بررسی شیوع اختلالات افسردگی و اضطراب و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به covid-19 در سال 1400

در دسامبر 2019 میلادی انتشار یک بیماری ویروسی در شهر ووهان چین گزارش شد. عامل این بیماری یک نوع ویروس جدید و تغییر ژنتیک یافته از خانواده کرونا ویروسها با عنوان SARS-CoV2 بود که بیماری کووید-19 نامگذاری گردید (1). متاسفانه، این ویروس به دلیل قدرت سرایت بسیار بالا به سرعت در کل جهان انتشار پیدا کرد و تقریبا طی زمانی اندک (کمتر از چهار ماه) تمامی کشورهای جهان را آلوده نمود (2،3). طبق گزارشات رسمی، در حال حاضر تا 18 مرداد ماه 1399 بیش از نوزده میلیون نفر از مردم دنیا به این ویروس آلوده شده اند و تعداد مرگ و میر ناشی از این ویروس بیش از 727 هزار نفر گزارش شده است. بیماری کووید-19 که عامل آن یک ویروس RNA دار است بیشتر دستگاه تنفسی افراد مبتلا به بیماری را تحت تاثیر قرار داده و به طور فاجعه آمیزی در حال گسترش است (4). متاسفانه، این ویروس کشور عزیزمان ایران را همچون سایر کشورهای جهان آلوده کرده و مبارزه با این ویروس به طور سراسری و همه جانبه در کل کشور در حال انجام است. گرچه با توجه به جدید بودن این ویروس و میزان اطلاعات موجود در مورد بیماری زایی ویروس SARS-CoV و همچنین روش های کنترل و درمان این بیماری محدود بوده ولی در حال حاضر مهمترین روش مقابله با آن پیشگیری و جلوگیری از انتشار ویروس است (5). با توجه به وضیعت عالمگیر (پاندمی) بیماری کووید-19 که تقریبا تمامی جنبه های مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و حتی نظامی تمامی کشورهای جهان را تحت تاثیر قرار داده، و به عبارت دیگر فلج کرده، بحث آثار روانشناختی این بیماری ویروسی بر روی بهداشت سلامت روان افراد در سطوح مختلف جامعه از اهمیت به سزایی برخوردار است (6). با توجه به خصوصیت بیماریزایی این ویروس، سرعت انتشار و همچنین درصد مرگ و میر ناشی از آن ممکن است این بیماری وضیعت بهداشت سلامت روان افراد در سطوح مختلف جامعه از بیماران مبتلا، کارکنان مراقبتهای بهداشتی و درمانی، خانواده ها، کودکان، دانشجویان، بیماران روانشناختی و حتی پرسنل مشاغل مختلف را به نوعی متفاوت در معرض مخاطره قرار دهد (7-9). از این رو در وضیعت پرمخاطره فعلی، شناسایی افراد مستعد اختلالات روانشناختی در سطوح مختلف جامعه که سلامت روان آنها ممکن است به خطر افتد امری ضروری بوده تا با راه کارها و تکنیک های مناسب روانشناختی بتوان سلامت روان این افراد را حفظ نمود (10). با توجه به وضیعت اورژانسی فعلی این بیماری، قابل پیش بینی است که برخی از نشانه های اختلالات روانشناختی در بیماران مبتلا به کووید-19 بروز نماید. در این راستا، بررسی نتایج تحقیقات متعدد که بر روی بیماران مبتلا به کووید-19 در کشور چین در طی انتشار بیماری انجام شده تعدادی از این اختلالات روانشناختی از جمله اضطراب، ترس، افسرگی، تغییرات هیجانی، بیخوابی و اختلال استرس پس از سانحه disorder stress Posttraumatic(PTSD) با درصد شیوع بالا از این بیماران گزارش شده است (11،12). انتشار افسارگسیخته کووید-19 ،وضیعت نامطلوب بیماران ایزوله شده در بخش مراقبتهای ویژه و با مشکل حاد تنفسی، عدم وجود یک درمان دارویی موثر و در نهایت مرگ و میر ناشی از این بیماری از مهم- ترین فاکتورهایی است که میتواند بر سلامت روان افراد آلوده به این ویروس به شدت تاثیر گذار باشد (13-15). بر اساس بررسی- های انجام شده، بیماران کووید-19 دارای ظرفیت تحمل روانشناختی پایینی بوده و با توجه به وضیعت فعلی بیماری در جهان این افراد به شدت در معرض بروز اختلالات روانشناختی مانند اضطراب، ترس، افسردگی و همچنین افکار منفی قرار دارند (16) نتایج یک مطالعه که بر روی بیماران بستری در یکی از بیمارستانهای چین انجام شده که شامل 146 شرکت کننده بوده و از بین آنها 26 نفر آلوده به کووید-19 ،86 نفر دارای بیماری پنومونی و 30 نفر افراد سالم هستند نشان میدهد شاخص ارزیابی اضطراب و افسردگی در افراد بیمار با مشکل تنفسی (بیماران آلوده به کووید-19 و دارای پنومونی) نسبت به افراد سالم بیشتر است. در این میان، هر دو شاخص افسردگی و اضطراب در افراد آلوده به کووید-19 نسبت به افراد دارای بیماری پنومونی به طور قابل توجهی بالاتر است (11). از آنجایی که این افراد در کنار دریافت خدمات پزشکی جهت درمان بیماری فیزیکی خود، نیاز به مداخلات روانشناختی نیز دارند استفاده از مداخلات روانشناختی بر اساس نتایج همین تحقیق باعث کاهش قابل ملاحظه هر دو شاخص اضطراب و افسردگی در بیماران کووید-19 شده است.

1. مطالعه Repišti  در سال 2020 با عنوان چگونه می­توان تاثیر بیماری همه‌گیر COV19 را بر کیفیت زندگی مورد سنجش قرار داد؟، منتشر شد که این مقیاس برای شرکت کنندگان از جمعیت عمومی در کرواسی (‏نمونه غیر بالینی)‏ و ۲۰۱ بیمار با بیماری روانی شدید از چهار کشور اروپایی (‏بوسنی و هرزگوین، مونته نگرو، مقدونیه شمالی و صربستان) ‏که نمونه بالینی را تشکیل می‌دهند، اجرا شد. ارتباط بین سن شرکت کنندگان و نتایج آن‌ها روی COV19- QoL ناچیز بود. کیفیت زندگی درک شده شرکت کنندگان بیش‌ترین تاثیر را داشت، در حالی که سلامت روانی، ایمنی شخصی و سطوح افسردگی کم‌ترین تاثیر را در این بیماری همه‌گیر داشتند. نتایج نشان داد COV19- QoL یک مقیاس معتبر و قابل‌اعتماد است که می­توان از آن برای بررسی تاثیر COV19 بر کیفیت زندگی استفاده کرد. این مقیاس می‌تواند به طور موفقیت آمیزی توسط محققان و متخصصین بالینی علاقه‌مند به تاثیر این بیماری همه‌گیر بر افرادی که مشکلات مختلف بهداشت روانی (‏مانند اضطراب، اختلالات شخصیتی و خلقی)‏ را تجربه می‌کنند و نیز افرادی که چنین مسائلی ندارند، مورد استفاده قرار گیرد (17).

2. مطالعه Ping  در سال 2020 با عنوان ارزیابی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت با استفاده از EQ-5D  در چین در طی همه­گیری COV19 منتشر شد که پاسخ دهندگان میانگین امتیاز شاخص EQ-5D   ۰.۹۴۹ و میانگین امتیاز VAS  ۸۵.۵۲ را به دست آوردند. شایع‌ترین مشکل گزارش‌شده درد / ناراحتی (‏۱۹.۰ %) ‏و اضطراب / افسردگی (‏۱۷.۶ %) ‏بود. مدل‌های رگرسیون منطقی نشان دادند که خطر درد / ناراحتی و اضطراب / افسردگی در میان افراد مسن، با بیماری‌های مزمن، درآمد کم‌تر، اثرات همه‌گیر، نگرانی در مورد اینکه COVID-19  به طور قابل‌توجهی افزایش یابد. ​نتایج نشان داد این مقاله شواهد مهمی را در مورد ارزیابی منابع انسانی در طی بیماری همه‌گیر COVID-19  ارایه می‌دهد. خطر درد / ناراحتی و اضطراب / افسردگی در جمعیت عمومی چین با افزایش سن، بیماری‌های مزمن، درآمد کم‌تر، اثرات همه‌گیر، نگرانی از ابتلا به COVID-19  در طی بیماری همه‌گیر COVID-19  افزایش یافت. نتایج حاصل از هر داده قطعی می‌تواند برای اقدامات درمانی آینده در میان جمعیت عمومی استفاده شود (18). ​

۳. مطالعه Vindegaard با عنوان همه گیری COVID-19  و پیامدهای سلامت روانی: بررسی منظم شواهد موجود منتشر شد در مجموع ۴۳ مطالعه وجود داشت. از این میان، تنها دو مطالعه، بیماران مبتلا به عفونت تایید شده COVID-19  را مورد ارزیابی قرار دادند، در حالی که ۴۱ مورد اثر غیرمستقیم پاندمی را ارزیابی کردند (‏۲ مورد در بیماران مبتلا به اختلالات روانی از قبل موجود، ۲۰ مورد در کارکنان مراقبت‌های بهداشتی پزشکی، و ۱۹ مورد در عموم)‏. ۱۸ مطالعه در گروه مورد - شاهد و ۲۵ مطالعه در گروه شاهد قرار گرفتند. دو مطالعه‌ای که بیماران COVID-19  را مورد بررسی قرار دادند، سطح بالایی از علایم استرس پس از ضربه (‏PTSS) (۹۶.۲ %)‏ و سطح بالاتری از علایم افسردگی (‏p = ۰.۰۱۶) ‏را نشان دادند. بیماران مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی قبلی، بدتر شدن علایم روان‌پزشکی را گزارش کردند. مطالعاتی که در مورد کارکنان مراقبت‌های بهداشتی انجام شد نشان داد که علائم افسردگی، اضطراب، پریشانی روانی و کیفیت خواب ضعیف افزایش‌یافته است. مطالعات عمومی سلامت روانی پایین‌تر و نمرات اضطراب و افسردگی بیشتری را در مقایسه با قبل از COVID-19  نشان داد، در حالی که هیچ تفاوتی در مقایسه این علایم در مرحله اولیه شیوع تا چهار هفته بعد وجود نداشت. عوامل مختلفی با خطر بالای علایم روان‌پزشکی و یا سلامت روانی پایین از جمله جنسیت زن، سلامت مرتبط با خود و بستگان با COVID-19  مرتبط بودند. نتایج نشان داد برای بهبود درمان، برنامه‌ریزی مراقبت از سلامت روان و اقدامات پیشگیرانه در طول پاندمی های بالقوه بعدی، تحقیق ارزیابی پیامدهای مستقیم روان‌پزشکی عصبی و اثرات غیرمستقیم بر سلامت روان شدیدا مورد نیاز است (19). ​

۴. مطالعه سالاری و همکاران در سال 1399 با عنوان شیوع استرس، اضطراب، افسردگی در میان جمعیت عمومی در طول دوره بیماری همه‌گیر COVID-19: مرور منظم و فراتحلیل منتشر شد که شیوع استرس در ۵ مطالعه با تعداد کل نمونه ۹۰۷۴ به میزان ۲۹.۶ % (‏حدود اطمینان ۹۵ %: ۲۴.۳ ۳۵.۴)‏، شیوع اضطراب در ۱۷ مطالعه با تعداد نمونه ۶۳،۴۳۹ به میزان ۳۱.۹ % (‏فاصله اطمینان ۹۵ %: ۳۶.۷) ‏و شیوع افسردگی در ۱۴ مطالعه با تعداد نمونه ۴۴،۵۳۱ نفر به میزان ۳۳.۷ % (‏فاصله اطمینان ۹۵ %: ۲۷.۵ %: ۴۰.۶) ‏به دست آمد. نتایج نشان دادCOVID-19  نه تنها باعث نگرانی‌های سلامت جسمی می‌شود بلکه منجر به تعدادی از اختلالات روانی نیز می‌شود. گسترش ویروس کروناویروسی جدید می‌تواند بر سلامت روانی افراد در جوامع مختلف تاثیر بگذارد. بنابراین، حفظ سلامت روانی افراد و توسعه مداخلات روان‌شناختی که بتواند سلامت روانی گروه‌های آسیب‌پذیر را در طول بیماری همه‌گیر COVID-19  بهبود بخشد، ضروری است (20). ​

5. مطالعه Kong  با عنوان شیوع و عوامل مرتبط با افسردگی و اضطراب بیماران بستری در بیمارستان با COVID-19 منتشر شد که در این مطالعه ۱۴۴ بیمار مبتلا به COVID-19  مورد بررسی قرار گرفتند. از ۱۴۴ شرکت‌کننده، ۳۴.۷۲ % و ۲۸.۴۷ % بیماران مبتلا به COVID-19  به ترتیب دارای علایم اضطراب یا افسردگی بودند. همبستگی‌های دو متغیره نشان داد که حمایت اجتماعی کم‌تر با نشانه‌های اضطراب (‏r=-0.196, p<0.05) ‏و افسردگی (‏r=-0.360，p<0.05) ‏در میان بیماران COVID-19  همبستگی دارد. تحلیل رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که جنسیت (‏β=1.446, p=0.034)‏، سن (‏β = ۰.۰۷۴، p = ۰.۰۰۳)‏، اشباع اکسیژن (‏β =-2.140, p=0.049)‏، و حمایت اجتماعی (‏β =-1.545, p=0.017) ‏با اضطراب برای بیماران COVID-19  مرتبط بودند. علاوه بر این، سن (‏β=0.084, p=0.001)‏، عفونت خانوادگی با سارس - کروناویروس - 2 (‏β =1.515, p=0.027) ‏و حمایت اجتماعی (‏β =-2.236, p＜0.001) ‏عوامل مرتبط با افسردگی بودند. نتایج نشان داد بیماران بستری با COVID-19  ویژگی‌های اضطراب و افسردگی را نشان دادند. نگرانی‌های ذهنی و مداخلات مناسب بخش‌های اساسی مراقبت بالینی برای کسانی هستند که در معرض خطر هستند (21). ​

6. مطالعه Rajkumar  در سال 2020 با عنوان COVID-19  و سلامت روانی: مروری بر مقالات موجود منتشر شد که ​شواهد اولیه حاکی از آن است که علایم اضطراب و افسردگی (‏۱۶ %) ‏و استرس خود گزارش‌شده (‏۸ %)‏ واکنش‌های روان‌شناختی رایج به بیماری همه‌گیر COVID-19  هستند و ممکن است با خواب آشفته مرتبط باشند. تعدادی از متغیرهای فردی و ساختاری این خطر را تعدیل می‌کنند. در برنامه‌ریزی خدمات برای چنین جمعیت‌هایی، هم نیازهای افراد مورد نظر و هم دستورالعمل‌های پیشگیرانه لازم باید در نظر گرفته شود. ادبیات موجود تنها از تعدادی از کشورهای آسیب‌دیده ظهور کرده‌است و ممکن است تجربه افرادی که در بخش‌های دیگر جهان زندگی می‌کنند را منعکس نکند. در نتیجه، مشکلات روانی خفیف پاسخی رایج به بیماری همه‌گیر COVID-19  است. نیاز به تحقیقات معرف بیشتر از سوی دیگر کشورهای متاثر، به ویژه در جمعیت‌های آسیب‌پذیر وجود دارد (22). ​

جامعه علمی بر یافتن درمان موثر برای توقف این بیماری همه‌گیر متمرکز شده‌است. شواهد شیوع در مقیاس بزرگ قبلی حاکی از آن است که این نوع رویداد نه تنها بر سلامت فیزیکی بلکه بر سلامت روانی و کیفیت زندگی به طور کلی نیز تاثیر چشمگیری دارد. (23) این امر بر کل جمعیت، هم افراد سالم و هم افرادی که به عنوان گروه‌های آسیب‌پذیر در نظر گرفته می‌شوند، تاثیر می‌گذارد. (24) شواهد مربوط به بیماری همه‌گیر کنونی COVID-19  در زمینه سلامت روانی در جمعیت عمومی حاکی از آن است که کم‌تر از ۱۰ درصد از شرکت کنندگان تحت مصاحبه در چین، سطح متوسط تا شدید استرس را گزارش کرده‌اند و افراد جوان، بین ۱۸ تا ۳۰ سال، نسبت به دیگر گروه‌های سنی، از نظر احساسی بیشتر تحت‌تاثیر قرار گرفته‌اند. (25) همچنین مشخص شد که کارکنان پزشکی درگیر در درمان COVID-19  سطحی از اضطراب را نشان دادند که با الگوهای خواب ضعیف‌تر مرتبط بود. (26) افراد با شرایط سلامت روانی از قبل موجود، از جمله بیماری روانی شدید، به ویژه در معرض خطر گسترش یا تشدید علایم موجود هستند (24). بنابراین، پایش و اندازه‌گیری تاثیر همه­گیری بر این گروه، به منظور ارائه مراقبت سریع و توسعه مداخلات، از اولویت بالایی برخوردار است. ​لذا این مطالعه با عنوان با عنوان بررسی میزان اضطراب و افسردگی و میزان کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کرونا انجام خواهد شد.

1- فراوانی میزان افسردگی در بیماران مبتلا به کرونا چقدر است؟

2- فراوانی میزان اضطراب در بیماران مبتلا به کرونا چقدر است؟

3- فراوانی وضعیت کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کرونا چقدر است؟

4- فراوانی میزان افسردگی در بیماران مبتلا به کرونا بر حسب عوامل دموگرافیک چقدر است؟

5- فراوانی میزان اضطراب در بیماران مبتلا به کرونا بر حسب عوامل دموگرافیک چقدر است؟

6- فراوانی وضعیت کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کرونا بر حسب عوامل دموگرافیک چقدر است؟

تعیین میزان اضطراب و افسردگی و میزان کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کرونا

1—تعیین فراوانی میزان افسردگی در بیماران مبتلا به کرونا

2- تعیین فراوانی میزان اضطراب در بیماران مبتلا به کرونا

3- تعیین فراوانی وضعیت کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کرونا

4- تعیین فراوانی میزان افسردگی در بیماران مبتلا به کرونا بر حسب عوامل دموگرافیک

5- تعیین فراوانی میزان اضطراب در بیماران مبتلا به کرونا بر حسب عوامل دموگرافیک

6- تعیین فراوانی وضعیت کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کرونا بر حسب عوامل دموگرافیک

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی- دانشگاهها و موسسات آموزشی – مراکز درمانی دولتی و خصوصی

تعریف نظری اضطراب: تشویش یا دلشوره عبارت است از یک احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم هراس و نگرانی با منشأ ناشناخته، که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژی است(28). 

تعریف عملی اضطراب: برا اساس نمره ای است که فرد از پرسشنامه بک کسب می کند.

  افسردگی: یک حالت خلقی شامل بی‌حوصلگی و گریز از فعالیت یا بی‌علاقگی و بی‌میلی است و می‌تواند بر روی افکار، رفتار، احساسات و خوشی و تندرستی یک فرد تأثیر بگذارد (29).

تعریف عملی: بر اساس نمره ای است که فرد از پرسشنامه بک کسب می کند.

تعریف نظری کیفیت زندگی: تعریفهای ارائه شده از کیفیت زندگی که در جهت استفاده در مراقبتهای بهداشتی و درمانی مفید هستند را میتوان به پنج حوزه تقسیم کرد کوه شامل زندگی عادی، خوشحالی و ارضا، دستیابی به اهداف فردی، مفید بودن به حال جامعه و میزان ظرفیت طبیعی است (30).

تعریف عملی کیفیت زندگی: عبارت است از نمره فردی که در پرسش نامه کیفیت زندگی SF-36 کسب می کند.

روش انجام این پژوهش مقطعی توصیفی می باشد.

بیماران مبتلا به کرونا  مراجعه کننده به بیمارستان های تابعه دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1400-1399

معیارهای ورود:

-رضایت آگاهانه و آزادانه داشته باشد

-مراجعینی که بیماری آنها با  تست PCR و یا نتایج سی تی اسکن توسط پزشک تایید شده باشد و حداقل ۲هفته از زمان تاییدیه پزشک گذشته باشد و بیمار در فاز بهبودی باشد.

- محدوده سنی 20 تا 60 سال باشد.

معیار های خروج:

1- هر هنگام تمایل داشتند از پژوهش خارج شوند،

2- تکمیل ناقص پرسشنامه ها،

3- خروج از پژوهش به تشخیص پزشک.

با توجه به احتمال حداقل 20 درصد وضعیت اضطراب و یا افسردگی و یا کیفیت بد زندگی در این افراد و در نظر گرفتن خطای 5 درصد و خطای مطالعه 4 درصد، حجم نمونه 388 نفر بیمار کویدی در نظر گرفته می شود

n = (z _1-α/2)² (p-(1-p)/d²

z _1-α/2=1.96      α=0.05

p= 0.2

d= 0.04                                                                                       

n = ( 1.96 * 1.96)*0.2 *0.8/0.04*0.04

n=388

آسان و در دسترس

ابزار جمع آوری اطلاعات بر پایه پرسشنامه اضطراب بک و پرسشنامه سلامت عمومی بود . در پرسشنامۀ بک چهار گزینه هر سوال در یک طیف چهار بخشی از 0 تا 3 نمره گذاری می شود. هر یک از
ماده های آزمون یکی از علایم شایع اضطراب (علایم ذهنی ،بدنی،هراس) را توصیف می کند. نمره کل در دامنه0 تا 63 قرار می گیرد.

پرسشنامه SF-36 برای مصارفی چون کار بالینی، ارزیابی سیاستهای بهداشتی و نیز تحقیقات و
مطالعات و جمعیت عمومی کارایی خود را ثابت کرده است. فرم  36عبارتی توسط وار و شربون در سال 1992 در کشور آمریکا طراحی شد و اعتبار و پایایی آن در گروههای مختلف بیماران مورد بررسی قرار گرفته است. مفاهیمی که توسط این پرسشنامه سنجیده میشود، اختصاص به سن، گروه یا بیماری خاصی ندارند. هدف از طرح این پرسشنامه، ارزیابی حالت سلامت از هر دو نظر جسمانی و روانی است که بوسیله ترکیب نمرات حیطه های هشتگانه تشکیل دهنده سلامت بدست می آید. این پرسشنامه دارای 36عبارت است که 8حیطه مختلف سلامت را مورد ارزیابی قرار میدهد.

این مطالعه از نوع مقطعی توصیفی در بیمارستان های تابعه دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجـام خواهد شد، 388 بیمار در که دارای علامت بیماری کووید-19 بوده و دوهفته از تایید بیماری کرونای آنها گذشته باشد و دارای معیار ورود می باشند وارد مطالعه خواهند شد. نمونه گیری به صورت در دسترس انجام خواهد شد و نمونه های جمع آوری شده از نظر معیار ورود و داشتن شرایط ورود به مطالعه کنترل خواهند شد. معیار ورود عبارتند از 1- رضایت آگاهانه و آزادانه داشته باشد 2-مراجعینی که با PCR و سی تی اسکن مثبت توسط پزشک تایید شده اند. 3- - محدوده سنی 20 تا 60 سال باشد.

3-حداقل 2 هفته از شروع علایم و تاییدیه بیماری توسط تست pcr یا پزشک گذشته باشد و بیمار در فاز بهبودی باشد.

 معیار های خروج عبارتند از: 1- هر هنگام تمایل داشتند از پژوهش خارج شوند، 2- تکمیل ناقص پرسشنامه ها، 3- خروج از پژوهش به تشخیص پزشک

سپس نمونه های جمع آوری شده فرم پرسش نامه ها را با اطلاع از محتوای آن پر خواهند کرد و افرادی که سواد خواندن و نوشتن نداشتند برای آن ها پرسش نامه ها توسط محقق پر خواهد شد. سپـــس نتایج به دســت آمـده از پرسش نامه ها  مـورد تجزیـه و تحلیـل آمـاری قـرار خواهد گرفت.

در آمار توصیفی از شاخص های آماری چون فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد استفاده خواهد شد و در آمار استنباطی به دلیل نیاز به استفاده از آزمون های پارامتریک جهت تحلیل داده ها، پیش فرض آزمون کلموگروف - اسمیرنوف در نرمال بودن بررسی خواهد شد. سپس جهت بررسی ارتباط متغیرها از آزمون آماری همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد

در این مطالعه، کلیه اصول اخلاقی منطبق با راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران (کدهای زیر)، رعایت خواهد شد .

کد 1: هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد 2: در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

کد 3: پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.

کد 4: مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

کد 13: کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

کد 14:اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

کد 15: پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

کد 25 : پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد 28 :پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کد 29:نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

عدم همکاری بیماران ، که سعی خواهد با توضیح دادن این مشکل رفع گردد

اضطراب ، افسردگی، کیفیت زندگی، کرونا

Anxiety, depression, quality of life, corona

1. Zhu H, Wei L, Niu P. The novel coronavirus outbreak in Wuhan, China. Global health research and policy. 2020;5:6.
2. Zangrillo A, Beretta L, Silvani P, Colombo S, Scandroglio AM, Dell'Acqua A, et al. Fast reshaping of intensive care unit facilities in a large metropolitan hospital in Milan, Italy: facing the COVID-19 pandemic emergency. Critical care and resuscitation: journal of the Australasian Academy of Critical Care Medicine. 2020.
3. Remuzzi A, Remuzzi G. COVID-19 and Italy: what next? Lancet (London, England). 2020.
4. Lai CC, Shih TP, Ko WC, Tang HJ, Hsueh PR. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and coronavirus disease-2019 (COVID-19): The epidemic and the challenges. International journal of antimicrobial agents. 2020; 55(3):105924.
5. Liu X, Na RS, Bi ZQ. [Challenges to prevent and control the outbreak of Novel Coronavirus Pneumonia (COVID-19)]. Zhonghua liu xing bing xue za zhi = Zhonghua liuxingbingxue zazhi. 2020;41(0):E029.
6. Li S, Wang Y, Xue J, Zhao N, Zhu T. The Impact of COVID-19 Epidemic Declaration on Psychological Consequences: A Study on Active Weibo Users. 2020;17(6).
7. Bao Y, Sun Y, Meng S, Shi J, Lu L. 2019-nCoV epidemic: address mental health care to empower society. Lancet (London, England). 2020;395 (10224): e37-e8.
8. Ryu S, Chun BC. An interim review of the epidemiological characteristics of 2019 novel coronavirus. Epidemiology and health. 2020;42: e2020006.
9. Chen Q, Liang M, Li Y, Guo J, Fei D, Wang L, et al. Mental health care for medical staff in China during the COVID-19 outbreak. The lancet Psychiatry. 2020;7(4):e15-e6.
10. Zhao S, Chen H. Modeling the epidemic dynamics and control of COVID-19 outbreak in China. Quantitative biology (Beijing, China). 2020:1- 9.
11. Yang L, Wu D, Hou Y, Wang X, Dai N, Wang G, et al. Analysis of psychological state and clinical psychological intervention model of patients with COVID-19. medRxiv. 2020.
12. Liu S, Yang L, Zhang C, Xiang YT, Liu Z, Hu S, et al. Online mental health services in China during the COVID-19 outbreak. The lancet Psychiatry. 2020; 7(4):e17-e8.
13. Xiang YT, Yang Y, Li W, Zhang L, Zhang Q, Cheung T, et al. Timely mental health care for the 2019 novel coronavirus outbreak is urgently needed. The lancet Psychiatry. 2020;7(3):228-9.
14. Lima CKT, Carvalho PMM, Lima I, Nunes J, Saraiva JS, de Souza RI, et al. The emotional impact of Coronavirus 2019-nCoV (new Coronavirus disease). Psychiatry research. 2020;287:112915.
15. Bo HX, Li W. Posttraumatic stress symptoms and attitude toward crisis mental health services among clinically stable patients with COVID-19 in China. 2020:1-7.
16. Yao H, Chen JH, Xu YF. Patients with mental health disorders in the COVID-19 epidemic. The lancet Psychiatry. 2020;7(4):e21.
17. Repišti S, Jovanović N, Kuzman M, Medved S, Jerotic S, Ribić E and et al. How to measure the impact of the COVID-19 pandemic on quality of life: COV19-QoL –the development, reliability and validity of a new scale. GLOBAL PSYCHIATRY j. 2020;3. 1-10. 10.2478/gp-2020-0016.
18. Ping W, Zheng J, Niu X, Guo C, Zhang J, Yang H and et al. Evaluation of health-related quality of life using EQ-5D in China during the COVID-19 pandemic. PLoS One. 2020 Jun 18;15(6):e0234850. doi: 10.1371/journal.pone.0234850. PMID: 32555642; PMCID: PMC7302485.
19. Vindegaard N, Benros ME. COVID-19 pandemic and mental health consequences: Systematic review of the current evidence. Brain Behav Immun. 2020 May 30:S0889-1591(20)30954-5. doi: 10.1016/j.bbi.2020.05.048. Epub ahead of print. PMID: 32485289; PMCID: PMC7260522.
20. Salari N, Hosseinian-Far A, Jalali R, Vaisi-Raygani A, Rasoulpoor S, Mohammadi M, Rasoulpoor S, Khaledi-Paveh B. Prevalence of stress, anxiety, depression among the general population during the COVID-19 pandemic: a systematic review and meta-analysis. Global Health. 2020 Jul 6;16(1):57. doi: 10.1186/s12992-020-00589-w. PMID: 32631403; PMCID: PMC7338126.
21. Kong X, Zheng K, Tang M, Kong F, Zhou J, Diao L and et al. Prevalence and Factors Associated with Depression and Anxiety of Hospitalized Patients with COVID-19. medRxiv 2020.03.24.20043075; doi:https://doi.org/10.1101/2020.03.24.20043075
22. Rajkumar RP. COVID-19 and mental health: A review of the existing literature. Asian J Psychiatr. 2020 Apr 10;52:102066. doi: 10.1016/j.ajp.2020.102066. Epub ahead of print. PMID: 32302935; PMCID: PMC7151415.
23. Sim, K. & Chua, H. C. (2004) The psychological impact of SARS: a matter of heart and mind. Canadian Medical Association Journal, 170 (5), 811-812. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pmc/articles/PMC343855/ [Accessed 30th April 2020]
24. Holmes, E. A., O’Connor, R., Perry, V., Tracey, I., Wessely, S., Arseneault, L and et al. (2020). Multidisciplinary research priorities for the COVID-19 pandemic: a call for action for mental health science. Lancet Psychiatry, Available from: https://doi.org/10.1016/ S2215-0366(20)30168-1 [Accessed 16th April 2020]
25. Zhang, Y. & Ma, Z. F. (2020) Impact of the COVID-19 pandemic on mental health and quality of life among local residents in Liaoning Province, China: A cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17, 2381-2391.
26. Xiao, H., Zhang, Y., Kong, D., Li, S. & Yang, N. (2020) The effects of social support on sleep quality of medical staff treating patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in January and February 2020 in China. Med Sci Monit., 26: e923549. Available from: doi: 10.12659/MSM.923549 [Accessed 29th April 2020]
27. Bahramnia M, Ramak N, Sangani A. The Role of Perceived Mental Stress in the Health of Suspected Cases to COVID-19. Journal Mil Med. 2020 Apr 10;22(2):115-21.
28.  روان‌شناسی عمومی، دکتر حمزه گنجی ، ص 366
29. عماد ملازاده; قربان تقی‌زاده; میترا خلف‌بیگی. بررسی روایی و پایایی مقیاس' بیمارستانی افسردگی و اضطراب' در افراد مبتلا به پارکینسون. 2018.
30. نجات; سحرناز. کیفیت زندگی و اندازه‌گیری آن. مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران, 2008, 4.2: 57-62.

بررسی شیوع اختلالات افسردگی و اضطراب و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به covid-19 در سال 99

ندارد

نتایج این پژوهش امکان تعیین گروه های پرخطر و سیاست گذاری مناسب در مورد انها و تقویت مداخلات موثر در مشارکت عادلانه را برای سیاست گداران بخش سلامت فراهم می اورد.

احتمال سرایت بیماری به پژوهشگر

جبران عوارض احتمالی به عهده مجری یا مجریان طرح تحقیقاتی می باشد.

22000000 ریال 

ندارد.

محرمانه می باشد.

پرسشنامه ای می باشد.

بعد از اطلاع دادن درمورد اهمیت طرح فرد مختار است در طرح شرکت کند یا انصراف دهد.

رضایت میگیریم.

پرسشنامه کیفیت زندگی , اضطراب، افسردگی