بررسی فاکتورهای رادیوگرافیک و بیومکانیکی موثر در میزان موفقیت رفع نهفتگی کانین های نهفته پالاتالی

رویش دندان پروسه ای است که طی آن دندان از محل فولیکول در استخوان به موقعیت فانکشنال نهایی در حفره دهان حرکت می کند. در بررسی های کلینیکی یا رادیوگرافی، اگر انتظار رویش دندان را به دلایل انحراف موقعیت فولیکول یا حضور مانع فیزیکی در مسیر رویش نداشته باشیم، آنگاه دندان به عنوان دندان نهفته در نظر گرفته می شود(1).

نهفتگی دندان های دائمی با شیوع 9/2 تا 7/13 درصد (به جز مولر سوم) پدیده شایعی می باشد که در مقالات گزارش شده است(2). شیوع نهفتگی کانین در خانم ها دو برابر آقایان می باشد(3). شیوع کانین نهفته پالاتالی 2 تا 9 برابر کانین نهفته باکالی تخمین زده شده است(4).

کانین ها و پره مولر های دوم فکین شایع ترین دندان های نهفته می باشند(5). کراودینگ به عنوان یکی از دلایل اصلی نهفتگی باکالی و پالاتالی کانین ماگزیلا مطرح شده است.(6) معمولا بروز انسیزور لترال غایب به همراه کانین نهفته پالاتالی می باشد. این مسئله در تئوری هدایت رویشی ریشه لترال مطرح شده است(7). تئوری ژنتیک بر اساس مشاهده همراهی کانین نهفته پالاتالی و آنومالی های ژنتیکی دندان مثل هایپوپلازی یا آژنزی لترال ماگزیلا یا آپلازی بقیه دندان ها مطرح شده است(8).

تشخیص دندان نهفته معمولاً شامل معاینه کلینیکی، بررسی نمای رادیوگرافی ساده مثل پانورامیک بیمار و در انتها تصویر برداری سه بعدی از جمله توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی (CBCT) می باشد(9).

انتخاب های درمانی موجود با توجه به ویژگی های هر بیمار شامل پیشگیری از وقوع نهفتگی در صورت تشخیص زودهنگام احتمال نهفتگی (مثل کشیدن کانین های شیری)،(10) جایگزین کردن دندان دیگر به جای دندان نهفته به دلایل مختلف مثل سختی در اکسپوژر دندان نهفته، کشیدن دندان نهفته به عنوان جزئی از طرح درمان کلی بیمار و اکسپوژر دندان نهفته و رفع نهفتگی می باشند.

تا کنون از مکانیک های متعددی جهت رفع نهفتگی کانین پالاتالی از جمله Elastomeric chain،Elastomeric thread، لوپ بالیستا(Ballista Loop)، تکنیک overlay، Transpalatal Arch های تغییر یافته، استفاده از مینی اسکرو و روش های ابداعی و خلاقانه ی مختلف دیگر استفاده شده است(11-15).

کانین های نهفته‌ی ماگزیلا ویژگی های متفاوتی دارند.(16) از جمله نوع نهفتگی (یک طرفه یا دو طرفه)، موقعیت(باکالی، پالاتالی، بین دو کورتکس)(17)، sector نهفتگی( یک تا پنج)(18)، ارتفاع(فاصله از پلن اکلوزال) و زاویه( زاویه آلفا و بتا)(18).

موقعیت کانین نهفته در تصویر رادیوگرافی برای تصمیم گیری ارتودنتیست در مورد اکسپوز کردن دندان و اعمال نیرو یا کشیدن دندان کانین کمک کننده است(19).

چهار پیشگویی کننده رادیوگرافیک اصلی در مورد کانین های نهفته پیشنهاد شده اند شامل زاویه محور طولی کانین با میدلاین، فاصله عمودی تاج کانین تا پلن اکلوزال، موقعیت قدامی-خلفی آپکس ریشه دندان نسبت به میدلاین و میزان اورلپ تاج کانین روی انسیزور مجاور می باشند(4).

دوره درمان فعال جهت رفع نهفتگی کانین های ماگزیلا بر اساس متون علمی متغیر می باشد، اکثر مقالات متوسط زمان 8 ماه را گزارش کرده اند(20). اگرچه در برخی از کیس ها رسیدن دندان به پلن اکلوزال تنها 3 ماه زمان می برد(21) و در برخی تا 1 سال نیز طول می کشد(22).

تکامل نرمال اکلوژن و کمپلکس کرانیوفاسیال به میزان زیادی به رویش فیزیولوژیک دندان بستگی دارد(23).

Arriola-Guillen و همکاران در سال 2019 مطالعه ای را با هدف بررسی تاثیر خصوصیات کانین نهفته ماگزیلا و فاکتورهای همراه درمان ارتودنسی روی دوره ی فعال درمان کانین نهفته انجام دادند. آن ها نتیجه گیری کردند که جنسیت تاثیر معنی داری روی زمان درمان دارد. نهفتگی دو طرفه و نهفتگی بین دو کورتکس زمان درمان را افزایش می دهد(24).

Al-Abdallah و همکاران درسال 2018 مطالعه ای با هدف بررسی رابطه شدت نهفتگی دندان دائمی با فاکتور هایی شامل نوع دندان، جنسیت، سن، آژنزی دندان، میکرودنشیای لترال و باقی ماندن دندان شیری انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که درمان طولانی تر مرتبط با خانم ها، حضور میکرودنشیای لترال، کانین های شیری باقی مانده فک پایین می باشد(25).

Uribe و همکاران در سال 2017 مطالعه ای را با کمک آنالیز جدید  Multivariate Data Analysis(MVDA) برای یافتن فاکتورهای کلینیکی پیشگویی کننده نهفتگی کانین ماگزیلا انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که رابطه ای بین متغییرهای کلینیکی و نهفتگی وجود ندارد(26).

Bazargani و همکاران در سال 2013 مطالعه ای را با هدف یافتن رابطه موقعیت اولیه کانین نهفته پالاتالی در پانورامیک و طول دوره ی درمان ارتودنسی و تخمین هزینه درمان انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که موقعیت اولیه کانین نهفته پالاتالی با فاصله نوک کاسپ کانین تا پلن اکلوزال و تمایل محوری کانین رابطه معنی دار دارد(27).

Koutzoglou و همکاران در سال 2013 مطالعه ای با هدف بررسی رابطه ی تکنیک جراحی، سن بیمار و شدت نهفتگی با انکیلوز دندان نهفته و تاثیر اکسپنشن سریع کام روی رویش خود به خود دندان کانین نهفته انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که بین تکنیک جراحی و انکیلوز رابطه وجود دارد و شدت نهفتگی و سن بیمار پیشگویی کننده های معنی دار انکیلوز هستند و اکسپنشن سریع کام فاکتور پیش بینی کننده رویش خود به خود کانین نهفته می باشد(28).

Padhraig و همکاران در سال 2009 تاثیر موقعیت کانین نهفته پالاتالی را روی طول دوره درمان ارتودنسی بررسی کردند. آن ها نتیجه گرفتند که پیش بینی دقیق طول درمان ارتودنسی برای کانین های پالاتالی دشوار می باشد ولی موقعیت مزیودیستالی کانین ممکن است پیشگویی کننده ی مفیدی برای زمان درمان باشد(29).

Schubert و همکاران در سال 2009 مطالعه ای را با هدف یافتن رابطه بین فاصله جا به جایی تاج کانین نهفته و زمان درمان انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که تصاویر رادیوگرافی دو بعدی توانایی تخمین زمان درمان را تا 40 درصد کاهش می دهند. تراکم استخوان فرد و متابولیسم تاثیر قوی روی زمان درمان دارند(30).

Stewart و همکاران در سال 2001 مطالعه ای را با هدف یافتن رابطه بین موقعیت کانین نهفته پالاتالی در پانورامیک و مدت زمان درمان ارتودنسی و یافتن تفاوت بین طول درمان نهفتگی یک طرفه و دو طرفه کانین انجام دادند. بیماران با نهفتگی دو طرفه زمان درمان طولانی تری نسبت به نهفتگی یک طرفه داشتند. هر چه فاصله دندان نهفته از پلن اکلوزال بیشتر بود زاویه دندان بیشتر و موقعیت آن مدیالی تر می شد(31).

Stivaros و همکاران در سال 2000 مطالعه ای با هدف یافتن فاکتورهای موثر در نگه داشتن یا کشیدن کانین نهفته فک بالا انجام دادند. در این مطالعه مهم ترین فاکتور ها در مورد کشیدن یا اکسپوز کردن دندان نهفته موقعیت لبیوپالاتالی تاج دندان و زاویه دندان نسبت به میدلاین بود(19).

با توجه به شیوع و اهمیت کانین های نهفته پالاتالی و نیاز به بررسی جامع فاکتورهای رادیوگرافیک سه بعدی، کلینیکی و مکانیکی این مطالعه با هدف یافتن مهم ترین فاکتورها برای موفقیت رفع نهفتگی کانین های پالاتالی طراحی شد.

رویش دندان پروسه ای است که طی آن دندان از محل فولیکول در استخوان به موقعیت فانکشنال نهایی در حفره دهان حرکت می کند. در بررسی های کلینیکی یا رادیوگرافی، اگر انتظار رویش دندان را به دلایل انحراف موقعیت فولیکول یا حضور مانع فیزیکی در مسیر رویش نداشته باشیم، آنگاه دندان به عنوان دندان نهفته در نظر گرفته می شود(1).

نهفتگی دندان های دائمی با شیوع 9/2 تا 7/13 درصد (به جز مولر سوم) پدیده شایعی می باشد که در مقالات گزارش شده است(2). شیوع نهفتگی کانین در خانم ها دو برابر آقایان می باشد(3). شیوع کانین نهفته پالاتالی 2 تا 9 برابر کانین نهفته باکالی تخمین زده شده است(4).

کانین ها و پره مولر های دوم فکین شایع ترین دندان های نهفته می باشند(5). کراودینگ به عنوان یکی از دلایل اصلی نهفتگی باکالی و پالاتالی کانین ماگزیلا مطرح شده است.(6) معمولا بروز انسیزور لترال غایب به همراه کانین نهفته پالاتالی می باشد. این مسئله در تئوری هدایت رویشی ریشه لترال مطرح شده است(7). تئوری ژنتیک بر اساس مشاهده همراهی کانین نهفته پالاتالی و آنومالی های ژنتیکی دندان مثل هایپوپلازی یا آژنزی لترال ماگزیلا یا آپلازی بقیه دندان ها مطرح شده است(8).

تشخیص دندان نهفته معمولاً شامل معاینه کلینیکی، بررسی نمای رادیوگرافی ساده مثل پانورامیک بیمار و در انتها تصویر برداری سه بعدی از جمله توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی (CBCT) می باشد(9).

انتخاب های درمانی موجود با توجه به ویژگی های هر بیمار شامل پیشگیری از وقوع نهفتگی در صورت تشخیص زودهنگام احتمال نهفتگی (مثل کشیدن کانین های شیری)،(10) جایگزین کردن دندان دیگر به جای دندان نهفته به دلایل مختلف مثل سختی در اکسپوژر دندان نهفته، کشیدن دندان نهفته به عنوان جزئی از طرح درمان کلی بیمار و اکسپوژر دندان نهفته و رفع نهفتگی می باشند.

تا کنون از مکانیک های متعددی جهت رفع نهفتگی کانین پالاتالی از جمله Elastomeric chain،Elastomeric thread، لوپ بالیستا(Ballista Loop)، تکنیک overlay، Transpalatal Arch های تغییر یافته، استفاده از مینی اسکرو و روش های ابداعی و خلاقانه ی مختلف دیگر استفاده شده است(11-15).

کانین های نهفته‌ی ماگزیلا ویژگی های متفاوتی دارند.(16) از جمله نوع نهفتگی (یک طرفه یا دو طرفه)، موقعیت(باکالی، پالاتالی، بین دو کورتکس)(17)، sector نهفتگی( یک تا پنج)(18)، ارتفاع(فاصله از پلن اکلوزال) و زاویه( زاویه آلفا و بتا)(18).

موقعیت کانین نهفته در تصویر رادیوگرافی برای تصمیم گیری ارتودنتیست در مورد اکسپوز کردن دندان و اعمال نیرو یا کشیدن دندان کانین کمک کننده است(19).

چهار پیشگویی کننده رادیوگرافیک اصلی در مورد کانین های نهفته پیشنهاد شده اند شامل زاویه محور طولی کانین با میدلاین، فاصله عمودی تاج کانین تا پلن اکلوزال، موقعیت قدامی-خلفی آپکس ریشه دندان نسبت به میدلاین و میزان اورلپ تاج کانین روی انسیزور مجاور می باشند(4).

دوره درمان فعال جهت رفع نهفتگی کانین های ماگزیلا بر اساس متون علمی متغیر می باشد، اکثر مقالات متوسط زمان 8 ماه را گزارش کرده اند(20). اگرچه در برخی از کیس ها رسیدن دندان به پلن اکلوزال تنها 3 ماه زمان می برد(21) و در برخی تا 1 سال نیز طول می کشد(22).

تکامل نرمال اکلوژن و کمپلکس کرانیوفاسیال به میزان زیادی به رویش فیزیولوژیک دندان بستگی دارد(23).

Arriola-Guillen و همکاران در سال 2019 مطالعه ای را با هدف بررسی تاثیر خصوصیات کانین نهفته ماگزیلا و فاکتورهای همراه درمان ارتودنسی روی دوره ی فعال درمان کانین نهفته انجام دادند. آن ها نتیجه گیری کردند که جنسیت تاثیر معنی داری روی زمان درمان دارد. نهفتگی دو طرفه و نهفتگی بین دو کورتکس زمان درمان را افزایش می دهد(24).

Al-Abdallah و همکاران درسال 2018 مطالعه ای با هدف بررسی رابطه شدت نهفتگی دندان دائمی با فاکتور هایی شامل نوع دندان، جنسیت، سن، آژنزی دندان، میکرودنشیای لترال و باقی ماندن دندان شیری انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که درمان طولانی تر مرتبط با خانم ها، حضور میکرودنشیای لترال، کانین های شیری باقی مانده فک پایین می باشد(25).

Uribe و همکاران در سال 2017 مطالعه ای را با کمک آنالیز جدید  Multivariate Data Analysis(MVDA) برای یافتن فاکتورهای کلینیکی پیشگویی کننده نهفتگی کانین ماگزیلا انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که رابطه ای بین متغییرهای کلینیکی و نهفتگی وجود ندارد(26).

Bazargani و همکاران در سال 2013 مطالعه ای را با هدف یافتن رابطه موقعیت اولیه کانین نهفته پالاتالی در پانورامیک و طول دوره ی درمان ارتودنسی و تخمین هزینه درمان انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که موقعیت اولیه کانین نهفته پالاتالی با فاصله نوک کاسپ کانین تا پلن اکلوزال و تمایل محوری کانین رابطه معنی دار دارد(27).

Koutzoglou و همکاران در سال 2013 مطالعه ای با هدف بررسی رابطه ی تکنیک جراحی، سن بیمار و شدت نهفتگی با انکیلوز دندان نهفته و تاثیر اکسپنشن سریع کام روی رویش خود به خود دندان کانین نهفته انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که بین تکنیک جراحی و انکیلوز رابطه وجود دارد و شدت نهفتگی و سن بیمار پیشگویی کننده های معنی دار انکیلوز هستند و اکسپنشن سریع کام فاکتور پیش بینی کننده رویش خود به خود کانین نهفته می باشد(28).

Padhraig و همکاران در سال 2009 تاثیر موقعیت کانین نهفته پالاتالی را روی طول دوره درمان ارتودنسی بررسی کردند. آن ها نتیجه گرفتند که پیش بینی دقیق طول درمان ارتودنسی برای کانین های پالاتالی دشوار می باشد ولی موقعیت مزیودیستالی کانین ممکن است پیشگویی کننده ی مفیدی برای زمان درمان باشد(29).

Schubert و همکاران در سال 2009 مطالعه ای را با هدف یافتن رابطه بین فاصله جا به جایی تاج کانین نهفته و زمان درمان انجام دادند. آن ها نتیجه گرفتند که تصاویر رادیوگرافی دو بعدی توانایی تخمین زمان درمان را تا 40 درصد کاهش می دهند. تراکم استخوان فرد و متابولیسم تاثیر قوی روی زمان درمان دارند(30).

Stewart و همکاران در سال 2001 مطالعه ای را با هدف یافتن رابطه بین موقعیت کانین نهفته پالاتالی در پانورامیک و مدت زمان درمان ارتودنسی و یافتن تفاوت بین طول درمان نهفتگی یک طرفه و دو طرفه کانین انجام دادند. بیماران با نهفتگی دو طرفه زمان درمان طولانی تری نسبت به نهفتگی یک طرفه داشتند. هر چه فاصله دندان نهفته از پلن اکلوزال بیشتر بود زاویه دندان بیشتر و موقعیت آن مدیالی تر می شد(31).

Stivaros و همکاران در سال 2000 مطالعه ای با هدف یافتن فاکتورهای موثر در نگه داشتن یا کشیدن کانین نهفته فک بالا انجام دادند. در این مطالعه مهم ترین فاکتور ها در مورد کشیدن یا اکسپوز کردن دندان نهفته موقعیت لبیوپالاتالی تاج دندان و زاویه دندان نسبت به میدلاین بود(19).

با توجه به شیوع و اهمیت کانین های نهفته پالاتالی و نیاز به بررسی جامع فاکتورهای رادیوگرافیک سه بعدی، کلینیکی و مکانیکی این مطالعه با هدف یافتن مهم ترین فاکتورها برای موفقیت رفع نهفتگی کانین های پالاتالی طراحی شد.

1-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب فاصله نوک تاج کانین تا پلن اکلوزال چگونه است؟

2-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب طول ریشه کانین چگونه است؟

3-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب جنسیت بیمار چگونه است؟

4-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب سن بیمار چگونه است؟

5-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب نوع مال اکلوژن بیمار چگونه است؟

6-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب کشیدن پره مولر اول فک بالا چگونه است؟

7-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب دایلسریشن ریشه کانین چگونه است؟

8-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب جهت‌گیری کانین نهفته چگو‌نه است؟

9-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب موقعیت عمودی و افقی کانین نهفته چگونه است؟

10-توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب مکانیک ارتودنسی مورد استفاده برای رفع نهفتگی چگونه است؟

11-توزیع فراوانی تحلیل ریشه ی دندان های مجاور شامل سانترال، لترال و پره مولر اول فک بالا چگونه است؟

1-درمان نهفتگی با فاصله نوک تاج کانین تا پلن اکلوزال ارتباط دارد.

2-درمان نهفتگی با طول ریشه کانین ارتباط دارد.

3-درمان نهفتگی با جنسیت بیمار ارتباط دارد.

4-درمان نهفتگی با سن بیمار ارتباط دارد.

5-درمان نهفتگی با نوع مال اکلوژن بیمار ارتباط دارد.

6-درمان نهفتگی با کشیدن پره مولر اول فک بالا ارتباط دارد.

7-درمان نهفتگی با دایلسریشن ریشه کانین ارتباط دارد.

8-درمان نهفتگی با جهت‌گیری کانین نهفته ارتباط دارد.

9-درمان نهفتگی با موقعیت عمودی و افقی کانین نهفته ارتباط دارد.

10-درمان نهفتگی با مکانیک ارتودنسی مورد استفاده برای رفع نهفتگی ارتباط دارد.

تعیین فاکتورهای رادیوگرافیک و بیومکانیکی موثر در موفقیت رفع نهفتگی کانین پالاتالی

1-تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب فاصله نوک تاج کانین تا پلن اکلوزال

2-تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب طول ریشه کانین

3- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب جنسیت بیمار

4- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب سن بیمار

5- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب نوع مال اکلوژن بیمار

6- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب کشیدن پره مولر اول فک بالا

7- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب دایلسریشن ریشه کانین

8- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب جهت‌گیری کانین نهفته

9- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب موقعیت عمودی و افقی کانین نهفته

10- تعیین توزیع فراوانی درمان نهفتگی بر حسب مکانیک ارتودنسی مورد استفاده برای رفع نهفتگی

11-تعیین توزیع فراوانی تحلیل ریشه ی دندان های مجاور شامل سانترال، لترال و پره مولر اول فک بالا

12-تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با فاصله نوک تاج کانین تا پلن اکلوزال

13- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با طول ریشه کانین

14- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با جنسیت بیمار

15- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با سن بیمار

16- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با نوع مال اکلوژن بیمار

17- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با کشیدن پره مولر اول فک بالا

18- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با دایلسریشن ریشه کانین

19- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با جهت‌گیری کانین نهفته

20- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با موقعیت عمودی و افقی کانین نهفته

21- تعیین رابطه موفقیت درمان نهفتگی با مکانیک ارتودنسی مورد استفاده برای رفع نهفتگی

دندانپزشکان و پژوهشگران

نهفتگی: دندان نهفته به یک دندان دائمی گفته می شود که بیش از سه چهارم ریشه آن تشکیل شده است و رویش خود به خودی آن در زمان معقول انتظار نمی رود(32).

تصاویر CBCT: یا تصاویر Cone beam-computed tomography یک تکنیک تصویربرداری دندانپزشکی بر پایه‌ی تابش اشعه X با پرتوی مخروطی به یک گیرنده ی 2 بعدی می باشد. گیرنده یک دور کامل به دور جسم می چرخد و مجموعه ای از تصاویر 2 بعدی را ایجاد می کند سپس با کمک نرم افزار این تصاویر 2 بعدی به یک تصویر 3 بعدی تبدیل می شوند(33).

توصیفی-تحلیلی و مقطعی

تمام CBCT های موجود در ارشیو یک مرکز خصوصی رادیولوژِی فک و صورت در استان سیستان و بلوچستان  که از ناحیه دندان های کانین نهفته ماگزیلا تهیه شده است و از تهیه آن ها حداقل یک سال می گذرد.

معیار های ورود:

1.بیماران دارای کانین نهفته ی پالاتالی یک طرفه یا دو طرفه

2.انجام درمان ارتودنسی توسط بیمار برای رفع نهفتگی

3.گذشت حداقل یک سال از زمان اکسپوژر دندان نهفته

4.رضایت بیمار برای شرکت در مطالعه

5.عدم وجود بیماری های سیستمیک و سندروم ها از جمله کلیدوکرانیال دیسپلازی

6. دسترسی به CBCT یا پرونده ی بیمار

7. عدم کشیدن دندان کانین نهفته به عنوان جزئی از طرح درمان بیمار

معیار های خروج:

1.کشیدن دندان کانین نهفته پالاتالی قبل از آغاز درمان ارتودنسی

2.گذشت کمتر از یک سال از زمان اکسپوژر دندان نهفته

3.عدم رضایت آگاهانه بیماران از شرکت در مطالعه

4.وجود بیماری های سیستمیک و سندروم ها از جمله کلیدوکرانیال دیسپلازی یا هر شرایط سیستمیکی که بر رفع نهفتگی دندان تاثیر گذارد

5.عدم دسترسی به CBCT یا پرونده ی بیمار

6.کشیدن دندان کانین نهفته به عنوان جزئی از طرح درمان بیمار

با توجه به نبود اطلاعات دقیق قبلی در خصوص میزان موفقیت در درمان نهفتگی با در نظر گرفتن مقدار P=0.5 و d=0.05 و α=0.05 حداقل حجم نمونه لازم از بین CBCT های ثبت شده 100 نمونه خواهد بود.(24)

n=z1-∝2xP(1-P)d2=100x0.5x0.50.12=100

به صورت غیر تصادفی و با استفاده از معیارهای ورود و خروج 

مشاهده و ثبت در فرم اطلاعاتی

100 عدد بیمار مبتلا به کانین نهفته پالاتالی یک طرفه یا دو طرفه که از زمان اکسپوژر دندان کانین آن ها حداقل 1 سال می گذرد مورد بررسی قرار خواهند گرفت. انتخاب بیماران به صورت تصادفی از داخل لیست بیماران مراجعه کننده به یک مرکز رادیولوژی دندانپزشکی خواهد بود. تمامی تصاویر CBCT توسط دستگاه Newtom Giano(Italy 2017) با مشخصات FOV: 8 x 5, Voxel Size: 300 µm, 90 Kv, MAS: 59.30, Exposure Time: 9 s و در شرایط High Resolution تهیه شده اند. تصاویرCBCT توسط نرم افزار NNT بررسی خواهند شد. بررسی پرونده ی بیماران و تصاویر CBCT توسط دانشجو و پس از کالیبره شدن انجام می گیرد. فاصله نوک تاج کانین تا پلن اکلوزال، طول ریشه کانین، تحلیل ریشه دندان های مجاور شامل سانترال و لترال و پره مولر اول فک بالا، حضور دیلاسریشن ریشه کانین ، جهت گیری(Orientation) و موقعیت (Position) افقی و عمودی کانین نهفته در هر سه پلن ارتوگنال (اگزیال، ساژیتال و کرونال) اندازه گیری و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. پس از فراخوانی بیماران توسط تماس تلفنی و در صورت امکان بررسی پرونده ی بیمار، بیمارانی که نهفتگی دندان کانین آن ها پس از گذشت 1 سال از زمان اکسپوژر و اعمال نیرو رفع شده بود به عنوان موفقیت در نظر گرفته می شوند و اگر ظرف یک سال نهفتگی دندان رفع نشده باشد شکست محسوب می شود. با کمک بررسی پرونده بیماران در مطب های خصوصی مکانیک مورد استفاده جهت رفع نهفتگی کانین و زمان اکسپوژر دندان نهفته نیز بررسی خواهند شد. در آخر رابطه بین هر یک از فاکتور های رادیوگرافیک و بیومکانیکی با موفقیت و شکست رفع نهفتگی دندان کانین پالاتالی بررسی خواهد شد.

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل جداول یا نمودارهای آماری و شاخص های مرکزی و پراکندگی استفاده خواهد شد. جهت تحلیل داده ها از آزمون های آماری  T مستقل و ANOVA و آزمون مجذور کای با سطح معنی دار 0.05 در نرم افزار SPSS019 استفاده خواهد شد.

مجوز کمیته ی اخلاق دانشگاه اخذ خواهد شد و بر اساس راهنمای آزمودنی انسانی کدهای1و2و3و4و5و6و7و8و9و10و11و12و13و14و15و16و17و18و24و27و28و29 رعایت خواهند شد.

1.عدم دستیابی به حجم نمونه ی کافی

راه حل: مراجعه به سایر مراکز رادیولوژی دهان، فک و صورت

2. عدم همکاری بیماران در مراجعه

راه حل:مراجعه به مراکز درمانی و بررسی پرونده و معاینه ی بیمار در زمان ویزیت روتین بیمار

“tooth, impacted''radiography''mechanics''cuspid'

1.            Laganà G, Venza N, Borzabadi-Farahani A, Fabi F, Danesi C, Cozza P. Dental anomalies: prevalence and associations between them in a large sample of non-orthodontic subjects, a cross-sectional study. BMC oral health. 2017;17(1):62.

2.            Uslu O, Akcam MO, Evirgen S, Cebeci I. Prevalence of dental anomalies in various malocclusions. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2009;135(3):328-35.

3.            Bishara SE, Ortho D. Impacted maxillary canines: a review. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 1992;101(2):159-71.

4.            Ericson S, Kurol J. Radiographic examination of ectopically erupting maxillary canines. American Journal of orthodontics and Dentofacial orthopedics. 1987;91(6):483-92.

5.            Kazanci F, Celikoglu M, Miloglu O, Yildirim H, Ceylan I. The frequency and characteristics of mesiodens in a Turkish patient population. European journal of dentistry. 2011;5(3):361.

6.            Hitchin A. The impacted maxillary canine. Br Dent J. 1956;100:1-14.

7.            Miller B. The influence of congenitally missing teeth on the eruption of the upper canine. Dent Pract Dent Rec. 1963;13:497-504.

8.            Peck S, Peck L, Kataja M. Prevalence of tooth agenesis and peg-shaped maxillary lateral incisor associated with palatally displaced canine (PDC) anomaly. American journal of orthodontics and dentofacial orthopedics. 1996;110(4):441-3.

9.            Becker A, Chaushu S, Casap-Caspi N. Cone-beam computed tomography and the orthosurgical management of impacted teeth. The Journal of the American Dental Association. 2010;141:14S-8S.

10.          Baccetti T, Leonardi M, Armi P. A randomized clinical study of two interceptive approaches to palatally displaced canines. The European Journal of Orthodontics. 2008;30(4):381-5.

11.          Tan S. Canine extrusion auxiliary. Journal of clinical orthodontics: JCO. 1983;17(2):130-1.

12.          Taylor G. Simplified sectional arch to align palatally displaced maxillary canines. Journal of clinical orthodontics: JCO. 1979;13(12):847.

13.          Rizvi SOA, Nayak A, Pattabiraman V. A modified dis-impaction spring for impacted canines. APOS Trends in Orthodontics. 2015;5(2):83-.

14.          Yadav S, Upadhyay M, Uribe F, Nanda R. Mechanics for treatment of impacted and ectopically erupted maxillary canines. J Clin Orthod. 2013;47(5):305-13.

15.          Yadav S, Chen J, Upadhyay M, Jiang F, Roberts WE. Comparison of the force systems of 3 appliances on palatally impacted canines. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2011;139(2):206-13.

16.          Nikneshan S, Hosseinzadeh M, DEHGHANPOUR BM, Kheirkhahi M. Localization of impacted maxillary canine teeth: a comparison between panoramic and buccal object rule in intraoral radiography. 2017.

17.          Walker L, Enciso R, Mah J. Three-dimensional localization of maxillary canines with cone-beam computed tomography. American journal of orthodontics and dentofacial orthopedics. 2005;128(4):418-23.

18.          Ericson S, Kurol J. Early treatment of palatally erupting maxillary canines by extraction of the primary canines. European journal of orthodontics. 1988;10(4):283-95.

19.          Stivaros N, Mandall N. Radiographic factors affecting the management of impacted upper permanent canines. British Journal of Orthodontics. 2000;27(2):169-73.

20.          Nieri M, Crescini A, Rotundo R, Baccetti T, Cortellini P, Prato GPP. Factors affecting the clinical approach to impacted maxillary canines: A Bayesian network analysis. American journal of orthodontics and dentofacial orthopedics. 2010;137(6):755-62.

21.          Shastri D, Nagar A, Tandon P. Alignment of palatally impacted canine with open window technique and modified K-9 spring. Contemporary clinical dentistry. 2014;5(2):272.

22.          Kim KA, Hwang H-S, Chung K-R, Kim S-H, Nelson G. Recovery of multiple impacted maxillary teeth in a hyperdivergent Class I patient using Temporary Skeletal Anchorage Devices and augmented corticotomy. The Angle orthodontist. 2017;88(1):107-21.

23.          Bjo A, Skieller V. Facial development and tooth eruption: An implant study at the age of puberty. American journal of orthodontics. 1972;62(4):339-83.

24.          Arriola-Guillén LE, Aliaga–Del Castillo A, Ruíz-Mora GA, Rodríguez-Cárdenas YA, Dias–Da Silveira HL. Influence of maxillary canine impaction characteristics and factors associated with orthodontic treatment on the duration of active orthodontic traction. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2019;156(3):391-400.

25.          Al-Abdallah M, AlHadidi A, Hammad M, Dar-Odeh N. What factors affect the severity of permanent tooth impaction? BMC oral health. 2018;18(1):184.

26.          Uribe P, Ransjö M, Westerlund A. Clinical predictors of maxillary canine impaction: a novel approach using multivariate analysis. European journal of orthodontics. 2017;39(2):153-60.

27.          Bazargani F, Magnuson A, Dolati A, Lennartsson B. Palatally displaced maxillary canines: factors influencing duration and cost of treatment. The European Journal of Orthodontics. 2012;35(3):310-6.

28.          Koutzoglou SI, Kostaki A. Effect of surgical exposure technique, age, and grade of impaction on ankylosis of an impacted canine, and the effect of rapid palatal expansion on eruption: A prospective clinical study. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2013;143(3):342-52.

29.          Fleming PS, Scott P, Heidari N, DiBiase AT. Influence of radiographic position of ectopic canines on the duration of orthodontic treatment. The Angle orthodontist. 2009;79(3):442-6.

30.          Schubert M, Baumert U. Alignment of impacted maxillary canines: critical analysis of eruption path and treatment time. Journal of Orofacial Orthopedics/Fortschritte der Kieferorthopädie. 2009;70(3):200-12.

31.          Stewart JA, Heo G, Glover KE, Williamson PC, Lam EW, Major PW. Factors that relate to treatment duration for patients with palatally impacted maxillary canines. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2001;119(3):216-25.

32.          Becker A. The orthodontic treatment of impacted teeth: Martin Dunitz London, England; 1998.

33.          De Vos W, Casselman J, Swennen G. Cone-beam computerized tomography (CBCT) imaging of the oral and maxillofacial region: a systematic review of the literature. International journal of oral and maxillofacial surgery. 2009;38(6):609-25.

هدف از انجام این پژوهش بررسی فاکتورهای رادیوگرافیک و بیومکانیکی موثر در موفقیت رفع نهفتگی کانین پالاتالی می باشد. پس از تایید کمیته ی اخلاق، رضایت نامه ی کتبی اخذ می‌گردد. سپس تصاویر و پرونده ی بیمار جهت تعیین فاکتور های موثر بر رفع نهفتگی و مکانیک ارتودنسی مورد استفاده بررسی خواهند شد.

این مطالعه خون‌گیری ندارد.

شرکت شما در این مطالعه و نتایج حاصله می تواند به بهبود کیفیت درمان ارتودنسی جهت رفع نهفتگی دندان کانین(نیش) کمک کند

در این مطالعه برای افراد شرکت کننده هیچگونه ضرر مالی یا جانی وجود ندارد

این مطالعه عارضه جانبی ندارد.

هزینه کلیه اقدامات انجام شده در این مطالعه بر عهده مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

روش جایگزین وجود ندارد.

نتایج بررسی ها در صورت تمایل به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج به صورت کاملا مخرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد بود.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ضمیمه شماره 1-فرم جمع آوری اطلاعات

کد تصویر(شماره ی بیمار):

سن:                                جنس:       مرد         زن

وضعیت نهفتگی:   رفع شده        رفع نشده                        فاصله ی نوک تاج کانین تا پلن اکلوزال:

طول ریشه ی کانین:            نوع مال اکلوژن بیمار:        CLI        CLII        CLIII

پره مولر اول فک بالا:    کشیده شده          کشیده نشده              دایلسریشن:    دارد        ندارد

تحلیل ریشه:   سانترال        لترال          پره مولر اول               جهت‌گیری:

موقعیت:   افقی      عمودی              مکانیک رفع نهفتگی: