تاثیر آموزش گروهی مبتنی بر امید درمانی بر نشخوار فکری، معنا جویی و نشاط زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر زاهدان در سال 1399

1. مقدمه و بیان مسئله تحقیق (مشتمل بر مرور تحقیقات گذشته داخلی وخارجی مرتبط با موضوع با ذکر منابع

ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱﻫﺎﻱ ﻣﺰﻣﻦ ﺍﺯﺟﻤﻠﻪ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﻚ ﻭﺍﻗﻌﻴﺖ، ﺗﻠﺦ ﻭ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻨﺶﺯﺍﻱ ﻣﻬﻢ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻴﻠﻴﻮﻥﻫﺎ  نفر ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮﺍﺭ می دهد. ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﺮﺭﺳﻲﻫﺎﻱ ﺁﻣﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺳﺮﻃﺎﻥ   ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱﻫﺎﻱ ﻗﻠﺒﻲ ﻭ ﻋﺮﻭﻗﻲ ﻭ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻏﻴﺮﻋﻤﺪﻱ ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ  ﻣﺮﮒ ﻭ ﻣﻴﺮ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﻲﺷﻮﺩ. ﺑﺎﻭﺟﻮﺩ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎﻱ ﻗﺎﺑﻞﺗﻮﺟﻪ ﺩﺭ ﻋﻠﻢ ﭘﺰﺷﮑﻲ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱﻫﺎﻱ ﻗﺮﻥ  ﺣﺎﺿﺮ ، ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﻣﺮﮒﻭﻣﻴﺮ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺩﻧﻴﺎ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺣﺪﻭﺩ  12 ﺩﺭﺻﺪ ،   ﻣﺮﮒﻭﻣﻴﺮ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺁﻥ ﺭﻭﻱ ﻣﻲﺩﻫد. طبق ﺁﻣﺎﺭ ﻣﻨﺘﺸﺮﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ بهداشت جهانی ﺣﺪﻭﺩ70 درصد از تمام ﻣﺮﮒﻫﺎﻱ ﻧﺎﺷﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺩﺭﺣﺎﻝ ﺗﻮﺳﻌﻪ  است ﻭ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭمی رود تا سال 2020 به بیش از 15 میلیون نفر در سال برسد. ﻣﺮﮒﻭﻣﻴﺮ ﻧﺎﺷﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ 23300 زن و 30200 نفر در سال 2014 ﮔﺰﺍﺭﺵ شده است(1)در ایالات  متحده سالانه حدود 13میلیون مورد جدید سرطان گزارش می شود.براساس بررسی های همه گیر شناسی روزانه 98 نفر به علت سرطان میمیرند و میزان بروز سرطان در حدود 2/0 درصد جمعیت است که در مقایسه با کشور آمریکا 15 برابر و درمقایسه با کشورهای غربی 12 برابر کمتر است.نسبت جنسی بروز سرطان 128 به 100 است یعنی در مقابل 128 نفر مرد مبتلا به سرطان 100 مورد زن وجود دارد.(2).یکی از انواع سرطان ها که از نظر ابتلا، بیشترین آمار را در میان زنان دارد سرطان سینه است. این سرطان عامل یک پنجم مرگ زنان 40تا50 ساله شناخته شده است.(3)سرطان پستان از نظر روانی تاثیر گذار ترین سرطان در بین زنان است(4) طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی در سال 2013  میزان بروز سالانه این بیماری در دنیا با نرخ 8/1 درصد تا 2 درصد درحال افزایش داشته است. در ایران بر طبق آمار مرکز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت، سرطان سینه از نظر بروز بین تمام سرطان ها در زنان، همچنان در رتبه اول قرار دارد و . آمار نشان می دهد که  سن بروز سرطان سینه در زنان ایرانی پایین تر از سن جهانی است و مطالعات نشان داده که بروز سرطان با افزایش اختلات روانی همچون افسردگی، اضطراب و کاهش کیفیت زندگی این بیماران همراه است(3) زنان مبتلا به این ســرطان به دنبال جراحی، عضوی را از دســت می دهندکه نماد جنســیت و زن بــودن آن هــا اســت و همیــن موضــوع باعــث ایجــاد اختــلال در تصویرذهنــی فــرد از جســم خــود می شــود که کاهــش اعتمادبــه نفس و جذابیــت زنانــه و پــس از آن اضطــراب و افســردگی و ناامیــدی رابــرای بیمــار بــه همــراه دارد (5(.  بیماران مبتلا به سرطان سینه اغلب از مشکلات روانشناختی متعددی رنج می برند؛ این مشکلات که به عوامل فردی بیمار، عوامل مرتبط با درمان و عوامل روانی- اجتماعی مربوط میشوند که می توانند ایمنی افراد مبتلا را تضعیف کرده، واکنش های ثانویه درمان را تشدید نموده و موجب عود و بدتر شدن بیماری گردند، در نهایت بر اثرات درمان و پیش آگهی تأثیر بگذارد(6) بیمــاران مبتــلا بــه این نوع ســرطان دارای درجــات بالایــی از اختــالات روانــی هســتند کــه دامنه این اختــالات از افســردگی، اضطــراب، عدم ســازگاری با بیمــاری وکاهــش اعتمــاد به نفس تــا اختلالات احساســی و تــرس از عــود بیمــاری و مرگ متفــاوت اســت.(5) ﮐﺎﻣﻴﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ(1393)  بر این باورند ﮐﻪ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﻣﺴﻴﺮ، ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻓﺮﺩ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﺩﻫﺪ ﻭ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺟﺴﻤﻲ، روانی،  ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻣﻲﮐﻨﺪ، ﻧﺎﺍﻣﻴﺪﻱ، ﺍﻓﺴﺮﺩﮔﻲ، ﺧﺸﻢ ﻭ ﺧﻮﺩﮐﺸﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎﺭﺍﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺯﻳﺎﺩ مشاهده می شود(7). نالن هاک سما(1993 ) ، طی مطالعه ای  دریافتند که نشخوار فکری از طریق طولانی کردن و شدت بخشیدن به خلق افسرده، مستقیماً منجر به رشد افسردگی می شود دیدگاه فراشناختی اختلالات هیجانی، نشخوار فکری را یکی از مؤلفه های اصلی در شروع و تداوم افسردگی می داند (8) دربارۀ نشخوار فکری می توان گفت که یافته های تجربی ارتباط میان تمایل به نشخوار فکری و اختلال های شناختی و هیجانی را ازجمله ناتوانی در بازداری اطلاعات نامربوط و دشواری تغییر از اطلاعات قدیمی به اطلاعات جدید، آسیب دیدن تمرکز ،  افسردگی ، اضطراب ، خشم  و احساس کاهش کنترل در زندگی  نشان دادند.(9)

بیماران  مبتلا به سرطان در مواجهه با بیماری و ادامه روند درمان به گونه های مختلفی رفتار می کنند. اعتقاد به کشنده بودن بیماری  و درماندگی در بیماران مبتلا به سرطان منجر به نشخوار ذهنی در این بیماران می شود. نشخوار فکری به عنوان اشتغال دایمی به یک اندیشه یا موضوع و تفکر درباره  آن شناخته می شود و طبقه ای از افکار اگاهانه است که حول یک محور مشخص می گردد و بدون وابستگی به تقاضاهای محیطی تکرار  می شوند. نشخوار فکری میتواند موجب افزایش اثرات خُلق منفی روی حل مسئله و انگیزش شود. همچنین تفکر افراد را به طور منفی جهت دار می کند و توان حل مسئله  آنها را ضعیف می کند. در این مرحله، فرد به برآوردهای افراطی از احتمال حوادث منفی و مسولیت خودش در قبال ایجاد یا پیشگیری از پیامدهای فجایع مرتبط با افکار دست می زند و سعی در کنترل این افکار دارد. نتایج مطالعه  منین و همکاران نشان میدهد افرادی که نمیتوانند پاسخ های هیجانی خود نسبت به رویدادهای روزمره را به طور موثری مدیریت کنند، دوره های شدیدتر و طولانی تری از  ناراحتیهای روانی را تجربه می کنند(10) تحقیقات در خصوص نرخ مشکلات بیماران دچار سرطان نشان داده است که میزان مشکلات روانشناختی شامل نشخوار فکری و نگرانی در بیماران مبتلا به سرطان 8 برابر افراد عادی تخمین زده می شود(11).

براساس تحقیقات انجام شده 80 درصد بیماران مبتلا به سرطان از نگرانی، نشخوار فکری و ناامیدی فوق العاده در مراحل اولیه بیماری خود رنج می برند(12) همچنین مطالعه حیدریان نشان داد که بیماران مبتلا به سرطان سطوح نسبتا شدیدی از نشخوار فکری را تجربه می کنند (10)

عوامل روانشناختی منفی همانند نشخوار فکری در مورد بیماری و نگرانی از آن بر روند بهبودی بیماران مبتلا به سرطان و بر درمان و ارتباط با مراقبان بیمار اثر منفی می گذارد که می تواند پیش اگهی خوبی به همراه نداشته باشد (13)  علاوه بر این نشخوار فکری درباره عود مجدد سرطان یا مسایل مرتبط با دوره درمان، باعث به وجود آمدن ناراحتی های روانی در کنار مشکلات جسمی و دوره سخت درمان برای بیماران سرطانی  می شود و آنها را در شرایط سخت روانی قرار میدهد (10). مطالعه  یونگ نیز نشان داده نشخوار فکری با افزایش سرعت پیشرفت علائم سرطان، متاستاز و درد  در بیماران سرطانی افسرده همراه است(12).

بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان در مرحله پیشرفته بیماری و بدتر شدن بیماری به دنبال یافتن 'معنایی برای زندگی' خود هستند. درواقع، بیماران مبتلا به سرطان علاوه بر آسیب های طاقت فرسای فیزیکی و عملکردی با مسئلۀ از دست دادن هدف،  بی ارزشی و بی معنی بودن زندگی مواجه می شوند(14)ﻣﻌﻨﺎ ﺟﻮﻳﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻨﺎرآﻣﺪن ﺑﺎ ﺑﻴﻤﺎری ﻫﺎی صعب العلاج ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ اﻳﻔﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ازمنظر روانشناختی معنای زندگی جزو مفاهیمی است که در ادبیات پژوهشی به عنوان یکی  از عناصر مهم بهزیستی روانشناختی محسوب می شود  که وجود آن با شادکامی رابطه مثبت دارد(15)

 ﻣﻌﻨﺎﺟﻮﻳﻲ ﺳﺒﺐ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺷﺪن زﻧﺪﮔﻲ ﺑﺮای ﻓﺮد ﻣﻲ ﺷﻮد و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﻓﺮد در ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﺳﺘﺮس زا ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻣﻌﻨﺎ ﺟﻮﻳﻲ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اﻳﺠﺎد ﻣﻌﻨﺎ و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ در ﻓﺮد  ﺗﻮان ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼت را در زﻧﺪﮔﻲ اﻓﺰاﻳﺶ  دﻫﺪ. اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﻫﻤﻴﺖ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم در ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﺧﺎص و ﺑﺤﺮاﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ (16 )

نتایج پژوهش عیسی زادگان نشان داد افراد سالم در مقایسه با بیماران سرطانی به صورت معناداری از اهداف و معنای قوی تری در زندگی برخوردار هستند (17). امروزه سلامتی به معنای عدم وجود اختلال جسمی تلقی نمی شود بلکه پویایی و بالندگی، دارا بودن معنا و هدف در زندگی از ملاکهای مهم سلامتی به شمار  می ایند(18) از دیدگاه فرانکل روانپزشک اتریشی و پدید آورنده مفهوم معنا، مبنای انگیزش و رفتار انسان معطوف به معنا است .او معتقد است افراد از تنشی که برای هدف ارزشمندی صرف میشود لذت میبرند. سطوح بالای امید با سلامت جسمی و روانی، خودارزشی، تفکر مثبت و روابط اجتماعی خوب رابطۀ مثبت دارد.  همچنین امید با عملکردهای سازگارانه نظیر سازگاری روانشناختی، سلامت جسمی و مهارت حل مسئله رابطۀ مستقیم دارد.  یافته ها نشان میدهد امید و داشتن هدف در زندگی، دارای بالاترین قدرت پیش بینی برای متغیر رضایت از زندگی و سلامت جسمی و روانی است. پژوهشهای اسنایدر و فلدمن نشان داد  افزایش معنا و هدف در زندگی منجر به افزایش شادی و عواطف مثبت میگردد. (17)

همچنین در برخی از مطالعات از سرطان سینه به عنوان اختلال استرس پس از سانحه نام برده شده است که ارتباط معکوسی با رشد یافتگی داشته است (19) .حوادث تکان دهنده زندگی مانند سرطان موجب می شود نظر شخص درباره معنا زندگی عوض شود همانطور که یافته هایی مطالعه ای نشان داد ابتلا به سرطان سینه منجر به رشد یافتگی آنان شده است( 20).

شادکامی در میان افراد سالم و آنهایی که انرژی زیادی دارند بیشتر است اما در میان افرادی که از مشکلات روانشناختی  همچون اضطراب ، افسردگی، غمگینی و ناامیدی رنج می برند کمتر گزارش شده است (21) به علاوه بیماران مبتلا با سرطان با درجات متفاوتی از افسردگی، اضطراب و ناامیدی مواجه هستند . مفهوم شادکامی معمولاً به عنوان احساس لذت و رضایت درونی از زندگی فردی تعریف میشود.  مفهوم شادکامی به عنوان چتری درنظر گرفته میشود که مفاهیم مرتبط با زندگی خوب را که امروزه از آن به عنوان کیفیت زندگی و رضایت از زندگی یاد میشود، در بر میگیرد.  به طور کلی شادکامی به عنوان پیش بینی کننده وضعیت سلامتی و طول عمر محسوب میشود(3) مطالعه مارسین و جرزی نشان داد بیماران مبتلا به سرطان پستان که دارای هدف برای زندگی بودند  از شادکامی بالاتری برخوردار بودند(22) متزیو در مطالعه خود نشان داده که میزان شادکامی و امید در افراد مبتلا به سرطان پایین است. در  این بیماران به دلیل عوارض بیماری، مداخلات درمانی و اختلال در فرایند معمول زندگی ، شادکامی کاهش یابد (23)

برای درمان مشکلات روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان  مطالعات مختلفی با رویکردهای مثبت انجام شده است.  با این وجود نتایج یک مطالعه مرور سیستماتیک نشان داد برای کاهش مشکلات روانشناختی این بیماران همچنان نیاز است که مطالعاتی با رویکرد مثبت نگر انجام شود( 24).

پژوهش کارآموزان و همکاران (1392) نشان داد که گروه درمانی شناختی رفتاری مدیریت استرس باعث بهبود خودکارآمدی و افزایش شادکامی بیماران مبتلا به سرطان سینه شده است. همچنین پژوهش دارسیما و همکاران (2016) نشان داد یک برنامه آموزش خودمراقبتی میتواند سطوح شادی در سرطان سینه را افزایش دهد(4) .

مطالعه آلبرتسون در خصوص شادکامی افراد دچار سرطان سینه نشان داده است که کاهش این عامل با افزایش درد و اضطراب در این بیماران همراه است. (25)

مطالعات نشان می دهند که سرطان نتایج منفی متعددی از جمله کاهش سلامت عمومی و کاهش کیفیت زندگی ، ناامیدی و کاهش شادکامی را در مبتلایان ایجاد می کند(26) همچنین طبق مطالعات اضطراب و افسردگی و ناامیدی در بین مبتلایان به سرطان شیوع بیشتری دارد.(27)پژوهش هاشمی نیز حاکی از پایین بودن سطح شادکامی در مبتلایان یه سرطان سینه می باشد(28) لذا بکارگیری درمان هایی با اثرات دراز مدت میتوان نقش بسزایی در افزایش کیفیت زندگی این افراد داشت.  تاکنون درمان های روانشناختی مختلفی برای ارتقاء متغیرهای مثبت و کاهش متغیرهای منفی در بیماران مبتلا به سرطان سینه به کار برده شده است که هر کدام از اثر  بخشی خاص خود برخوردار بوده است.با توجه به تاثیر مثبت معنا درمانی بر تصویر بدنی و رضایت جنسی (16)معنا جویی و تاب آوری(29)افزایش امید به زندگی(30)افزایش میزان امید به زندگی(31)رضایت از زندگی و سرزندگی(32) بنظر می رسد این نوع از روان درمانی موثر تر از سایر شیوه های درمانی است. با توجه به پژوهش های انجام شده در این زمینه و اطلاعات گردآوری شده، مداخلات روان شناختی در این بیماری می تواند سبب بهبود علایم ثانویه وابسته به بیماری و حتی کمک به درمان زیستی افراد باشد(3) در بیماران جسمی مزمن همچون افراد مبتلا به بیماری سرطان،  امید،  بخش مهم و خودآگاه افکار و احساسات انها  را شامل می شود. امید، فاکتوری اساسی در زندگی بیماران سرطانی است (19). کان و کارسون معتقدند با این که سرطان، سلامت روان را تحت تأثیر قرار می دهد اما به نظر می رسد بزرگترین مسئله در این زمان برای بیمار حس یأس و نامیدی است(33)

سرطان و تفکر امیدوارانه به دو طریق به هم مربوط می شوند. اولاً، افراد امیدوار بیشتر بر مشکل متمرکز شده و در حل آن فعالانه تر عمل می کنند. آنها با احتمال بیشتری رفتارهای غربالگری سرطان را انجام می دهند. ثانیاً، افرادی که امیدوارانه می اندیشند در مواجهه با تشخیص و درمان سرطان، پریشانی کمتر و تطابق بیشتری نشان می دهند(21). افراد مبتلا به سرطان، به دلیل ماهیت بیماری که به درمان سخت پاسخ میدهد و درمان فرایندی طولانی دارد و عوارض درمانهایی مانند شیمی درمانی و در کنار آن  باورهای بیمار در رابطه با علاج ناپذیری، سطح ناامیدی را در آنان افزایش می دهد (23). ســرطان نســبت بــه ســایر بیماری هــای مزمــن بیشــترین تأثیــر را روی امیــد بــه زندگــی دارد. لــذا بیشــتر پژوهش هــا مربــوط بــه امیــد نیــز در مــورد بیمــاران ســرطانی اســت، چـرا کــه ایــن بیمــاری عامــل تهدیــد کننــدة امیــد محســوب می شــود.از اینــرو، پرداختــن بــه نوعــی از روان درمانــی کــه امیــد را هــدف اصلــی قــرار دهــد، بــرای مبتلایــان بــه ســرطان حائــز اهمیــت خواهد بود.پژوهش موید قاعدی نشان داد معنادرمانی باعث کاهش افسردگی و احساس تنهایی می شود(34).مولایی نیز در پژوهش خود نشان داد امیددرمانی باعث افزایش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان شده است.(1) فرنیا نیز در پژوهش خود نشان امیددرمانی می تواند باعث افزایش شادکامی شود(35). امید درمانی بــه عنــوان یــک نیــروی درونــی می توانــد باعــث غنــای زندگــی شــود و بیمــاران مبتــلا را قــادر ســازد تــا چشــم انــدازی فراتــراز وضعیــت نابســامان و درد و رنــج کنونــی خــود را بنگرنــد. افراد امیدوار در مرحلــه بهبــودی افــکار مثبت تــری دربــاره زندگی شــان دارنــد و گرایــش بیشــتری بــه شناســایی جنبه هــای مثبــت موقعیت هــای آســیب زا از خــود نشــان می دهنــد؛ حتــی اگــر ســرطان در مراحــل پیشــرفته باشــد، بیمــاران امیــدوار می تواننــد اهــداف دیگــری ماننــد صــرف وقــت بیشــتر بــا خانــواده و لــذت بــردن از فرصــت باقیمانــده را بــرای خــود تنطیــم کننــد. (31)

اﻣﯿﺪ درﻣﺎﻧﯽ یکی از درﻣﺎنﻫﺎی روانﺷﻨﺎﺧﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی روﯾﮑﺮد رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ﻣﺜﺒﺖ، ﺑﻪﺟﺎی ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ بر ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪیﻫﺎ و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎی اﻧﺴﺎن ﺗﻮﺟﻪ دارد. مفهوم اﻣﯿﺪ ﺑﺎ هیجانات ﻣﺜﺒﺖ و اﺣﺴﺎس ﺧﻮد ارزﺷﻤﻨﺪی ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﻣﺜﺒﺖ و ﺑﺎ اﻓﺴﺮدﮔﯽ، اﺿﻄﺮاب، ناامیدی و ﺑﻪﻃﻮرﮐﻠﯽ ﻋﻮاﻃﻒ ﻣﻨﻔﯽ ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﻔﯽ دارد. اﺷﻨﺎﯾﺪر ﺑﻨﯿﺎنﮔﺬار ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻣﯿﺪ و درﻣﺎن ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ آن، اﻣﯿﺪ را ﻓﺮاﯾﻨﺪی ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻃﯽ آن اﻓﺮاد اﻫﺪاف ﺧﻮد را ﺗﻌﯿﯿﻦ، راﻫﮑﺎرﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ آن اﻫﺪاف را ﺧﻠﻖ و اﻧﮕﯿﺰه ﻻزم ﺑﺮای ﺑﻪ اﺟﺮا درآوردن اﯾﻦ راﻫﮑﺎرﻫﺎ را اﯾﺠﺎد ﮐﺮده و در ﻃﻮل ﻣﺴﯿﺮ ﺣﻔﻆ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. اﺷﻨﺎﯾﺪر ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﻣﯿﺪ ﯾﮏ ﻫﯿﺠﺎن اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ در اﺧﺘﻼﻻت ﺗﺎرﯾﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﭘﺪﯾﺪار ﺷﻮد. اﻟﮕﻮی اﻣﯿﺪ دارای ﺳﻪ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻫﺪاف، ﺗﻔﮑﺮ ﮔﺬرﮔﺎه و ﺗﻔﮑﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ(35). اﻣﯿﺪ درﻣﺎﻧﯽ ﮔﺮوﻫﯽ ﺟﺮﯾﺎن آﻣﻮزﺷﯽ ﻓﻌﺎﻻﻧﻪای اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺪف از آن ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺑﻪ ﻣﺮاﺟﻊ اﺳﺖ تا به سهمه خود ﻣﺸﮑﻼت ﭘﯿﮕﯿﺮی ﻫﺪف را اداره ﮐﻨﻨﺪ. با استفاده از آﻣﻮزش اﻣﯿﺪ درﻣﺎﻧﯽ ﮔﺮوﻫﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﺟﻮی ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎ و ﺗﺮﺟﯿﺤﺎت ﺧﻮد در ﮔﺮوه ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﻣﯿﺪ دﻫﻨﺪ.(31)

امید درمانی، یک برنامه درمانی است که براساس نظریه امید اسنایدر به منظور افزایش تفکرامیدوارانه و تقویت فعالیت های مربوط به پیگیری هدف طراحی شده است. در این درمان شرکت کنندگان ابتدا با اصول نظریه امید  آشنا شده و سپس به آنها آموزش داده می شود که چگونه این اصول را در زندگی خود بکار برند. شرکت کنندگان یاد می گیرند که : (1) چگونه اهداف مهم، قابل دستیابی و قابل اندازه گیری تعیین کنند،(2) گذرگاه های متعدد برای حرکت به سمت این اهداف تعیین کنند،(3) منابع انگیزشی و تاثیر متقابل هر مانع برانگیزش را شناسایی کنند، (4) پیشرفت به سمت هدف را بازنگری کنند ،(5) اهداف و گذرگاه ها را در صورت لزوم اصلاح کنند. این مداخله به صورت گروهی اجرا می شود زیرا در نظریه اسنایدر فرض بر این است که تفکر امیدوارانه منعکس کننده یک فرایند تبادلی است(36) اﻣﯿﺪدرﻣﺎﻧﯽ ﮔﺮوﻫﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﻓﺰاﯾﺶ اﻣﯿﺪ، ﻣﻌﻨﺎی زﻧﺪﮔﯽ ﻋﺰت ﻧﻔﺲ و ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎی اﻓﺴﺮدﮔﯽ و اﺿﻄﺮاب را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷد(37) بیجاری و ﻫﻤﮑﺎراﻧﺶ در ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﺑﺮ روی20 بیمار مبتلا به سرطان پستان اﻣﯿﺪ درﻣﺎﻧﯽ را ﺑﺮ ﮐﺎﻫﺶ اﻓﺴﺮدﮔﯽ اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺆﺛﺮ داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ(31)

در ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای در حالا توسعه و پیشرفته سرطان پستان شایع ترین سرطان در بین زنان بوده (38)و زنان ایرانی یک دهه زودتر از همتایانشان در کشورهای پیشرفته تحت تاثیر قرار می دهند(39).طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی میزان بروز سالانه این بیماری در دنیا با نرخ 8/1 % تا 2% در حال افزایش است(40).سالانه بیش از 8هزار مورد جدید سرطان سینه در ایران تشخیص داده می شود(22) سرطان سینه  شایع ترین نوع سرطان در بین زنان است و توجه به اینکه زنان مبتلا به سرطان سینه ابعاد وسیعی از مشکلات روانی از جمله نشخوار فکری در رابطه با بیماری، غمگینی  و ناامیدی را تجربه می کنند.تشخیص سرطان باعث یاس و ناامیدی در بیماران می شود. عوارض روانی ناشی از تشخیص سرطان و درمان های آن با 14 تا 38 درصد شیوع در طول دوره بیماری در 70 درصدمبتلایان به سرطان گزارش شده است(41) کامیان در پژوهش خود بیان می کند ماهیت مزمن و تهدید کننده بیماری سرطان سبب ایجا بحران معنوی و در نتیجه باعث ناامیدی و افسردگی می شود(42)کاهش این تنش ها و مشکلات روانی می تواند کمک بسزایی بر روند بهبود آنها داشته باشد. پژوهش علاالدینی نیز حاکی از اثربخشی امیددرمانی بر میزان امید و سلامت روان می باشد.(36) طبق پژوهش های انجام شده توسط علیزاده و همکاران امید درمانی باعث افزایش امید به زندگی بیماران مبتلا به ویروس اچ ای وی hiv  شده است.(1).در پژوهش خدابخشی و همکاران اثربخشی امید درمانی گروهی بر معناجویی مادران دارای فرزند معلول جسمی _حرکتی تاثیری نداشت (2).طبق پژوهش فرنیا و همکاران امید درمانی گروهی بر روی شادکامی بیماران همودیالیزی اثر مثبت داشته است.(3)طبق پژوهش ها سرطان به علت لاعلاج بودن باعث ناامیدی در فرد می شود (-21-5) .امید درمانی اشنایدر تنها درمان روانشناختی متمرکز بر امید است (34)و نامیدی در افراد باعث افزایش استرس و اضطراب و افسردگی در افراد می شود(6) و از طرفی بیمار سرطانی دچارافزایش نشخوار فکری در ارتباط با بیماری و درمان می شود که با افزایش روند بیماری بیشتر میشود (10) در نتیجه افزایش نشخوار فکری فرد دچار افسردگی می شود و نشاط و شادکامی در افراد کاهش میابد(8) و با پیشرفت سرطان فرد با کاهش امید به زندگی و با افکار تکرار شونده ی کوتاه بودن زندگی و مرگ دچار بی هدفی و نابود شدن هدف های بلند مدت میشود که با از بین رفتن هدف ها زندگی افراد بی معنی می شود (5)و اما از طرفی طی تحقیقات امید درمانی باعث افزایش امید در بیماران سرطانی میشود(1) و افزایش امید باعث کاهش افسردگی و متعاقب ان نشخوار فکری می شود (35)و از طرفی با افزایش امید و شادکامی افراد به دنبال اهداف جدید می روند و حتی اینکه در کنار خانواده باشند و از با هم بودن لذت ببرند(31) و درنتیجه زندگی افراد هدفمند و با معنا می شود(53).مطالعه مارسین و جرزی نشان داد بیماران مبتلا به سرطان پستان که دارای هدف برای زندگی بودند  از شادکامی بالاتری برخوردار بودند(22)درﻣﺎﻧﯽ را ﺑﺮ ﮐﺎﻫﺶ اﻓﺴﺮدﮔﯽ اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺆﺛﺮ داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ(31) و همانطور که قبلا اشاره شد کاهش افسردگی باعث کاهش نشخوار فکری می گردد(35). مطالعه ی پیشوایی نشان داد که امید درمانی باعث کاهش نشخوار فکری می شود.(53) با این وجود به نظر می رسد بزرگترین مسئله این بیماران احساس یأس و نامیدی است. لذا این  پژوهش با هدف تاثیر  آموزش گروهی مبتنی بر امید درمانی بر نشخوار فکری، معنا جویی و  نشاط زنان مبتلا به سرطان پستان  مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر زاهدان در سال 1399 انجام خواهد شد.

مروری بر مطالعات

در  مطالعه  حاضر، به‌ منظور دستیابی به مطالعات انجام‌شده، از کلید واژه­ های انگلیسی Hope therapy, rumination. Meaningful, happiness, brest cancer  و کلید واژه ­های فارسی امید درمانی، نشخوار فکری، معناجویی، شادکامی، سرطان سینه  در پایگاهای اطلاعاتی  Pubmed، ProQuest، SID، Magiran و IranMedex  استفاده شد. در اینجا تعدادی از مطالعات به تناسب با موضوع ارائه می گردند.

خالدی سردشتی و همکاران (2018) پژوهشی با هدف  بررسی تاثیر امید درمانی در وضعیت خلق و خوی بیماران مبتلا به دیابت انجام دادند این مطالعه نیمه تجربی با دو گروه آزمون و گواه ، در سه مرحله روی 38 نفر انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمام افراد مبتلا به دیابت بود که به درمانگاه شهید اصغر شعبانی وابسته به سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کرده بودند. از میان 350 نفر با پرونده پزشکی در کلینیک، 38 نفر که دارای معیارهای ورود به مطالعه بودند با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. شرکت کنندگان به صورت تصادفی به گروه کنترل (19 نفر) و گروه آزمون (19 نفر) تقسیم شدند.ابزاراستفاده شده برای سجش افسردگی مقیاس ژانگ بوده که توسط هر دو گروه قبل، بعد، و یک ماه پس از مداخله تکمیل شد میانگین نمرات افسردگی در گروه آزمون قبل از مداخله (F = 19.48، p = 0.001)، بلافاصله پس ازمداخله (t = 3.30، p = 0.002) و یک ماه بعد از مداخله (t = 0.93، p = 0.004)بود، در حالی که میانگین نمرات افسردگی قبل، بلافاصله بعد و یک ماه بعد از مداخله در گروه شاهد اختلاف معنی داری نداشت. نتایج به دست آمده نشان داد که امید درمانی می تواند افسردگی را در بیماران مبتلا به دیابت کاهش دهد (43)

باقری و همکاران (1395) پژوهشی با هدف بررسی تاثیر امیددرمانی گروهی بر تاب اوری و امید به زندگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان شهر زنجان انجام دادند. این مطالعه نیمه تجربی  با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. تعداد نمونه ها، در گروه مداخله 12 و در گروه کنترل 15 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان شهر زنجان بود.  که شدت و سطح بیماری یکسانی داشتند، به طور تصادفی ساده انتخاب در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند.  ابزارهای مورد استفاده پرسشنامه جمعیت شناختی، مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون و  امید به زندگی اشنایدر بود.یافته های این پژوهش نشان داد امید درمانی به شیوه گروهی سبب افزایش تاب آوری(001/0 >P ) و همچنین امید درمانی، امید به زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان را افزایش داد (001/0>P ).  نتایج این پژوهش حاکی از تاثیر مثبت امیددرمانی  بر تاب اوری و امید به زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان بود(5).

مولایی و همکاران(1395) پژوهشی با عنوان تاثیر گروه درمانی امید محور  بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان انجام دادند. در این پزوهش کار آزمایی بالینی تصادفی  40 بیمار مبتلا به سرطان مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی امام خمینی ارومیه مورد بررسی قرار گرفتند. بیماران به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و سپس به طور تصادفی به دو گروه ٢٠ نفری مداخله و کنترل تقسیم شدند. مشارکت کنندگان گروه مداخله به مدت ٨ جلسه، هر هفته ١ جلسه تحت آموزش گروهی بر مبنای نظریه امید اسنایدر قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های جمعیت شناختی،پرسشنامه  امید اسنایدر و کیفیت زندگی مخصوص بیماران مبتلا به سرطان30  QLQ-Cfبود. نتایج نشان داد که گروه درمانی امید محور، باعث افزایش میانگین نمره های حیطه عملکردی و حیطه کیفیت زندگی در بیماران گروه مداخله شده است. ولی در حیطه علائم بیماری تفاوت معنی داری مشاهده نشده بود .نتایج این پژوهش نشان داد  امید درمانی بر برخی از ابعادا کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در مردان و زنان مبتلا به سرطان  داشته است(1)

فرنیا و همکاران (1395)در پژوهشی به بررسی اثر بخشی امید درمانی گروهی بر شادکامی بیماران همودیالیزی پرداختند. این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده، بر روی 46 بیمار همودیالیزی مراجعه کننده به دو بیمارستان آموزشی یزد انجام شد.  بعد از تخصیص تصادفی نمونه های منتخب با نمونه گیری آسان اولیه افراد واجد شرایط، برنامه آموزشی امید درمانی گروهی در  گروه مداخله طی 8 جلسه 90 دقیقه ای انجام شد. بیماران گروه کنترل تحت مراقبت روتین بخش قرار داشتند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه شادکامی آکسفورد بود. پس از امید درمانی، نمره کل شادکامی گروه مداخله از میانگین 72/12±05/55  به 24/9 ±28/66 افزایش یافت(05/0>P). (35)

خدابخشی کولایی و همکاران(1393) پژوهشی با عنوان اثر بخشی امیددرمانی گروهی بر معنا جویی و تاب آوری در مادران دارای فرزند معلول جسمی-حرکتی انجام دادند. این پژوهش که از نوع نیمه تجربی با پیش ازمون و پس ازمون بود. 24 مادر دارای کودک معلول جسمی –حرکتی 6 تا 8 ساله کلینیک توانبخشی سازمان بهزیستی شهرستان ساوه به طور تخصیص تصادفی براساس سن ،میزان تحصیلات و معلولیت فرزندان انتخاب و به دو گروه ه تقسیم شدند. داده ها با دو مقیاس تاب اوری کنور و دیویدسون و پرسشنامه معنا جویی فرانکل جمع آوری شدند. داده ها نشان داد که تفاوت معنا داری در نمرات پیش ازمون و پس ازمون در متغیر تاب اوری  در دو گروه مداخله  و کنترل وجود دارد(002/0>P ) در حالی که ، نتایج  نمرات پیش و پس آزمون در متغیر معناجویی در دو گروه مداخله و کنترل تفاوت معنا داری را نشان نداد(635/0<P).(16)

فرهادی و همکاران (2014)در پژوهشی به بررسی تاثیر امید درمانی معناگرا بر بیماران مبتلا به سرطان و خانواده هایشان  در کیفیت زندگی بیماران سرطانی پرداختند. این پژوهش که از نوع  کارآزمایی بالینی بود در سه گروه با یک طرح پس آزمون پس آزمون انجام شد. در این مطالعه تاثیر امید درمانی با محوریت معنا بر کیفیت زندگی بیماران مورد بررسی قرار گرفت. نمونه های مورد پژوهش افراد با آگاهی از بیماری سرطان خود بودند که یک دوره شیمی درمانی را پشت سر گذاشته بودند . در این مطالعه 42 بیمار (16 نفر در گروه شاهد، 14 نفرخود بیماران در گروه معنا درمانی و 12 نفر خانواده های بیماران در گروه معنا درمانی) مورد مطالعه قرار گرفتند.از مقیاس WHOQOL برای بررسی کیفیت زندگی بیماران استفاده شد و داده ها  با استفاده از دو آزمون آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان داد که امید درمانی گروهی با محوریت معنا باعث افزایش کیفیت زندگی بیماران و خانواده هایشان نسبت به گروه شاهد شده است. یافته های قابل توجه این مطالعه این بود که برگزاری جلسات گروهی برای بیماران یا خانواده هایشان به طور یکسان کیفیت زندگی بیماران سرطانی را بهبود می بخشد. اهمیت این یافته زمانی مهم و مورد توجه است که بیماران به علت عوارض شیمی درمانی نمی توانند در جلسات معنا درمانی شرکت کنندو این امکان وجود دارد که این جلسات را برای خانواده هایشان برگزار کرد و از این طریق کیفیت زندگی بیماران سرطاانی را افزایش داد (44)

سورنتون و همکاران (2014) در قفقاز به بررسی مولفه های  ذهن اگاهی  و امیدواری به عنوان یک مداخله روانشناختی برای زنان مبتلا به عود مجدد سرطان پرداختند. این مطالعه که از نوع تجربی با طرح پیش آزمون –پس آزمون بود روی 32 زن مبتلا به عود مجدد سرطان پستان انجام شد.20 جلسه درمان به صورت انفرادی(برای 12 نفر) و گروهی (برای نفر20)برای بیماران برگزار شد. متغیر های مستقل (ذهن آگاهی و امید) و نتایج روانشناختی (افسردگی، خلق منفی، نگرانی و علائم اختلال اضطراب عمومی) قبل از درمان و 2، 4 و 7 ماه بعد مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد استرس، اضطراب، و احساسات منفی کاهش داشته است، در حالی که احساسات  مثبت و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت روان در طی دوره درمان افزایش داشته است. امید و ذهن آگاهی هر دو باعت افزایش مهارت های ذهنی و کاهش اضطراب می شوند. نتایج نشان داد اجرای این درمان برای بیماران امکان پذیر و نتایج ان قابل قبول است. شواهد عملی و نظری در این مطالعه حاکی از ان بود که درمان های روانشناختی ترکیبی می تواند تاثیر بسزایی در بهبود شرایط بیماران سرطانی که دچار عود مجدد می شوند داشته باشند. (45)

زانگ و همکاران(2010) در کشور چین مطالعه ای تحت عنوان  ارتباط میان امید، شیوه مقابله و حمایت اجتماعی در بیماران مبتلا به سرطان پستان انجام دادند. در این مطالعه 159 بیمار مبتلا به سرطان پستان که در دو مرکز پزشکی وابسته به دانشگاه هاربین تحت شیمی درمانی قرار داشتند مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. ابزار گرد اوری اطلاعات شامل پرسشنامه دموگرافیک ،پرسشنامه امید سنجی هرت (HHI) ، پرسشنامه شیوه مقابله جالوویس (JCS) و پرسشنامه حمایت اجتماعی (XIAO Shui-yuan) بود. میانگین امید در 159 بیمار مبتلا به سرطان پستان 66/38بود. نتایج حاصل از ازمون پیرسون هیچ ارتباطی بین امید و شیوه مقابله نشان نداد. در بین امید و شرایط بحرانی رابطه منفی وجود داشت.(46) 

عطایی مغانلو و همکاران(1393) پژوهشی با عنوان اثر بخشی امید درمانی گروهی بر بهزیستی ذهنی ، پذبرش و نشخوار فکری بیماران HIV انجام دادند.این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی و با پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به ویروس ایدز بود که به مرکز مشاوره و درمان بیماری های رفتاری شهر تبریز مراجعه کرده بودند. نمونه ها به روش در دسترس جهت شرکت در پژوهش انتخاب شدند. 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند و در دو گروه شاهد و آزمایش تقسیم شدند.ابزارهای پژوهش شامل مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف و خرده مقیاس های پذیرش و تمرکز بر فکر پرسشنامه راهبردهای تنظیم هیجان بودند. گروه آزمایش در 8 جلسه تحت امید درمانی گروهی (متغیر مستقل) قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که امید درمانی گروهی در افزایش بهزیستی روان شناختی و پذیرش و کاهش نشخوار فکری در بیماران HIV مثبت موثر بوده است. (53)

مرور متون حاکی از آن است که سرطان سینه روندی پیش رونده دارد و بر ابعاد مختلف  سلامت جسمی و روانی بیماران  تاثیر می گذارد.مواجهه با سرطان به خودی خود می تواند به عنوان یک حادثه تنش زا، جنبه های مختلف سلامت فردی بیمار از جمله سلامت جسمی، روانی و خانوادگی وی را به مخاطره بیاندازد .بیماری سرطان نتایج منفی متعددی را در بیماران به وجود می آورد؛ از جمله: کاهش سلامت عمومی، کاهش کیفیت زندگی و ناامیدی که در این میان اضطراب، افسردگی و ناامیدی شیوع بیشتری دارد که این مشکلات می تواند باعث کاهش تاثیرات درمان و یا تشدید علائم بیماری گردد. (23) بیماران مبتلا در حالی که از زمان تشخیص تحت درمانهای متعدد جسمی قرار می گیرند  همواره اشتغال ذهنی به نوع بیماری، لاعلاج بودن آن و هدف از زندگی دارند  این موارد می توانند در بروز غم، شادی و  امیدواری آنان تاثیر بگذارد. نتایج یک مطالعه مرور سیستماتیک درمانهای مثبت نگر بر روی بیماران مبتلا به سرطان سینه نشان داد هر چند مطالعات مختلفی در زمینه درمان های روانشناختی بر  روی بیماران مبتلا به سرطان انجام شده است. اما مطالعات اندک و پراکنده اند و نیاز است مطالعات بیشتری انجام شود( 25 ) لذا مطالعه حاضر با رویکردی مبتنی بر درمان روانشناختی امید درمانی بر روی بیماران مبتلا به سرطان سینه انجام خواهد شد.

1. فرضیات تحقیق:

نشخوار فکری بیماران مبتلا به سرطان سینه پس از امید درمانی در گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

معناجویی بیماران مبتلا به سرطان سینه پس از امید درمانی در گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

نشاط بیماران مبتلا به سرطان سینه پس از امید درمانی در گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر  آموزش گروهی مبتنی بر امید درمانی بر نشخوار فکری، معنا جویی و  نشاط زنان مبتلا به سرطان پستان  مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر زاهدان در سال 1399

  مراکز درمانی بیماران مبتلا به سرطان 

امید درمانی:

تعریف نظری : امید درمانی یک برنامه درمانی است که بر اساس نظریه امید اشنایدر به منظور افزایش تفکر امیدوارانه و تقویت فعالیت های مربوط به پیگیری هدفمند طراحی شده است(26).

تعریف عملی :در این مطالعه منظور جلسات مبتنی بر  امید درمانی است که براساس نظریه اشنایدر تهیه شده است  و قابلیت استفاده در گروههای مختلف بیماران مبتلا به سرطان، ترک اعتیاد و ... را دارد ( 34) و در این مطالعه برای بیماران مبتلا به سرطان سینه اجرا خواهد شد.

نشخوار فکری

تعریف نظری: نشخوار فکری اشتغال دائمی ذهنی در مورد یک موضوع و تفکر در باره آن، شناخته می‌شود و از جمله افکار ناخواسته‌ای است که در تدوام اختلالات هیجانی نقش دارد (9)

تعریف علمی: منظور از نشخوار فکری در این مطالعه نمره ایست که بیماران مبتلا به سرطان سینه از پرسشنامه 22 سوالی نشخوار فکری نولن هوکسیما بدست می‌آورند حداقل وحداکثر امتیاز هر بیمار بین 22 تا 88 می‌باشد. نمره 58 بالاتر نشان دهنده نشخوار فکری بیشتر می‌باشد.

معناجویی:

تعریف نظری: معنای جویی در زندگی به احساسی از یکپارچگی وجودی اشاره می کند که به دنبال پاسخ دادن به چیستی زندگی، پی بردن به هدف زندگی و دست یافتن به اهداف ارزنده و درنتیجه رسیدن به حس کامل بودن و مفید بودن حاصل می شود.   (35)

تعریف عملی:در این پژوهش منظور از معنا جویی نمره ای است که بیماران مبتلا به سرطان سینه از پرسشنامه معنا زندگی 10 سوالی استایگر و فرایزر  بدست می آورند.

نشاط :

تعریف نظری: نوعی حالت روانی مثبت است که با میزان بالای رضایتمندی از زندگی و عواطف مثبت مشخص می شود( 36).

تعریف عملی:  منظور نمره ای است که بیمار از پرسشنامه شادکامی اکسفورد دریافت می کند. دارای 29 گزینه است.

این مطالعه از نوع نیمه تجربی دو  گروهی با طرح پیش آزمون – پس آزمون خواهد بود.

کلیه زنان مبتلا به سرطان سینه مراجعه کننده به بخش شیمی درمانی بیمارستان علی ابن ابیطالب وخاتم الانبیاء زاهدان جامعه این پژوهش را تشکیل خواهند داد.

معیار های ورود:

1. یک دوره شیمی درمانی را پشت سر گذاشته باشند.  
2. حداقل سواد خواندن و نوشتن داشته باشند
3. طبق پرونده ، بیماری متاستاز نداده باشد (گرید 4 نباشد)
4. عدم وجود اختلالات روانی قبل از تشخیص بیماری
5. نداشتن ابتلا به بیماریهای مزمن جسمی به جز سرطان
6. فقدان تجربه بحران های اخیر در زندگی جز ابتلا به سرطان( طلاق  و ...)
7. همزمان تحت برنامه آموزشی خاصی قرار نگرفته باشد
8. - توانایی شرکت در جلسات درمانی گروه
9. تمایل به شرکت در مطالعه

معیار های خروج :

1-غیبت یا عدم شرکت در بیش از یک جلسه در برنامه آموزشی

2-شدت یافتن و بحرانی شدن وضعیت بیمار حین اجرای مداخله

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره شادکامی  در مطالعه فرنیا و همکاران(2016) (27)  و با حدود اطمینان 95 % وتوان آزمون آماری 90 % و بر اساس فرمول زیر در هر گروه تعداد 45 نفر برآورد گردید. به منظور اطمینان از کفایت حجم نمونه و با پیش بینی ریزش احتمالی نمونه ها در این مطالعه، در هر گروه 50 نفر و در مجموع 100 نفر حجم نمونه تعیین شد.

1. n = (Z1-α2+Z1-β)2(S12+S22)(X1-X2)2 = 22/45

Z1-α2  = 1/96            S1 = 9/24             X1 = 28/66

Z1-β  = 1/28             S2 = 6/57             X2 = 82/60

  ابتدا از میان  بیماران مبتلا به سرطان که دارای معیارهای ورود  به مطالعه باشند، نمونه ها به شیوه در دسترس انتخاب خواهند شد سپس نمونه ها به صورت تصادفی در گروههای مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. نمونه ها به صورت تصادفی یا بعبارتی  از طریق قرعه کشی با کارت که به تعداد افراد گروه مداخله و کنترل تهیه می شود و با انتخاب کارت مورد نظر در گروه مداخله و کنترل قرار می گرفتند.

مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی خواهد بود. بعد از دریافت معرفی نامه از معاونت  تحقیقات و فناوری دانشگاه و دریافت کد اخلاق  به بخش های انکولوژی ( داخلی / شیمی درمانی/ پرتو درمانی)بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) و خاتم النبیا مراجعه خواهد شد. با هماهنگی ابتدا لیست بیماران مبتلا به سرطان سینه تحت درمان در مرکز امام علی  به همراه شماره تماس آنها گرفته خواهد شد. سپس ضمن معرفی پژوهش و اطمینان به محرمانه بودن اطلاعات رضایت آگاهانه کتبی کسب خواهد شد. سپس با توجه به اطلاعات موجود در پرونده با بیمارانی که برخی از معیارهای ورود به مطالعه را داشته باشند تماس گرفته می شود و سایر اطلاعات یا معیارهای ورود  سوال می شود. بدین ترتیب  لیستی از بیماران با معیارهای ورود به مطالعه تهیه می شود. در مرحله بعد بصورت قرعه کشی بیماران در گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. گروه مداخله 8-5 نفر خواهد بود.  و بیماران در 8 جلسه امید درمانی( دو جلسه در هفته )شرکت خواهند کرد.  زمان برگزاری جلسات 10- 9 صبح در محل بیمارستان  خواهد بود جهت حضور در جلسات هزینه رفت و آمد بیماران پرداخت خواهد شد. بیماران گروه مداخله  قبل از جلسه اول پرسشنامه ها را تکمیل خواهند کرد. مجددا بعد گذشت یک ماه از مداخله پرسشنامه های مجددا در مرحله دوم تکمیل خواهد شد.

لازم به ذکر است بیماران در فاصله زمانی بین درمانها در مداخله شرکت خواهند کرد .

در مدت برگزاری جلسات امید گروه کنترل مداخله ای دریافت نمی کند.( البته پس از پایان پژوهش  در صورت تمایل جلسات برای گروه کنترل هم تشکیل خواهد شد).

ساختار جلسات امید درمانی

امید درمانی، یک برنامه درمانی است که براساس نظریه امید اسنایدر به منظور افزایش تفکرامیدوارانه و تقویت فعالیت های مربوط به پیگیری هدف طراحی شده است. در این درمان شرکت کنندگان ابتدا با اصول نظریه امید  آشنا شده و سپس به آنها آموزش داده می شود که چگونه این اصول را در زندگی خود بکار برند. شرکت کنندگان یاد می گیرند که : (1) چگونه اهداف مهم، قابل دستیابی و قابل اندازه گیری تعیین کنند،(2) گذرگاه های متعدد برای حرکت به سمت این اهداف تعیین کنند،(3) منابع انگیزشی و تاثیر متقابل هر مانع برانگیزش را شناسایی کنند، (4) پیشرفت به سمت هدف را بازنگری کنند ،(5) اهداف و گذرگاه ها را در صورت لزوم اصلاح کنند. این مداخله به صورت گروهی اجرا می شود زیرا در نظریه اسنایدر فرض بر این است که تفکر امیدوارانه منعکس کننده یک فرایند تبادلی است(29)

داده ها پس از جمع آوری توسط نرم افزار  SPSS-21 مورد تجزیه و تحلیل قرار  خواهند گرفت.  ابتدا به کمک آمار توصیفی درصد فراوانی، میانگین، انحراف معیار، دامنه تغییرات تعیین  خواهد شد سپس برای استفاده از آزمونهای آماری مناسب از آزمون شاپیرو -ویلکز استفاده خواهد شد. در ادامه  از آمار استنباطی در مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین های   بین گروه  ها از آزمون تی مستقل و مقایسه متغیر های کیفی از آزمون کای دو استفاده خواهد شد. در صورت عدم نرمال بودن داده ها از آزمون های ناپارامتری من ویتنی و ویلکاکسون استفاده خواهد شد.  برای تعیین اثربخشی مداخله با کنترل همزمان برخی متغیرهای مخدوش کننده از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده  خواهد شد در مواردی که 05/0 > p بود اختلاف معنادار گزارش خواهد شد.

جدول .... : مقایسه میانگین ها قبل و بعد از آموزش در گروه مداخله و کنترل

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی 

دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

1392

-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

از محدودیت های پژوهش تغییر در وضعیت سلامت فرد می باشد که در صورت ضعف جسمانی به دلیل پرتو یا شیمی درمانی و عدم توانایی برای شرکت در جلسات از مطالعه حذف خواهد شد از این رو بیماران در فواصل جلسات درمانی در این مداخله شرکت خواهند داشت.

از دیگر مشکلات این پژوهش  حضور در جلسات امید درمانی می باشد لذا وسایل ایاب و ذهاب برای بیماران برای تردد راحت فراهم خواهد شد.

1-Molaei Z, Ahangarzadeh Rezaei S, Khalkhali H R. THE EFFECT OF HOPE-BASED GROUP THERAPY ON THE CANCER PATIENTS` QUALITY OF LIFE BASED ON SNYDER'S HOPE THEORY. J Urmia Nurs Midwifery Fac. 2017; 15 (6) :404-414

2-Bekelman, D. B., Parry, C. Curlin, F. A. & Yamashita, T. E., Fairclough, D. L., & Wamboldt, F. S. (2010). A comparison of two spirituality instruments and their relationship whit depression and quality of life in chronic health failure. Journal of Pain and Symptom Management, 39(3), 515-526.

3-Alighanavati S, Bahrami F, Goudarzi K, Rrouzbahani M. Effectiveness of compassion-based therapy on Quality of Life and Happiness of women with breast cancer in Ahvaz city . 3 JNE. 2018; 7 (2) :53-61

4-Ahmadian S,  Rasouli A,  The Effect of Stress Management Training on the Reduction of Anxiety and Promotion of Happiness and Sexual Integrity in Females with Breast Cancer.  Iranian Journal of Nursing Research (IJNR). 2018 ;13(1) ;18-26

 5-Bagheri Zanjani Asl Monfared L, EntesarFoumany GH , The Effectiveness of  roup Based Hope- Therapy on Increasing Tesilience and Hope in Life Expectancy in Patients with Breast Cancer . Journal of Health Promotion Management (JHPM) . 2016 ; 5 (4) ;56-62

6-Mohabbat Bahar S, Golzari M, Akbari M E, Moradi-Joo M. Effectiveness of Group Logo Therapy on Decreasing Hopelessness in Women with Breast Cancer . ijbd. 2015; 8 (1) :49-58

7-Kamian S, Taghdisi M H, Azam K, Estebsari F, ranjbaran S, geravand A. Evaluating Effectiveness of Spiritual Health Education on Increasing Hope among Breast Cancer Patients. Iran J Health Educ Health Promot. 2014; 2 (3) :208-214

8- Fatemeh Bahrami, Razgar Ghadpur, Relationship between depression and rumination with positive and negative meta-cognitive beliefs, Journal of Educational and Psychological Research Fourth Year, Second Edition, Serial Number 10, 2009, p31-38

9-Manavipour D, Shahhosieni A, Investigation of Psychometric Properties of Rumination-Reflection Scale. Jornal of shefay khatam. 2015;4(1) :7-16

10- Heidarian A,  Zahrakar K, Mohsenzade  F. The Effectiveness of Mindfulness Training on Reducing Rumination and Enhancing Resilience in Female Patients with Breast Cancer: a Randomized Trial. . ijbd.2016 ;9(2);45-52

11- Stewart, B. W., & Wild, C. P. (2014). World Cancer Report 2014. Lyon, France: International Agency for Research on Cancer. World Health Organization, 630.

12- alighanavati, S., bahrami, F., godarzi, K., rouzbahani, M. Effectiveness of compassion-based therapy on rumination and concern of women with breast cancer. QUARTERLY JOURNAL OF HEALTH PSYCHOLOGY, 2018; 7(27): 152-168

13- Gonzalez-Hernandez, E., Romero, R., Campos, D., Burichka, D., Diego-Pedro, R., Baños, R., ... & Cebolla, A. (2018). Cognitively-Based Compassion Training (CBCT) in Breast Cancer Survivors: A Randomized Clinical Trial Study. Integrative cancer therapies, 1534735418772095

14-Shoja kazeme M ,Seadate M. The study of effective logo therapy training on reduction hopelessness in breast cancer Women’s in Tehran city. ijbd. 2010; 3 (1 and 2) :40-48.

15- Gholamreza Ahmadi, Faramarz Sohrabi, Farid Barati Sadeh, Mohammad Ghaderi  Predictive Role of Meaning of Life in Student`s Depression. , 2015; 4(14): 86-99.

16-Khodabakhshi koolaee A , Derakhshandeh M. Effectiveness of hope-oriented group therapy on life meaning and resilience in mothers with physical-motor disabled children. Journal of Pediatric Nursing .2015;1(3);15-25

17-Issazadegan A ,Sepehrianazar F , Matlabi M  . COMPARING THE PURPOSE OF LIFE AND QUALITY OF LIFE, IN  NCEROUS PATIENTS AND HEALTHY INDIVIDUALS. The Journal of Urmia Nursing and Midwifery Faculty, 2016;13(12);1097-1103.

18-Bradley Eilertsen ME, Jozefiak T, Rannestad T, Indredauik MS, Vik T. Quality of life in children and adolescents surviving cancer. Euro J Oncol Nurs 2011;32: 1-9.

19- Navidian A, Sharmi M, Zirak M. Evaluation of the Relationship between Post-traumatic Stress Disorder and Posttraumatic Growth in Women with Breast Cancer. MedicalSurgical Nursing Journal 2017; 6(2-3): 9-16.

20-Hamidian P, Rezaee N, Shakiba M, Navidian A.The Effect of Cognitive-Emotional Training on Post-traumatic Growth in Women with Breast Cancer in Middle East. J Clin Psychol Med Settings. 2018 Mar 23. doi: 10.1007/s10880-018-9561-z. [Epub ahead of print]

21- Szczygieł D, Mikolajczak M. Why are people high in emotional intelligence happier? They make the most of their positive emotions. Pers Individ Differ 2017;117:177-81.

22-Mirzazadeh R, Pirkhaefi A. The Effectiveness of clinical creativity therapy model on improving hope and happiness of the Patient with breast Cancer. Journal of Health Psychology; 2017;6(1);52-65.

23- Pourfaraj, M., Rezazadeh, H. Effectiveness of positive Therapy on  ppiness and Hope in cancer Patients. Counseling Culture and Psycotherapy, 2018; 9(33): 119-136.

24-Casellas-Grau A, Font A, Vives J. Positive psychology interventions in breast cancer. A systematic review. Psychooncology. 2014;23(1):9-19. doi: 10.1002/pon.3353. Epub 2013 Jul 29.

25-Albertson ER, Neff KD, Dill-Shackleford KE. Self-Compassion and Body issatisfaction in Women: A Randomized Controlled Trial of a Brief Meditation Intervention. Mindfulness. 2015;6(3):444-54. doi: 10.1007/s12671-014-0277-3

26 Deng G, Cassileth BR. Integrative oncology: complementary therapies for pain, anxiety, and mood disturbance. CA Cancer J Clin. 2005;55(2):109-16. PMID: 15761079

27. Black J, Hokanson H. Medical surgical Nursing Clinical Managent for Positive Outcomes. 8th ed. US: Elsevier Stunders; 2009

28- Hashemi F, Ali Pour A, Filei A. The Effectiveness of Stress Management (Cognitive-Behavioral) Therapy on the Happiness of Infertile Women. 2013;18(9):678-86.

29-Khodabakhshi-Koolaee A, Sarvestani A, Mansour L, Habibi H, Rahmatizadeh M. Impact of

 Methamphetamine and Opium Use in Sexual Satisfaction and Body Image in Married Substance and Non-substance User Men. SDH. 2015;1(2):71-80.

30-Rajaei, A.R. (2010). 'Religious Cognitive -Emotional Therapy: A New Form Of Psychotherapy'. Iranian J Psychiatry. 5. 81-87

31- Sabbagh SE, Soria C, Escolano S, Bulteau C, Dellatolas G. Impact of epilepsy characteristics and behavioral problems on school placement in children. Epilepsy & Behavior.2006;9(4): 573-578

32-- Bijari H, Ganbari H, Aghamohammadiyan Sh M. An Investigation of  ffectiveness in increasing of life expectancy of women with Breast Cancer. Psychology and education studies magazine of university of Ferdowsi. 2009; 10(6):72-83

33- Lightfoot E, Hill K, LaLiberte T. Prevalence of children with disabilities in the child welfare system and out of home placement: An examination of administrative records. Children and Youth Services Review.2011;33(11): 2069-2075

34--Bijeri.M.Effectiveness of therapeutic therapy based on hope therapy approach on promoting life expectancy in women with breast cancer in TehranMasters thesis at allameh university , .(2012).

35- Halama P, Bakosova K. Meaning in life as a moderator of the relationship between perceived stress and coping. Studia Psychologica.2009; 51(2-3): 143-148.

36- Farnia F, Baghshahi N, Zarei H. THE EFFECTIVENESS OF GROUP HOPE THERAPY ON HAPPINESS IN HEMODIALYSIS PATIENTS. J Urmia Nurs Midwifery Fac. 2016; 14 (6) :543-550.

37 Alaeddini Z , Kajbaf M, Molavi H. The Effects of Group Hope-Therapy on  ental Health of Female Students in Isfahan University. Journal of Research in Psychological Health. 2008;1(4) :67-76

38- Cheavens, J.S.؛ Feldman, D.B.؛ Gum, A.؛ Michael, S.T. & Snyder, C.R. (2005). Hope therapy in a community sample: A pilot investigation. Social Indicators Research, 77

39- Mohammady R, Kashfee F, Nikoofar A, Hoseini F. [Risk Factors Of Breast Cancer]. Iran J Nurs. 2000;13(26):23-30

40- Pedram M, Mohammadi M, Naziri G, AyinParast N. [The effectiveness of group cognitive-behavioral therapy in treatment of anxiety disorders, depression and creating hope in women with breast cancer]. J Sociol Women. 2010;1(4):61-76.

41- Kirsten L, Hobbs K, editors. Supportive care in advanced breast cancer. Cancer Forum; 2017: The Cancer Council Australia.

42- Mustian KM, Alfano CM, Heckler C, Kleckner AS, Kleckner IR, Leach CR, et al. Comparison of Pharmaceutical, Psychological, and Exercise Treatments for Cancer-Related Fatigue: A Meta-analysis. JAMA Oncol. 2017;3(7):961-8. doi: 10.1001/jamaoncol.2016.6914 pmid: 28253393

43- Bekelman DB, Dy SM, Becker DM, Wittstein IS, Hendricks DE, Yamashita TE, et al. Spiritual well-being and depression in patients with heart failure. Journal of general internal medicine. 2007;22(4):470-7.  Abstract

44-KhalediSardashti F, Ghazavi Z, Keshani F, Smaeilzadeh M. Effect of Hope Therapy on the Mood Status of Patients with Diabetes. J Nurs Midwifery  2018; 23(4):281-286

45-Farhadi M, Reisi-Dehkordi N, Kalantari M, Zargham-Boroujeni A. Efficacy of group meaning centered hope therapy of cancer patients and their families on patients' quality of life. Iran J Nurs Midwifery Res. 2014;19(3):290-4

46-Thornton LM, Cheavens JS, Heitzmann CA, Dorfman CS, Wu M, Andersen BL. Test of mindfullness and hope components in a psychological intervention for women with cancer recurrence. J Consult Clin Psychol. 2014; ;82(6):1087-100

47- ZHANG, Jing; GAO, Wei; WANG, Ping; WU, Zhong-hui, Relationships among hope, coping style and social support for breast cancer patients, Chinese Medical Journal: September 2010 - Volume 123 - Issue 17 - p 2331–2335

48- Snyder, C. R. (1994). The psychology of hope: you can get there from here. New York: Free Press.

49- Frankl, V. E. (1963). Man’s search for meaning: an introduction to logotherapy. New York: Washington Square Press 

50- Changizi F, Panahi A. Effectiveness of Group Narrative Therapy on Life Expectancy and Happiness of the Elderly in Tabriz. JOURNAL OF EDUCATIONAL SCIENCES. 2016, 9 (34):63-76.

51. Nolen-Hoeksema S, Morrow J. A prospective study of depression and posttraumatic stress symptoms after a natural disaster: the 1989 Loma Prieta Earthquake. J Pers Soc Psychol.1991;61(1):115-21.

52. Rajabi Gh R, Gashtil Kh, Amanollah A. Investigating the relationship between self-compassion and depression with ruminant mediation and concern Married woman nurses: Iranian Journal of Nursing(2016); Volume 29, No. 99-100,10-21

53- Alipoor A, Noorbala A A. A Preliminary Evaluation of the Validity and Reliability of the Oxford Happiness Questionnaire in Students in the Universities of Tehran. IJPCP. 1999; 5 (1 and 2) :55-66

54-Ataie moghanloo R, Ataie moghanloo V, Babapour J, Poursharifi H, Pishvaei M. The effect of group hope therapy on subjective wellbeing   ,acceptance and rumination in HIV+patients . JOURNAL OF KERMANSHAH UNIVERSITY OF MEDICAL SCIENCES (BEHBOOD)  AUGUST 2014 , Volume 18 , Number 5

پرسشنامه نشخوار فکری

لطفا جملات زیر را بخوانید و مشخص کنید این افکاریا اعمال رابه چه میزان تجربه می‌کنید؟ آنچه را واقعاً تجربه می‌کنید بنویسید نه آنچه راکه فکر می کنید باید تجربه کنید.

پرسشنامه شادکامی :

پرسشنامه معناجویی MLQ

لطفا بر اساس مقیاس زیر به سوال ها پاسخ دهید و در مربع مقابل هر سوال عدد مورد نظر را درج بفرمایید

فرم اطلاعات فردی

سن:                                                  

 وضعیت تاهل:

تعداد فرزندان:

تحصیلات:

شغل:

قومیت:

مدت زمان بیماری:

سابقه خانوادگی  این بیماری: بلی                       خیر

وضعیت اقتصادی:   خوب                                 متوسط                                  ضعیف

مراقب اصلی در زمان بیماری:

آیا مورد عمل جراحی ماستکتومی قرار گرفته اید؟  

تاثیر گروه درمانی مبتنی بر امید درمانی بر نشخوار فکری، معنا جویی و  نشاط زنان مبتلا به سرطان پستان  مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر زاهدان در سال 1397

نمونه گیری خونی در این پژوهش مورد نیاز نیست

باعث کاهش نشخوار فکری فرد مبتلا به سرطان می شود و معنا جویی و نشاط را در وی افزایش می دهد

ندارد

ندارد

بیمار با شرکت در این طرح هیچگونه هزینه ای بابت مداخلات و آرمایشات انجام شده در ان پرداخت نخواهد کرد ، کلیه هزینه ها از قبل توسط مجریان یه بیمارستان پرداخت شده است

به عبارت دیگر شرکت در طرح یا عدم شرکت در آن در روند درمانی جاری و روزمره بی تاثیر است

هویت فرد در تمام مراحل تحقیق محرمانه باقی مانده و در اختیار افراد غیر مسئول در طرح قرار نمیگیرد

در صورت ایجاد سوال یا نیاز به اطلاعات بیشتر میتوانید با شماره تلفن ذیل با مجری طرح

برخورداری از رضایت آگاهانه در شرکت در پژوهش و ادامه انجام آن

رضایت آگاهانه