مقایسه اثر دو نوع دستگاه لایت کیور بر میزان ریزسختی دو نوع رزین کامپوزیت ویترا و جینیال: مطالعه آزمایشگاهی

کامپوزیت های با بیس رزینی در دسترس ترین مواد دندانپزشکی در حال حاضر هستند که کاربردهای کلینیکی متنوعی دارند از جمله مواد ترمیمی، سمان برای رستوریشن غیرمستقیم، پست و کورهای اندودنتیک و.... . یکی از چالش های بزرگ در استفاده از کامپوزیت های رزینی کیفیت پلیمریزاسیون آنها است. پلیمریزاسیون کافی یکی از فاکتورهای حیاتی در بدست آوردن خصوصیات مکانیکی و عملکرد بالینی مطلوب کامپوزیت های رزینی می باشد. (1)

 سختی کامپوزیت ها، از جمله خواص مکانیکی مهم کامپوزیت هاست که در ارتباط با پلیمریزاسیون کافی آنهاست. سختی، نشانگر مقاومت ماده در مقابل تغییر شکل دایمی مانند خراش و ساییدگی می باشد و همچنین تعیین کننده میزان سهولت پرداخت یک ماده می باشد. ⁽²⁾ پلیمریزاسیون ناکافی منجر به کاهش زیست سازگاری درنتیجه آزادسازی مونومرهای واکنش نیافته، جذب آب بیشتر، خصوصیات مکانیکی پایین تر، سختی کمتر، سایش بیشتر، ریزنشت، پوسیدگی ثانویه و در نهایت شکست ترمیم خواهد شد. ⁽³⁾ میزان پلیمریزاسیون کامپوزیت به نوع دستگاه لایت، زمان تابش، میزان و ویژگی های شیمیایی آغاز کننده بستگی دارد ^{(4, 5)} پس نقش دستگاه های لایت کیور بر میزان پلیمریزاسیون انکار ناپذیر است.در سال های اخیر استفاده از دستگاه های مختلف لایت کیور مانند: لامپ های تنگستن-هالوژن (Halogen-Quarts-Tungesten:QTH ) و نورهای تابشی دیود (LED ) درمیان دندانپزشکان رواج یافته است.⁽⁶⁾ در مطالعه ی Dunn WJ و Bush در سال 2002 ، اثر دو نوع دستگاه لایت کیور LED و QTH را بر روی سختی دو نوع کامپوزیت Hybrid و Microfill بررسی کردند، نتایج به این صورت بود که اثر دستگاه لایت کیور هالوژن (QTH ) صرف نظر از نوع کامپوزیت از میکروهاردنس ایجاد شده توسط دستگاه LED بیشتر است و از طرفی سختی کامپوزیت نوع Hybrid (صرف نظر از نوع دستگاه لایت کیور مورد استفاده) بیشتر از کامپوزیت نوع microfill بود. ⁽⁷⁾ مطالعه Neo Bj و همکاران در سال 2005 که طی تحقیق به این نتیجه رسیدند که میزان پلیمریزاسیون و ریزسختی کامپوزیت هایی که توسط LED سخت شده اند با میزان پلیمریزاسیون و ریز سختی کامپوزیت های سخت شده با دستگاه های هالوژن مشابه میباشد و تفاوت قابل توجهی ندارند. ⁽⁸⁾  اما تحقیقات دیگر مثل مطالعه Yazici و همکاران در سال 2007 که اثر پنج نوع لایت کیور (LED، QTH ، Epilar triligh(TL) ، Epilar highlight(HL) و PAC) را برروی ریزسختی کامپوزیت هیبرید مطالعه کردند نشان داد که ریز سختی کامپوزیت سخت شده توسطPAC  پایین تراز انواع سخت شده با سایر دستگاه های لایت می باشد و نتایج به دست آمده از چهار نوع لایت دیگر اختلاف قابل توجهی تا ضخامت 2 میلیمتر نداشته و ریزسختی مشابه یکدیگر داشتند. ^{(9, 10)} در مطالعه ای که در سال 2019 توسط M.pirmoradian و همکارانشان بر روی میکروهاردنس دو نوع کامپوزیت bulk fill (X-tra fill و N-cream ) که توسط دو دستگاه LED و QTH ایجاد شده بود، انجام شد ، نتایج به این صورت بود که میکروهاردنس کامپوزیت نوع X-tra fill از نوع N-ceam بیشتر بود( چه توسط دستگاه لایت LED پلیمریزه شده باشد چه توسط دستگاه QTH ) و در کامپوزیت نوع X-tra fill ، میکروهاردنس با تغییر دستگاه لایت تغییرات قابل توجهی نداشت ولی در سمت مقابل در کامپوزیت نوع N-Cream میکروهاردنس ایجاد شده توسط دستگاه QTH کمتر از نوع LED بود. ⁽¹¹⁾ با توجه به نتایج مختلف مطالعات سال های اخیر و تعدد انواع دستگاه های لایت کیورو کامپوزیت ها، انتخاب دستگاه لایت کیوری که ایجاد بهترین پلیمریزاسیون در کامپوزیت را به همراه داشته باشد اهمیت می یابد.از آنجایی که چنین مطالعه ای در دانشکده دندانپزشکی زاهدان انجام نشده و با توجه به اهمیت میزان پلیمریزاسیون کامپوزیت و تاثیر آن برروی خواص شیمیایی و مکانیکی از جمله سختی کامپوزیت درصدد برآمدیم این کار را انجام دهیم لذا مطالعه حاضر با هدف  مقایسه اثر دو نوع دستگاه لایت کیور بر میزان ریزسختی دو نوع  کامپوزیت می باشد.

.

1-میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت vitra کیور شده توسط دستگاه لایت کیور FDA چقدر است؟

2-میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت G-aenial کیور شده توسط دستگاه لایت کیور woodpeckerچقدر است؟

3- میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت vitra کیور شده توسط دستگاه لایت کیور woodpecker چقدر است؟

4- میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت G-aenial کیور شده توسط دستگاه لایت کیور FDA چقدر است؟

5-  متوسط میزان ریزسختی کامپوزیت های  vitra و G-aenial کیور شده توسط دستگاه لایت کیور FDA و Woodpecker متفاوت است.

تعیین و مقایسه ی تاثیر دو نوع دستگاه لایت کیور بر میزان ریزسختی دو نوع رزین کامپوزیت

1-تعیین میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت vitra کیور شده توسط دستگاه لایت کیور FDA

2-تعیین میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت G-aenial کیور شده توسط دستگاه لایت کیور woodpecker

3-تعیین میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت vitra کیور شده توسط دستگاه لایت کیور woodpecker

4-تعیین میزان متوسط ریزسختی کامپوزیت G-aenial کیور شده توسط دستگاه لایت کیور FDA

5-مقایسه ی متوسط ریزسختی کامپوزیت های vitra و G-aenial کیور شده توسط دستگاه لایت کیور FDA و  Woodpecker  با یکدیگر 

دندانپزشکان، دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

دستگاه لایت کیور:  منابعی که نور را به روش های مختلف تولید می کنند و راهنماهایی جهت انتخاب و استفاده از نورهای مختلف به منظور کیور کردن ارائه می دهند . منابع نور آبی چهار دسته می باشند که عبارتند از: کوآرتز تنگستن هالوژن ، دیود تابنده نور آبی ، پلاسما آرک و لیزر آرگون. ⁽¹²⁾

ریزسختی: سختی سطحی ماده است که با اعمال نیرو توسط یک وسیله که فرورفتگی ایجاد می کند، تعیین میگردد. فرورفتگی ها به حدی کوچک هستند که باید با میکروسکوپ اندازه گیری شوند. ⁽¹²⁾

رزین کامپوزیت: بهترین مواد همرنگ دندان که متشکل از یک ماتریکس رزینی یا پلیمری است که فیلرهای معدنی در آن پراکنده شده است. این فاز معدنی به طور چشمگیری ، خواص فیزیکی کامپوزیت را نسبت به دیگر مواد همرنگ دندان ، با افزایش استحکام و کاهش انبساط حرارتی، بهبود بخشیده است. ⁽¹²⁾

تجربی-آزمایشگاهی

استوانه های کامپوزیتG-aenial ,vitra

معیارهای ورود:

1. نمونه های تهیه شده به قطر 6mm و ارتفاع 2mm

2. سطح نمونه صاف ، یکدست و فاقد حباب

معیارهای خروج:

1. سطح نمونه ترک خورده و متخلخل باشد

2. سطح نمونه ناصاف و برجسته باشد

با توجه به اینکه هدف مطالعه ی حاضر، مقایسه ی میزان ریزسختی در دو نوع کامپوزیت است برای تعیین حجم نمونه و با توجه به رفرنس⁽¹³⁾ ، از فرمول زیر استفاده می شود :

با در نظر گرفتن

S(مداخله)=4.20             S(کنترل)=3.16                β=0.20                  α=0.05          K=1                 ε=17

و انجام محاسبات، تعداد 15 نمونه برای هر گروه لازم است . با توجه به اینکه 4 گروه مطالعاتی وجود دارد، در مجموع 60 نمونه لازم است.

نمونه گیری به صورت غیرتصادفی و مبتنی بر هدف خواهد بود. بلوک های کامپوزیتی به صورت تصادفی با کامپوزیت های G-aenial ,vitraتهیه خواهند شد. در این مطالعه، همسان سازی ضرورتی ندارد

داده ها به صورت روش های آزمایشگاهی و تکمیل فرم اطلاعاتی(ضمیمه شماره 1) جمع آوری خواهند شد.

مطالعه ی آزمایشگاهی حاضر با استفاده از روش مشاهده ی نتایج آزمایشگاهی و ثبت اطلاعات انجام می گیرد. در این مطالعه، برای آماده سازی نمونه های کامپوزیتی از مولدهای پلاستیکی با قطر 6mm و ارتفاع 2mm استفاده خواهد شد. به وسیله یک plastic instrument کامپوزیت مورد نظر در مولدها قرار داده میشود؛ سطح آن صاف و ضمن برداشتن اضافات آن، یک قطعه نوار ماتریکس شفاف روی آن قرار میگیرد. سپس یک لام شیشه ای با ضخامت یک میلی متر روی آن گذاشته شده و توسط دو نوع دستگاه لایت کیور (FDA , Woodpecker) کیور میشود. قبل از هر بار تابش دستگاه لایت کیور توسط رادیومتر ( برند monitex چین مدل LM-100 )کنترل می گردد. نمونه ها به مدت 24 ساعت در محفظه ای حاوی آب مقطر به دور از نور در دمای 37 درجه سانتیگراد قرار میگیرد و بعد آزمایش ریزسختی نمونه ها در ﺳﻄﺢ ﻓﻮﻗﺎﻧﯽ و ﺗﺤﺘﺎﻧﯽ و در ﺳﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﻣﺠﺰا ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ 1mm توسط روش و دستگاه تست میکروهاردنس (Vickers برند Time Group ساخته شده در چین)اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی می شود. درﺻﺪ ﻧﻘﻄﻪ ی ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ رﯾﺰﺳﺨﺘﯽ در ﺳﻪ نقطه ی ﻣﺠﺰا در سطوح ﻓﻮﻗﺎﻧﯽ و ﺗﺤﺘﺎﻧﯽ محاسبه می گردد. یعنی برای هر نمونه 6 عدد (3 عدد برای سطح فوقانی و 3 عدد سطح تحتانی) سختی ثبت می شود.

 نمونه ها با توجه به نوع کامپوزیت مصرفی و دستگاه لایت به کار رفته در چهار گروه تقسیم بندی می شوند.

گروه1: کامپوزیت vitra کیور شده با دستگاه لایت کیور FDA

گروه2: کامپوزیت G-aenial کیور شده با دستگاه لایت کیور woodpecker

گروه3: کامپوزیت vitra کیور شده با دستگاه لایت کیور woodpecker

گروه4: کامپوزیت G-aenial کیور شده با دستگاه لایت کیور FDA

پس از اطمینان از کیفیت داده ها، با استفاده از روش های آمار توصیفی، داده ها طبقه بندی می شوند. توصیف داده ها با استفاده از جداول توزیع فراوانی، شاخص های آماری(میانگین، انحراف معیار، میانه، مینیمم و ماکسیمم) و ترسیم نمودار های متداول آماری انجام خواهد شد. داده ها با استفاده از two way variance analysis (فاکتوریل با قالب کاملا تصادفی) در 3 تکرار تجزیه و مقایسات میانگین با استفاده از Duncan analysis انجام خواهد شد.

جدول نمونه- مقایسه ی میانگین میزان ریزسختی کامپوزیت های Vitra  و G-aenial با دو نوع دستگاه لایت کیورFDA و Woodpecker

کدهای 1 و 9 و 10 و 11 و 28 و 29 و 30 و 31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت می گردد.

کد 1:هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد 9: در پژوهشهای پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاطهای لازم در جهت
حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط زیست انجام گیرد.

کد 10: هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای
بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید
شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت
کنندهها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامهی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیتهی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

کد 11: کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که
طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکیکه برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

کد 28: پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم
از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید
کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی
بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

کد 29: نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش،
از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد.

کد 30: گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار
پذیرفته شوند.

کد 31: روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

فاصله نابرابر لایت کیور از کامپوزیت در حین کیور کردن

راه حل: قرار دادن لام شیشه ای 1mm که لایت کیور به آن تکیه کند و فاصله ی لایت کیور در همه ی نمونه ها یکسان باشد

 لایت کیور، ریزسختی، رزین کامپوزیت

1.         Pirmoradian M, Hooshmand T, Jafari-Semnani S, Fadavi F. Degree of conversion and microhardness of bulk-fill dental composites polymerized by LED and QTH light curing units. Journal of Oral Biosciences. 2020;62(1):107-13.

2.         KJ A. Physical properties of dental mareials.  Phillips science of dental materials. 10 ed. Philadelphia: W B Saunders; 1996. p. 49-74.

3.         Bala O, Uctasli MB, Tuz MA. Barcoll hardness of different resin-based composites cured by halogen or light emitting diode (LED). Operative dentistry. 2005;30(1):69-74.

4.         Filipov IA, Vladimirov SB, Uzunova JI, Lukanov LK. Effectiveness and ergonomic features of different light sources for polymerization of composite resin materials. Folia medica. 2003;45(4):42-9.

5.         Cattani-Lorente M, Bouillaguet S, Godin C, Meyer JM, Payot P, Forchelet J. [Characterization of three light sources. Study of their efficiency]. Schweizer Monatsschrift fur Zahnmedizin = Revue mensuelle suisse d'odonto-stomatologie = Rivista mensile svizzera di odontologia e stomatologia. 2003;113(11):1165-70.

6.         Zakavi F, Golpasand Hagh L, Sadeghian S, Freckelton V, Daraeighadikolaei A, Ghanatir E, et al. Evaluation of microleakage of class II dental composite resin restorations cured with LED or QTH dental curing light; Blind, Cluster Randomized, In vitro cross sectional study. BMC research notes. 2014;7:416.

7.         Dunn WJ, Bush AC. A comparison of polymerization by light-emitting diode and halogen-based light-curing units. Journal of the American Dental Association (1939). 2002;133(3):335-41.

8.         Neo BJ, Soh MS, Teo JW, Yap AU. Effectiveness of composite cure associated with different light-curing regimes. Operative dentistry. 2005;30(6):671-5.

9.         Ramp LC, Broome JC, Ramp MH. Hardness and wear resistance of two resin composites cured with equivalent radiant exposure from a low irradiance LED and QTH light-curing units. American journal of dentistry. 2006;19(1):31-6.

10.       Yazici AR, Kugel G, Gul G. The Knoop hardness of a composite resin polymerized with different curing lights and different modes. The journal of contemporary dental practice. 2007;8(2):52-9.

11.       Pirmoradian M, Hooshmand T, Jafari-Semnani S, Fadavi F. Degree of conversion and microhardness of bulk-fill dental composites polymerized by LED and QTH light curing units. Journal of oral biosciences. 2019.

12.       Heymann HO, Swift Jr EJ, Ritter AV. Sturdevant's Art & Science of Operative Dentistry-E-Book: Elsevier Health Sciences; 2014.

13.       Khamverdi Z, Kasraie S, Rezaei-Soufi L, Jebeli S. Comparison of the effects of two whitening toothpastes on microhardness of the enamel and a microhybride composite resin: an in vitro study. Journal of Dentistry (Tehran, Iran). 2010;7(3):139.

ضمیمه شماره1-فرم اطلاعاتی

شماره گروه:(       - نوع دستگاه لایت کیور:                       -نوع ماده ترمیمی:                      )

میزان ریزسختی نمونه های گروه برحسب HV

میانگین میزان ریزسختی گروه:        HV