کننده یعنی سن، جنس، رشته تحصیلی، دانشکده، مدت تحصیل در دانشگاه ، وضعیت تاهل، سال ورود، وضعیت بومی بودن ، محل سکونت است.

بخش دوم: سوالات مربوط به برآورد اندازه جمعیت پرخطر که در شبکه اجتماعی فرد در داخل دانشگاه قرار دارند حاوی سوالاتی در خصوص وضعیت افراد داخل شبکه اجتماعی این دانشجویان در داخل دانشگاه از نظر سابقه مصرف انواع مواد مخدر(تریاک، شیره، هروئین، شیشه، غیره و نیز اعتیاد بصورت تزریقی)، مصرف انواع الکل و سابقه تماس جنسی نامشروع با جنس مخالف که همه در طی یکسال اخیر اتفاق افتاده باشد در قالب تعداد این افراد در شبکه اجتماعی آنان می باشد. در ابتدای فرم  تعریف شبکه اجتماعی درون دانشگاهی دانشجو بصورت: کسانی که همدیگر را با نام و چهره می شناسند و حداقل دو ساعت در هفته بصورت منقطع یا پیوسته با هم بصورت حضوری یا تلفنی صحبت می کنند بیان شده است.

بخش سوم: فرم در خصوص افرادی است(alters) که نام آنها در کارتهای آبی و قرمز توسط دانشجو مورد شناسایی  قرار گرفته و وضعیت این افراد در خصوص مصرف الکل، مواد مخدر و تماس جنسی نامشروع با جنس مخالف در یکسال اخیر سوال شده است.

بخش چهارم: فرم مربوط به خود فرد پاسخ دهنده است که در مورد رفتارهای پرخطر خودش پاسخ می دهد.

با استفاده از روش های آمار توصیفی ( تنظیم جداول توزیع فراوانی، رسم نمودار، تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی ) و روش های آمار استنباطی (آزمون  های آماری و روش های رگرسیون لجستیک) در سطح اطمینان 95 % و توسط نرم افزارهای  spss  و stata داده ها تجزیه و تحلیل خواهند شد.  و نتایج بدست آمده از سه روش با هم مقایسه می شوند.

کدهای اخلاق زیر از سری کدهای راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران در این طرح  استفاده و رعایت می شوند . 

1-هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

10-هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11-کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

12-انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14-اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15-پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17-پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

19-عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20-در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

21-برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

22-از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

23-در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

24-اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

26-هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.

27-در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29-نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30-گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31-روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

محدودیت ( و یا عدم امکان) پرسشگری در زمان تشکیل بعضی از کلاس ها

محدودیت جهت مشارکت دانشجویان در قبل و یا بعد از زمان کلاس

مشکل دسترسی به دانشجویان بالینی

راه حل:

برای صورت عدم مشارکت و پاسخگویی تعدادی از دانشجویان و نمونه های انتخاب شده در کلاس ها مجددا در فضای خارج از کلاس درس مثلا در خوابگاه یا محیط های دیگر دانشگاه به آنها مراجعه و اهداف طرح بیان و این افراد تشویق به مشارکت طرح می شوند و داده ها جمع آوری خواهد شد.

High Risk Behaviors, Network scale up, Proxy Respondents Methods

رفتارهای پرخطر، روش بسط شبکه ای ، روش پاسخ دهندگان نماینده

1. Kickbusch I, Nutbeam D. Health Promotion Glossary. Geneva: World Health Organization; 1998.

2. Kann L, Kinchen S, Shanklin SL, et al. Youth risk behavior surveillance – United States, 2013. MMWR Surveill Summ. 2014;63(suppl 4):1–168.

3. De Guzman M, Bosch K. High-Risk Behaviors among Youth. Lincoln, NE: University of Nebraska-Lincoln Extension, Institute of Agriculture and Natural Resources; 2007.

4. Maher, F. (2004). Risk-taking behaviors in leisure time of youth, trends and patterns. Journal of Youth Studies, 6, 118–144.

5. de Visser RO, Rissel CE, Smith AM, Richters J. Sociodemographic correlates of selected health risk behaviors in a representative sample of Australian young people. Int J Behav Med. 2006;13(2):153–62. doi:10.1207/s15327558ijbm1302_7. [PubMed: 16712433].

6. Hamdye M, Matlabi N, Hasheri H, Berojerdi A. Prevalence of stimulant drugs, alcohol and psychoactive drugs Youth and adolescents 15-35 years in Tehran. Med J. 2008;32:315–9

7. Jackson CA, Henderson M, Frank JW, Haw SJ. An overview of prevention of multiple risk behaviour in adolescence and young adulthood. J Public Health (Oxf). 2012;34 Suppl 1:i31–40. doi: 10.1093/pubmed/fdr113. [PubMed: 22363029]

8.Halfon N, Hochstein M. Life course health development: an integrated framework for developing health, policy, and research. Milbank Q 2002;80:433-479.

9. Mulye TP, Park MJ, Nelson CD, Adams SH, Irwin CE Jr, Brindis CD. Trends in adolescent and young adult health in the United States. J Adolesc Health 2009;45:8-24.

10.Coleman JC, Hendry LB. The nature of adolescence. 3rd ed. London: Routledge; p. 119-136..

11. Tao, S., Dong, Q., et al. (2000). Social support relations to coping and adjustment during the transition to university in the People’s Republic of China. Journal of Adolescent Research, 15(1), 123–144.

12. Smith, T. M. E., Skaggs, G. E., & Redican, K. (2008). A comparison of health risk behavior among college students enrolled in a required personal health course vs. enrolled in an elective personal health course.Health Educator, 40(2), 90–97.

13.Adams, G. (2000). The transition to university and beyond [special issue]. Journal of Adolescent research, 15(1), 145–156

14. Maher, F. (2004). Risk-taking behaviors in leisure time of youth, trends and patterns. Journal of YouthStudies, 6, 118–144.

15.Poorolajal J, Ghaleiha A, Darvishi N et al. The prevalence of psychiatric disorders and associated risk factors among college students using GHQ-28 questionnaire. Iran J Public Health 2017;46(7): 957–63.

16.Poorolajal J, Panahi S, Ghaleiha A et al. Suicide and associated risk factors among college students. Int J Epidemiol Res 2017;4(4):245–50.

17.YagerAM, O’Keefe C. Adolescent use of social networking to gain sexual health information. J NursPract. 2012;8(4):294–8. doi: 10.1016/j.nurpra.2012.01.016.

18. C. Glen-Spyron, Risky Sexual Behavior in Adolescence, Belia Vida Centre, Namibia, 2015.

19. World Health Organization, Defining Sexual Health: Report of a Technical Consultation on Sexual Health, 28–31 January 2002, World Health Organization, Geneva, Switzerland, 2006.

20. Dir AL, Coskunpinar A, Cyders MA. A meta-analytic review of the relationship between adolescent risky sexual behavior and impulsivity across gender, age, and race.ClinPsychol Rev. 2014;34(7):551–62. doi: 10.1016/j.cpr.2014.08.004. [PubMed: 25261740].

21. Teachman J. Premarital sex, premarital cohabitation, and the risk of subsequent marital dissolution among women. J Marriage Fam. 2003;65(2):444–55. doi: 10.1111/j.1741-3737.2003.00444.x.

 22. Shariati M, Babazadeh R, Mousavi SA, Najmabadi KM. Iranian adolescent girls’ barriers in accessing sexual and reproductive health information and services: A qualitative study. J FamPlannReprod Health Care. 2014;40(4):270–5. doi: 10.1136/jfprhc-2013-100856. [PubMed: 25183530].

23. Ma Q, Ono-Kihara M, Cong L, Xu G, Zamani S, Ravari SM, et al. Sexual behavior and awareness of Chinese university students in transition with implied risk of sexually transmitted diseases and HIV infection: A cross-sectional study. BMC Public Health. 2006;6:232. doi: 10.1186/1471- 2458-6-232. [PubMed: 16981985]. [PubMed Central: PMC1586016].

24. Cooper ML. Alcohol use and risky sexual behavior among college students and youth: Evaluating the evidence. J Stud Alcohol Suppl. 2002;(14):101–17. doi: 10.15288/jsas.2002.s14.101. [PubMed: 12022716].

25. Gore FM, Bloem PJ, Patton GC, Ferguson J, Joseph V, Coffey C, et al. Global burden of disease in young people aged 10-24 years: A systematic analysis. Lancet. 2011;377(9783):2093–102. doi: 10.1016/S0140- 6736(11)60512-6. [PubMed: 21652063].

26. de Guzman MR, Bosch KR.G07-1715 high-risk behaviors among youth. Nebraska: University of Nebraska-Lincoln; 2007.

27. Kazemzadeh Y, Shokoohi M, Baneshi MR, Haghdoost AA. The frequency of high-risk behaviors among Iranian college students using indirect methods: Network scale-up and crosswise model. Int J High Risk Behav Addict. 2016;5(3). e25130. doi: 10.5812/ijhrba.25130. [PubMed: 27818962]. [PubMed Central: PMC5086407].

 28. Safiri S, Rahimi-Movaghar A, Yunesian M, Sadeghi-Bazargani H, Shamsipour M, Mansournia MA, et al. Subgrouping of risky behaviors among Iranian college students: A latent class analysis. Neuropsychiatr Dis Treat. 2016;12:1809–16. doi: 10.2147/NDT.S107349. [PubMed: 27524898]. [PubMed Central: PMC4966499].

29. Shirazi KK, Morowatisharifabad MA.Religiosity and determinants of safe sex in Iranian non-medical male students.J Relig Health. 2009;48(1):29–36. doi: 10.1007/s10943-008-9174-1. [PubMed: 19229622].

30. Greydanus DE, Reed WJ, Hawver EK. Public health aspects of substance use and abuse in adolescence.Int Public Health J 2016; 8:455-484.

31.World Health Organization. Adolescents: health risks and solutions. 2018;http://www.who.int/ mediacentre /factsheets/fs345/en/, 20 Feb 2018. 

32.Poorolajal J, Ghaleiha A, Darvishi N et al. The prevalence of psychiatric disorders and associated risk factors among college students using GHQ-28 questionnaire. Iran J Public Health 2017;46(7): 957–63.

33.Poorolajal J, Panahi S, Ghaleiha A et al. Suicide and associated risk factors among college students. Int J Epidemiol Res 2017;4(4):245–50.

34. Eaton DK, Kann L, Kinchen S, Shanklin S, Ross J, Hawkins J, et al. Youth risk behavior surveillance--United States, 2007. MMWR SurveillSumm 2008;57:1-131.

 35. Cowell JM, Marks BA. Health behavior in adolescents. In: Gochman DS, editor. Handbook of health behavior research III. Boston: Springer; 1997, p. 73-96.

36. Lee LK, Chen PC, Lee KK, Kaur J. Violence-related behaviours among Malaysian adolescents: a cross sectional survey among secondary school students in Negeri Sembilan. Ann Acad Med Singapore 2007;36:169-174.

37. Bell RL, Rodd ZA, Engleman EA, Toalston JE, McBride WJ. Scheduled access alcohol drinking by alcohol-preferring (P) and high-alcohol-drinking (HAD) rats: modeling adolescent and adult binge-like drinking. Alcohol. 2014;48(3):225-234. doi:10.1016/j. alcohol.2013.10.004

38. Mancha BE, Rojas VC, Latimer WW. Alcohol use, alcohol problems, and problem behavior engagement among students at two schools in northern Mexico.Alcohol. 2012;46(7):695-701. doi:10.1016/j.alcohol.2012.06.002

39. Caetano R, Hines AM. Alcohol, sexual practices, and risk of AIDS among blacks, Hispanics, and whites.J Acquir Immune DeficSyndr Hum Retrovirol. 1995;10(5):554-561.

40.Nikfarjam A , Hajimaghsoudi S , Rastegari A , Haghdoost A K, Nasehi A A , Memaryan N , Tarjoman T , Mohammad Reza Baneshi M R.The Frequency of Alcohol Use in Iranian Urban Population: The Results of a National Network Scale Up Survey.Int J Health Policy Manag 2017, 6(2), 97–102

41. Mars SG, Bourgois P, Karandinos G, et al. “Every ‘never’ I ever said came true”: Transitions from opioid pills to heroin injecting. Int J Drug Policy 2014;25:257e66.

42. VotawVR,Wittenauer J, Connery HS, et al. Perceived risk of heroin use among nonmedical prescription opioid users. Addict Behav 2017;65:218e23.

43. Hedegaard H, Chen L-H, Warner M. Drug poisoning deaths involving heroin: United States, 2000-2013, NCHS Data Brief, 190. Hyattsville, MD: National Center for Health Statistics; 2015.

44. Scholl L, Seth P, Kariisa M, et al. Drug and opioid-involved overdose deaths d United States, 2013e2017. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2018;67:1419e27.

45. Zibbell JE, Iqbal K, Patel RC, et al. Increases in hepatitis C virus infection related to injection drug use among persons aged 30 years - Kentucky, Tennessee, Virginia, and West Virginia, 2006-2012. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2015;64:453e8.

46. Cicero TJ, Ellis MS, Surratt HL, et al. The changing face of heroin use in the United States: A retrospective analysis of the past 50 years. JAMA Psychiatry 2014;71:821e6.

47. Martins SS, Sarvet A, Santaella-Tenorio J, et al. Changes in US lifetime heroin use and heroin use disorder. JAMA Psychiatry 2017;74:445.

48.Lantz PM Smoking on the rise among young adults: implications for research and policy. Tob Control 2003;12(Suppl 1):i60–70.

49.World Health Organization. Adolescents: health risks and solutions. 2018; http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs345/en/, 20 Feb 2018.

50.Centers for Diseaase Control and Prevention. Current cigarette smoking among adults in the United States.2018; https://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/fact_sheets/adult_data/cig_smoking/ index.htm, Feb 20, 2018.

51.Moeini B, Poorolajal J, Gharlipour Z Prevalence of cigarette smoking and associated risk factors among adolescent in Hamadan city in 2010. J Res Health Sci 2012;12(1):31–7.

52.Mohammadpoorasl A, AbbasiGhahramanloo A, Allahverdipour H et al. Prevalence of Hookah smoking in relation to religiosity and familial support in college students of Tabriz, northwest of Iran. J Res Health Sci 2014;14(4):268–71.

53. Haddad LG, Malak MZ. Smoking habits and attitudes towards smoking among university students in Jordan.Int J Nurs Stud 2002;39:793-802.

54. Waziry R, Jawad M, Ballout RA, Al Akel M, Akl EA. The effects of waterpipe tobacco smoking on health outcomes: an updated systematic review and meta-analysis. Int J Epidemiol 2017;46:32- 43.

55. Haddad LG, Malak MZ. Smoking habits and attitudes towards smoking among university students in Jordan.Int J Nurs Stud 2002;39:793-802.

56. Koura MR, Al-Dossary AF, Bahnassy AA. Smoking pattern among female college students in Dammam, Saudi Arabia. J Family Community Med 2011;18:63-68.

57. Deressa W, Azazh A. Substance use and its predictors among undergraduate medical students of Addis Ababa University in Ethiopia. BMC Public Health 2011;11:660.

58. Almutairi KM. Predicting relationship of smoking behavior among male Saudi Arabian college students related to their religious practice. J Relig Health 2016;55:469-479.

 59. Jawad M, Choaie E, Brose L, Dogar O, Grant A, Jenkinson E, et al. Waterpipe tobacco use in the United Kingdom: a cross-sectional study among university students and stop smoking practitioners. PloS One 2016;11:e0146799.

 60. Abbasi-Ghahramanloo A, Rahimi-Movaghar A, Zeraati H, SafiriS, Fotouhi A. Prevalence of hookah smoking and its related factors among students of Tehran University of Medical Sciences, 2012-2013. Iran J Psychiatry BehavSci 2016;10:e4551.

 61. Zavery A, Qureshi F, Riaz A, Pervez F, Iqbal N, Khan JA. Water pipe (shisha) use and legislation awareness against shisha smoking among medical students: a study from Karachi, Pakistan. J Community Health 2017;42:461-465.

62. Martinasek MP, Haddad LG, Wheldon CW, Barnett TE. Beliefs and attitudes associated with hookah smoking among a United States college population. Respir Care 2017;62:370-379.

63. Mohammadpoorasl A, Ghahramanloo AA, Allahverdipour H. Risk-taking behaviors and subgrouping of college students: a latent class analysis. Am J Mens Health 2013;7:475-481.

64. Akvardar, Y. L. Z., Demiral, Y. C., Ergor, G. L., Ergor, A., Bilici, M., & Akil O¨ zer, A˜ .M. (2003). Substance use in a sample of Turkish medical students. Drug and Alcohol

Dependence, 72, 117–121.

65.Golbasi, Z., & Kelleci, M. (2011). Sexual experience and risky sexual behaviours of Turkish university students. Archives of Gynecology and Obstetrics, 283, 531–537.

66.Hanson, M., Stockfelt, L., Urazalin, M., Ahlm, C., & Andersson, R. (2008). HIV/AIDS awareness and risk behavior among students in Semey, Kazakhstan: A cross-sectional survey. BMC International Health and Human Rights, 8, 14.

67.Ahmadi, J., Maharlooy, N., & Alishahi, M. (2004). Substance abuse: Prevalence in a sample of nursing students.Journal of Clinical Nursing, 13, 60–64.

68.Homa, Z., Kiomars, N., Moosa, K., & Maryam, S. (2009). Substance use among students of Guilan University of Medical Sciences in Iran in 2005–2006.Acta Medica Iranica, 47, 473–478.

69.Jodati, A. R., Shakurie, S. K., Nazari, M., & Raufie, M. B. (2007). Students attitudes and practices towards drug and alcohol use at Tabriz University of Medical Sciences.Eastern Mediterranean Health Journal, 13, 962–967

71.Ghanizadeh, A. (2001). Shiraz University students’ attitude towards drugs: An exploratory study. Eastern Mediterranean Health Journal, 7, 452–460.

72. Yaghubi H, Taremian F, Peyravi H, Zafar M. Drug use Prevalence among College Students of Ministry of Sceince, Research and Technology, Iran (2012). Res Addict. 2015; 8(32): 9-36.

73. Taraghijah S HM, N. YAGHOUBI. predictors of tobacco use among students of public universities. J Res Med Sci. 2011; 34(4): 249-56.

74. SerajzadehSH , I. F. Social factors affecting opium and alcohol among students. SocSci J. 2006; 31: 81-102.

75. TaremianF ,BolhariJafar , Peiravi H , SM G. Prevalence of substance use among students in Tehran. Iran J Psychiatry Clin Psychol. 2006; 13(4): 335-42.

76. Hajian K. Frequency of risky behaviours among students in Babol Universities (2009). J GorganUniv Med Sci. 2011; 13(2): 53-60.

 77. Galea S, Nandi A, Vlahov D. The social epidemiology of substance use.Epidemiol Rev. 2004; 26(1): 36-52.

78. Miller TR, Lestina DC, Smith GS. Injury risk among medically identified alcohol and drug abusers. Alcohol ClinExp Res. 2001; 25(1): 54-9.

79. Zhang L, Wieczorek WF, Welte JW. The impact of age of onset of substance use on delinquency.J Res Crime Delinq. 1997; 34(2): 253-68.

80. Gore FM, Bloem PJ, Patton GC, et al. Global burden of disease in young people aged 10–24 years: a systematic analysis. Lancet. 2011;377(9783):2093–2102.

81.Poorolajal J, Mohammadi Y, Soltanian A R, Ahmadpoor J. The top six risky behaviors among Iranian university students: a national survey. Journal of Public Health 2018;40(2)| pp. 1–10 | doi:10.1093/pubmed/fdy204

82.Pengpid S, Peltzer K, Mirrakhimov EM Prevalence of health risk behaviors and their associated factors among university students in Kyrgyzstan. Int J Adolesc Med Health 2014;26(2):175–85.

83.Anischenko A, Gurevich K, Arhangelskaya A et al. Behavior risk factors among Russian university students majoring in medicine, education, and exercise science. Int Q Commun Health Educ 2016;36 (4):219–25.

84.Ansari T, Alghamdi T, Alzahrani M et al. Risky health behaviors among students in Majmaah University, Kingdom of Saudi Arabia. J FamCommun Med 2016;23(3):133–9.

85.Kipping RR, Campbell RM, MacArthur GJ et al. Multiple risk behaviour in adolescence. J Public Health (Oxford, England) 2012;34(Suppl 1): i1–2.

87.World Health Organization. (2013). Management of substance abuse. Retrieved from: http://www.who.int/substance_abuse/facts/en/ index.html [last accessed Aug 2013].

88. Farahani FK, Shah I, Cleland J, Mohammadi MR. Adolescent males and young females in Tehran: differing perspectives, behaviors and needs for reproductive health and implications for gender sensitive interventions. J Reprod Infertil. 2012;13(2):101- 110.

89.Hasnain, M. (2005). Cultural approach to HIV/AIDS harm reduction in Muslim countries. Harm Reduction Journal, 2, 1–9.

90. Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. Guidelines on estimating the size of populations most at risk to HIV. UNAIDS/WHO Working Group on Global HIV/AIDS and STI Surveillance; Geneva, Switzerland: 2010.

91.Hickman, M., Taylor, C., Chatterjef, A., Degenhardt, L., Frischer, M., Hay, G., Tilling, K., & Wiessing, L. (2002). Estimating the prevalence of problematic drug use: A review of methods and their application. Bulletin on Narcotics, LIV:15–32.

92.UN Office on Drugs and Crime. (2003). Estimating prevalence: Indirect methods for estimating the size of the drug problem toolkit module 2.

93.Rwanda Biomedical Center/Institute of HIV/AIDS, Disease Prevention and Control Department. Estimating the Size of Populations through a Household Survey (ESPHS) Rwanda 2011. Maryland: UNAIDS ICF International Calverton; 2012.

94.Shokoohi, M., Baneshi, M. R., & Haghdoost, A. A. (2012). Size estimation of groups at high risk of HIV/AIDS using network scale up in Kerman, Iran. International Journal of Preventive Medicine,3, 471.

95.Mccarty, C., Killworth, P. D., Bernard, H. R., Johnsen, E. C., & Shelley, G. A. (2001). Comparing two methods for estimating network size. Human Organization, 60, 28–39.

96.Rwanda Biomedical Center/Institute of HIV/AIDS DPaCDRI, School of Public Health (SPH), UNAIDS, ICF International. (2012). Disease Prevention and Control Department 2012. Estimating the size of populations through a household survey.

97.Mccarty, C., Killworth, P. D., Bernard, H. R., Johnsen, E. C., & Shelley, G. A. (2001). Comparing two methods for estimating network size. Human Organization,60,28–39.

98.sbportal.ir.(2019).available at: https://www.sbportal.ir/fa/news/5485/

99.sbportal.ir.(2019).available at: https://www.sbportal.ir/fa/news/5486/

100.sbportal.ir.(2019).available at: https://www.sbportal.ir/fa/news/5478/

موضوع پرسشگری: مقایسه دو روش NSU و PRN در تعیین اندازه گروه های با رفتار پرخطر

مشخصات پرسشنامه (این قسمت توسط مجریان برنامه تکمیل می گردد):                   S             N               F                  G    

جنس(مرد- زن) :                  سن(سال) :               رشته تحصیلی :                          نام دانشکده محل تحصیل:                

 سال ورود به دانشگاه:                     مدت تحصیل در دانشگاه (تعداد ترم یا نیم سال تحصیلی ) :                                

  وضعیت تاهل(مجرد-متاهل):             وضعیت بومی یا غیر بومی:            محل سکونت (خوابگاه- منزل با خانواده- منزل با سایر دانشجویان):

سطح تحصیلات پدر:                        سطح تحصیلات مادر:                       شغل پدر:                        شغل مادر:

• تعریف دوست یا آشنای صمیمی:
  1. دانشگاهی(دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان): دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که شما وی را با اسم و چهره می شناسید و او نیز شما را به اسم و چهره می شناسد و هر هفته چند بار با هم برخورد داشته و حداقل 2 ساعت از وقت خود را در هفته به صورت منقطع و یا مداوم(در محیط دانشگاه، خوابگاه و یا در سطح شهر) و با رغبت با هم می گذرانید. این تعریف جهت استفاده در پاسخ دادن به سوالات است.
  2. غیر دانشگاهی: فردی که دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نیست. او را با نام و چهره می شناسید و او نیز شما را به اسم و چهره می شناسد و در طول 24 ماه گذشته حداقل یکبار با او ملاقات داشته اید و یا تلفنی صحبت کرده اید.( می تواند یکی از آشنایان، بستگان و یا دوستان شما باشد)

نکته مهم:  جهت پاسخ به سوالات این بخش، برای سوالات ستون اول(دانشگاهی) از تعریف A و برای سوالات  ستون دوم و سوم(داخل زاهدان، خارج از زاهدان) از تعریف B نمایید.

توضیح: منظور از عبارت 'داخل زهدان' در سوالات زیر، مردم ساکن شهر زاهدان می باشد و این قسمت شامل دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (بومی و غیر بومی) نمی شود.

• باتوجه به تعریف فوق، شما چند نفر دوست صمیمی دارید؟ 

• با توجه به تعداد دوست صمیمی که دارید لطفا به سوالات زیر ،با ذکر تعداد، پاسخ دهید.

• از بین اسامی که در اختیار شما گذاشته شد چند نفر را می شناسید؟ (حداکثر 6 نفر، یک نام مذکر و یک نام مونث برای هر یک از قسمت های : دانشگاهی، داخل زاهدان، خارج از زاهدان):

• با توجه به اسم هایی که از روی کارت ها انتخاب کرده اید لطفا به سوالات زیر و در قسمت مربوط به خود، بصورت بلی یا خیر پاسخ دهید

1. آیا در طول یکسال گذشته حداقل یک بار مشروبات الکلی مانند ودکا، ویسکی، آبجو و یا شراب مصرف نموده اید؟

بلی                        خیر

2. آیا در طول یکسال گذشته حداقل یکبار مواد مخدر  زیر را مصرف نموده اید ؟

• تریاک و مشتقات آن (شیره)                  بلی                            خیر
• سیگارو قلیان :                                       بلی                            خیر
• حشیش  :                                              بلی                            خیر
• هروئین  :                                              بلی                             خیر
• ماده مخدر خوراکی(انواع قرص ها):     بلی                            خیر
• ماده مخدر تزریقی:                                بلی                            خیر
• ماده مخدر صنعتی (مانند شیشه و کراک) :   بلی                            خیر

3. آیا در طول یکسال گذشته حداقل یکبار تماس جنسی نامشروع با جنس مخالف داشته اید؟

بلی                        خیر

4. آیا در طول یکسال گذشته حداقل یکبار تماس جنسی نامشروع با هم جنس داشته اید؟

بلی                          خیر

با تشکر و سپاس از همکاری شما

این پژوهش کارآزمایی بالینی نمی باشد

ندارد

نتایج بدست آمده این پژوهش می تواند  می تواند در شناسایی مشکلات رفتاری واجتماعی تهدید کننده سلامت دانشجویان و جوانان کمک کند و در پیشگیری و حل این مشکلات به مدیران کمک کننده باشد و همچنین در طرح ها و پژوهش های آتی نیز مورد استفاده قرار میگیرد 

ندارد

ندارد

این طرح هزینه خرید لوازم پزشکی ندارد

ندارد

اطلاعاتی که در این پژوهش جمع آوری می شود بدون ذکر نام یا مشخصات فرد تکمیل کننده است و کلیه اطلاعات جمع آوری شده در این پژوهش بصورت محرنامه حفظ خواهد شد

ندارد

کلیه شرکت کنندگان در این طرح در صورت عدم تمایل می توانند مشارکت نکنند یا انصراف نمایند

شرکت در این طرح با رضایت آگاهانه و کتبی مشارکت کنندگان می باشد