بررسی تاثیر مداخله آموزشی حمایتی خانواده محور بر استرس والدینی و سلامت روانشناختی مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان علی بن ابیطالب شهر زاهدان، سال 1398

تولد نوزاد یک اتفاق خوشایند است، اما مواجه شدن با یک نوزاد نارس و متعاقب آن بستری شدن در بخش مراقبت های ویژه نوزادان، بحران روانی شدیدی را برای والدین ایجاد می کند(2،1).

نوزاد نارس، به نوزاد متولد شده در زمان کمتر از 37 هفته ی کامل از اولین روز آخرین دوره قاعدگی اطلاق می گردد(3). طبق تعریف ویلیامز (2018) نوزادان نارس به صورت نوزادانی تعریف می شوند که قبل از 37 هفته ی کامل یعنی در 36 هفته و 6 روز بدنیا می آیند(4). بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، شیوع نوزادان نارس در اغلب کشورها رو به افزایش است(5). سالانه به طور تقریبی 9.6 درصد  12.9 میلیون تولدها در سراسر جهان به صورت تولد نارس هستند(6) و میزان آن از 5 تا 18 درصد در بین کشورهای مختلف جهان متفاوت می باشد. در حالی که تولد نارس یک مشکل جهانی می باشد، کشورهای با درآمد پایین میزان بالاتری از تولد نارس (با 16 درصد در مقایسه با 9 درصد در کشورهای با درآمد بالا) را به خود اختصاص می دهند(7). در این میان ایران نیز جزء کشورهایی است که در آن زایمان زودرس از شیوع بالایی برخوردار می باشد و در مطالعات انجام شده در مناطق مختلف کشور، شیوع آن از 5.6 درصد تا 39.4 درصد گزارش شده است(8،9).

نوزادان نارس، گروه پرخطری هستند که در معرض خطر دامنه وسیعی از مشکلات قرار دارند(10). آنان در معرض عوارض کوتاه مدت و عوارض بلند مدت در تمام حوزه های رشد و تکامل می باشند(11). این نوزادان با توجه به مشخصات فیزیولوژیک خود نیاز به مراقبت های ویژه برای ادامه حیات و کسب رشد و نمو طبیعی دارند و این مراقبت ها، بویژه باید بعد از ترخیص ادامه یابند(12).  با گسترش مراکز مراقبت های ویژه نوزادان، بیش از سه چهارم نوزادان نارس به کمک تسهیلات و مراقبت های موثر می توانند زنده بمانند. در حالی که، نوزادان نارس در کشورهای با درآمد پایین به دلیل فقدان تسهیلات، فقدان مراقبت های موثر از جمله حمایت های شیردهی، کاهش مراقبت های اساسی پیشگیری، کنترل عفونت و مشکلات تنفسی در معرض خطر مرگ می باشند، در کشورهای با درآمد بالا، تقریبا تمامی نوزادان نارس زنده می مانند(7).

تولد نارس نه تنها سلامتی نوزاد، بلکه سلامتی اعضای خانواده را با چالش مواجه می کند(13). از آنجا که تولد نوزاد نارس یک رویداد غیرمنتظره است، والدین از لحاظ جسمی، روانی و عاطفی برای تولد زودرس نوزاد آمادگی ندارند و سطح بالایی از استرس را تجربه می کنند(14). علاوه برنارس بودن نوزاد، محیط بخش مراقبت های ویژه نوزادان نیز تنش والدین را تشدید می کند(15). والدین مکررا رنج روحی_روانی زیادی در طی بستری نوزادشان در بخش مراقبت های ویژه به علت درمان های تهاجمی متعدد و محیط بخش از نظر نور، صدا و تجهیزات ناآشنا، لوله ها و دستگاه هایی که به نوزاد وصل است و عدم درگیر بودن و مشارکت در مراقبتهای نوزادشان و نداشتن آگاهی از اینکه چطور نقش والدینی خود را ایفا کنند و با نوزاد نارسشان تعامل داشته باشند، تحمل می کنند و به تبع آن تنش بالا، احساس ناامیدی و بی کفایتی، اضطراب، افسردگی بالا و تغییر در نقش والدی را تجربه می کنند(18-16). ارﺗﺒﺎط معناداری ﺑﻴﻦ ﻣﻴﺰان اﺳــﺘﺮس ﺗﺠﺮﺑــﻪ ﺷــﺪه و ﭘﺎﺳــﺦ  ﻫــﺎی واﻟــﺪﻳﻦ ﺑــﻪ اﺳﺘﺮس وﺟﻮد دارد. در اغلب موارد والدینی که ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻﻳﻲ از اﺳﺘﺮس را ﺗﺠﺮﺑـﻪ می کنند، دﭼﺎر اﺿﻄﺮاب، ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻣﻔﺮط و اﺧـﺘﻼل ﺧـﻮاب می شوند ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺸـﻜﻼت در ﺷـﻜﻞﮔﻴـﺮی ارﺗﺒـﺎط ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ واﻟﺪ و ﻧـﻮزاد اﺛﺮ ﻣﻨﻔﻲ داﺷﺘﻪ است(19).

اگرچه تولد پیش از موعد و مراقبت از نوزاد بیمار، تجربه استرس زایی برای کل خانواده است، اما مادران بیش از هر عضو دیگری از خانواده در معرض خطر اختلالات روانی، از جمله افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه قرار می گیرند که غالبا این دو اختلال همراه با هم رخ می دهند و ممکن است دلبستگی مادر و نوزاد و رشد نوزاد را تحت تأثیر قرار دهند(21-20). 70 تا 80 درصد مادران دارای نوزاد نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان، درجات بالایی از فشار روانی را تجربه می کنند که به صورت ترس، بی قراری، گریه، احساس گناه، اضطراب، تحریک پذیری، افسردگی، اختلال در تمرکز و ناامیدی بیان می گردد(23-22). این اﺧﺘﻼﻻت رواﻧﻲ در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﺑﺎر ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﺮد و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، و در ﭼﻨﻴﻦ وﺿﻌﻴﺘﻲ مادر دیگر ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪ ﺧﻮد راﺑﻄﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﺪ و ﺗﺮس از ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﻧﻮزاد ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻳﺠﺎد اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻻت در وی ﻣﻲ شود(24). از آنجا که برهم کنش های اولیه مادر و نوزاد از نظر نارس بودن و همچنین سلامت روانی، تحت تأثیر قرار می گیرد، مداخلات مستقیم برای کمک به تقویت روابط مادر و نوزاد مهم می باشد که به طور بالقوه باعث کاهش افسردگی و علائم استرس پس از سانحه در مادر می شود(21).

افسردگی پس از زایمان، یک اختلال افسردگی غیرروانپریشی با شدت متغیر است که در 10 تا 15درصد زنان دراولین سال بعد از زایمان ایجاد میشود(26-25). شیوع افسردگی در تحقیقات سایر کشورها حدود 30 درصد و در مطالعات داخل ایران نیز بین 20 تا 30 درصد گزارش شده است(27). در مطالعه ای در زاهدان (1386) شیوع افسردگی پس از زایمان 33 درصد بوده است(28). از آنجایی که ﺗﻮﻟﺪ ﻧﻮزاد ﻧﺎرس ﻳﻚ واﻗﻌﻪ استرس زای ﻏﻴﺮﻗﺎﺑــﻞ اﻧﺘﻈــﺎر ﺑــﺮای ﻣــﺎدر اﺳــﺖ، ﺑــﻪ ﻋﻨــﻮان یک ﺑﺤــﺮان موقعیتی ﺷــﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد(29). بر ﻃﺒﻖ تحقیقات، 44 درصد ﻣــﺎدران دارای  ﻧﻮزاد ﻧﺎرس ﺑﺴﺘﺮی، ﻋﻼﺋﻢ احساسی مانند اﻓﺴﺮدگی و ﺑﻲ ﻗﺮاری را ﻧﺸﺎن می دﻫﻨﺪ ﻛﻪ حتی بعد از ترخیص نوزاد ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻣﻴﺰان در حدود 26 درصد باقی ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ(30) و ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎی ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ اﻓﺴــﺮدگی و اﺿــﻄﺮاب در 20 درصد  از ﻣــﺎدران در ﭘﺎﻳــﺎن ﺳــﺎل اول زندگی ﻧــﻮزاد نیــﺰ ﺑــﺎﻗﻲ ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ(31) که این می تواند اثرات بسیار مخربی بر رابطه مادر و نوزاد(30)، تکامل عصبی اولیه نوزاد(32)، عدم موفقیت در تغذیه پستانی توسط مادر(33) و تاثیر منفی بر روی عملکرد بعد شناختی کودک نارس داشته باشد که ممکن است تا اوایل یا حتی اواخر دوران طفولیت باقی بماند(34).

همچنین اﺳﺘﺮس ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ و ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻫﺎی ﺗﻬﺪﯾﺪ ﮐﻨﻨﺪه ﺣﯿﺎت، ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮوز اﺧﺘﻼل استرس پس از سانحه نیز ﺷﻮﻧﺪ(35). اختلال استرس پس از سانحه ، به دنبال مواجهه با رویداد پر استرس تولد نوزاد نارس ایجاد می شود. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺩﻳﺴﺘﺮﺱ ﺁﻭﺭ، مادر ﺑــﺎ ﻋﻼﺋﻤــﻲ ﻫﻤﭽــﻮﻥ ﺗــﺮﺱ ﺷــﺪﻳﺪ، ﻋﺠــﺰ ﻭ ﻧــﺎﺗﻮﺍﻧﻲ،ﻛﺮﺧﺘﻲ، ﺑﻲ ﺗﻔﺎﻭﺗﻲ، ﺗﺤﺮﻳﻚ ﭘﺬﻳﺮﻱ، ﺍﺧﺘﻼﻻﺕ ﺧـﻮﺍﺏ ﻭ ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻭ ﺍﺟﺘﻨﺎﺏ ﺍﺯ ﺑـﻪ ﺧـﺎﻃﺮ ﺁﻭﺭﺩﻥ ﺁﻥ ﻭﺍﻗﻌـﻪ ﻭﺍﻛـﻨﺶ ﻧﺸـﺎﻥ ﻣـﻲ ﺩﻫـﺪ و این علائم حداقل به مدت یک ماه باقی می ماند و منجر به اختلال در عملکرد روزانه می شود(37-36). مطالعات متعدد نشان می دهند که زایمان با اختلال استرس پس از سانحه مرتبط است و شیوع آن در جوامع و فرهنگ های مختلف متفاوت می باشد(38). در جهان حدود 1.5 تا 6 درصد ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺑـﻪ ﺍﺧـﺘﻼﻝ ﺍﺳـﺘﺮﺱ ﭘـﺲ ﺍﺯ ﺗﺮﻭﻣـﺎﻱ ﺯﺍﻳﻤـﺎﻥ ﺩﭼـﺎﺭ ﻣﻲ شوند و شیوع این اختلال در نتایج حاصل از 37 مطالعه، در مادران دارای نوزاد نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه، از 18 درصد در ایالات متحده تا 81 درصد در ترکیه متغیر بوده است و 77 درصد مادران علائم واضح ترومای روانی را حتی تا یک ماه بعد و 49 درصد علائم را تا یک سال بعد از تولد نوزاد نارس نیز نشان داده اند(41-39). از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣوثر در بروز اﺧﺘﻼل اﺳﺘﺮس ﭘﺲ از ﺗﺮوﻣﺎی زاﯾﻤﺎن می توان ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺴﺘﺮی ﻧﻮزاد در ﺑﺨﺶ ﻣﺮاﻗﺒﺖﻫﺎی ویژه ﻧﻮزادان، اﺳﺘﺮس ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﻧﻮزاد(42)، انجام پروسیجرهای دردناک روی نوزاد، احساس فقدان کنترل، وجود دﯾﺴﺘﺮس ﻋﺎﻃﻔﯽ را نام برد(37).

بطور کلی تولد نوزاد نارس سطح استرس والدینی را به عنوان هسته اولیه شکل گیری مشکلات بهداشت روانی والدین، افزایش می دهد. بهداشت روان نامناسب والدین تغییر درکیفیت مراقبت های ارائه شده به نوزاد، هجوم افکار ناخواسته و غیرمنطقی، کاهش حساسیت مادری و دلبستگی نا ایمن را در پی خواهد داشت که این امر باعث افزایش آسیب پذیری نوزاد و والدین می شود(44-43). بنابراین، توجه به تاثیر جنبه های روانی تولد نوزاد نارس و حمایت از والدین مهم به نظر می رسد(45). یکی از مهمترین راه های کاهش استرس در والدین، مشارکت فعال و موثر در مراقبت از نوزاد و تقویت نقش والدی در قبال نوزاد تازه متولد شده می باشد و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳـﺰی ﺟـﺎﻣﻊ ﺑـﺮای ﺗﻘﻮﻳـﺖ ﻧﻘﺶ واﻟـﺪی واﻟـﺪﻳﻦ ﻧـﻮزادان ﺑﺴـﺘﺮی در ﺑﺨـش ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎی وﻳﮋه، ﺿﺮوری اﺳﺖ(47-46). از آنجا که خانواده در تعیین اهداف و تعیین نیازهای خاص و انجام مداخلات به هنگام فعال هستند، به عنوان یک عنصر ارزشمند در ارائه خدمات به نوزادان محسوب میشود(48).

مراقبت خانواده محور، یک رویکرد ابتکاری برای برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی مراقبتهای بهداشتی است که بر همکاریهای سودمند دو طرفه بین بیماران، خانواده ها و مراقبین بهداشتی بنا نهاده میشود. در واقع مراقبت خانواده محور، والدین را از حالت غیرفعال به شکل فعال که در مراقبت از نوزاد خود دخیل هستند، تبدیل می کند(49). در مدل خانواده محور، هر بیمار و خانواده بیمار، یک واحد مراقبت را تشکیل میدهند(50). چهار جزء اصلی مراقبت خانواده محور شامل: احترام، دریافت اطلاعات، شرکت در مراقبت و تشریک مساعی میباشد(51). کاهش استرس، کاهش اثرات منفی بستری شدن، اطمینان از کفایت برنامه ترخیص، و تأمین راحتی و حمایت از بیمار از فواید مراقبت خانواده محور است(52). حمایت از خانواده و دادن اطلاعات و آموزشها به والدین باعث می شود که آنان احساس کنترل و قدرت بر روی موقعیتهای خود داشته باشند و بیشتر در مراقبت از نوزاد شرکت کنند(53). همچنین در صورت رفع نیازهای خانواده، آنها با آمادگی بهتری مراقبت پس از ترخیص بیماران را انجام میدهند(50). بنابراین ﻋﻤﻠﻲ ﻛﺮدن اﺻﻮل ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺧﺎﻧﻮاده ﻣﺤﻮر، در بخش مراقبت های ویژه نوزادان تاثیر مثبتی در ارتقای روابط خانواده ها و در نهایت، حمایت از مادر خواهد داشت(54)، زیرا پریشانی روانشناختی یکی از والدین بر روی والد دیگر و بطور کلی بر سلامت روانشناختی اعضای خانواده تاثیر منفی و مخربی بر جا می گذارد(43).

مداخلات متعدد از جمله برنامه مداخله آموزشی رفتاری والدین(18)، چرخه خانواده محور(55)، مراقبت های رشدی(56)، مداخلات پرورش خانواده(57) و مراقبت یکپارچه در خانواده، در تقویت مراقبت خانواده محور در بخش مراقبت های ویژه نوزادان موثر می باشند(61-58). همچنین در خصوص انجام مراقبت خانواده محور و توجه به نقش والدی در مراقبت از نوزاد، میتوان به مطالعات سانترو و پروونزی[1] و تاکید بر روی هم اتاقی کردن والدین و حضور آنان بر بالین کودک بیمار به عنوان یک روش مؤثر مراقبتی به مطالعات الکساندر و پاورز[2]، در ارتباط با مشارکت والدین در مراقبت، به مطالعات هانس برگر[3]، میرکا توونن [4]، باستانی و قوامی(47) اشاره کرد که در تمامی این مطالعات تأثیر مثبت هر یک از روشهای مراقبتی انجام شده که از اجزای مراقبت خانواده محور میباشند، در کاهش اضطراب و تنش والدین دیده می شود(66-62).

اگرچه تولد نوزاد نارس و بستری شدن آن تجربه ای پراسترس برای والدین بویژه مادران است و در اﻛﺜﺮ تحقیقات انجام شده ﮔـﺮوه ﻫـﺪف اغلب ﻣﺎدران بوده اﻧﺪ، اما پدران نیز استرس زیادی را بعلت بستری نوزاد نارس خود تجربه می کنند(67).  با این وجود، نیازها و تجربیات پدران در بخش مراقبت های ویژه نوزادان در مقایسه با مادران کمتر درک و مورد بررسی قرار گرفته است. بطوری که پدران در محیط های مادر محور  بخش مراقبت های ویژه، احساس آسیب پذیری، انزوا و خودمختاری اندکی دارند. آنان بخاطر نقش حمایتی و محافظتی نسبت به همسر، احساسات و هیجانات خود را سرکوب کرده و آن را ابراز نمی کنند. از طرف دیگر مطالعه رایزکیلا[5] و همکاران (2016) بر روی پدران، مادران و پرستاران 11 بخش مراقبت های ویژه نوزادان در چند کشور اروپایی نشان داد، ضعیف ترین جنبه کیفیت مراقبت خانواده محور حمایت عاطفی، مشارکت در تصمیم گیری و مشارکت پدران در مراقبت از نوزاد بود(68). از این رو توجه به نقش پدران و توانایی آنان برای برعهده گرفتن نقش فعال در مراقبت از نوزاد به منظور کمک به سازگاری هیجانی همسر در خلال بستری و سلامت روانشناختی وی در دوره پس از زایمان و نیز کاهش استرس و افزایش حس کنترل مردان بر موقعیت، بسیار ارزشمند خواهد بود.

با این وجود، علیرغم انجام مداخلات متعدد برای کاهش استرس اما مطالعات اندکی در ایران بر نقش پدران در تولد نوزادان نارس تمرکز داشته و مطالعات یافت شده نیز فقط بر آموزش پدران یا یکی از اعضای خانواده یا دوستان در کاهش استرس والدینی تاکید داشته است. بنابراﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ شیوع تولد نوزاد نارس و اﻫﻤﻴﺖﻛﺎﻫﺶ اﺳﺘﺮس والدین و سلامت روانی مادران در دوره پس از زایمان و نیز به منظور ارتقای کیفیت مراقبت خانواده محور، طراحی و اجرای مداخله ای که علاوه بر آموزش مراقبت از نوزاد نارس به هر دو والد، مشارکت فعال پدران، تسهیل تعامل پدر، مادر و نوزاد و کمک به مشارکت هیجانی زوجین را هم شامل شود، ضرورت دارد. از طرفی آموزش و مشارکت والدین در امر مراقبت از نوزاد نارس ضمن کم کردن کار پرستاری باعث ایجاد تصویر ذهنی مثبت از پرستاران این بخش ها، بهبود ارتباط و در نهایت افزایش رضایتمندی از خدمات پرستاری می شود. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی- حمایتی خانواده محور بر استرس والدینی و سلامت روانشناختی مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان علی بن ابیطالب شهر زاهدان انجام خواهد شد.

مروری بر مطالعات:

به کمک کلید واژه های فارسی مراقبت خانواده محور، نوزاد، نارس، استرس، والدین، سلامت روانشناختی، بخش مراقبت های ویژه نوزادان و نیز کلید واژه های لاتین:

Family center care,infant, premature ,parents, stress,Mental Health, Neonatal ICU

در پایگاه های اطلاعاتیProQuest ، Elsevier ،Springer ، Pub Med ، Magiran ، SID جستجو انجام شد و مطالعات مرتبط بررسی و  انتخاب شدند که برخی  نمونه های مرتبط و نزدیک به عنوان  از لاتین به فارسی به ترتیب سال، در زیر آمده است.

* مطالعه ای تحت عنوان مشارکت والدین در امر مراقبت از نوزادان نارس: به صورت آزمایشی جهت ارزیابی مداخله مراقبت خانواده محور بر روی نوزادان چینی توسط Zhang و همکاران (2016) در چین انجام شد. در هفته اول پذیرش نوزادان در بخش،110 نفر از والدین نوزادان نارس وارد مطالعه شدند و در دو گروه کنترل و مداخله اختصاص یافتند. در هفته دوم پذیرش، والدین در هر دو گروه جلسات آموزشی یکسانی با محتوای آموزشی شامل شستن دست ها ، احیاء نوزاد ، مراقبت های روزانه (شامل استحمام ، تغذیه و ماساژ) و حمایت تنفسی دریافت کردند. جلسات آموزشی حدود 90 دقیقه در روز ، 5 روز در هفته به طول انجامید و در هفته سوم پذیرش ، والدین در گروه خانواده محور مجاز به ملاقات شیرخوار خود بودند و برنامه آموزش والدین و به دنبال آن مشارکت والدین در مراقبت از نوزاد به عنوان مراقب اصلی تا زمان ترخیص حداقل 4 ساعت در روز انجام شد. پرسشنامه استاندارد رضایت والدین از بیمارستان، پرسشنامه های خودارزیابی استرس و اضطراب توسط والدین تکمیل گردید. نتایج نشان داد که مراقبت خانواده محور سبب بهبود پیامدهای کلینیکال نوزادی(شامل افزایش وزن نوزادان در هنگام ترخیص ، کاهش مدت اقامت و بستری مجدد) و کاهش استرس والدین و اضطراب و افزایش میزان رضایت والدین می شود(69).

مطالعه ای توسط Matricard و همکاران (2013) با هدف 'تأثیر مداخلات والدین در کاهش میزان استرس آنان در هنگام بستری شدن نوزادان بسیار نارس در بخش مراقبت های ویژه با در نظر گرفتن تفاوت های بین مادران و پدران' در بیمارستان (Fatebenefratelli–San Giov-anni Calibita)  شهر روم انجام شده است. والدین نوزادانی که زیر 32 هفته متولد شدند به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. گروه مداخله هم آموزشهای مربوط به مشاهده وهم ماساژ نوزاد را دریافت کردند. سپس استرس والدینی توسط پرسشنامه استاندارد سنجش استرس والدینی یک هفته بعد از پذیرش و زمان ترخیص تکمیل گردید. در زمان ترخیص، گروه مداخله استرس قابل ملاحظه کمتری نسبت به گروه کنترل داشتند. اما به طور کلی مادران استرس بیشتری را نسبت به پدران نشان دادند و مداخلات کاهش استرس در مادران (نه در پدران) موثر بوده است(19).

*مطالعه ای کمی با هدف درک والدین از نوزادان ، استرس والدین و آموزش والدین در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان وابسته به دانشگاه در کره توسط Young-Mee Ahn و همکاران (2007) در دو بخش انجام گرفت. بخش اول یک مطالعه توصیفی اکتشافی بود که به مقایسه تفاوت درک والدین از نوزادان بین 26 نفر از والدین دارای نوزاد ترم و 22 نفر از والدین نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه پرداخت و میزان درک والدین با استفاده از شاخص درک نوزادان سنجیده شد. نتایج نشان داد مادران دارای نوزاد نارس بستری، کمترین نمره NPI را نسبت به گروه والدین دارای نوزاد ترم و پدران دارای نوزاد نارس بستری داشتند. اگرچه به صورت کلی تفاوتی بین نمرات درک والدینی در هر دو گروه دیده نشد. بخش دوم، یک مطالعه نیمه تجربی است که به بررسی تاثیر برنامه آموزشی حمایتی، جهت والدین  دارای نوزاد نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه می پردازد. مداخله، در روز سوم تا چهارم پس از پذیرش نوزاد در بخش به صورت جلسات 40 تا 50 دقیقه ای در خصوص مراقبت از نوزاد، محیط بخش مراقبت های ویژه، آزمایشات تشخیصی نوزادان و ... برای هردو والد در گروه مداخله انجام گرفت و سپس در روز 8-7 پس از بستری استرس والدین و درک آنان توسط پرسشنامه استرس والدینی و شاخص درک سنجیده شد. نتایج نشان داد مادران، به عنوان مراقبین اصلی ، ممکن است بعد از زایمان یک نوزاد بیمار دچار اختلالات روحی و روانی شوند در نتیجه آموزش والدین باید در دوره حاد پس از زایمان برای مادران و پدران در بخش مراقبت های ویژه نوزادان انجام شود و مراقبت خانواده محور و توجه به نقش والدین و شرایط نوزاد برای کاهش استرس والدین دارای نوزاد نارس بستری در بخش ضروری است(70).

*در مطالعه کارآزمایی بالینی  با عنوان ' اثر بخشی برنامه آموزشی مراقبت خانواده محور بر اضطراب مادران نوزاد نارس بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان' که توسط نسیمی و همکاران در بیمارستان مطهری شهرستان جهرم (2017)  انجام گرفت، 60 مادر دارای نوزاد نارس بستری به روش نمونه گیری غیر احتمالی در دسترس انتخاب شد و سپس به صورت تخصیص تصادفی در دو گروه کنترل و مداخله قرار گرفتند. در گروه مداخله برنامه مراقبت خانواده محوردر سه مرحله با حضور پژوهشگر و مادر درکنارنوزاد انجام شد و اضطراب مادران با استفاده از پرسشنامه استاندارد اضطراب اشپیلبرگر مقایسه شد. در گروه کنترل مادران تحت مراقبتهای معمول قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد میانگین نمره اضطراب آشکار و پنهان مادران در گروه مداخله کمتر از گروه کنترل بوده و طبق یافته های این تحقیق یکی از عواملی که میتواند مادرانی را که نوزادان آنها بستری شده اند را به آرامش برساند و از اضطراب آنها بکاهد؛ مشارکت دادن مادر جهت مراقبت از نوزادشان می باشد(71).

* مطالعه ای نیمه تجربی توسط قوامی و همکاران (2016) تحت عنوان ' بررﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ آﻣﻮزش  ﻧﻘﺶ واﻟﺪی ﺑﺮ اﺳﺘﺮس واﻟﺪﻳﻦ  نوزادان ﺑﺴﺘﺮی در ﺑﺨﺶ ﻣﺮاﻗﺒﺖ وﻳﮋه ﻫﺎی  ﻧﻮزادان' ﺑـﺎ ﺷـﺮﻛﺖ 72 زوج (36 زوج ﮔﺮوه ﻣﺪاﺧﻠﻪ و 36 زوج ﮔﺮوه ﺷﺎﻫﺪ) شامل واﻟﺪﻳﻦ ﻧـﻮزادان ﺑﺴـﺘﺮی در ﺑﺨـﺶ ﻣﺮاﻗﺒـﺖ ﻫـﺎی وﻳـﮋه ﻧـﻮزادان ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻋﻠﻲ  اﺻﻐﺮ تهران انجام شد. ﮔﺮوه ﻣﺪاﺧﻠﻪ آﻣﻮزش ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ اﻳﻔـﺎی ﻧﻘـﺶ واﻟﺪی را ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎز ﺧﻮد در دوجلسه 2 ساعته به صورت تئوری و یک جلسه عملی کار با نوزاد، درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدﻧﺪ. اﺳﺘﺮس آن ﻫﺎ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺳﻨﺠﺶ اﺳﺘﺮس واﻟﺪﻳنی ﻧﻮزادان ﺑﺴﺘﺮی در ﺑﺨﺶ ﻣﺮاﻗﺒﺖ وﻳﮋه ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدﻳﺪ. نتیجه مطالعه نشان داد که آﻣﻮزش واﻟﺪﻳﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﻴﺎزﻫﺎی آﻣﻮزﺷﻲ ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ اﺳﺘﺮس آﻧﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑﺎ  ﻛﺎﻫﺶ اﺳﺘﺮس و ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻧﻘﺶ واﻟﺪﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان از اراﻳﻪ مراﻗﺒﺖ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ در زﻣﺎن ﺑﺴﺘﺮی ﻧﻮزادان اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ کرد(47).

*در مطالعه توصیفی تحلیلی که توسط نوشین بهشتی پور و همکاران با عنوان ' مقایسه سطح استرس در والدین نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان' در بیمارستان حضرت زینب(س) شهر شیراز (2014) انجام گرفت، 58 والد دارای نوزاد نارس بستری در بخش مراقبتهای ویژه به روش نمونه گیری آسان شرکت کردند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه سنجش استرس والدین در بخش مراقبت های ویژه نوزادان مایلز و فونک ویرایش 2011 در روز دوم بستری نوزاد در بخش ویژه از 42 پدر و 58 مادر جمع آوری شد. نتایج حاکی از بالاتر بودن میزان استرس مادران نسبت به پدران بود. بنابراین ارائه اطلاعات، آگاهی و توجه بیشتر و حمایت از والدین در طول مدت بستری نوزادشان باید مورد توجه تیم درمان و بویژه پرستاران بخش مراقبت های ویژه نوزادان قرار گیرد(17).

*مطالعه ای با عنوان ' ﺗﺄﺛﻴﺮ مشارکت خاﻧﻮاده ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺎدر و ﻃﻮل ﻣﺪت ﺑﺴﺘﺮی ﻧﻮزاد ﻧﺎرس' توسط وشانی و همکاران (2014) در بخش مراقبت های ویژه نوزادان مراکز آموزشی و پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام گرفت. در اﻳﻦ ﻛﺎرآزﻣﺎﻳﻲ ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ دوﮔﺮوﻫﻲ، 60 ﻣﺎدر ﻧﺨﺴﺖ زا و ﻧﻮزاد ﻧﺎرس ﺑﺴﺘﺮی آن ﻫﺎ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎی ﻣﺮاﻗﺒﺖ وﻳﮋه ﻧﻮزادان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺧﺎﻧﻮاده و ﺷﺎﻫﺪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ .ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﮔﺮوه ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎی ﭘﺎﻳﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ آﻣﻮزش و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ .ﮔﺮوه ﺷﺎﻫﺪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﺑﺨﺶ را درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮدﻧﺪ .ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺎدران ﺑﺎ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺎدران ﮔﻠﺪﺑﺮگ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪ؛ میانگین نمرات سلامت عمومی در دو گروه نشان داد که ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺧﺎﻧﻮاده در ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﻧﻮزاد ﻧﺎرس ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﺎدر را اﻓﺰاﻳﺶ داده و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ روش ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﺮای ارﺗﻘﺎی ﺳﻼﻣﺖ ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﻮد(72).

نقدی بر متون:

مطالعات انجام شده در این حیطه نشان می دهد که اغلب مطالعات مداخله ای فقط متغیر اضطراب یا استرس والدینی آن هم بیشتر در مادران را به عنوان پیامد زودرس مداخله مورد توجه قرار داده است و کمتر به پیامدهای دیررس مداخله از جمله سلامت روانشناختی مادران پرداخته اند. مداخله های بکارگرفته شده نیز بیشتر تاثیر آموزش مراقبت از نوزاد نارس به مادران و بندرت همزمان به مادران و  همراهیان یا پدران بر استرس والدینی را سنجیده است و مطالعاتی که همزمان آموزش هر دو والد و مشارکت هر دو را در امر مراقبت از نوزاد نارس بر پیامدهای زودرس(استرس والدینی) و دیررس تر(سلامت رواشناختی مادر در دوره پس از زایمان) هدف مداخله قرار دهد، در ایران یافت نشد. با توجه به اهمیت اجرای مراقبت خانواده محور به طور صحیح و کامل در کاهش پریشانی روانشناختی والدین نوزادان نارس بویژه مادران، لذا انجام مطالعه ای در این زمینه بر اساس مطالعات ذکر شده ضرورت دارد .

1-استرس والدینی مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه بعد از مداخله آموزشی-حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله متفاوت است.

2-استرس والدینی پدران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه بعد از مداخله آموزشی-حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله متفاوت است.

3-افسردگی پس از زایمان مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه یک ماه بعد از مداخله آموزشی-حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله متفاوت است.

4-استرس پس از سانحه مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه یک ماه بعد از مداخله آموزشی-حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله متفاوت است.

تعیین تاثیر مداخله آموزشی حمایتی خانواده محور بر استرس والدینی و سلامت روانشناختی  مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان علی بن ابیطالب شهر زاهدان سال 1398

1-تعیین و مقایسه میانگین نمره استرس والدینی مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه قبل و بعد از مداخله آموزشی حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله.

2-تعیین و مقایسه میانگین نمره استرس والدینی پدران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه قبل و بعد از مداخله آموزشی حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله.

3- تعیین و مقایسه میانگین نمره افسردگی پس از زایمان مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه قبل از ترخیص و یک ماه پس  از مداخله آموزشی حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله.

4- تعیین و مقایسه میانگین نمره استرس پس از سانحه مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه قبل از ترخیص و یک ماه پس  از مداخله آموزشی حمایتی خانواده محور در گروه کنترل و مداخله.

 بیمارستان های دولتی و خصوصی

تعریف نظری مراقبت خانواده محور:

مراقبت خانواده محور، رویکردی ابتکاری برای برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی مراقبتهای بهداشتی است که بر همکاریهای سودمند متقابل بین بیمار، خانواده و مراقبین بهداشتی بنا نهاده شده است(49).

تعریف عملی مراقبت خانواده محور:

منظور برنامه آموزشی – حمایتی خانواده محور 5 جلسه ای به طور متوسط 90-60  دقیقه ای است که در قالب آموزش مراقبت از نوزاد نارس، مشارکت در مراقبت از نوزاد، تسهیل ارتباط و حمایت متقابل زوجین و آموزش روانی در خصوص استرس های مرتبط با حضور پدران و مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه، روزانه اجرا خواهد شد.

تعریف نظری استرس والدینی:

استرس والدینی عبارت است از سطح بالای ناسازگاری عاطفی که بر عواطف، رفتار والدین، تعاملات والد- کودک و ادراک والدین از رفتار کودک تاثیر گذاشته و بر دشواری مراقبت و تربیت کودک می‌افزاید(73).

تعریف عملی استرس والدینی:

منظور از استرس والدینی در این مطالعه نمره ای است که والدین نوزادان نارس  از پاسخ به 26 سوال پرسشنامه استرس والدین(PSS) به دست می آورند و دامنه نمره ای بین 0 تا 104 دارد.

تعریف نظری سلامت روانشناختی:

سلامت روانشناختی به قابلیت فرد در ایجاد ارتباط موزون و هماهنگ با جامعه، شناخت و پذیرش واقعیات اجتماعی، قدرت سازگاری با آن ها، ارضای نیازهای خویش به طور متعادل و درعین هدفداری در زندگی و شکوفا کردن استعدادهای فطری گفته می شود(74).

تعریف عملی سلامت روانشناختی:

سلامت روانشناختی در این مطالعه نمراتی است که مادران نوزادان نارس از پرسشنامه های افسردگی پس از زایمان ادینبرگ و استرس پس از ضربه کسب می کنند.

تعریف نظری افسردگی پس از زایمان:

داشتن حداقل 5 علامت به مدت حداقل 2 هفته از مجموعه علایم بی خوابی یا خواب زدگی، بی قراری یا کندی روانی حرکتی، خستگی یا فقدان انرژی، تغییرات اشتها، احساس ناامیدی یا گناه، کاهش تمرکز و تمایل به خودکشی که پس از زایمان شروع شود(75).

تعریف عملی افسردگی پس از زایمان:

منظور از افسردگی پس از زایمان، نمره ای است که آزمودنی از پاسخ به 10 سوال پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبرگ بدست می آورد و حداقل نمره آن صفر و حداکثر 30 می باشد.

تعریف نظری استرس پس از ضربه:

اختلال استرس پس از ضربه (PTSD) از جمله اختلالات اضطرابی است که پس از مواجهه با یک رویداد شدیدا آسیب زا ایجاد شده و با مجموعه علائمی مانند واکنش پذیری، برانگیختگی، رفتارهای اجتنابی، تغییرات خلقی و شناختی همراه است(76).

تعریف عملی استرس پس از ضربه:

منظور از استرس پس از سانحه در این مطالعه نمره ای است که مادر نوزاد نارس از پاسخ به 17 سوال پرسشنامه اختلال استرس پس از ضربه به دست می آورد و دامنه نمره ای بین 17 تا 85 دارد.

مطالعه نیمه تجربی، در دو گروه مداخله و کنترل با طرح پیش آزمون – پس آزمون خواهد بود.

 والدین دارای نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان بیمارستان فوق تخصصی امام علی(ع) شهر زاهدان در سال  1399جامعه مورد مطالعه این پژوهش را تشکیل خواهند داد.

معیارهای ورود به مطالعه:

نوزادان:

*سن نوزاد بین 37-30 هفته

*تک قل بودن نوزاد

*نداشتن ناهنجاری های مادرزادی نوزاد

والدین:

*داشتن حداقل سواد خواندن و نوشتن والدین

وجود هر دو والد و زندگی کردن والدین با هم

*عدم سابقه بیماری های شدید جسمانی یا روانی، اعتیاد والدین و مصرف داروهای روانپزشکی

*عدم سابقه مراقبت از نوزاد نارس

*عدم وجود تجربه استرس زا از جمله طلاق و مرگ نزدیکان از سه ماه قبل

معیارهای خروج از مطالعه:

*مرگ نوزادان در بخش نوزادان

*اﺑﺘﻼی ﻧﻮزاد ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎری ﺻﻌﺐ اﻟﻌﻼج در ﻃﻮل ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ

*ﺗﺮﺧﻴﺺ ﻧﻮزاد در ﻛـﻢ ﺗـﺮ از یک هفته از روز ﺷﺮوع ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ

*عدم شرکت والدین در جلسات آموزش و مشاوره ( بیش از یک جلسه)

*عدم تمایل والدین به ادامه شرکت در مطالعه

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره‌ی استرس والدینی در مطالعه بهشتی پور و همکاران (2014) (17) در ایران و با حدود اطمینان 95 درصد و توان آزمون 95  و با تعداد نمونه ای که بتواند میانگین نمره حداقل 10 را تشخیص دهد، طبق فرمول زیر در هر گروه حدود 37  تخمین زده شد. با در نظر داشتن ریزش احتمالی 10 درصدی، حجم نمونه در هر گروه 40 و در مجموع 80 در نظر گرفته می شود.  

n = = 36.95

= 1.96              = 1.64              S₁ = 12.98                          S₂ = 10.91          d = 10

با در نظر گرفتن معیارهای ورود و خروج، ابتدا واحدهای پژوهش (والدین نوزادان نارس بستری دربخش مراقبت های ویژه) به شیوه در دسترس انتخاب خواهند شد. سپس به صورت تصادفی به دوگروه مداخله و کنترل تخصیص می یابند.

ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه، پرسشنامه ای متشکل از چهار بخش می باشد که پس از تعیین روایی و

 پایایی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. بخش اول شامل اطلاعات فردی، بخش دوم پرسشنامه 26 سوالی سنجش

 استرس والدینی نوزادان بستری در مراقبت های ویژه نوزادان، بخش سوم پرسشنامه 10 سوالی افسردگی پس از

زایمان ادینبرگ و بخش چهارم پرسشنامه  17 سوالی اختلال استرس پس از سانحه، می باشد.

بخش اول: پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک:

پرسشنامه ای پژوهشگر ساخته است که از ﺳــﻪ ﺑﺨــﺶ ﻣﺸﺨﺼــﺎت ﻣــﺎدر، ﭘــﺪر و ﻧــﻮزاد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ و شامل سوالاتی از مشخصات نوزاد(سن جنینی، وزن، جنس، نوع تولد) و مشخصات والدین (سن ، تحصیلات، شغل، تعداد فرزندان) می باشد که از طریق مصاحبه و خود گزارش دهی والدین و اطلاعات پرونده تکمیل خواهد شد.

بخش دوم: پرسشنامه سنجش استرس والدین[1]:

ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺳﻨﺠﺶاﺳﺘﺮس واﻟــﺪﻳﻦ درﺑﺨــﺶ ﻣﺮاﻗﺒــﺖ ﻫــﺎی وﻳــﮋه ﻧـوزادان، توسط مارگارت مایلز[2] و همکارانش در سال 1993 طراحی و در سال 1998، 2002 و 2011 ویرایش گردیده است. در ویرایش 2011 این پرسشنامه حاوی 26 گویه است. پرسشنامه موردنظر دارای سه مقیاس محیط بخش مراقبت های ویژه نوزادان (5 گویه)، ظاهر و رفتار نوزاد و درمانهای خاص (14 گویه)، و ارتباط والدین با نوزاد و ارائه نقش والدین (7 گویه) می باشد و میزان استرس ناشی از عوامل استرس زا را در بخش مراقبت های ویژه نوزادان از دیدگاه والدین بررسی می کند. پاسخ گویه ها به صورت لیکرت در 6 گزینه ' با این مورد در بخش مواجهه نداشته ام، استرس وجود ندارد، استرس کمی ایجاد می کند، استرس متوسطی ایجاد می کند، استرس زیادی ایجاد می کند، استرس فوق العاده زیادی ایجاد می کند' درجه بندی شده است.گزینه ' با این مورد مواجهه نداشته ام' به عنوان داده از دست رفته در نظر گرفته شده و در صورت وجود استرس، تقسیم بندی طیف نمرات هر گویه از 4-0 است. با توجه به اینکه گزینه 'استرس وجود ندارد '، نمره صفر تعلق می گرفت. در مورد زیر مقیاس های محیط بخش مراقبت های ویژه نوزادان، ظاهر و رفتار نوزاد و درمان های خاص و ارتباط والدین با نوزاد و ارائه نقش والدین به ترتیب حداکثر نمره 20، 56، 28 و حداقل صفر به دست آمد. در ﻣﺠﻤــﻮع داﻣﻨــﻪ کل نمرات 104- 0 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و نمرات بالا نشان دهنده استرس بالای والدین می باشد. روایی و ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ این اﺑﺰار در ایران توسط بهشتی پور و همکاران (2014) مورد بررسی و تایید قرار گرفته است(17).ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ مایلز و ﻫﻤﻜﺎران اﻧﺠﺎمﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﭘﺎﻳﺎﻳﻲ اﺑﺰار ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از  ﺿﺮﻳﺐ آﻟﻔﺎی ﻛﺮوﻧﺒﺎخ ﺑﺮای ﻫـﺮ زﻳﺮ ﻣﻘﻴـﺎس وﻛﻞ اﺑﺰار ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛـﻞ اﺑـﺰار 94%  ﺑﻮد(77). در مطالعه حاضر پایایی ابزار به کمک الفای کرونباخ(همسانی درونی) تعیین خواهد شد.

بخش سوم: پرسشنامه افسردگی ادینبرگ[3]:

پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبرگ ابزاری اختصاصی برای سنجش میزان افسردگی پس از زایمان است که زنان در معرض خطر افسردگی پس از زایمان را نشان می دهد. هم در دوران بارداری و هم بعد از زایمان مورد استفاده قرار می گیرد. این پرسشنامه برای اولین بار توسط کاکس[4] و همکاران در سال 1987 تنظیم گردیده و در سال 1994 مورد تجدید نظر قرار گرفت(78). نمره مقیاس 10 سوالی ادینبرگ بین صفر تا 30 هست و کسب نمره 12 و بیشتر به عنوان افسردگی پس از زایمان در نظر گرفته می شود. سوال های 4-2-1 از 0 تا 3 و سوال های 10-9-8-7-6-5-3 ، از 3 تا 0 نمره گذاری می شود. نسخه ایرانی این پرسشنامه قابل پذیرش بوده و ابزاری با اعتبار و پایا جهت سنجش افسردگی پس از زایمان می باشد. ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه ادینبرگ در مطالعه منتظری و همکاران 76/. و درمطالعه مظهری و نخعی نیز آلفای کرونباخ مبتنی بر آیتم های استاندارد 70/. به دست آمد که حاکی از پایایی بالایی برای آزمون است(80-79). در مطالعه حاضر پایایی ابزار به کمک الفای کرونباخ(همسانی درونی) تعیین خواهد شد.

بخش چهارم: پرسشنامه سنجش اختلال استرس پس از سانحه[5]:

پرسشنامه اختلال استرس پس از ضربه، یک مقیاس خود گزارش دهی است، که ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر اﻧﺪازهﮔﯿﺮی ﻧﺎراﺣﺘﯽ ذﻫﻨﯽ ﺷﺎﯾﻊ ﺑﻌﺪ از ﯾﮏ ﺳﺎﻧﺤﻪای ﻧﺎﮔﻮار در زﻧﺪﮔﯽ ﻃﺮاﺣﯽﺷـﺪه اﺳـﺖ. شامل سه بعد علائم و نشانه های تجربه مجدد حادثه آسیب زا و تروماتیک (5 سوال)، علائم و نشانه های کرختی عاطفی (7 سوال) و اجتناب و علائم و نشانه های برانگیختگی شدید (5 سوال) می باشد. جواب ها در یک مقیاس لیکرت 5 گزینه ای ( 1= اصلا ، 5 = خیلی زیاد) نمره دهی می شوند که رنج نمرات 17 تا 85 دارد که نمرات پایین تر نشان دهنده استرس ادراک شده کمتر و نمرات بالاتر نشان دهنده استرس ادراک شده بیشتر می باشد. اعتبار و روایی این فهرست در ایران بوسیله گودرزی (1382) در دانشگاه شیراز با استفاده از داده های بدست آمده از اجرای این فهرست بر روی 117 نفر از آزمودنی ها، ضریب آلفای کرونباخ این مقیاس محاسبه شد. این ضریب برابر با 93/. بود و حاکی از اعتبار فهرست است. همچنین ضریب اعتبار این فهرست با استفاده از ضریب تنصیف 87/. بود که حاکی از اعتبار فهرست است. به منظور ارائه شاخص برای روایی این مقیاس، همبستگی آن با فهرست وقایع زندگی محاسبه شد. ضریب همبستگی مذکور حاکی از روایی همزمان مقیاس بود(81).  در مطالعه حاضر پایایی ابزار به کمک الفای کرونباخ(همسانی درونی) تعیین خواهد شد.

مطالعه حاضر از نوع مداخله ای و نیمه تجربی خواهد بود که بعداز دریافت معرفی نامه رسمی از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه  به بخش مراقبت های ویژه نوزادان بیمارستان فوق تخصصی آموزشی امام علی(ع) زاهدان مراجعه خواهد شد و با مسئولین مربوطه برای همکاری در اجرای مطالعه هماهنگی لازم بعمل خواهد آمد. ابتدا به شیوه نمونه گیری در دسترس، والدین نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان، که دارای معیارهای ورود به مطالعه هستند، انتخاب و پس از کسب رضایت آگاهانه از آنان، در مورد اهداف مطالعه و محرمانه بودن اطلاعات توضیح داده خواهد شد.  نمونه ها به روش تصادفی سازی از نوع محدود بوده به اسم ' قــانون تخصــیص تصــادفی ( Random allocation rule)' در دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. به این صورت که ابتدا به تعداد کل افراد مورد مطالعه، 80 کارت رنگی مشخص کننده گروه های مطالعه (کارت قرمز   مداخله  و کارت سفید کنترل) تهیه خواهد شد. به ترتیب بر اساس خارج شدن کارت های رنگی، لیستی از 80 شرکت کننده که نشان دهنده عضویت گروهی هر یک است، تهیه خواهد شد. بتدریج و با تعیین فرد واجد شرایط یکی از شماره های لیست استخراج شده، به ترتیب به هر فرد منتخب اختصاص خواهد یافت. پس از پذیرش نوزاد در بخش از والدین  هر دو گروه پیش آزمون از طریق تکمیل پرسشنامه های سنجش استرس والدینی بعمل خواهد آمد.

گروه مداخله 5 جلسه برنامه آموزشی حمایتی خانواده محور را به مدت متوسط 60 دقیقه به صورت روزانه، در قالب آموزش مراقبت از نوزاد نارس، مشارکت در مراقبت از نوزاد، تسهیل ارتباط و حمایت متقابل زوجین و آموزش روانی در خصوص استرس های مرتبط با حضور پدران و مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه، دریافت خواهند کرد.ضمنا' کتابچه آموزشی در اختیار آنان قرار خواهد گرفت به منظور رعایت ملاحظات اخلاقی این کتابچه در پایان مداخله در اختیار گروه کنترل نیز قرار میگیرد  مراقبت خانواده محور با حضور والدین و پژوهشگر در اتاق شیردهی و بخش  NICU در کنار نوزاد انجام خواهد گرفت.

پس از پایان مداخله مجددا پرسشنامه های سنجش والدینی به عنوان پس آزمون توسط والدین تکمیل خواهد شد. گروه کنترل جز مراقبت معمول بخش مداخله ای دریافت نخواهند کرد و در همان فاصله زمانی گروه مداخله، پس آزمون در مورد آنان نیز انجام می شود.

سپس در زمان ترخیص و یک ماه پس از ترخیص نوزاد از بیمارستان نیز جهت تکمیل پرسشنامه ها با مادران تماس گرفته خواهد شد و پرسشنامه های  اختلال استرس پس از سانحه و افسردگی پس از زایمان ادینبرگ برای مادران در هر دو گروه مداخله وکنترل تکمیل خواهد شد. سیستم تلفن و پیامک در طی مدت مطالعه جهت رفع سوالات و نگرانیهای والدین، مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

داده ها پس از جمع آوری و کدگذاری توسط نرم افزار SPSS  نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین می شود و در ادامه برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین ها و تغییرات میانگین بین  دو گروه مداخله و کنترل از آزمون تی مستقل، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی دو گروه از آزمون کای دو و برای تعیین اثربخشی مداخله آموزشی حمایتی با کنترل همزمان برخی متغیرهای مخدوش کننده از آزمون تحلیل کوواریانس و در صورت برقرار نبودن شرط نرمالیتی داده ها بر اساس آزمون شاپیر و ویلکز، از آزمون های ناپارامتریک معادل استفاده خواهد شد. سطح معناداری در این مطالعه 0/05 مد نظر است.

بر اساس 'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392' کدهای اخلاقی به شرح ذیل استخراج و رعایت شده اند:

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

1- با توجه به محدودیت زمانی، اندازه نمونه بزرگ تری را نمی توان در نظر گرفت.

2-دشواری در یافتن افراد واجد شرایط مطالعه ،با توجه به اینکه پدران نیز به علت اشتغال کمتر در بخش نوزادان حضور دارند. که در این صورت با مجوز کمیته اخلاق، زمان اجرای مداخله و جمع آوری داده ها را طولانی تر خواهیم کرد.

3- عدم انجام پیگیری در دوره زمانی طولانی تر جهت ارزیابی اثربخشی مداخلات انجام شده

مراقبت خانواده محور، نوزاد،  نارس، استرس، والدین، سلامت روانشناختی، بخش مراقبتهای ویژه نوزادان

Family center care,premature, infant,parents, stress,Mental Health, Neonatal ICU

1.Hosseini SS, Baniasadi H, Pouraboli B. Stressors of Parents of Hospitalized Preterm Infants: a study in Neonatal Intensive Care Unit of Afzalipour Hospital, Kerman, Iran. Health and Development Journal. 2015;4(4):337-48.

2. Milan M, Nasimi F. The Effect of Family-Centered Care Educational Program on Performance of Mothers of Premature Infants Hospitalized in Neonatal Intensive Care Unit. 2018.

3. Soleimani F, Zaheri F, Abdi F. Developmental outcome of low birth-weight and preterm newborns: a re-view of current evidence. Tehran University Medical Journal TUMS Publications. 2013;71(9):551-61.

4.Williams JW, Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Spong CY, Dashe JS. Williams obstetrics. 2018.

5. Word Health Organization (WHO). Born Too Soon. The Global Action Report on Preterm Birth. [Internet] 2012 [cited 2015 Jan 15]; Available form: URL: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/44864/1/9789241503433_eng.pdf

6. Malusky S, Donze A. Neutral head positioning in premature infants for intraventricular hemorrhage prevention: an evidence-based review. Neonatal Network. 2011;30(6):381-96.

7. world health organization. Preterm birth Available form: http:// www.who.int/mediacenter/factsheets/fs363/en/2015.

8. Keshavars M, Eskandari1 N, Jahdi F, Ashaieri H, Hoseini F, Kalani M. The effect of holly Quran recitation on physiological responses of premature infant. koomesh. 2010;11(3):169-77.

9. Dolatian M, Mirabzadeh A, Forouzan AS, Sajjadi H, Majd HA, Moafi F. Preterm delivery and psycho–social determinants of health based on World Health Organization model in Iran: a narrative review. Global journal of health science. 2013;5(1):52.

10. Akbarbeglou M, Valizadeh L, ASAD EM. Mothers and nurses viewpoint about importance and rate of nursing supports for parents with hospitalized premature newborn in natal intensive care unit. 2009

11.  Eshghizadeh M, Moshki M, Majeedi Z, Abdollahi M. Modifiable risk factors on preterm birth: A case-control study. The Horizon of Medical Sciences. 2015;21(2):141-6.

 12. Pourarian S, Vafafar A, Zareh Z. The incidence of prematurity in the Hospital of Shiraz university of medical sciences and health services, 1999. Razi Journal of Medical Sciences. 2002;9(28):19-25.

13. Aemmi SZ, Ahmadi Z, Reyhani T, Haghani H. Comparison of perceptions of nurses and premature infants’ mothers about mothers’ needs in neonatal intensive care unit. Journal of hayat. 2013;19(2):14-26.

14. Hollywood M, Hollywood E. The lived experiences of fathers of a premature baby on a neonatal intensive care unit. J Neonat Nurs 2011;17(1):32-40.

15. Lee S-NC, Long A, Boore J. Taiwanese women’s experiences of becoming a mother to a very-low-birth-weight preterm infant: A grounded theory study. International journal of nursing studies. 2009;46(3):326-36.

16. Johnson S, Ring W, Anderson P, Marlow N. Randomised trial of parental support for families with very preterm children: outcome at 5 years. Archives of disease in childhood. 2005;90(9):909-15.

17. Beheshtipour N, Baharlu S, Montaseri S, RAZAVINEZHAD AS. Comparison of parental stress in premature infants admitted in neonatal intensive care unit (NICU). 2014.

18. Melnyk BM, Feinstein NF, Alpert-Gillis L, Fairbanks E, Crean HF, Sinkin RA, et al. Reducing premature infants' length of stay and improving parents' mental health outcomes with the Creating Opportunities for Parent Empowerment (COPE) neonatal intensive care unit program: a randomized, controlled trial. Pediatrics. 2006;118(5):e1414-e27.

19.Matricardi S, Agostino R, Fedeli C, Montirosso R. Mothers are not fathers: differences between parents in the reduction of stress levels after a parental intervention in a NICU. Acta Paediatrica. 2013;102(1):8-14.

20. O'Haver J. Parental perceptions of risk and protective factors associated with the adaptation of siblings of children with cystic fibrosis. 2007.

21. Anderson C, Cacola P. Implications of preterm birth for maternal mental health and infant development. MCN: The American Journal of Maternal/Child Nursing. 2017;42(2):108-14

22. Younger JB, Kendell MJ, Pickler RH. Mastery of stress in mothers of preterm infants. Journal for Specialists in Pediatric Nursing. 1997;2(1):29-35.

23. Sarajärvi A, Haapamäki ML, Paavilainen E. Emotional and informational support for families during their child’s illness. International nursing review. 2006;53(3):205-10.

24. Samani Jahromi E. The effect of Cognitive-behavioral counseling on the mental health of mothers who have premature infants hospitalized in neonatal intensive care unit of Hazrat Zeinab Hospital in Shiraz city 2017: School of Nursing and Midwifery, Kerman University of Medical Sciences …; 2018

25. Corwin EJ, Kohen R, Jarrett M, Stafford B. The heritability of postpartum depression. Biological research for nursing. 2010;12(1):73-83.

26. Kordi M, Nasiri S, Modares Gharavi M, Ebrahimzadeh S. The effect of problem solving skills training on severity of depression symptoms in postpartum period. Journal of Fundamentals of Mental Health. 2012;14(3):226-35.

27. Parsa P, Ahangpour P, Shobeiri F, Soltanian A, Rahimi A. The Effect of Group Counseling Based on Problem Solving on Postpartum Depression in Mothers Attending to Health Care Centers in Hamadan City. Journal of Urmia Nursing and Midwifery Faculty. 2017;15(6):440-8.

28. LASHKARIPOUR K, BAKHSHANI NM, HOKMABADI S, SAJJADI SAR, SAFARZADEH SA. Postpartum depression and related factors: A 4.5 months study. 2012.

29. Verklan MT, Walden M. Core Curriculum for neonatal intensive care nursing. 4th ed. Netherlands. .Elsevier; 2010.

30. Beck CT. The effects of postpartum depression on maternal-infant interaction: a meta-analysis. Nursing research. 1995.

31. Carvalho AEV, Martinez FE, Linhares MBM. Maternal anxiety and depression and development of prematurely born infants in the first year of life. The Spanish journal of psychology. 2008;11(2):600-8.

32. Koutra K, Chatzi L, Bagkeris M, Vassilaki M, Bitsios P, Kogevinas M. Antenatal and postnatal maternal mental health as determinants of infant neurodevelopment at 18 months of age in a mother–child cohort (Rhea Study) in Crete, Greece. Social psychiatry and psychiatric epidemiology. 2013;48(8):1335-45.

33. Forster DA, McLachlan HL, Lumley J. Factors associated with breastfeeding at six months postpartum in a group of Australian women. International breastfeeding journal. 2006;1(1):18.

34. McManus BM, Poehlmann J. Parent–child interaction, maternal depressive symptoms and preterm infant cognitive function. Infant Behavior and Development. 2012;35(3):489-98.

35. Abedian Z, Soltani N, Mokhber N, Esmaeily H. The prevalence of post traumatic stress ِdisorder after childbirth pre-eclampsia and related factors. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2013;16(78):16-24

36. Ghorbani M, Dolatian M, Shams J, Majd HA. Compare of post traumatic stress disorder between parents of term and pre term infants. Advances in Nursing & Midwifery. 2015;24(86):9-16.

37. Doornbos B, Wessel I, Stramrood CA, Schultz WCW, van Pampus MG. Posttraumatic stress disorder following complicated and uncomplicated pregnancies; prospective identification of incidence and risk factors. Hormones, Monoamines and Peripartum Affective symptoms. 2009:115.

38. Vizeh M, Kazemnejaz A, Afrasiabi S, Rouyhi M, Hassan M, Habibzadeh S. Prevalance of post traumatic stress disorder after childbirth and its precipitating factors. Hormozgan Medical Journal. 2012;16(4):309-16.

39. Beck CT, Driscoll J. Postpartum mood and anxiety disorders: A clinician's guide: Jones & Bartlett Learning; 2006

40. Beck CT, Woynar J. Posttraumatic Stress in Mothers While Their Preterm Infants Are in the Newborn Intensive Care Unit. Advances in Nursing Science. 2017;40(4):337-55.

41. Ghodrati TA, Abbaspour S, Hassanzadeh M, Erami E, Zandi Z. The Effect Of Neonatal Care Training On Anxiety In Mothers Of Premature Infants. 2014.

42. Modares, M T, Mirmolayee F, Rahimi-kian S. Afrasiyabi (2010) [Prevalance of Post Traumatic Stress Disorder after delivery and its relevant factors]. Hayat J 2010.16(3,4)66-76. (Persian)

43. Castel S, Creveuil C, Beunard A, Blaizot X, Proia N, Guillois B. Effects of an intervention program on maternal and paternal parenting stress after preterm birth: A randomized trial. Early human development. 2016;103:17-25.

44. Valizadeh L, Akbarbeglou M, Elahi Asad M. Stressors affecting mothers with hospitalized premature newborn in NICUs of three teaching hospitals in Tabriz. Med J Tabriz Univ Med Sci. 2009;39(1):22-30.

45. Boxwell G. Neonatal intensiv care nursing. 1st ed. London: Routledge; 2000.

46. Cella D, Riley W, Stone A, Rothrock N, Reeve B, Yount S, et al. The Patient-Reported Outcomes Measurement Information System (PROMIS) developed and tested its first wave of adult self-reported health outcome item banks: 2005–2008. Journal of clinical epidemiology. 2010;63(11):1179-94.

47. Ghavami SR, Borimnejad L, Seyedfatemi N, Haghani H. The effect of parental role training on stress in the parents of hospitalized newborns in a neonatal intensive care unit. Journal of hayat. 2017;23(3):243-53.

48. Majnemer A, editor Benefits of early intervention for children with developmental disabilities. Seminars in Pediatric Neurology; 1998: Elsevier.

49. James S, Ashwill J. Nursing Care of Children, Principles and Practice. 3rd ed. USA Elsevier; 2007.

50. Mitchell M, Chaboyer W, Burmeister E, Foster M. Positive effects of a nursing intervention on family-centered care in adult critical care. American Journal of Critical Care. 2009;18(6):543-52.

51. Conway J, Johnson B, Edgman-Levitan S, Schlucter J, Ford D, Sodomka P, et al. Partnering with patients and families to design a patient-and family-centered health care system: a roadmap for the future: a work in progress. Bethesda, MD: Institute for Family-Centered Care. 2006.

52. Hockenberry MJ, Wilson D. Wong's nursing care of infants and children-E-book: Elsevier Health Sciences; 2013.

53. Griffin T, Wishba C, Kavanaugh K. Nursing interventions to reduce stress in parents of hospitalized preterm infants. Journal of pediatric Nursing. 1998;13(5):290-5.

54. Griffin T. Family-Centered Care in The NICU. J Perinat Neonatal Nurs. 2006 JanMar;20(1):98-102.

55. Voos KC, Ross G, Ward MJ, Yohay A-L, Osorio SN, Perlman JM. Effects of implementing family-centered rounds (FCRs) in a neonatal intensive care unit (NICU). J Matern Fetal Neonatal Med. 2011;24:1403–6.

56. Wallin L, Eriksson M. Newborn Individual Development Care and Assessment Program (NIDCAP): a systematic review of the literature. Worldviews on Evidence‐Based Nursing. 2009;6(2):54-69.

57. Welch MG, Firestein MR, Austin J, Hane AA, Stark RI, Hofer MA, et al. Family nurture intervention in the neonatal intensive care unit improves socialrelatedness, attention, and neurodevelopment of preterm infants at 18months in a randomized controlled trial. J Child Psychol Psychiatry. 2015;56: 1202–11.

58. Broom M, Parsons G, Carlisle H, Kecskes Z, Thibeau S. Exploring parental and staff perceptions of the family-integrated care model. Adv Neonatal Care. 2017;17:E12–9.

59. Bracht M, OʼLeary L, Lee SK, OʼBrien K. Implementing family-integrated care in the NICU. Adv Neonatal Care. 2013;13:115–26.

60. O’Brien K, Bracht M, Macdonell K, McBride T, Robson K, O’Leary L, et al. A pilot cohort analytic study of family integrated Care in a Canadian neonatal intensive care unit. BMC Pregnancy Childbirth. 2013;13(Suppl 1):S12.

61. Mann D. Design, implementation, and early outcome indicators of a new family-integrated neonatal unit. Nurs Womens Health. 2016;20:158–66.

62. Provenzi L, Santoro E. The lived experience of fathers of preterm infants in the Neonatal Intensive Care Unit: a systematic review of qualitative studies. J Clin Nurs. 2015 Jul; 24(13-14): 1784-94.

63. Alexander D, Powell GM, Williams P, White M, Conlon M. Anxiety levels of rooming-in and non-rooming-in parents of young hospitalized children. Matern Child Nurs J. 1988;17(2):79-99.

64. Hunsberger M. The Effect Of Introducing Parents Of Hospitalized Children To The Nursing Mutual Participation Model Of Care: A Randomized Controlled Trial. Canada: University Of Waterloo; 2000.

65. Toivonen M, Lehtonen L, Ahlqvist-Björkroth S, Axelin A. Key factors supporting implementation of a training program for neonatal family-centered care–a qualitative study. BMC Health Services Research. 2019;19(1):394.

66. Bastani F, Ali Abadi T, Haghani H. The effectiveness of participatory care program in neonatal intensive care unit on state anxiety of mothers of preterm newborns. J Babol Univ Med Sci. 2012;14(3):59-65. 

67. Noergaard B, Ammentorp J, Garne E, Fenger-Gron J, Kofoed P-E, Dowling D, et al. Fathers' stress in a neonatal intensive care unit. Advances in Neonatal Care. 2018;18(5):413.

68. Raiskila S, Lehtonen L, Tandberg BS, et al: Parent and nurse perceptions on the quality of family-centred care in 11 European NICUs. Aust Crit Care 2016; 29:201–20.

69. Zhang R, Huang R-w, Gao X-r, Peng X-m, Zhu L-h, Rangasamy R, et al.   Involvement of Parents in the Care of Preterm Infants: A Pilot Study Evaluating a Family-Centered Care Intervention in a Chinese Neonatal ICU. Pediatric critical care medicine. 2018;19(8):741-7.

     70. AhnY-M, Kim N-H. Parental perception of neonates, parental stress and education for  NICU parents. Asian Nursing Research. 2007;1(3):199-210

71.Milan M, Nasimi F. The Effect of Family-Centered Care Educational Program on Performance of Mothers of Premature Infants Hospitalized in Neonatal Intensive Care Unit. 2018.

72.Behnam Vashani H, Askari Hoseini Z, Boskabadi H, Rezaeian A. The effect of family participation on mother's general health and length of hospitalization of premature neonate. Evidence Based Care. 2014;4(1):53-60.

73. Webster-Stratton C. Stress: A potential disruptor of parent perceptions and family interactions. Journal of Clinical Child Psychology. 1990;19(4):302-12.

74. MOHAMADI J, GHOLAMREZAI F, AZIZI A. The relationship between religious orientation and mental health among female nurses working in public hospitals of tabriz in 2014. 2016.

75.Tannous L, Gigante LP, Fuchs BS, Busnello EDA. Postnatal depression in southern Brazil: prevalence and its demographic and socioeconomic determinants. BMC Psychiatry. 2008;8(1):22-32.

76.Sadock BJ, Sadock VA. synopsis of psychiatry,10^th ed. Translate Rez F. Tehran. Argmand Publishing 2007.192-204.

77. Miles MS, Funk SG, Carlson J. Parental Stressor Scale: neonatal intensive care unit. Nurs Res. 1993 May-Jun; 42(3): 148-52.

78. Cox JL, Holden JM, Sagovsky R. (1987).' Detection of postnatal depression. Development of 10item Edinburgh Postnatal Depression Scale'. Br J Psychiatry. Jun; 150:782-6.

79. Montazeri, A., Torkan, B., Omidvar, S. (2007). 'The Edinburgh postnatal depression scale (EPDS)': translation and validation study of the Iranian version. BMC Psychiatry; 11: 293-7.

80. Mazhari, S., & Nakhaee, N. (2007). 'Validation of the Edinburgh postnatal depression scale in an Iranian sample'. Archives of women's mental health, 10(6), 293-297.

81. GOODARZI MA, SHAFIEI F, TARIKHI AR. The relationship between religious attitude and the symptoms of post traumatic stress disorder in people who experienced the Bam earthquake. 2011.

ندارد

ندارد

-

این طرح هیچ هزینه ای برای شرکت کننده ندارد 

-

کلیه اطلاعات به صورت محرمانه باقی میماند 

در صورت سوال و پرسش با این شماره تماس بگیرید 

شرکت در این طرح کاملا اختیاری است و اجباری در کار نیست 

با رضایت کامل در این طرح شرکت میکند 

پرسشنامه سنجش استرس والدینی:

بخش اول: محیط بخش مراقبت های ویژه نوزادان

در زیر لیستی از تجربه های گوناگون از نور و صدا در بخش قرار داده شده  است.برای  ما جالب است که بدانیم اینها چه میزان استرسی را در زمینه نور و صدا برای شما ایجاد میکنند. در مربع مخصوص عدد مورد نظرتان علامت بزنید و اگر هیچکدام را ندیده اید و نشنیده اید گزینه اعمال نشده را علامت بزنید.

بخش دوم: ظاهر و رفتار نوزاد و درمان های خاصی که روی نوزاد انجام می گردد.

در زیر لیستی از مواردی که ممکن است رفتار و ظاهر نوزادتان را برای شما در ملاقات وی در بخش توصیف کند مثل برخی از درمان هایی که برای نوزادتان انجام می شود و شما می بینید، قرار داده شده است. البته تمام نوزادان این تجربه ها را ندارند و ممکن است شما همه اینها را ندیده باشید بنابراین در این صورت گزینه اعمال نشده را علامت بزنید.

بخش سوم: ارتباط والدین با نوزاد و ارائه ی نقش های والدی

در این قسمت ما می خواهیم راجع به احساس شما نسبت به ارتباطتان با نوزادتان و نقش والدیتان بپرسیم. اگر شما تجربه ای از موقعیت ها و احساسات زیر داشتید و استرسی به شما وارد شده است میزان آن را علامت بزنید و اگر تجربه نکرده اید گزینه اعمال نشده را علامت بزنید.

پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبرگ:

شما به تازگی مادر شده اید و ما تصمیم داریم روحیات شما را بیش تر بشناسیم به این دلیل از شما درخواست داریم شرایط روحی خود را طی هفت روز گذشته با دقت و بدون شتاب از بین پاسخ های ارائه شده انتخاب نمایید. پاسخ های انتخابی شما نمایانگر شرایط روحی تان در طول مدت پس از زایمان است.

پرسشنامه فهرست اختلال استرس پس از ضربه (PCL)