تعیین و مقایسه سیستمهای مغزی فعالسازی/بازداری رفتاری افراد معتاد دارای خالکوبی و فاقد خالکوبی

امروزه ، خالکوبی ها به عنوان یکی از عملکردهای جهانی سازی در بین برخی از افراد از جایگاه ویژه ای برخوردارند. خال کوبی یا شابلون روی بدن همیشه برای افراد از فرهنگ های مختلف جذابیت خاصی دارد. این واقعیت که چنین استنسیل هایی از نظر یک فرهنگ خاص برای برخی افراد جذاب و ضروری تلقی می شود در حالی که افراد دیگر از آن فرهنگ آنها را ضروری نمی دانند ، منجر به این استدلال شده است که عوامل خاصی وجود دارد که باعث خال کوبی برخی افراد می شود (1) از دیدگاه روانشناسان ، ویژگی های شخصیتی برای الگوهای رفتاری افراد مهم است. تاتو بخشی از زبان بدن فرد است که به بدن فرد آسیب می رساند. شناسایی دلایل انتخاب چنین زبان بدن برای افراد مهم است. هدف اصلی خال کوبی ایجاد نمادی غیرکلامی برای هویت شخصی و روشن شدن وضعیت فرد در میان سایر افراد جامعه است. به عبارت دیگر ، میزان بالای خال کوبی در افراد معتاد ممکن است به دلیل عدم پذیرش آنها توسط جامعه باشد ، اما مطالعات بیشتری باید انجام شود. بیشتر مطالعات در این زمینه در زمینه پزشکی و بهداشت بوده است (2).

افراد دارای خالکوبی بیشتر درگیر فعالیت های خطرناک هستند. هیجان خواهی یک ویژگی شخصیتی است که با تحریک و واکنش همراه است. مطالعات تجربی روی اختلالات رفتاری نیز بر خال کوبی تأکید کرده اند. در میان نوجوانان ، خال کوبی به طور مداوم گزارش شده است که با مصرف مواد و خلسه ، افزایش دفعات فعالیتهای جنسی ، و رفتارهای غیرقانونی و پرخاشگری همراه است. به طور مداوم ، داشتن خال کوبی با رفتارهای جنسی پرخطر ، استفاده از مواد غیرقانونی و سابقه زندان در بین دانشجویان ارتباط دارد. در میان بزرگسالان ، انجام خال کوبی با رفتارهای پرخطر مانند سیگار کشیدن ، شرکای جنسی بیشتر و سو abuse مصرف مواد مخدر همراه است (3).

گری با مطالعه دستگاه های مغزی درگیر انواع رفتار و تجربه های ذهنی – هیجانی بیان کرد که هیجان ها از طریق بخشهای مختلفی از مغز تنظیم می شود (4). گری در نظریه «حساسیت به تقویت» سه سیستم مغزی رفتاری متفاوت را مطرح کرد که زمینه ساز تفاوتهای شخصیتی است. 1- سیستم فعال ساز رفتاری (BAS) 2- سیستم بازداری رفتاری (BIS) 3- سیستم جنگ – گریز. سیستم فعال ساز رفتاری، رفتار جستجوی پاداش، احساس غرور و امید به پاداش را به رغم خطر یا تهدید موجود فعال می سازد و به عنوان سیستم برانگیختگی شناخته می شود. تحقیقات نشان می دهد که یکی از انگیزه های رایج برای خالکوبی زیبا به نظر رسیدن و در نتیجه دریافت پاداش می باشد (5). تیلور و همکاران نشان داد که BAS بالا و BIS ضعیف با خصوصیات برجسته اختلال شخصیت ضد اجتماعی مرتبط هستند (5). سیستم جنگ یا گریز در پاسخ به محرکهای ناخوشایند شرطی و بی قید و شرط رفتار فرار و اجتناب را فعال می کند. هیجان ترس از اجزای این سیستم است (6). به شدت ادعا می شود که اجتناب از ترس یا اضطراب در بسیاری از اختلالات رفتاری مانند اختلالات اضطرابی نقش مهمی دارد (7).

یک مطالعه نشان داد که عدم رضایت از ظاهر و اضطراب مربوط به ظاهر پس از خال کوبی در زنان و مردان کاهش می یابد. سایر مطالعات، دلایل خاصی را برای خالکوبی ارائه کردند، ازجمله خودبیانگری دنبال‌شده با «آنچه شخص خواسته»، خودبیانگری و «تنها مثل آن را به نظررسیدن»، آرمسترانگ و همکاران  خودبیانگری و هویت اطراف نسبت به انحراف یا طغیان، تیگ من و گولدر برای بیان خودم» و «به خاطر اینکه آنها خوب به نظر برسند» مهم‌ترین و واضح‌ترین پاسخ برای داشتن خالکوبی را معرفی کردند (8،9).

بروتون عقیده دارد بدن انسان، محوری است که با آن، رابطة انسان با جهان بیرونی به واقعیت بدل می‌شود؛ درواقع، از خلال بدن، انسان، ذات حیات را از آن خود می‌کند و این ذات را ازطریق نظم‌های نمادین مشترک خود با اعضای جماعتی برای دیگران نیز به بیان می‌آورد. کنشگر بدین‌وسیله جهان را به‌گونه‌ای فیزیکی در اختیار خود می‌گیرد و از آنِ خود می‌کند. برای این کار جهان را انسانی می‌کند یا از آن هم بیشتر، آن را به پدیده‌ای آشنا و درک‌پذیر، حامل معانی و ارزش‌ها بدل می‌کند که هر کنشگر دیگری (که در همان نظام استنادهای فرهنگی او قرار دارد) آن را تجربه می‌کند (10).

مطالعات اخیر، خالکوبی را به عنوان ابزاری که از طریق آن قادر می باشد که هویت را (مهم جلوه دهد) برجسته کند و در ظاهر منحصر به فرد به نظر برسد. در این دیدگاه افراد با نیاز به ظاهر منحصر به فرد و تمایز به احتمال بیشتری خالکوبی می کند و ادراک (تصور) منحصر به فرد بودن ممکن است کمک کند که عزت نفس فرد بالا برود (11).

بیشتر نتایج، مدیریت بدن و پذیرش اجتماعی را بیان می‌کنند که انگیزه‌های اصلی برای دستیابی به اصلاح بدن هستند (8،9،12). در ایران مطالعات اندکی در ارتباط با خالکوبی و مدیریت بدن صورت گرفته است

در یک مطالعه مرادی نشان داد که بین میزان عزت نفس، محرومیت نسبی و انگیزه‌های خالکوبی ارتباط معناداری وجود دارد (13). 

هر چند پدیدة خالکوبی مشکل حادی به نظر نمی رسد ولی علل گرایش به این پدیده درخور تأمل و بررسی است. 

میانگین نمره افراد معتاد دارای خالکوبی در سه سیستم مغزی رفتاری چقدر است؟

میانگین نمره افراد غیر معتاد دارای خالکوبی در سه سیستم مغزی رفتاری چقدر است؟

آیا در میانگین نمره افراد دارا و فاقد خالکوبی در سه سیستم  مغزی رفتاری تفاوت وجود دارد؟

( با توجه به این که متغیر سیستم های مغزی دارای 6 زیر مولفه می باشد و باعث گستردگی نتایج می شود متغیر مرکز کنترل از مطالعه حذف گردید)

تعیین و مقایسه سیستمهای مغزی فعالسازی/بازداری رفتاری افراد معتاد دارای خالکوبی و بدون خالکوبی 

مراکز ترک اعتیاد و کلیه مراکز دارای مراجعین دارای خالکوبی

سیستم مغزی رفتاری: گری با مطالعه دستگاه های مغزی درگیر انواع رفتار و تجربه های ذهنی – هیجانی بیان کرد که هیجان ها از طریق بخشهای مختلفی از مغز تنظیم می شود (هان، درسلر، آن کریستین ، 2009). گری در نظریه «حساسیت به تقویت» سه سیستم مغزی رفتاری متفاوت را مطرح کرد که زمینه ساز تفاوتهای شخصیتی است. 1- سیستم فعال ساز رفتاری (BAS) 2- سیستم بازداری رفتاری (BIS) 3- سیستم جنگ – گریز.

خالکوبی یا تاتو: طبق فرهنگ لغت انگلیسی میریام وبستر، واژة «Tattoo»  به معنای تصاویر رنگی بر سطح بدن تعریف شده است.

توصیفی تحلیلی

جمعه مورد مطالعه شامل افراد مراجعه کننده به کلینیک های ترک اعتیاد دردسترس واقع در شهر ازهدان می باشد.

ملاک ورورد گروه اول داشتن حداقل یک خالکوبی در بدن یا صورت و دارا بودن حداقل سواد خواندن می باشد. همچنین ملاک ورود گروه دوم همسان بودن با بعضی متغیرهای جمعیت شناختی گروه اول

شامل جنس، سن می باشد. متغیر خروج از مطالعه مخدوش بودن پرسشنامه ها از جمله تمام جواب ها آری و یا نه و یا ناکامل پرکردن پرسشنامه می باشد.

 140 نفر به صورت دردسترس 

با توجه به مطالعه شاره و رامشینی (16) تعداد نمونه 50 نفر برای هر گروه در نظر گرفته شد ولی با پیش بینی ریزش و نامناسب بودن بعضی پرسشنامه ها تعداد نمونه برای هر گروه 70 نفر درنظر گرفته شد.

ابزار جمع آوری داده ها نسخه کوتاه پرسشنامه گری-ویلسون می باشد.

 جامعه آماری معتادین مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهرستان زاهدان است که از بین آنها به روش در دسترس 140 نفر در این میان70 نفر دارای خالکوبی و70 نفر فاقد خالکوبی در مطالعه شرکت خواهند کرد.

 نتایج با استفاده از آزمون t گروه های مستقل تحلیل می گردند.

در این پژوهش از کدهای دفترچه راهنمای عمومی دارای آزمودنی انسانی به شرح ذیل استفاده می گردد.

کدهای شماره1-10-13-14-15-25-28-29-30-31

عدم همکاری و توان پرکردن پرسشنامه ها توسط افراد دارای اعتیاد .

پژوهشگر با حوصله از آنها درخواست همکاری کرده و به سوالات آنها در خصوص طرح و پرسشنامه ها به طور کامل پاسخ می دهد.

سیستمهای مغزی فعالسازی/بازداری رفتاری، خالکوبی، اعتیاد

1. 17. Richard S. Post, Relationship of Tattoos to Personality Disorders, 59 J. Crim. L. & Criminology 516 (1969). https://doi.org/10.2307/1141832
2. Borokhov A, Bastiaans R, Lerner V. Tattoo designs among drug abusers. Israel Journal of Psychiatry and Related Sciences. 2006;43(1):28.
3. Swami, Viren, Ulrich S. Tran, Tim Kuhlmann, Stefan Stieger, Helen Gaughan, Martin Voracek, 2016. More similar than different: Tattooed adults are only slightly more impulsive and willing to take risks than Non-tattooed adults. In: Personality and Individual Differences. 88, pp. 40-44. ISSN 0191-8869. eISSN 1873-3549. Available under: doi: 10.1016/j.paid.2015.08.054
   https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.08.054
4. Hahn, T.A., Dresler, T. A., Ann-Christine, E. A., Michael, M., Plichta, A., Sebastian, H. A., Polak T.A., Lesch, F. A., Breuer, F. B., Jakob, B. C. & Fallgatter, A. J. (2009). Neural response to reward anticipation is modulated by Gray's impulsivity. NeuroImage, 46(3): 1148-1153.
   https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2009.03.038
5. Taylor, J., Reeves, M., James, L., & Bobadilla, L. (2006). Disinhibitory trait profile and its relation to cluster B personality disorder features and substance use problems. European Journal of Personality, 20(4), 271-284. DOI: 10.1002/per.585.
   https://doi.org/10.1002/per.585
6. Dufey, M., María Fernández, A., & Mourgues, C. (2011). Assessment of the behavioral inhibition system and the behavioral approach system: Adaptation and validation of the sensitivity to punishment and sensitivity to reward questionnaire (SPSRQ) in a chilean sample. The spanish journal of psychology, 14(1): 432-440.
   https://doi.org/10.5209/rev_SJOP.2011.v14.n1.39
7. Benjamin J. Sadock, Virginia A. Sadock and Pedro Ruiz, Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry: Behavioral Science/Clinical Psychiatry, 11e. savalan, Tehran, 2016
8. Armstrong, M. L. Roberts, A. E. Owen, D. C. & Koch, J. R. (2004) “Contemporary College Students and Body Piercing”, Journal of Adolescent, Health, 35:58–61.
9. Forbes, G. B. (2001) “College Students with Tattoos and Piercings: Motives, Family Experiences, Personality Factors, and Perception by Others”. Psychol Rep, 89:774–86.
10. لوبروتون، د. (1392). جامعه‌شناسی بدن، ترجمة: ناصر فکوهی، تهران: نشر ثالث
11. Tiggemann M, Hopkins LA. Tattoos and piercings: bodily expressions of uniqueness? Body image. 2011;8(3):245-50. Epub 2011/05/13.  https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2011.03.007
12. فتحی آشتیانی ، علی . آزمون های روان شناختی – ارزشیابی شخصیت و سلامت روان . انتشارات بعثت . ۱۳۸۸ 
13. مرادی ع. بررسی عوامل مؤثر بر انگیزه‌های خالکوبی مطالعه‌ مردان شهرکرمانشاه. پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی ایران. 2017;6(1):73-90.
14. Wilson RD, Gray GA, Barrett PT. A factor analysis of Gray-Wilson personality questionnaire. Pers Individ Dif 1990; 11(10): 1037-44. 
15.  Ashrafi A. [Evaluation of properties psychometric of Gray-Wilson personality questionnaire]. MA. Dissertation. Tehran: Tarbiyat-Modarres University; 2006: 67-89. (Persian)
16. Shareh H, Ramshini M. The role of attachment styles and brain-behavioral systems in substance abuse relapse of opiate addicts. Journal of Fundamentals of Mental Health 2020 Jan-Feb; 22(1): 57-67.

پرسشنامه شخصیتی گری ویلسون فرم کوتاه (GWPQ)

پرسشنامه شخصیتی گری ویلسون (GWPQ) توسط ویلسون، بارت و گری در سال ۱۹۸۹ طراحی شد. این پرسشنامه دارای ۱۲۰ سوال است و برای هر یک از شش مولفه نظری گری ۲۰ سوال اختصاص دارد. این شش مولفه عبارتند از: روی آوردن، اجتناب فعال، اجتناب منفعل، خاموشی، جنگ و گریز. در این پرسشنامه هر سوال به صورت بلی، خیر و نمی‌دانم نمره‌گذاری می‌گردد. 

در زمینه اعتبار این پرسشنامه، بارت و گری ضریب آلفای کرونباخ را برای مولفه های روی آوری، اجتناب فعال، اجتناب منفعل، خاموشی، جنگ و گریز به این ترتیب به دست آوردند: برای مردان ۷۱/۰، ۶۱/۰، ۵۸/۰، ۶۱/۰، ۶۵/۰ و ۶۵/۰ و برای زنان ۶۸/۰، ۳۵/۰، ۵۹/۰، ۶۳/۰، ۷۱/۰ و ۷۱/۰؛ که بیانگر ثبات درونی مناسب آزمون است. همچنین با استفاده از همبستگی میان مولفه های پرسشنامه شخصیتی گری – ویلسون (GWPQ) و پرسشنامه شخصیتی آیسنک، روایی همگرای آزمون را نشان دادند (14).

هم­چنین با استفاده از همبستگی میان مولفه­های GWPQ و پرسش­نامه­ی شخصیتی آیسنک، روایی همگرای آزمون را نشان دادند. این پرسش­نامه توسط آزاد فلاح و همکاران به فارسی برگردانده و در یک گروه 211 نفری از دانشجویان ایرانی اجرا شده است . هم­چنین اشرفی در زمینه­ ی اعتبار این مقیاس، ضرایب آلفای کرونباخ را برای مولفه­های روی­آوری، اجتناب فعال، اجتناب منفعل، خاموشی، جنگ و گریز به ترتیب 60/0، 54/0، 61/0، 66/0، 65/0 و 69/0 و ضرایب همسانی از طریق روش دو  نیمه­سازی را به ترتیب برابر 53/0، 57/0، 52/0، 62/0، 64/0 و 64/0 گزارش کرده است (15).

درمورد بررسی عومل مرتبط با خالکوبی می باشد. ابتدا سوالاتی از شما پرسیده می‌شود و در صورتی‌که شرایط ورود به مطالعه را داشتید، تحقیق را با حضورتان ادامه خواهیم داد.

ندارد

در این تحقیق شما یکسری پرسشنامه در مورد عومل مرتبط با خالکوبی پر خواهید کرد

ندارد

ندارد

هیچگونه هزینه ای از آزمودنی جهت شرکت در طرح گرفته نمی شود

مصاحبه

نام شما در پرسشنامه ثبت نخواهدشد واطلاعات شما به صوت محرمانه نزد ما باقی می‌ماند و فقط نتایج آن منتشر خواهد شد.

در صورتی‌که سوال یا مشکلی داشتید می‌توانید آن را مطرح کنید. علاوه براین می‌توانید با  پژوهشگر با شماره 09155436193  تماس بگیرید.

شرکت من درمطالعه کاملاً اختیاری است وآزاد خواهم بود که از شرکت درمطالعه امتناع نموده یا هرزمان مایل بودم بدون آنکه تغییری درنحوه رفتار پژوهشگر یا پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت ازبیماری اینجانب ایجاد شود ازپژوهش مذکور خارج شوم.

اینجانب                          با آگاهی کامل ازموارد فوق رضایت می دهم که به عنوان یک فرد مورد مطالعه درپژوهش ........................شرکت نمایم .

کلیه اطلاعاتی که از من گرفته می‌شود و نیز نام من محرمانه باقی خواهد ماند و نتایج تحقیقات به صورت کلی و در قالب اطلاعات گروه مورد مطالعه منتشر می‌گردد ونتایج فردی درصورت نیاز بدون ذکر نام و مشخصات فردی عرضه خواهد گردید وهمچنین برائت پژوهشگر، پزشک یا پزشکان این طرح را ازکلیه اقدامات مذکور دربرگه اطلاعاتی درصورت عدم تقصیر درارائه اقدامات اعلام می‌دارم.

این موافقت مانع ازاقدامات قانونی اینجانب درمقابل دانشگاه ، بیمارستان ،پژوهشگر وکارمندان درصورتی که عملی خلاف وغیر انسانی انجام شود نخواهد بود.

امضاء