بررسی کیفیت مستندسازی گواهی فوت‌ها در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

شناخت ویژگی های ساختار جمعیت و عوامل تعیین کننده آن مانند مرگ و میر، تولد و مهاجرت برای برنامه ریزی اجتماعی اقتصادی نیازی بنیادی می باشد و کلیه برنامه های مذکور باید برای محاسبات خود متغیرهای جمعیتی را به کار برند(1). اطلاعات مرگ و میر به عنوان یکی از اساسی ترین منابع اطلاعات بهداشتی می تواند به عنوان پایه ای برای برنامه ریزی، مدیریت و ارزیابی بخش بهداشت در کشور به کار گرفته شود. وجود اطلاعات مرگ ومیر صحیح، دقیق، به روز و کافی به منظور برنامه ریزی، تعیین اولویت ها، توزیع امکانات، تخصیص بودجه و امکانات و ارایه عادلانه خدمات بهداشتی درانی در سطح جامعه امری ضروری است(2).

  جمع آوری متمرکز داده ها برای مقاصد متعددی مانند مراقبت های بالینی، تحقیقات، مدیریت خدمات بهداشتی، برنامه های بهداشت عمومی و پایش سلامت جامعه انجام می شود. مستندات ثبت شده در پرونده پزشکی در تحقیقات بالینی، آموزش پزشکی و دعاوی حقوقی، به عنوان نشانه گر ارزیابی مراقبت های ارائه شده و ابزار ارتباطی بین مراقبین مورد استفاده قرار میگیرد(3). داده های مرگ ومیر یک منبع اولیه اطلاعات برای تعیین و پایش بیماری های مزمن و سایر مسائل سلامت عمومی است. این داده ها به عنوان ابزار سنجش و مقایسه مرگ ومیر در سطوح محلی، ایالتی و ملی منحصر به فرد هستند(4). وجود اطلاعات مرگ ومیر صحیح، دقیق، به روز و کافی به منظور برنامه ریزی ها و تعیین اولویت ها، توزیع امکانات و تخصیص بودجه و ارائه عادلانه خدمات بهداشتی و درمانی در سطح جامعه امری ضروری است که جهت کسب این اطلاعات باید مبنای صحیحی به عنوان پایه واساس جمع آوری شده و تحلیل گردد(5). اساس داده های مرگ ومیر گواهی فوت است و صحت و دقت آمارهای مربوط به مرگ ومیر وابسته به کیفیت اطلاعات پرشده در گواهی فوت است (6). گواهی فوت یک سند پزشکی قانونی هم برای پزشکان و هم بستگان متوفی برای دعاوی بیمه ای و ارث و یک ابزار جمع آوری داده است که در یکپارچه کردن و توزیع عادلانه منابع سلامت کمک می کند.(7, 8)  آمار های مرگ و میر در بسیاری از کشورها به عنوان پایاترین و قابل اعتمادترین نوع داده های بهداشتی می باشند(9).

 در این راستا سازمان بهداشت جهانی(WHO[1]) با تعریف استانداردی از علل مرگ و ارائه قوانینی در قالب قوانین عمومی و اصلاحی و بیان دستورالعمل های مناسب در زمینه مرگ و میر در جهت یکسان سازی گواهی های فوت در سطح بین المللی گام اساسی برداشته است که پزشکان باید بر اساس این موارد، تشخیص دقیق را برای علل مرگ و میر تعیین نمایند.(10) اگرچه دستورالعمل های گواهی فوت به طور گسترده در دسترس است ولی به ندرت در بسیاری از کشورها استفاده می شود در نتیجه گواهی فوت یکی از اسنادی است که بیشترین تکمیل نادرست را دارد.(7) گواهی فوت در اکثر موارد به عنوان یک کار کاغذی روتین شناخته می شود(11, 12). علی رغم اهمیت گسترده این موضوع، بسیاری از مطالعات نشان داده اند که بروز خطا در گواهی فوت رایج است(13-15). مسئولیت اصلی ثبت مرگ و تکمیل گواهی فوت بر عهده پزشک است.(7) اما اغلب پزشکان به صورت مناسب آموزش ندیده اند و یا تجربه کافی برای انجام این کار ندارند(16, 17).

ثبت صحیح علل مرگ نیازمند آگاهی از تفاوت بین علت و مکانیسم مرگ و درک مفهوم علت مستقیم مرگ و علت زمینه ای می باشد. علی رغم ساده به نظر رسیدن ثبت علت زمینه ای مرگ مشکلات متعددی در این خصوص وجود دارد مانند عدم آموزش کافی پزشکان، عدم توجه کافی در نوشتن علت زمینه ای مرگ، نبود اطلاعات جامع و کافی در مورد برخی از افراد متوفی و فرایند پیچیده برخی از بیماریها در این خصوص وجود دارد.(18)  از میان داده های ثبت شده در گواهی فوت، علت زمینه ای مرگ از اهمیت بیشتری برخوردار است چراکه امکان تحلیل نحوه توزیع بیماری های منجر به مرگ را در یک جامعه می .(6) علت زمینه ای مرگ وضعیت و یا حادثه ایست که شروع کننده سلسله حوادث منجر به مرگ می باشد و یا حادثه و خشونتی است که منجر به آسیب مرگباری شده است. طبق دستورالعمل های  ICD-10[2]برای کدگذاری علت مرگ ومیر از علت زمینه ای مرگ استفاده می شود، باید در نظر گرفت که تعیین علت زمینه ای مرگ به طور صحیح تاثیر مهمی در کنترل کیفی داده های بهداشت و درمان دارد، جدای از خطاهای احتمالی مرتبط با علل مرگ ومیر ثبت شده در گواهی فوت، عوامل دیگری وجود دارد که روی کیفیت کدگذاری علل مرگ ومیر تاثیر می گذارند.(19) بعضی ازاین عوامل ناشی از ابهامات و ناسازگاری های موجود در  ICD-10 هستند اما بخش عمده ی دیگری ازخطاها مربوط به تفاوت و ناسازگاری در آموزش پزشکان و تفسیر نادرست قوانین و دستورالعمل های ICD-10  توسط کدگذارهاست.(20-23)

 براساس گزارش WHO درحالیکه 90 درصد کشورهای پیشرفته دارای نظام کامل ثبت مرگ ومیر هستند، تنها 10درصد کشورهای جهان سوم دارای این نظام می باشند. دربقیه کشورها اکثر موارد مرگ و تولدی که رخ می دهند(38میلیون از 56 میلیون) ثبت نمی شوند واطلاعات مرگ اگرهم ثبت شوند غیر قابل اطمینان بوده و کمکی به توسعه کشور نمیکنند.(24) به عنوان مثال براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2008 مانع اصلی در رسیدن به اهداف توسعه هزاره در آمریکای لاتین ناقص بودن داده های مرگ و میر شیرخواران و مادران بوده است.(19)

در مطالعه ای که توسط پاتریک و همکارانش در سال 2017 با هدف بررسی خطاهای گواهی فوت در بیمارستان های غنا انجام شد، نتایج مطالعه نشان داد که 68/56 درصد گواهی فوت ها دارای خطاهای ماژور بوده و تمامی گواهی فوت های بررسی شده، 100 درصد دارای خطاهای مینور بودند. همچنین پژوهشی توسط معراجی و برآبادی در سال 1394 در بیمارستان های سبزوار به منظور بررسی خطاهای موجود در مستند سازی گواهی فوت انجام شد. نتایج مطالعه بیانگر این بود که ثبت داده در گواهی فوت با مشکل مواجه است و درمجموع تنها 6/11 درصد گواهی فوت های مورد بررسی بدون خطا بودند.

بسیاری از دانشگاه های علوم پزشکی آموزش رسمی در مورد گواهی فوت ارائه نمی دهند .(16, 17, 25-28)درحالیکه مطالعات انجام شده روی پیاده سازی برنامه های آموزشی نشان داده است که آموزش در کاهش خطاهای گواهی فوت موثر بوده است، اما برنامه های آموزشی رایج نیستند و اکثر گواهی دهنده ها( پزشکان، پرستاران، دستیاران و...)جهت برگزاری دوره های آموزشی در دسترس نیستند (15, 17, 25, 27).

به طور کلی مطالعات مختلف خطاهای مستندسازی گواهی فوت را در دو دسته کلی تقسم بندی می کنند،  خطاهای ماژور خطاهایی هستند که به علت آسیب به توالی ها، عمدتاً علت زمینه ای ثبت شده را غیر قابل پذیرش می سازند. اما خطاهای مینور خطاهایی هستند که هرچند بر کیفیت گواهی فوت تأثیر می گذارند، اما چون بر توالی ها تأثیری ندارند، موجب غیر قابل پذیرش شدن علت زمینه ای مرگ نمی شوند(6, 15, 29).

در تبادل آمارهای بین المللی، آنچه که از اهمیت ویژه ای برخوردار است، چگونگی جمع آوری و تکمیل یکسان و یکنواخت این داده ها در کشورهای مختلف است که تبادل را تسهیل می کند، بنابراین لازم است که داده های این گواهی ها کامل، صحیح و درست باشند(30). در ایران وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به عنوان نهاد مسئول برنامه ریزی و پایش برنامه های مرتبط با سلامت جامعه اصلی ترین مصرف کننده اطلاعات حاصل از ثبت مرگ می باشد با این وجود اگرچه سالهای زیادی ازثبت وقایع حیاتی میگذرد اطلاعات کاملی در زمینه مرگ وجود ندارد.(24)

براساس بررسی مطالعات انجام شده پیرامون مستندسازی گواهی فوت و وضعیت کدگذاری علت های فوت در ایران ، در زمینه کدگذاری بیماری ها تحقیقات گوناگونی صورت پذیرفته است، اما در زمینه کدگذاری علل مرگ و میر علی رغم اهمیت آن در برنامه ریزی در حوزه بهداشت و درمان، تحقیقات انگشت شماری در سطح کشور صورت گرفته است(18). بر اساس بررسی های انجام شده توسط پژوهشگر چنین مطالعه ای در استان سیستان و بلوچستان انجام نشده است. بعلاوه به دلیل اهمیت تکمیل صحیح گواهی فوت و همچنین تعیین صحیح علت زمینه ای و اختصاص کد به علت های فوت در زمینه های آماری و قانونی مختلف بررسی وضعیت تکمیل گواهی فوت در شهر زاهدان ضروری به نظر می رسد، لذا این مطالعه با هدف بررسی کیفیت مستندسازی گواهی فوت در بیمارستان های ّآموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام خواهد شد.

1. تعیین علت فوت متوفیان بر اساس دهمین ویرایش طبقه بندی آماری بین‌المللی بیماری ها و مشکلات بهداشتی مرتبط (ICD-10)
2. علل فوت متوفیان بر حسب فصول ICD-10 کدامند؟
3. میزان خطاهای ماژور (بزرگ) در گواهی فوت چقدر است؟
4. بررسی میزان خطاهای مینور(کوچک) در گواهی فوت چقدر است؟
5. تعیین ارتباط بین انواع خطاها (بزرگ و کوچک) و میانگین طول اقامت متوفیان
6. تعیین ارتباط بین انواع علت زمینه‌ای فوت و میانگین طول اقامت متوفیان
7. تعیین ارتباط بین تخصص تکمیل کننده گواهی فوت و نوع خطاهای موجود در گواهی
8. تعیین ارتباط بین نحوه حدوث مرگ و میانگین طول اقامت متوفی
9. تعیین ارتباط بین علل فوت بر حسب ICD-10 و انواع خطاها
10. تعیین ارتباط بین علت زمینه‌ای فوت و نوع خطای موجود در گواهی فوت
11. تعیین ارتباط بین سن متوفی و نوع خطای موجود در گواهی فوت
12. تعیین ارتباط بین توالی علل فوت و تخصص تکمیل کننده گواهی فوت

تعیین کیفیت مستندسازی گواهی‌ فوت در بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر اساس جلد دوم ICD-10

1. تعیین میزان خطاهای ماژور (بزرگ) در گواهی فوت
2. تعیین میزان خطاهای مینور(کوچک) در گواهی فوت
3. بین انواع خطاها(بزرگ و کوچک) و میانگین طول اقامت متوفیان رابطه معنادار وجود دارد.
4. بین انواع علت زمینه‌ای فوت و میانگین طول اقامت متوفیان رابطه معنادار وجود دارد.
5. بین تخصص تکمیل کننده گواهی فوت و نوع خطاهای موجود در گواهی رابطه معنادار وجود دارد.
6. بین نحوه حدوث مرگ و میانگین طول اقامت متوفی رابطه معنادار وجود دارد.
7. بین علل فوت بر حسب ICD-10 و انواع خطاها رابطه معنادار وجود دارد.
8. بین علت زمینه‌ای فوت و نوع خطای موجود در گواهی فوت رابطه معنادار وجود دارد.
9. بین سن متوفی و نوع خطای موجود در گواهی فوت رابطه معنادار وجود دارد.
10. بین توالی علل فوت و تخصص تکمیل کننده گواهی فوت رابطه معنادار وجود دارد.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان جهت برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در خصوص بهبود کیفیت گواهی فوت و بهبود کیفیت آمارهای حیاتی و آپیدمیولوژیک

برنامه‌‌ریزی در سطح بیمارستان‌های آموزشی و مداخله های آموزشی جهت کاهش میزان خطاهای گواهی فوت

علت مرگ[1]

تعریف نظری:

براساس دوازدهمین مجمع سازمان بهداشت جهانی سال 1967، علت مـرگ عبارت است از همة بیماریها، وضعیت‌های ناخوشی و آسیب‌هایی که خود موجب مرگ شده‌اند و یا به وقوع آن کمک کرده‌اند. این تعـریف همچنین شـرایط وقوع حوادث و سـوانح یا خشـونت را نیـز در بر می‌گیـرد(30).

تعریف عملی:

مطابق با تعریف نظری می باشد.

علت زمینه ای مرگ[2]

تعریف نظری:

علت زمینه ای مرگ، عبارت است از:

1-بیماری یا آسیب شروع کننده چرخه حوادث مرگبار، که مستقیما منجربه مرگ می شود.

2-شرایطی از حوادث یا خشونت ها که تولیدکننده آسیب مرگبار است.

علی رغم ساده به نظر رسیدن ثبت علل زمینه ای مرگ، مشکلات متعددی مانند عدم آموزش کافی  پزشکان، عدم توجه کافی در نوشتن علت زمینه ای مرگ صحیح، نبود اطلاعات جامع و کافی در مورد  برخی افراد فوت شده و فرایند پیچیده بعضی از بیماری ها در این خصوص وجود دارد(18).

تعریف عملی:

مطابق با تعریف نظری می باشد.

علت مستقیم مرگ [3]

تعریف نظری:

واقعه پایانی در توالی علت و معلولی که در نزدیکترین زمان به مرگ رخ داده است. روی بالاترین خط موجود در گواهی فوت ثبت می شود (خطa) (9).

تعریف عملی:

مطابق با تعریف نظری می باشد.

علل واسطه ای مرگ[4]

تعریف نظری:

بیماری، وضعیت و یا عارضه ای که حدفاصل علت زمینه ای و علت مستقیم منجر به مرگ رخ داده اند(9).

تعریف عملی:

مطابق با تعریف نظری می باشد.

علت نهایی مرگ[5]

تعریف نظری:

علت نهایی که باعث مرگ می شود را علت نهایی مرگ می گویند(9).

تعریف عملی:

مطابق با تعریف نظری می باشد.

خطا های ماژور و مینور[6]

تعریف نظری

به طور کلی خطاهای ماژور: خطاهایی هستند که به علت آسیب به توالی ها، عمدتاً علت زمینه ای ثبت شده را غیر قابل پذیرش می سازند. خطاهای ماژور شامل موارد زیر می باشند:

1-ثبت مکانیسم  و نحوه حدوث مرگ بدون ثبت علت زمینه ای آن مکانیسم در بخش 1 گواهی فوت: مکانیسم یا یک وضعیت نامشخص و غیر مرتبط به عنوان علت زمینه ای فوت ثبت شده است.

2-توالی نامناسب در بخش 1 گواهی: ترتیب علت ها رعایت نشده و علت زمینه ای نیز در پایین ترین خط بخش یک گواهی فوت ثبت نشده است.

3-ثبت علت های متناقص: دو یا چند علت غیر مرتبط و بیماری اتیولوژیکال در بخش 1 ثبت شده است.

4-استفاده از اصطلاحات کلی به جای وضعیت اختصاصی و خالی گذاشتن خطوط بینابینی در بخش 1گواهی فوت

5-ثبت علت زمینه ای در بخش 2 گواهی فوت

اما خطاهای مینور خطاهایی هستند که هرچند بر کیفیت گواهی فوت تأثیر می گذارند، اما چون بر توالی ها تأثیری ندارند، موجب غیر قابل پذیرش شدن علت زمینه ای مرگ نمی شوند. خطاهای مینور شامل موارد زیر می باشند:

1-اختصارات: جهت نوشتن علل فوت از اختصارات استفاده شده است.

2-فاصله زمانی: فاصله زمانی بین آغاز وضعیت تا مرگ در بخش 1و2 گواهی درج نشده است.

3-ثبت تمامی علت ها (مستقیم ، بینابینی و زمینه ای) روی یک خط

4-درج مکانیسم همراه با علت زمینه ای : نوشتن یک مکانیسم همراه با یک علت مشخص اتیولوژیکال

5-ثبت بیش از یک وضعیت روی هرخط و ثبت تمامی علت ها(مستقیم، بینابینی و زمینه ای)روی یک خط(6, 31, 32)

  این مطالعه کاربردی بوده و به صورت توصیفی- تحلیلی مقطعی در سال 1397 انجام خواهد شد.

جامعه این پژوهش شامل پرونده تمام بیماران فوتی که از فروردین ماه سال 1397 تا اسفند ماه سال 1397 در بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان بستری شده بودند که به طور دقیق 1538نفرگزارش شد، که ازین تعداد : 711 پرونده متعلق به بیمارستان امام علی، 764 پرونده در بیمارستان خاتم الانبیاء و 63 پرونده مربوط به بیمارستان بوعلی  خواهد بود.

از آنجایئکه کل پرونده‌های زمان مذکور مورد مطالعه قرار خواهند گرفت بنابراین نمونه‌گیری انجام نخواهد شد.

باتوجه به عدم تعیین نمونه و بررسی کل جامعه پژوهش، روش نمونه‌گیری کاربرد ندارد.

جمع آوری داده های مورد نیاز این پژوهش با استفاده از چک لیستی، پژوهشگر ساخته و با استناد به فرم گواهی فوت مورد استفاده در بیمارستان ها بود که شامل دو بخش اصلی خواهد بود. بخش اول اطلاعات دموگرافیک متوفی بوده و شامل8  سوال از قبیل سن، جنس، تعداد دفعات بستری بیمار، تعداد روز های بستری و سابقه بیماری قبلی، نحوه حدوث مرگ و فصل علت زمینه ای و مستقیم منجر به فوت می باشد قسمت دوم چک لیست برای تعیین خطاهای گواهی بود و شامل خطاهای ماژور و مینور می شد. خطاهای ماژور شامل بررسی علت زمینه ای مناسب، علت نهایی مرگ، توالی مرگ و خطاهای مینور به بررسی وجود عبارت تکراری در خطوط مختلف، ناخوانا بودن گواهی فوت، درج مکانیسم مرگ در خطوط و درج همزمان عبارت تکراری و مکانیسم مرگ خواهد بود. روایی این چک لیست به روش اعتبار محتوی، با جمع آوری نظرات متخصصین و اساتید مرتبط با موضوع پژوهش انجام و تآیید خواهد شد.

الف : اطلاعات دموگرافیک متوفی

 جنس متوفی :                    مذکر                   مونث

 سن متوفی :  ....................

تعداد دفعات بستری بیمار: ......................

تعداد روز های بستری : ........................

سابقه بیماری قبلی :               دارد                 ندارد

نحوه حدوث مرگ (manner of death):

اتفاقی (حادثه‌ای)                  خودکشی                   قتل (دگرکشی)               بیماری                  نامشخص   

فصل علت زمینه‌ای فوت متوفی: ..........

فصل علت مستقیم منجر به فوت متوفی: ..........

ب: تعیین خطاهای گواهی فوت

علت زمینه‌ای تعیین شده توسط تکمیل کننده گواهی فوت:

علت زمینه‌ای تعیین شده توسط پژوهشگر بر اساس قوانین ICD-10: 

پژوهشگران پژوهشگر با مراجعه به بیمارستان و اخذ مجوز از ریاست بیمارستان، اجازه ورود به سیستم اطلاعات بیمارستان را یافت خواهد کرد. پژوهشگر با استفاده از لیست پرونده های فوتی که توسط مسئول بخش مدارک پزشکی در اختیارش قرار خواهد گرفت با مراجعه به بایگانی، با بررسی دقیق هر پرونده و گواهی فوت ثبت شده در پرونده به اطلاعات مورد نیاز برای تکمیل چک لیست دست خواهد یافت.

داده‌های گردآوری شده وارد نرم افزار SPSS شده و در قالب آمار توصیفی (میانگین، فراوانی و درصد) و تحلیلی (آزمون‌های مجذور کای و تی ) توصیف و تحلیل خواهد شد و نتایج حاصله در قالب نمودار و جدول ارائه خواهد شد.

کدهای اخلاقی 1، 10، 11، 12، 14،13، 15، 16، 17، 25، 27، 28، 29، 30 و 31 از راهنمای عمومی اخلاق درپژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت خواهد شد.

کد 1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد10- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

کد11- کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست می شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

کد 12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

کد 13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

کد 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

کد 15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیانهای بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامه ی آگاهانه منعکس شود.

کد 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

کد 17- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

کد 25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد 27- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

کد 28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کد 29- نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسه ی حمایت کننده ی  پژوهش باشد.

کد 30- گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

کد 31- روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

عدم دسترسی به برخی از پرونده هایی که به پزشکی قانونی ارجاع شده اند. برای حل این منظور این مطالعه تمرکز بر فقط فوت های داخل بیمارستانی که به پزشکی قانونی ارجاع نشده اند خواهدداشت.

گواهی فوت، علت فوت، خطای ماژور، خطای مینور، مرگ و میر

1.            Lu T-H, Hsu P, Bjorkenstam C, Anderson R. Certifying diabetes-related cause-of-death: a comparison of inappropriate certification statements in Sweden, Taiwan and the USA. Diabetologia. 2006;49(12):2878-81.

2.            Organization WH. International statistical classification of diseases and related health problems: World Health Organization; 2004.

3.            Kabirzadeh  A, Mohsenisaravi B, Bagherianfarahabadi E. Expression of Data Documentaion on Medical Death Certificate:Accordence WHO role in Mazandaran University of Medical Sciences. J Health Information Management. 2009;7(1):7-15.

4.            Bailey NT. On estimating the size of mobile populations from recapture data. Biometrika. 1951:293-306.

5.            Xiu  J, Murphy  S, Kochanek K, Bastian B. Deaths: final data for 2013. Natl Vital Stat Rep. 2016;64(2):1-119.

6.            Khorami F, Alipour J, Dehghani M. The impact of errors in completing death certificat e on coding, underlying the cause of death in Shahid Mohammadi Hospital of Bandarabbas. Journal of Health Administration. 2013;15(50):76-84.

7.            Maharjan L, Shah A, Shrestha KB, Shrestha G. Errors in cause-of-death statement on death certificates in intensive care unit of Kathmandu, Nepal. BMC health services research. 2015;15(1):507.

8.            Akbari H, Riyazi M. Failure to investigate the death certificate issued by the doctor Shariati Hospital in Tehran and Its contributing factors in 1377[dissertation],[Tehran]. medical University Tehran. 2000;59(1).

9.            Mehdipour  Y. coding cause of death.tehran. jafari. 2008.

10.          Shokrizadeh Arani L, Karami M. Physicians' and Clinical Coders' Knowledge about Cause of Death Rules for Death Certification in Hospitals Affiliated to Kashan University of Medical Sciences. Iranian Journal of Medical Education 2010 Spr. 2010;10(1):19-25.

11.          Pain C, Aylin P, Taub N, Botha J. Death certification: production and evaluation of a training video. Medical education. 1996;30(6):434-9.

12.          Barber JB. Improving accuracy of death certificates. Journal of the National Medical Association. 1992;84(12):1007.

13.          Pritt BS, Hardin NJ, Richmond JA, Shapiro SL. Death certification errors at an academic institution. Archives of pathology & laboratory medicine. 2005;129(11):1476-9.

14.          Nashelsky MB, Lawrence CH. Accuracy of cause of death determination without forensic autopsy examination. The American journal of forensic medicine and pathology. 2003;24(4):313-9.

15.          Myers K, Farquhar  D. Improving the accuracy of death certification. CMAJ. 1998;158(10):1317-23.

16.          Wexelman BA, Eden E, Rose KM. Peer Reviewed: Survey of New York City Resident Physicians on Cause-of-Death Reporting, 2010. Preventing chronic disease. 2013;10.

17.          Degani AT, Patel RM, Smith BE, Grimsley E. The effect of student training on accuracy of completion of death certificates. Medical education online. 2009;14(1):4510.

18.          Rezvani Ardestani SF, Shahnavazi H, Ghorbani M. Survey on the accuracy of death certificated issued with WHO Standards & ICD10 Mortality codes in Sina hospital in Tehran in the second half of 2013. Iranian Journal of Forensic Medicine. 2015;21(2):99-106.

19.          Who Regional Office for the Western   P. Medical Records Manual: A Guide for Developing Countries.Geneva, Switzerland. In: who, editor. World Health Organization, Regional Office for the Western Pacific2002.

20.          Winkler V, Ott JJ, Becher H. Reliability of coding causes of death with ICD-10 in Germany. International journal of public health. 2010;55(1):43-8.

21.          Walker S. Capturing health information: a coding perspective. Bull World Health Organ. 2006;84:254-5.

22.          Stausberg J, Lehmann N, Kaczmarek D, Stein M. Reliability of diagnoses coding with ICD-10. International journal of medical informatics. 2008;77(1):50-7.

23.          Harteloh P, de Bruin K, Kardaun J. The reliability of cause-of-death coding in The Netherlands. European journal of epidemiology. 2010;25(8):531-8.

24.          KEYVANARA M, ZARDOEIGOLANBAR S, KARIMI S, SAGHAEIANNEJAD IS. The quality of death certificates record in the educational and non-educational hospitals in Kermanshah. 2011.

25.          Middleton D, Anderson R, Billingsly T, Virgil NBM, Wimberly Y, Lee R. Death certification: issues and interventions. Open Journal of Preventive Medicine. 2011;1(03):167.

26.          Tatsumi K, Shapiro SL, Bundock EA. Death certificate surveillance: a component of death investigation. Academic Forensic Pathology. 2013;3(1):99-104.

27.          Brooks EG, Reed KD. Principles and pitfalls: a guide to death certification. Clinical medicine & research. 2015;13(2):74-82.

28.          Cambridge B, Cina SJ. The accuracy of death certificate completion in a suburban community. The American journal of forensic medicine and pathology. 2010;31(3):232-5.

29.          Nojilana B, Groenewald P, Bradshaw D, Reagon G. Quality of cause of death certification at an academic hospital in Cape Town, South Africa. South African Medical Journal. 2009;99(9).

30.          Kabirzadeh  A, Mohseni B. Standards and regulations based on death certificate data recorded in the International Organization  Journal of Forensic Medicine. 2001;7(21):56-63.

31.          Azim A, Singh  P, Bhatia P, Baronia A, Gurjar M. Impact of an educational intervention on errors in death certification: An observational study from the intensive care unit of a tertiary care teaching hospital. Journal of Anaesthesiology Clinical Pharmacology. 2014;1(30):78-81.

32.          Aly EA, Anwar WA, Abdelhafez AM, Dewedar SA, Rady MH. Trend of Ill-Defined Causes of Death in Egypt (2000–2013) in Comparison to Selected Eastern Mediterranean Countries, and an Intervention Study to Improve The Accuracy of Death Certification in One District in Cairo, Egypt. Egyptian Journal of Community Medicine. 2017;35(2).

الف : اطلاعات دموگرافیک متوفی

 جنس متوفی :                    مذکر                   مونث

 سن متوفی :  ....................

تعداد دفعات بستری بیمار: ......................

تعداد روز های بستری : ........................

سابقه بیماری قبلی :               دارد                 ندارد

نحوه حدوث مرگ (manner of death):

اتفاقی (حادثه‌ای)                  خودکشی                   قتل (دگرکشی)               بیماری                  نامشخص   

فصل علت زمینه‌ای فوت متوفی: ..........

فصل علت مستقیم منجر به فوت متوفی: ..........

ب: تعیین خطاهای گواهی فوت