تاثیر مداخله آموزشی حمایتی گروه همتا بر انگ وابسته به دیابت و رفتارهای خود مراقبتی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 مراجعه کننده به کلینیک های دیابت زاهدان در سال 1399

دیابت شایع ترین بیماری غدد جهان است و مسئول 4 میلیون مرگ در سال است. (1) دیابت گروهی از بیماریهای متابولیک است که با  افزایش قند خون ناشی از نقص در ترشح انسولین ، عملکرد انسولین یا هر دو مشخص می شود. هیپر گلیسمی مزمن دیابت با آسیب های طولانی مدت ، اختلال در عملکرد و عدم عملکرد ارگان های مختلف به ویژه چشم ، کلیه ها ، اعصاب ، قلب و عروق همراه است.(2)

دیابت نوع 1 یکی از شایع ترین بیماری های مزمن تشخیص داده شده در دوران کودکی و نوجوانی است. شیوع سالانه آن در نوجوانان وجوانان در سراسر جهان  در حال افزایش است.(3) دیابت 415 میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده و حدود 193 میلیون نفر دیگر نیز به دیابت نوع 2 مبتلا هستند که شناسایی نشده اند. حدود 90٪ از مبتلایان به دیابت مبتلا به دیابت نوع 2 هستند که با عوامل خطرزای ژنتیکی و سبک زندگی از جمله چاقی و رفتارهای بی تحرک همراه است و در حدود 60٪ موارد می توان از آن جلوگیری یا به تأخیر انداخت. حدود 10٪ از مبتلایان به دیابت مبتلا به دیابت نوع 1 هستند که دارای پاتوفیزیولوژی خود ایمنی است و در حال حاضر قابل پیشگیری نیست. دستیابی به اهداف قند خون مناسب ، توسعه و پیشرفت عوارض ماکروواسکولار و میکرو واسکولار مرتبط با دیابت را به حداقل می رساند(4) اگر چه شیوع دیابت نوع 1 به درستی مشخص نیست ولی  به طور کلی  از هر 400 تا 600 نفر یکی را تحت تاثیر قرار می دهد.شیوع و بروز آن در آسیا در حال افزایش است به طوری که  هر 3 تا 6 سال 2 تا 5 درصد افزایش می یابد. در ایران به ازای هر صد هزار نفر 3.7 مورد در سال افزایش می یابد.(5)

  بیشترین اهمیت بیماری دیابت  به علت شیوع بالای آن و عوارض متعددی می باشد که متعاقب آن ایجاد می شود امروزه دیابت به عنوان یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی درمانی و اجتماعی اقتصادی جهان محسوب می شود.(6)دیابت یک نوبت تشخیص داده می شود ولی درمان آن مادم العمر ، پیچیده و نیازمند گامهای چندگانه برای درما ن است فرد باید به کنترل و اصلاح مداوم قند خون و رژیم غذایی پایبند باشد.
تجویز انسولین چندین بار در روز ، وجود تجهیزات اورژانسی در دسترس و اطمینان از مناسب بودن آنهادر همه زمان ها  لازم است. وقتی کودک خردسال است ، این مسئولیتها بر عهده والدین است ، اما با بزرگتر شدن کودک ، آنها باید مسئولیت خود را به عهده بگیرند و مسئول مراقبت از خود شوند تا بتوانند برای انتقال به بزرگسالی آماده شوند. حضور در گروه های همتا باعث بهبود خود مدیریتی و خود مراقبتی در نوجوانان می شود.(7)دوران نوجوانی دوره ای پر چالش بویژه برای بیماران  مبتلا به دیابت نوع 1 است.(8)در واقع نوجوانی سخت ترین مرحله برای  مدیریت دیابت نوع 1 است. در حالی که تکنولوژی های مربوط به کنترل دیابت در حال پیشرفت است.ولی پایبندی به درمان و کنترل آن همچنان ضعیف بوده و میزان آن بین 30 تا 60 درصد متغیر است.(5) نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 مشکلات متعددی را تجربه می­کنند از جمله این موارد می توان به انگ اجتماعی، عدم رعایت رفتارهای خود مراقبتی،تعارض با والدین،کاهش عملکرد خانواده،افسردگی و اضطراب اشاره کرد(9)

یکی از مهم­ترین پدیده هایی که در افراد مبتلا به دیابت نوع یک دیده می‌شود انگ است.انگ یک احساس درونی در مورد داشتن وضعیتی نا خواسته، همراه با ترس از تبعیض به دلیل پایین بودن جایگاه یا عدم پذیرش از طرف جامعه می باشد. که به فرهنگ جامعه بستگی دارد.در قرن 21 انگ اجتماعی مرتبط به دیابت  به عنوان یک موضوع مهم در بسیاری از کشورهای دنیا مطرح شده است نتایج مطالعات مختلف درکشورهای آمریکا،استرالیا،کانادا و ایرلند گویای آن است که کودکان مبتلا به دیابت انگ اجتماعی و تبعیض را تجربه نموده اند. این پدیده به عنوان یک پدیده مهم در کشورهای آسیایی ازجمله ایران محسوب می شود(10) مطالعات بسیار کمی در مورد انگ در بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 وجود دارد. از آنجا که بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 نمی توانند با 'انگ' دیابت روبرو شوند ، آنها تمایل دارند از مصرف انسولین امتناع ورزند. علاوه بر این ، هرچه بیماران جوانتر در ابتدای دیابت نوع 1 باشند ، مستعد ابتلا به انگ هستند زیرا این بیماری آنها را وادار می کند تا از یک سبک زندگی متفاوت برخوردار باشند.(11)

 در مطالعه کیفی عبدلی و همکاران(2013)بیماران مبتلا به دیابت خود را به عنوان یک  انسان بدبخت(همیشه بیمار و ناتوان، یادآور مرگ و بار غیر قابل تحمل)کاندید مردود شده برای ازدواج(همسر پر درد سر،بارداری پر خطر) ،محروم از یک زندگی عادی(زندانی باید ها)و محروم از خوشی ها می دانند.(12) نوجوانان به طور معمول بیشتر نگران نحوه درک دیگران از خود هستند تا اینکه چگونه خودشان خود را درک می کنند(13) ترس از تهدید هویت ناشی از انگ میتواند بر ارتباطات فرد تأثیر گذاشته و مانع از دستیابی مطلوب او به مراقبت با کیفیت شود(14).برآیند یک هویت انگ  خورده تبعیض، کلیشه و پیش داوری های درونی شده است. در نهایت میتواند منجر به استرس و عوارض ناشی از آن شود. در واقع انگ، منجر به انزوای اجتماعی و کاهش اعتماد به نفس فرد می شود(15)یکی دیگر از عوارض ناشی از انگ با توجه به تئوری های ناشی از انگ کاهش عزت نفس است.(16)

یکی دیگر از مشکلات شایع این افراد عدم رعایت رفتارهای خود مراقبتی است. مراقبت از خود در دیابت به عنوان یک فرآیند توسعه یافته  ازتکامل دانش یا آگاهی برای یادگیری زنده ماندن با طبیعت پیچیده دیابت در یک بستر اجتماعی تعریف شده است. هفت رفتار اساسی خود مراقبتی در افراد مبتلا به دیابت وجود دارد که نتایج خوب را پیش بینی می کند. این رفتار ها  تغذیه سالم ، فعالیت بدنی ، کنترل  قند خون ، تبعیت از رژیم دارویی، مهارتهای خوب حل مسئله ، مهارتهای مقابله سالم و رفتارهای کاهش خطر هستند(17) واصلی وهمکارانش(1378) در مطالعه ای که روی133 کودک 7 تا 14 ساله در شهر تهران انجام دادند. یافتند که فقط 25 %کودکان سطح خود مراقبتی خوب داشتند و بقیه سطح خود مراقبتی ضعیف(47%) و متوسط(28%)  داشتند. نتایج این مطالعه نشان داد که سطح خود مراقبتی در کودکان پایین بوده و نیاز به آموزش وجود دارد(18). مهمترین عاملی که در بیماران دیابتی باعث مرگ و میر می شود عدم انجام خود مراقبتی است انجام رفتارهای خود مراقبتی هم از نظر بهداشتی و هم از نظر اقتصادی جامعه یک امر مهم تلقی می شود. که نهایتا هزینه ها را کاهش می دهد.(19)

یکی از مهمترین اهداف سیستم های بهداشتی و درمانی ترغیب نوجوانان به رعایت رفتارهای خودمراقبتی می باشد. با روشهای آموزشی مختلف می توان رفتارهای خود مراقبتی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 را بهبود بخشید ولی از آنجا که  با افزایش سن کودکان و نوجوانان، وابستگی آنها به خانواده کاهش می یابد و بیشتر تحت تأثیر همسالان و جامعه قرار می گیرند. گروه همتایان یکی از مؤثرترین روش­های آموزشی برای کمک به افرادی است که شرایط یکسانی را تجربه کرده­اند؛ چرا که به آن‌ها اجازه می­دهد در یک محیط جمع شوند و تجربیات خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. (20)گروه همتایان متشکل از افرادی است که مشکلات یکسانی را تجربه نمودند. فرصتی را فراهم می­کند که اطلاعاتی در مورد بیماری، درمان، شناخت منابع حمایت جامعه ،حمایت‌های عاطفی و همدلی را بدون ترس از انگ خوردن به دست آورند (21) بدیهی است افرادی که بیماری یا یک موقعیت سخت را تجربه می‌کنند، به گونه­ای بهتر می‌توانند به یکدیگر کمک کنند(22). با این حال، پاسخ همتایان به این بیماری و مدیریت مراقبت از خود درنوجوانان  مبتلا به دیابت نوع 1 تحت تأثیر نژاد و فرهنگ است (13) در حقیقت، حمایت با استفاده از تبادل تجربیات در گروه و فرد همتایی که خود سابقه این بیماری را دارد و یک دوره آموزشی را گذرانده است، صورت می‌گیرد. مربیان همتا از بین کسانی که سابقه بیماری یا مشکل رادارند و دوره آموزشی در مهارت‌های ارتباطی ازجمله گوش دادن، چگونگی کمک به شرکت‌کنندگان برای دانستن ارزش‌های خود و اهداف زندگی خود، مهارت جرأت ورزی و مهارت حل مسئله را گذرانده اند انتخاب می­شوند (22)در طول برگزاری جلسات گروه حمایت همتایان، علاوه بر بررسی چالش­های مراقبت، افراد گروه با استفاده از تجارب دیگران می­توانند دیدگاه­های مختلفی بدست آورند، در زندگی خانوادگی خود تغییراتی ایجاد کنند و یک رویکرد فعال­تر نسبت به زندگی خود داشته باشند(23). به دلیل عضویت همتا و بیمار در یک گروه حس همدلی و هویت اجتماعی باعث می­شود بیماران اطلاعات همتایان را راحت­تر بپذیرند و مشکلات و رازهای خود را با آنان در میان بگذارند (24, 25)

روش­های مختلفی جهت حمایت گروه همتا ارائه شده است. این روش‌ها شامل برقراری ارتباطات چهره به چهره در قالب گروه­های کوچک، شیوه انفرادی، رابطین بهداشت جامعه یا رویکرد مبتنی بر کاربرد تلفن و اینترنت هستند(26). ارتباطات چهره به چهره در قالب گروهای کوچک، توسط یک رهبر که خود قبلاً سابقه این بیماری یا مشکل را داشته است، اداره می­شود. شواهد زیادی از مزایای برنامه خود مدیریتی چهره به چهره وجود دارد برنامه آموزشی خود مدیریتی به دنبال ارائه اطلاعات، کمک به مددجو برای انجام وظایف لازم در زندگی و ترویج مهارت­های رفتاری است که این مهارت­ها شامل مقابله با استرس اطلاعات کلی در مورد بیماری و علائم و نشانه­ها است. از مزایای روش چهره به چهره در قالب گروه کوچک نسبت به سایر روش های حمایت همتایاناین است که هر فرد می‌تواند از تجربه  سایر افراد گروه استفاده کند و بین افراد تبادل اطلاعات صورت گیرد(27). در روش انفرادی حمایت همتا، مربی همتا تک‌تک بیماران را به‌صورت جداگانه ملاقات می­کند تا نگرانی‌های آنان را بشنود، در مورد آنان بحث کند و پشتیبانی لازم را ارائه نماید. در رویکردی که  موسوم به رابطین بهداشت جامعه است فردی از بین افراد خود جامعه انتخاب می­شود و بین مراکز درمانی وجامعه هدف به عنوان رابطه گماشته می­شود. این افراد باید از لحاظ زبانی، قومی، فرهنگی، اشتراکاتی دارند و الزامی ندارد که این فرد مشکلات بهداشتی که جامعه هدف دارد را دارا باشد. این شیوه در جامعه­ای اجرا می­شود که بطور رایج و معمول به مراقبت­های بهداشتی دسترسی نداشته باشد (26). روش­های مبتنی بر تلفن از طریق تماس­های منظم و مرتب که توسط فرد همتا شکل می­گیرد، اجرا می­شود. برنامه­های مبتنی بر تلفن در مواقعی که افراد در مکان­های متفاوت و دور از هم زندگی می­کنند و یا به دلیل مشکلات خاصی بخواهند گمنام باقی بمانند و شناخته نشوند، بر سایر روش های حمایتی برتری دارد. روش مبتنی بر اینترنت تقریباً همانند روش مبتنی بر تلفن است، ولی نسبت به سایر روش­های حمایتی رشد بهتری داشته است. این روش نسبت به سایر روش­های حمایتی همتایان هزینه کمتری در بردارد، شرکت کنندگان می توانند از مناطق جغرافیای متفاوتی انتخاب شوند همچنین، جمعیت بزرگتری را می­توانند در بر گیرند (27).

مطالعات متعددی اثرحمایت گروه همتارا در بهبود سلامت بررسی کرده­اند .ازجمله این پژوهش‌ها می‌توان به اثر بخشی این مداخله در ترویج استفاده از شیر مادران ،مراقبت از خود در بیماران مزمن قلبی، مقابله با اضطراب ناشی از جراحی قلب، بهبود کیفیت زندگی در سرطان و پایبندی به مصرف دارو و کاهش علائم افسردگی در مبتلاءیان به ایدز(HIV) اشاره کرد (28-30). این پژوهش‌ها نتایج حمایتی گروه همتا را مثبت ارزیابی کرده‌اند. همچنین نتایج مطالعه Fuller(2017) نشان داد که حضورنوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1  در یک گروه پشتیبانی همسالان می تواند منجر به بهبود مدیریت بیماری و کنترل قند خون شود ،هر چه مدت حضور در گروه ها، زمانی طولانی تر باشد و تعداد بیشتری از شرکت کنندگان را نیز شامل شود. و گزینه  های دیگر مانند بررسی و  کنترل قند خون و تجزیه و تحلیل سازمان یافته و آموزش مداوم برای این گروه سنی را شامل شود می تواند تاثیر بیشتری در بهبود مدیریت بیماری و کنترل قند خون داشته باشد(7). همچنین گروه همتایان باعث بهبودی و افزایش سلامت روان و نقش‌های عاطفی، تقویت اعتمادبه‌نفس، ارتقاء سلامت و رفاه کاهش افسردگی و رضایت بالاتر و بهبود وضعیت روانی می­شوند (31-33)روش‌های آموزشی مختلف اثرات یکسان ندارند و لازم است تاثیر متفاوت آنها سنجیده شود آموزش همتا یکی دیگر از انواع روشهای آموزشی است در آموزش همتا، اعضایی از شرکت‌کنندگان  گروه آموزش اعضای دیگر همان گروه را بر عهده می گیرد و باعث تغییر موثر در رفتار و تعدیل در نگرش و اعتقادات آنان می شوند استفاده از آموزشگران همتا به عنوان بخشی از مدل مراقبت در بیماری‌های مزمن می‌تواند جزء جدایی ناپذیر از برنامه‌های خود مراقبتی باشد و به کارگیری این روش به ویژه در ارتباط با دیابت ممکن است به عنوان یک روش مفید باعث بهبود کنترل قند خون شود(34)

با توجه به نتایج جستجو در بانک­های اطلاعاتی مختلف، متأسفانه در ایران تحقیقات محدودی در رابطه با انگ وابسته به دیابت و خود مراقبتی در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 انجام شده است.لذا پرستاران باید راهکارها و مداخلاتی را مدنظر قرار دهند که بتوانند  عوارض و مشکلات  دیابت را در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 کاهش دهند. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تأثیر مداخله آموزشی حمایتی همتایان  بر انگ وابسته به دیابت و رفتارهای خود مراقبتی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 مراجعه کننده به کلینیک دیابت زاهدان در سال 1399طراحی گردید.

1.  خود مراقبتی در نوجوانان مبتلاء به دیابت نوع 1 بلافاصله بعد از مداخله آموزشی حمایتی  گروه همتا و2 ماه  بعد از آن  در گروه کنترل و گروه های مداخله متفاوت است.
2.  انگ وابسته به دیابت در نوجوانان مبتلاء به دیابت نوع 1 بلافاصله بعد از مداخله آموزشی حمایتی  گروه همتا و 2ماه بعد از آن  در گروه کنترل و گروه های مداخله متفاوت است.
3. مقدارHBA1C در نوجوانان مبتلاء به دیابت نوع 1دو ماه بعد از مداخله آموزشی حمایتی  گروه همتا در گروه کنترل وگروه های مداخله متفاوت است.

تعیین تاثیر مداخله آموزشی حمایتی  گروه همتا بر انگ وابسته به دیابت و رفتارهای خود مراقبتی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 مراجعه کننده به کلینیک دیابت زاهدان در سال 1399

1. تعیین و مقایسه میانگین نمره خود مراقبتی در نوجوانان مبتلاء به دیابت نوع 1 قبل و بلافاصله   و 2ماه بعد از مداخله  در گروه  های کنترل و مداخله
2. تعیین و مقایسه میانگین نمره انگ وابسته به دیابت در نوجوانان مبتلاء به دیابت نوع 1 قبل و بلافاصله  و2 ماه بعد مداخله در گروه های کنترل و مداخله
3. ثبت و مقایسه  مقدارHBA1Cدر نوجوانان مبتلاء به دیابت نوع 1 قبل و بلافاصله  و 2 ماه بعد مداخله در گروه های کنترل و مداخله

بیماران دیابتی نوع 1

کلینیک دیابت

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

وزارت بهداشت

خانواده بیماران دیابتی

جامعه به خاطر روش کم هزینه در آموزش خود مراقبتی که منجر به کاهش عوارض دیابت می شود

انگ وابسته به دیابت(تعریف نظری): انگ  وابسته به دیابت یک احساس درونی در مورد داشتن وضعیتی نا خواسته، همراه با ترس از تبعیض به دلیل پایین بودن جایگاه یا عدم پذیرش از طرف جامعه می باشد. و به فرهنگ جامعه بستگی دارد. که  کودکان ونوجوانان مبتلا به دیابت آن را تجربه می کنند. (9)

انگ وابسته به دیابت(تعریف عملی): در این مطالعه انگ وابسته به دیابت نمره­ای است که فرد از بین 35-175 از پرسشنامه انگ وابسته به دیابت دوستی و همکاران که در سال 1393طراحی شده کسب می­کند.هر چه نمره فرد بیشتر باشد عوامل انگ زای بیشتری داشته است.در این مطالعه برای ورود به مطالعه باید فرد حداقل نمره 70 را کسب کرده باشد.

خود مراقبتی(تعریف نظری): منظور از خود مراقبتی در نوجوان دیابتی تزریق به موقع انسولین، رعایت رژیم غذایی، فعالیت جسمانی مناسب،شناسایی نشانه های هیپر گلیسمی و افزایش کیفیت زندگی است.(39)

خود مراقبتی(تعریف عملی): در این مطالعه خود مراقبتی نمره­ای است که فرد از بین از پرسشنامه خود مراقبتی توبرت گلاسکو 2002کسب می­کند.که محدوده نمره آن از 0 تا 70 می باشد هر چه نمره کسب شده بیشتر باشد خود مراقبتی بهتری داشته است.

حمایت گروه همتا(تعریف نظری): تربیت و حمایت چهار نفر همتای مشخص برای ایجاد تغییراتی در اعضای گروهی که همه مشکل مشابه دارند(22, 25).

مداخله آموزشی حمایتی گروه همتا(تعریف عملی): به63  نفراز نوجوانان مبتلا به دیابت، در قالب 7 گروه 9 نفره، طی 4 جلسه 60 دقیقه­ای گرد هم آمده و با رهبری یکی از چهار نفررهبر از اعضاء تجربیات خود وشیوه­های تطابق با مشکلات مشابه و مرتبط با بیماری را بیان می­کنند و شرایطی را جهت دستیابی یکدیگر به رفتار خود مراقبتی بهتر و کاهش انگ اجتماعی فراهم می­آورند.

مداخله آموزشی حمایتی (تعریف عملی): به63  نفراز نوجوانان مبتلا به دیابت، در قالب 7 گروه 9 نفره، طی 4جلسه 60 دقیقه­ ای گرد هم آمده و با رهبری پژوهشگر تجربیات خود وشیوه­های تطابق با مشکلات مشابه و مرتبط با بیماری را بیان می­کنند و شرایطی را جهت دستیابی یکدیگر به رفتار خود مراقبتی بهتر و کاهش انگ اجتماعی فراهم می­آورند.

مطالعه نیمه تجربی دو گروهه  با طرح پیش آزمون -پس آزمون

در این پژوهش، جامعه مورد مطالعه را کلیه نوجوانان مبتلا به دیابتی نوع 1 مراجعه کننده به کلینیک دیابت زاهدان در سال 1399تشکیل خواهند داد. 

الف: معیار ورود مشارکت کنندگان:

1. حداقل سه ماه از تشخیص دیابت بر اساس تشخیص پزشک گذشته باشد،
2. حداقل نمره انگ 70 از پرسشنامه انگ
3. محدوده سنی بین 11 تا 18 سال
4. سابقه بیماری روان و اعتیاد به مواد مخدر و معلولیت یا بیماریهای ناتوان کننده همراه در نوجوان(بر اساس پرونده یا طبق اظهار خود فرد) نداشته باشد.
5. رضایت آگاهانه جهت شرکت در پژوهش را امضاءکرده باشد.
6. در شهر زاهدان سکونت داشته باشد یا امکان حضور در جلسات طراحی شده در مطالعه را داشته باشد
7. حداقل سواد خواندن و نوشتن داشته باشد.
8. نداشتن سابقه  شرکت در پژوهش های مشابه

ب: معیارهای ورود فرد همتا(رهبر گروه):

1. علاوه بر معیار های فوق فرد همتا بایدHBA1C کمتر از 7 داشته باشد.
2. نمره پرسشنامه انگ وابسته به دیابت کمتر از بقیه شرکت کنندگان باشد.
3. نمره پرسشنامه خود مراقبتی وی بیشتر از بقیه شرکت کنندگان باشد.
4. از نظر پزشک کلینیک به جهت رعایت رفتارهای خود مراقبتی وکنترل هیپر گلیسمی شایستگی رهبری گروه را داشته باشد

معیار های خروج:

معیارهای خروج از مطالعه شامل:

1. شرکت­کننده به ادامه شرکت در پژوهش تمایل نداشته باشد.
2. وقوع هر حادثه­ای مانند فوت، مهاجرت و قطع درمان که سبب عدم حضور وی درپژوهش شود.
3. شرکت کننده در دو جلسه آموزشی.حضور نداشته باشد.

حجم نمونه و روش محاسبه آن:

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره انگ وابسته به دیابت در مطالعه پوریعقوب و همکاران و با حدود اطمینان 95 درصدوتوان آزمون آماری 80 درصد و بر اساس فرمول زیر در هر گروه 63 برآورد گردید(34). حجم نمونه در هر گروه 63 نفر و در مجموع 189  نفر تعیین شد.

  = 1/96             = 19/39            = 77/47

  = 0/85              = 19/96              =89/08

n = =45/32

نمونه گیری به روش در دسترس انجام خواهد شد. به این ترتیب هرفردی که مبتلا به دیابت نوع 1 باشد و به کلینیک دیابت مراجعه کرده باشد و معیارهای ورود به مطالعه را داشته باشد، وارد مطالعه خواهد شد.و سپس براساس تخصیص تصادفی در یک  گروه کنترل و دو گروه مداخله قرار داده می شوند

ابزارجمع آوری اطلاعات دراین مطالعه پرسشنامه ای متشکل از سه بخش خواهد بود.بخش اول شامل اطلاعات جمعیت شناختی.بخش دوم شامل پرسشنامه استاندارد خود مراقبتی وبخش سوم شامل پرسشنامه استاندارد انگ وابسته به دیابت خواهد بود.

پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی:این پرسشنامه در زمینه‌های سال تولد، تعداد سال‌های ابتلا به دیابت، سطح تحصیلات،(راهنمایی ، متوسطه ،دانشجو) سطح تحصیلات پدر، سطح تحصیلات مادر، سن پدر، سن مادر، تعداد فرزندان در خانه، رتبه تولد، سابقه دیابت در خانواده و اقوام است .

پرسشنامه انگ وابسته به  دیابت:

' پرسشنامه انگ  وابسته به دیابت نوع 1'توسط خانم دکتر دوستی و همکاران در سال 1393 در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان جهت سنجش انگ وابسته در دیابت نوع 1 طراحی شد. این ابزار دارای 35عبارت می­باشد. مشارکت­کننده با استفاده از مقیاس لیکرت ۵ گزینه ای از کاملا موافقم تا کاملا مخالفم طبقه بندی شده است شیوه نمره گزاری به صورت(5- کاملا موافقم ۴- موافقم ۳ -نظری ندارم و 2-مخالفم و 1- کاملا مخالفم ). به عبارات پاسخ می­دهند. نمره کل کسب شده از ۳۵ تا  ۱۷۵ متغییر است نمرات بالاتر دال بر وجود نگرش انگ زای  بیشتر افراد مبتلا به دیابت نسبت به خود است. روایی صوری و محتوایی مقیاس توسط متخصصان مورد تایید قرار گرفته است بر اساس فرمول لاوشه شاخص روایی محتوا(CVI) برای این پرسشنامه 0.72 بوده است پایایی این پرسشنامه نیز به روش تعیین همسانی درونی ارزیابی شده است و برای آن ضریب همبستگی آلفای کرونباخ 0.938 گزارش شده است.(36) روایی و پایایی این ابزار در ایران مورد تائید قرار گرفته است پایایی این پرسشنامه در مطالعه حاضر از طریق همسانی درونی و به کمک آلفای کرونباخ تعیین خواهد شد

پرسشنامه خودمراقبتی:

جهت سنجش خود مراقبتی از پرسشنامه خود مراقبتی دیابت توبرت وگلاسکو (2002) سوالهای این پرسشنامه به افراد اجازه میدهد که کیفیت فعالیتهای خودمراقبتی مربوط به دیابتشان را در 7روز گذشته گزارش کنند .داشتن رژیم غذایی سالم ،تزریق انسولین ویامصرف صحیح قرص ،تست قند خون ،ورزش،مراقبت از پا ورفتارهای سیگار کشیدن از جمله این رفتارها می باشند .نحوه امتیاز دهی به سولات این مقیاس به این صورت بود که به فردی که در هفت روز گذشته هیچ روزی رفتارهای خود مراقبتی در زمینه  های ذکر شده نداشت ،نمره صفروبه فردی که در تمام هفت روز مراقبت ها را بصورت روزانه وکامل انجام داده بودند ،امتیاز هفتاد را کسب نمودند .جهت تعیین سطح مطلوبیت وضعیت خودمراقبتی علاوه برمقیاس میانگین نمرات ،دامنه نمرات کسب شده از 0-70بوده است وبه سه قسمت تقسیم شده است ویک نمره تبعیت کلی از طریق جمع کردن نمره های هر سوال به دست می آید .در مطالعه انباری وهمکاران میزان آلفای کرونباخ برای سازه رفتارهای خودمراقبتی در مطالعه مقدماتی 0.66ودر کل نمونه 0.68محاسبه گردید واعتبار معادل 0.75بدست آمد (41)روایی و پایایی این ابزار در ایران مورد تائید قرار گرفته است پایایی این پرسشنامه در مطالعه حاضر از طریق همسانی درونی و به کمک آلفای کرونباخ تعیین خواهد شد.

جهت انجام مطالعه، پس از انجام هماهنگی­های لازم با مسئولین تحصیلات تکمیلی، امور پژوهشی و هماهنگی لازم با کلینیک تخصصی دیابت، پژوهشگر به محیط پژوهش مراجعه شد و پس از معرفی خود به افراد دارای معیار ورود به مطالعه و توضیح اهداف پژوهش، رضایت آگاهانه برای شرکت در مطالعه،از آنان جهت شرکت در پژوهش ثبت نام خواهد شد پس از کامل شدن حجم نمونه تعیین شده، برای افراد گروه کنترل در همین مرحله بعد (از تخصیص تصادفی) پرسشنامه ها تکمیل خواهد شد. برای گروه های کنترل پرسشنامه­ اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه خودمراقبتی و پرسشنامه انگ وابسته به دیابت  توسط این افراد  قبل از شروع اولین جلسه  مداخله آموزشی حمایتی کامل خواهند شد و HBA1C نیز از پرونده آنان(قبل از مداخله و 2ماه بعد از مداخله) در پرسشنامه ثبت خواهد شد. سپس، افراد با استفاده از جدول اعداد تصادفی به یک گروه کنترل و دو گروه مداخله تخصیص خواهند یافت (خلاصه­ای از روش پژوهش بصورت الگوریتم ذیل ارائه شده است). سپس با کمک،مشاوره و راهنمایی مسول کلینیک دیابت ، چهار نفر به عنوان رهبر همتا انتخاب خواهند شد.این افراد باید علاقمند برای همکاری در مداخله باشند و توانایی اداره و اجرای جلسات طراحی شده در مطالعه را داشته باشند (42) نمره انگ وابسه به دیابت برای این فرد کمتر از70 باشد و درخود مراقبتی نیز بر اساس نمره پرسشنامه توبرت گلاسکو (در محدوده مطلوب بین 48 تا 70) و نظر پزشک فوق تخصص کلینیک دیابت موفق بوده است. برای افراد منتخب یک دوره آموزشی چهار ساعته پیرامون ماهیت گروه همتای حمایت کننده، ارتباط مؤثر، مهارت­های حل مسئله، اطلاعاتی در مورد بیماری دیابت نوع 1، علایم و عوارض آن،انگ وابسته به دیابت،خود مراقبتی و راههای کاهش عوارض بیماری، تاثیر بیماری بر خانواده، انواع ساختار خانواده و مطالبی پیرامون روشهای سازگاری و زندگی سالم با دیابت برگزار خواهد شد. وظیفه رهبر گروه همتا، اداره جلسات برگزار شده به شکل هدایت افراد به سمت موضوع پیش­بینی شده، ارائه تجربیات فردی و در نهایت جمع­بندی مباحث مطرح شده می­باشد. همچنین در صورت مواجهه هر کدام از افراد گروه همتا با پرسش­ یا مشکل دربین جلسات هفتگی این مشکل در جلسه مطرح خواهد گردید و تجربیات سایر افراد گروه را جویا خواهد شد.(31) حمایت گروه همتا در دو بعد حمایت اطلاعاتی(یادگیری مهارت­های مانند مهارت حل مسئله و مهارت­ ارتباط موثر، آشنایی با بیماری دیابت نوع 1  و عوارض و مشکلات آن،خود مراقبتی و انگ وابسته به دیابت و راههای کاهش آن و بیان تجربیات توسط هر فرد و شریک شدن سایر افراد در این تجربیات) و حمایت عاطفی(کاهش حس انگ در فرد، تقویت و تشویق افراد) صورت می­گیرد.(43) محقق وظیفه تهیه محتوا، برنامه­ریزی جلسات(مطابق جدول 1) ، نظارت بر حسن اجرای آنان و مدیریت جلسات را بر عهده خواهد داشت(32, 44)  مداخله آموزشی حمایتی برای یک گروه ازدو گروه مداخله  توسط محقق  و گروه دیگر توسط همتا خواهد بود هر گروه 63 نفره به7 دسته 9 نفره تقسیم خواهند شد.. با توجه به مطالعات پیشین(32, 45) ، جلسات برای گروه مداخله به مدت تقریبی یک ساعت برای هر گروه بصورت هفتگی به مدت 4 هفته هر هفته یک جلسه در محل کلینیک دیابت زاهدان برگزار خواهد شد. گروه کنترل از مداخلات رایج آموزشی کلینیک  بهره مند خواهند شد در پایان 4 هفته و 2 ماه پس از آن، مجدداً پرسشنامه­ها توسط هر دو گروه مداخله و کنترل تکمیل خواهند شد.بلافاصله بعد از اجرای مداخله پرسشنامه های خود مراقبتی و انگ وابسته به دیابت توسط گروه های مداخله و کنترل در محل تکمیل خواهد شد. در نوبت سوم که 2 ماه بعد از اجرای مداخله می باشد تمام شرکت کننده گان پرسشنامه ها را  حضوری هنگام مراجعه به کلینیک تکمیل  خواهند نمود  و HBA1C در این مرحله نیز از پرونده آنان گرفته خواهد شد در هر جلسه کتابچه ای از مطالب ارائه شده تهیه و در اختیار گروه های مداخله قرار خواهد گرفت و درپایان مطالعه بعد از تکمیل پرسشنامه سوم پکیج آموزشی در مذکوردر اختیار گروه کنترل  نیز قرار خواهد گرفت.

داده ها پس از جمع آوری و کد گذاری توسط نرم افزار 21- SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین می شود و در ادامه برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین های  دو گروه مداخله و کنترل از آزمون تی مستقل، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی دو گروه  از آزمون کای دو و به منظور بررسی اثربخشی مداخله در سه زمان اندازه گیری از آزمون آنالیرواریانس با اندازه های تکراری استفاده خواهد شد. برای بررسی نرمال بودن داده ها از آزمون شاپیرو-ویلیکز استفاده خواهد شد.در صورت برقرار نبودن شرط نرمالیتی داده ها، آزمون های ناپارامتریک معادل بکار گرفته خواهد شد. سطح معناداری در این مطالعه 05/0 مد نظر است.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی 

دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

1392

1-هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. 

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

19-عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

28-نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

29-گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

30-روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

داشتن محدودیت زمانی  در مطالعه برای انجام بررسی ماندگاری اثر بخشی طولانی تر در فاصله زمانی 4 ماه و بیشتر بعد از انجام مداخله

خودگزارش دهی افراد در تکمیل پرسشنامه ها که ممکن است سوء گیری از طرف نوجوان را در بر داشته باشد در سایر مطالعات می توان از گزارش والدین یا مشاهده رفتار استفاده کرد.

منابع:

1.            Shaw JE, Sicree RA, Zimmet PZ. Global estimates of the prevalence of diabetes for 2010 and 2030. Diabetes research and clinical practice. 2010;87(1):4-14.

2.            Association AD. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes care. 2013;36(Supplement 1):S67-S74.

3.            Palladino DK, Helgeson VS. Adolescents, parents and physicians: a comparison of perspectives on type 1 diabetes self-care. Canadian journal of diabetes. 2013;37(3):175-81.

4.            Chatterjee S, Davies MJ, Heller S, Speight J, Snoek FJ, Khunti K. Diabetes structured self-management education programmes: a narrative review and current innovations. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2018;6(2):130-42.

5.            shahbazi h, Ghofranipour f, Amiri p, Rajab a. Perceptions, Enablers and Nurturers Related to Self-care Behaviors in Adolescent with Type 1 Diabetes. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism. 2018;19(6):435-43.

6.            Wild S, Roglic G, Green A, Sicree R, King H. Global prevalence of diabetes: estimates for the year 2000 and projections for 2030. Diabetes care. 2004;27(5):1047-53.

7.            Fuller AA. A Peer Support Program for Adolescents with Type 1 Diabetes. 2017.

8.            Hagger V, Hendrieckx C, Sturt J, Skinner TC, Speight J. Diabetes distress among adolescents with type 1 diabetes: a systematic review. Current diabetes reports. 2016;16(1):9.

9.            Abdollah-Zadeh F, Rahmani A. The effect of peer educator training on self-care activities and self-esteem related self-efficacy in adolescents with type 1 diabetes. tabriz: Tabriz; 2016.

10.         mahdilouy P, Ziaeirad M. Perceived Social Stigma and Its Relationship with Demographic and Clinical Characteristics in Adolescents and Young People with Type 1 Diabetes. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism. 2019;21(3):153-62.

11.         Nishio I, Chujo M. Self-stigma of patients with type 1 diabetes and their coping strategies. Yonago acta medica. 2017;60(3):167-73.

12.         Abdoli S, Abazari P, Mardanian L. Exploring diabetes type 1-related stigma. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2013;18(1):65.

13.         Yang PY, Lou MF, Lien AS, Gau BS. Adolescent Perceptions of Peer Responses to Diabetes Self-Management: A Qualitative Study. The journal of nursing research : JNR. 2018;26(2):104-11.

14.         Crocker J, Quinn DM. Social stigma and the self: Meanings, situations, and self-esteem. The social psychology of stigma. 2000:153-83.

15.         Campbell C, Deacon H. Unravelling the contexts of stigma: from internalisation to resistance to change. Journal of community & applied social psychology. 2006;16(6):411-7.

16.         Crocker J, Major B. Social stigma and self-esteem: The self-protective properties of stigma. Psychological review. 1989;96(4):608.

17.         Shrivastava SR, Shrivastava PS, Ramasamy J. Role of self-care in management of diabetes mellitus. Journal of diabetes & Metabolic disorders. 2013;12(1):14.

18.         VASLI P, ESHGHBAZ F. SURVEY CONDITION REGARDING SELF- CARING OF CHILDREN SUFFERING FROM DIABETES TYPE 1 AND IT’S RELATION WITH FAMILY REACTION. JOURNAL OF MAZANDARAN UNIVERSITY OF MEDICAL SCIENCES. 2009;19(69):-.

19.         Mohamadabadi Ms, Aflakseir A. Predicting Self-Care Behaviors Based On Patient-Doctor Relationship And Emotional Distress In Adolescents With Diabetes. Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders. 2018;17(3):147-56.

20.         Smith MJ, Liehr PR. Understanding middle range theory by moving up and down the ladder of abstraction. Middle range theory for nursing. 2008:13-31.

21.         Burland J. Family‐to‐family: A trauma‐and‐recovery model of family education. New Directions for Mental Health Services. 1998;1998(77):33-41.

22.         Davidson L, Chinman M, Sells D, Rowe M. Peer support among adults with serious mental illness: a report from the field. Schizophrenia bulletin. 2006;32(3):443-50.

23.         Asen E. Multiple family therapy: An overview. Journal of family therapy. 2002;24(1):3-16.

24.         Seymour JE, Almack K, Kennedy S, Froggatt K. Peer education for advance care planning: volunteers’ perspectives on training and community engagement activities. Health Expectations. 2013;16(1):43-55.

25.         Van Rompay KK, Madhivanan P, Rafiq M, Krupp K, Chakrapani V, Selvam D. Empowering the people: development of an HIV peer education model for low literacy rural communities in India. Human Resources for Health. 2008;6(1):6.

26.         Pistrang N, Jay Z, Gessler S, Barker C. Telephone peer support for women with gynaecological cancer: benefits and challenges for supporters. Psycho‐Oncology. 2013;22(4):886-94.

27.         Heisler M. Building peer support programs to manage chronic disease: seven models for success. Oakland, CA, California Health Care Foundation. 2006.

28.         Raine P. Promoting breast‐feeding in a deprived area: the influence of a peer support initiative. Health & social care in the community. 2003;11(6):463-9.

29.         Hoddinott P, Chalmers M, Pill R. One‐to‐one or group‐based peer support for breastfeeding? Women's perceptions of a breastfeeding peer coaching intervention. Birth. 2006;33(2):139-46.

30.         MacArthur C, Jolly K, Ingram L, Freemantle N, Dennis C-L, Hamburger R, et al. Antenatal peer support workers and initiation of breast feeding: cluster randomised controlled trial. Bmj. 2009;338:b131.

31.         Tehrani AM, Farajzadegan Z, Rajabi FM, Zamani AR. Belonging to a peer support group enhance the quality of life and adherence rate in patients affected by breast cancer: a non-randomized controlled clinical trial. Journal of research in medical sciences: the official journal of Isfahan University of Medical Sciences. 2011;16(5):658.

32.         Dennis C-L. The effect of peer support on postpartum depression: a pilot randomized controlled trial. The Canadian Journal of Psychiatry. 2003;48(2):115-24.

33.         Sharpe L, Sensky T, Timberlake N, Ryan B, Brewin C, Allard S. A blind, randomized, controlled trial of cognitive-behavioural intervention for patients with recent onset rheumatoid arthritis: preventing psychological and physical morbidity. Pain. 2001;89(2-3):275-83.

34.         AHMADI Z, SADEGHI T, LORIPOOR M, KHADEMI Z. EFFECT OF EDUCATION OF SELF-CARE BEHAVIORS ON HBA1C LEVEL IN DIABETIC PATIENTS. MEDICAL - SURGICAL NURSING JOURNAL. 2016;5(1):-.

35.         Puryaghoob M. The effect of self-care education by membership in mobile-based social networks on perception of type 1 diabetes mellitus in adolescent girls. 2018.

36.         Irani MD, Abdoli S, Bijan I, Parvizy S, Fatemi NS, Amini M. Strategies to overcome type 1 diabetes–related social stigma in the Iranian society. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2014;19(5):456.

37.         Crespo-Ramos G, Cumba-Avilés E, Quiles-Jiménez M. “They called me a terrorist”: Social and internalized stigma in Latino youth with type 1 diabetes. Health psychology report. 2018;6(4):307.

38.         Philis-Tsimikas A, Fortmann A, Lleva-Ocana L, Walker C, Gallo LC. Peer-led diabetes education programs in high-risk Mexican Americans improve glycemic control compared with standard approaches: a Project Dulce promotora randomized trial. Diabetes care. 2011;34(9):1926-31.

39.         Fisher EB, Boothroyd RI, Coufal MM, Baumann LC, Mbanya JC, Rotheram-Borus MJ, et al. Peer support for self-management of diabetes improved outcomes in international settings. Health affairs. 2012;31(1):130-9.

40.         Herrman JW. Children's and young adolescents' voices: perceptions of the costs and rewards of diabetes and its treatment. Journal of pediatric nursing. 2006;21(3):211-21.

41.         Anbari k, Ghanadi k, Kaviani m, Montazeri r. The self care and its related factors in diabetic patients of khorramabad city. scientific magazine yafte. 2012;14(4):49-57.

42.         Boardman G. A problem-solving based peer support program for enhancing adherence to oral antipsychotic medication in consumers with schizophrenia: Victoria University; 2012.

43.         Reed PG. Theory of self-transcendence. Middle range theory for nursing. 2008;3:105-29.

44.         Sledge WH, Lawless M, Sells D, Wieland M, O'Connell MJ, Davidson L. Effectiveness of peer support in reducing readmissions of persons with multiple psychiatric hospitalizations. Psychiatric services. 2011;62(5):541-4.

45.         Dennis C-L, Hodnett E, Gallop R, Chalmers B. The effect of peer support on breast-feeding duration among primiparous women: a randomized controlled trial. Cmaj. 2002;166(1):21-8.

پرسشنامه فردی انگ وابسته به دیابت  استفاده شده توسط خانم دوستی ایرانی و همکاران

بیمار گرامی

سوالات زیر درباره فعالیت های خودمراقبتی دیابت شما در طول هفت روز گذشته می باشد،در این سوالات از شما خواسته می شود که درباره تعداد دفعاتی که هر فعالیت خودمراقبتی دیابت را در طول هفت روز گذشته انجام داده اید از عدد صفر تا هفت،یک عدد را انتخاب کنید،بطور مثال چنانچه یک فعالیت را هرگز انجام نداده اید عدد صفر واگر پنج بار انجام داده اید عدد پنج را با علامت × روبه روی هر سوال مشخص کنید.درصورتی که درهفت روز گذشته مشکلی داشتید لطفا به هفت روز قبل از آن که مشکلی نداشتید رجوع کنید                                                                     

مشارکت کننده عزیز

در زیر پرسشهایی در مورد شخص شما و خانواده آمده است لطفا به دقت و حوصله آنرا مطالعه کرده و پاسخ دهید

نام:                نام خانوادگی:              نام پدر:          

          جنس:   ⃝ دختر     ⃝پسر

          قومیت ⃝ بلوچ     ⃝فارس  ⃝ سایر

چند سال سن دارید؟……

تعداد سالهای ابتلا به دیابت؟……

مقطع تحصیلات الف دبستان        ب متوسطه اول            ج متوسطه دوم            دانشجو

سطح تحصیلات پدر……………….              سطح تحصیلات مادر……………………

سطح اقتصادی خانواده:درآمد خانواده در ماه      زیر2میلیون⃝          بین2 تا3 میلیون⃝                                                                      بین 3تا4 میلیون⃝                   بیش از 4 میلیون⃝

فرزند چندم در خانواده هستید؟…………………تعداد فرزندان خانواده..............................

سابقه دیابت در فامیل و اقوام        ⃝بله    نسبت فرد دیابتی                            نوع دیابت

                                              ⃝خیر

کدام گروه می دانند شما به دیابت مبتلا هستند؟ می توانید به چند گروه اشاره کنید.

⃝پدر و مادر و خواهر و برادرانم            ⃝ دوستان نزدیکم                             ⃝ همه فامیل

⃝ برخی فامیل نزدیک                         ⃝ برخی از همکلاسی ها و دوستانم        ⃝دوستانم

 ⃝ همکلاسیها                                      ⃝معلم ها                                         ⃝همسایه ها

آیا به بیماری دیگری مبتلا هستید؟⃝ بله   نام ببرید…………

  ⃝ خیر

در این پژوهش توسط یک مربی همتا مشکلات و معضلات بیماران نوجوان مبتلا به دیابت نوع 1 در گروه مورد بحث و تبادل نظر قرار خواهد گرفت و با تبادل در مورد تجربیات و تطبیق آن با موارد علمی تلاش خواهد شد تا از انگ وابسته به دیابت در این نوجوانان کاسته شود و همچنین به افزایش رعایت اصول خود مراقبتی توسط نوجوان  منجر شود

ندارد

همتایان با درک بیماری و عوارض آن بهتر می توانند در نوجوانان دیابتی تاثیر گذاشته و آنها را تشویق به رعایت خود مراقبتی نمایند همچنین تجربیات در مورد درک انگ وابسته به  دیابت در گروه بحث خواهد شد و با هدایت مربی گروه همتا به کاهش درک عوامل انگ زا منجر خواهد شد.

ندارد

لازم نیست چون عوارضی ندارد

شرکت در این طرح برای شما هیچ هزینه ای ندارد .

روشهای اقدام پژوهی برای کاهش انگ وابسته به دیابت که در کل جامعه باید صورت گیرد و در مورد خود مراقبتی آموزش توسط مراقبین بهداشتی و یا والدین

در پرسشنامه ها اطلاعات هویتی اخذ نمی شود و آنچه در جلسات مورد بحث قرار می گیرد توسط مربی و پژوهشگر مدیریت خواهد شد تا به مسائل محرمانه و خصوصی افراد بحث کشیده نشود

در صورت بروز مشکی یا سوال با این شماره تماس گرفته شود .09155614793

افراد برای شرکت یا عدم شرکت در طرح مختار هستند همچنین در هر قسمت از جلسات که مایل نبودند شرکت نخواهند کرد

در بدو ورود به طرح از افراد و والدین  آنان رضات نامه اخذ خواهد شد