بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد پرسنل بهداشتی در مورد بیماری تب دانگ در برخی مناطق پرخطر استان سیستان و بلوچستان در سال 1400

تب دانگ یک بیماری ویروسی ، دارای 5 سروتایپ (DEN-1, DEN-2, DEN-3,DEN-4, DEN-5)  است (1)که در بیماران در سه طیف مختلف کلاسیک، هموراژیک و سندروم شوک دیده می شود(2). بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت 5/2 میلیارد نفر از مردم دنیا در مناطقی زندگی می کنند که امکان انتقال ویروس تب دانگ وجود دارد (3-6) . پشه های جنس آادس با انتشاری وسیع در سراسر دنیای قدیم و منطقه نئارتیک، از جمله ناقلین این بیماری محسوب می شوند. (7)  تحمل چند ماهه تخم این پشه ها به شرایط خشکی ، ایجاد آزار و اذیت برای انسان و حیوانات و  انتقال بیماریهای ویروسی دیگر آنها را به ناقلینی خطرناک تبدیل کرده است (8-10). از گونه های Ae.aegypti, Ae.albopictus, Aedes.africanus, Ae.furcifer, Ae.tayluri Ae.luteocephalus, Ae.opok, Ae.scutelarius, Ae.polynesiensis, Ae.psoduscutellaris, Ae.rotumaea  بعنوان ناقلین این بیماری بین میمون ها و یا بین انسان ها یاد می شود (11, 12).

در سالهای اخیر طغیانهای متعدد بیماری تب دانگ در کشورهای مختلف رخ داده که از این جمله می توان به طغیان این بیماری در همسایه شرقی ایران، پاکستان، اشاره کرد(3-6). در سال 1387 اولین مورد تب دانگ کشور که وارده و دارای سابقه مسافرت به مالزی بود بطور رسمی گزارش گردید(13). آنچه باعث نگرانی بیشتر شد آنتی بادی مثبت تب دانگ در میان اهدا کنندگان خون در شهرستان چابهار در جنوب شرق ایران بود(14). اهمیت موضوع زمانی روشنتر گشت که گونه Ae.albopictus   ( ناقل این بیماری) در قالب پایان نامه دکتری حشره شناسی پزشکی از جنوب شرق کشور صید گردید (15). این گونه که نخستین بار در سال 1913 در جزیره ای در جنوب غرب اقیانوس هند شناسایی شد، با افزایش پراکنش، اکنون بعنوان یکی از گونه های غالب آادس مطرح بوده و با ایجاد طغیان های تب دانگ در دو دهه اخیر یک خطر جدی بهداشتی محسوب گردیده است(16) .آنچه ذکر شد می تواند اهمیت انجام مطالعات بیشتر مربوط به ناقلین تب دانگ را در جنوب شرق کشور بویژه شهرستانهای هم مرز با پاکستان نشان دهد. مناطق جنوب شرقی کشور با دارا بودن اقلیم گرمسیری، می توانند بعنوان مناطق مناسب برای حضور احتمالی ناقل تب دانگ باشند (17). اخیراً زیکاو چیکن گونیا از اهمیت خاصی در جهان برخوردار شده, و از کشور همسایه شرقی، پاکستان، نیز گزارش شده است(18).

در صورت بروز احتمالی بیماری تب دانگ و یا زیکا در جنوب شرق کشور، نه تنها داشتن اطلاعات لازم در مورد خصوصیات بیونومیک ناقلین این بیماری ضروری است بلکه آگاهی و توانایی پرسنل سیستم بهداشت در کنترل آن موثر خواهد بود.

پرسنل بهداشتی و درمانی به علت اینکه در صف اول تشخیص و مبارزه با این بیماری هستند ادراک آنها بویژه در حیطه های دانش و نگرش تعیین کننده عملکرد آنها در مورد این بیماری می باشد .وجود دانش موثر در رابطه با بیماری کمک زیادی به تشخیص بیماری در مراحل اولیه خواهد داشت.

سازمان بهداشت جهانی این بیماری را به رسمیت شناخته است  در سالهای 1975 و 1977 با توجه به توجه ضرورت  مدیریت این بیماری دستورالعملهای کلی برای مدیریت دانگ و کنترل بیماری در دو نسخه اولیه و کامل شده بیان کرده است. سپس در سال 2000 آخرین ویرایش این دستورالعمل از طرف سازمان برای مدیریت بهتر بیماری منتشر شده است. بر این اساس  تشخیص بیماری در مراحل اولیه بالینی می تواند از انتقال و توسعه آن در در جامعه پیشگیری نماید (19).

علیرغم تلاش در سطوح ملی  در کشورهای مختلف ، هیچ کسی تلاش نکرده است به تخمین و میزان ادراک گروه های مختلف نیرو های بهداشتی و درمانی که با بیماران آلوده در تماس بوده و بیانگر احتمال خطر برای زمان حال و آینده است بپردازد.  پزشکان بیماریهای عفونی  که به  خوبی آموزش دیده اند تا بتوانند با تهدیدهای عفونی جدید این بیماری روبرو شده و همچنین می توانند  یک ارزیابی تخصصی عینی از خطرات واقعی عفونت های جدید ارائه دهند و به ادراک درستی از توسعه و گسترش بیماری در مناطق خارج از منطقه آندمیک بیماری ارائه دهند (20).

عفونت ویروسی دانگ یک عامل اصلی برای بروز موارد موارد ابتلا ، میرایی و وجود  عوارض  اقتصادی در ، مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است .  با توجه به توسعه جهانی آن به عنوان یکی از 10 بیماری عفونی در جهان و به عنوان یک  مشکل سلامت به رسمیت شناخته شده است.  آمریکای لاتین از سال 1980  شاهد عفونت های دانگی بوده است ، نیاز پزشکان  ماهر در مدیریت این بیماری افزایش یافته است همچنین (22-21)

مطالعات مختلف که بر روی آگاهی، نگرش پرسنل بهداشتی درمانی در تشخیص و مدیریت بیماری انجام شده نشان از کمبود دانش در این زمینه بوده و این مطالعات نشان داده است که بهبود دانش این پرسنل در حیطه های مختلف می تواند به بهبود مدیریت و کنترل بیماری  در سطح جهانی منجر شود. 

اگرچه مطالعات بسیاری بر روی بیماری تب دانگ و آئدسها در مناطق مختلف دنیا بویژه کشورهای درگیر با این بیماری بویژه در بین کارکنان بهداشتی و پزشکان صورت گرفته است نشان از ضرورت انجام مداخلات آموزشی و قبل از آن تعیین ادراک مختلف این پرسنل در این زمینه دارد.  و بر اساس مطالعات انجام شده در ایران سیستان و بلوچستان،  این تحقیق می تواند اولین مطالعه رسمی در خصوص بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد پرسنل سیستم بهداشت بویژه پزشکان در مناطق دارای استعداد انتقال تب دانگ در استان سیستان و بلوچستان محسوب گردد. ضمن آنکه در مطالعه حاضر سعی گردیده تا با انتخاب اقلیم های متنوع در قالب شهرستانهای متفاوت مطالعه کامل تری انجام گردد. ارزیابی آگاهی سیستم بهداشت استان سیستان و بلوچستان در مناطق پر خطر به لحاظ وجود ناقل تب دانگ از مسائل مورد نیاز آن سیستم بوده و انجام این مهم مدیران را در سیاستگذاری بهداشتی منطقه یاری خواهد نمود.

مرور متون :

1-در مطالعه ای توسط نجاتی و همکاران تحت عنوان ' مناطق دارای خطر بالقوه حضور آئدس آلبوپیکتوس بعنوان ناقل تب دانگ، زیکا و چیکونگونیا ' در سال 2017 انجام شد؛ نشان داد مناطق جنوبی استان و نزدیک به سواحل همچون چابهار، مناطق مرزی شرقی همچون پیشین، راسک و سراوان و برخی از مناطق پرجمعیت همچون زاهدان دارای پتانسیل حضور ناقل تب دانگ می باشند (23).

2-در مطالعه ای که Omodior و همکاران تحت عنوان ' بیماری عفونی منتقله توسط پشه ، درک خطر و رفتار محافظت شخصی در بین مسافران بین المللی ایالات متحده ' در سال 2018  انجام شد؛ نتایج نشان داد مسافران ایالات متحده نسبت به ابتلا به بیماری های دانگ چیکونگونیا نگرانی بیشتری دارند تا بیماریهای مالاریا و وست نایل (24).

3-در مطالعه ای که توسط Wilson تحت عنوان ' دانش ، نگرش و عملکرد در مورد بیماریهای منتقله از ناقل در جامائیکای غربی' در سال 2015 انجام شد؛ نتایج نشان داد از مجموع ، 361 نفر (85 مرد و 276 زن) شرکت کننده در این مطالعه، اکثر آنها (87٪) در موارد آگاهی و عملکرد (78٪) نمره کمی بدست آوردند و در مقابل ، 78٪ امتیازات خوبی را در نگرش داشتند  (25).

4-در مطالعه ای که توسط Desjardins و همکاران تحت عنوان ' دانش ، نگرش و عملکرد در خصوص دانگ ، چیکونگونیا و زیکا در کلمبیا. 'در سال 2020 انجام شد؛  از مدل های خطی عمومی (GLM) برای شناسایی پیش بینی کننده های مهم KAP  برای 327 نفر در مراکز مراقبت های بهداشتی و محله های منتخب در شهر کالی در کلمبیا استفاده شد. یافته ها نشان داد که آگاهی مربوط به ویژگی های جامعه (به عنوان مثال اقشار) است، در حالی که نگرش ها و عملکردها بیشتر مربوط به عوامل فردی است. نویسندگان پیشنهاد نمودند ضمن بهبود منابع آموزشی و نظارتی،  نتایج آنها می تواند برای آگاه سازی مقامات بهداشتی و جوامع برای ایجاد انگیزه در نقاط در معرض خطر به منظور ایفای نقش فعال در نظارت و کنترل ناقلین، به کار گرفته شود(26).

5-در مطالعه ای که توسط Wong و همکاران تحت عنوان ' تفاوت در شدت درک عفونت ویروس زیکا و تب دانگ و تأثیر آن بر روش های کنترل پشه در مالزی ' در سال 2017 انجام شد؛ نتایج نشان داد نمره مقیاس متوسط برای شدت درک شده از زیکا 3 ، در مقابل 4 برای بیماری دانگ بود. تلاش برای بهبود روشهای کنترل ناقل باید بر افزایش درک شدت آن بیماریها متمرکز شود (27).

6- در مطالعه ای توسط شیان و همکاران تحت عنوان  آگاهی ، نگرش و عملکرد پرسنل  متخصصین  مراقبت های بهداشتی در باره بیماری دانگی در جنوب تایوان  انجام شد نشان داد که همانند مطالعات گذشته عدم برخورداری از دانش کافی و موثر درباره بیماری تب دانگی یکی از مسائل مرتبط با مدیریت و کنترل بیماری می باشد(19).

7- در مطالعه ای توسط تریانت و همکاران (Tyrant)  و همکاران تحت  عنوان ' درک خطر متوسط تا کم پزشکان بیماری های عفونی در غرب اوروپا در فرانسه ،'   نشان داد که بهبود فرآیندهای ارتباطی و آموزشی  که منجر به دانش متخصصان  بهداشتی و شهروندان  فرانسوی شو  به ارتقای برنامه های ملی مبارزه با تب دانگی منچر خواهد شد(20).

8-  - در مطالعه ای توسط   هندل و همکاران (Hande)  و همکاران تحت  عنوان دانش ، نگرش ها و عملکرد های مربوط به عفونت دانگی در بین ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی  مرتبط با تب دانگی در بخش بهداشت عمومی در ماچالا ، اکوادور ،'   نشان داد شرکت کنندگان دارای سطح دانش بالایی از علائم و معالجه دانگو داشتند اما  ، اما فرآیندهای آموزشی در رابطه با در شرایط  پیشگیری ، تشخیص و پذیرش بیماران مورد نیاز می باشد.. مداخلات آموزشی تنها نباید بر افزایش دانش متمرکز شود ، بلکه دستورالعملهاسازمان بهداشت جهانی،  جلوگیری از خوددرمانی دارویی و تشخیص دانگو باید به عنوان یک مشکل مهم بهداشتی نیز توجه شود(21) .

9 - در مطالعه ای توسط   یوسف و همکاران   (Yusuf1)  و همکاران تحت  عنوان ' آگاهی ، نگرش و عملکرد پرسنل حرفه ای  مراقبت های بهداشتی در بخش بهداشت عمومی  مسبت به  پیشگیری از تب دانگی و عوامل مرتبط با آن در اتیوپی شرقی نشان دادند که نگرش دانش و عملکرد متخصصان مراقبت های بهداشتی نسبت به تب دانگ رضایت بخش نبوده است و برای حل این شکاف لازم است آموزش های اضافی و تکمیل کننده مد نظر گرفته شود (29).

 10- در مطالعه ای توسط   سارینگ  و همکاران (Hande)  و همکاران تحت  عنوان دانش و عملکرد  تشخیصی کارکنان بهداشتی :  یک نیاز به آموزش دانگ  و چیکنگونیا در شهر  موشی  (Moshi)  کلیمانجرو  تانزانیا،' یافته های این مطالعه نشان داد که دانش آنها در باره تب دانگ و چیکنگونیا  نشان داد که کارکنان بهداشتی دانش کافی نداشته و نیاز برنامه های آموزشی در این زمینه وجود دارد (30).

11. در مطالعه ای که توسط هولاکویی و همکاران و با هدف ارزیابی ، آگاهی، نگرش و عملکرد بر روی دانشجویان بین الملل دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد؛ نشان داد؛ توزیع نمرات آگاهی و نگرش به طور قابل توجهی با ویژگی های مختلف جمعیت شناختی ارتباط دارد. به طور خاص ، نسبت دانش مطلوب در دانشجویان دوره کارشناسی کمترین و در دانشجویان کارشناسی ارشد بالاترین بود. همچنین نسبت نگرش خوب در ساکنان شهر بیشترین و در روستاییان کمترین بود. از سوی دیگر ، توزیع عملکرد هیچ الگویی با توجه به جمعیت شناسی نشان نداد (31).

1. میانگین نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ چقدر است ؟
2. میانگین نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ چقدر است ؟
3. میانگین نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ چقدر است ؟
4. بین سن با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
5. بین جنس با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
6. بین تحصیلات با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
7. بین  شغل با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
8. بین محل کار با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
9. بین سابقه شغلی با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
10. بین سابقه آموزش با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
11. بین سن با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
12. بین جنس با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
13. بین تحصیلات با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
14. بین شغل با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
15. بین محل کار با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
16. بین سابقه شغلی با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
17. بین سابقه آموزش با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
18. بین سن با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
19. بین جنس با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
20. بین تحصیلات با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
21. بین شغل با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
22. بین محل کار با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
23. بین سابقه شغلی با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟
24. بین سابقه آموزش با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان،کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ ارتباط وجود دارد؟

تعیین آگاهی، نگرش و عملکرد پرسنل بهداشتی در مورد بیماری تب دانگ در برخی مناطق پرخطر استان سیستان و بلوچستان در سال 1400

1. تعیین میانگین نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها)  در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
2. تعیین میانگین نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
3.  تعیین میانگین نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری تب خونریزی تب دانگ
4.  تعیین ارتباط سن با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
5. تعیین ارتباط جنس با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
6. تعیین ارتباط تحصیلات با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
7. تعیین ارتباط شغل با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
8. تعیین ارتباط محل کار با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
9. تعیین ارتباط سابقه شغلی با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
10. تعیین ارتباط سابقه آموزش با نمره آگاهی پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
11. تعیین ارتباط سن با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
12. تعیین ارتباط جنس با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
13. تعیین ارتباط تحصیلات با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
14. تعیین ارتباط شغل با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
15. تعیین ارتباط محل کار با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
16. تعیین ارتباط سابقه شغلی با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
17. تعیین ارتباط سابقه آموزش با نمره نگرش پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
18. تعیین ارتباط سن با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
19. تعیین ارتباط جنس با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
20. تعیین ارتباط تحصیلات با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
21. تعیین ارتباط شغل با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
22. تعیین ارتباط محل کار با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
23. تعیین ارتباط سابقه شغلی با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ
24. تعیین ارتباط سابقه آموزش با نمره عملکرد پرسنل بهداشتی (پزشکان، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها) در خصوص بیماری  تب خونریزی تب دانگ

وزارت بهداشت – دانشگاه علوم پزشکی – معاونت بهداشتی – پایگاههای سلامت

-تب دانگ:

تب دانگ یک بیماری ویروسی منتقله توسط پشه های جنس آئدس است که در بیماران در سه طیف مختلف کلاسیک، هموراژیک و سندروم شوک دیده می شود.

-آگاهی :

تعریف نظری داشتن آشنایی و اطلاعات عقلی و فکری از اصول ، واقعیات و حقایق (1)

تعریف عملیاتی در این پژوهش آگاهی بر اساس نمره بدست آمده از سئوالات آگاهی خواهد بود

-نگرش:

تعریف نظری عبارت از اعتقادات شخصی فرد نسبت به موضوع آموزش دیده می باشد . (2)

تعریف عملیاتی در این پژوهش نگرش بر اساس نمره بدست آمده از سئوالات نگرش خواهد بود

-عملکرد :

تعریف نظری یعنی روشی که فرد عمل می کند ، سلوک و شیوه برخورد و واکنش نشان دادن تحت شرایط مختلف (1)

تعریف عملیاتی در این پژوهش رفتار  بر اساس نمره بدست آمده از سئوالات آگاهی خواهد بود

مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی – تحلیلی ) می باشد

پرسنل بهداشتی در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاههای بهداشتی و خانه های بهداشت در  مناطق دارای خطر بالقوه حضور ناقل تب دانگ  که در این پژوهش شهرهای زاهدان، میرجاوه، سراوان، چابهار، نیک شهر، راسک می باشند

معیارهای ورود و خروج معیار ورود:

 1- افرادیکه تمایل به شرکت در مطالعه داشته باشند.

2- محل کار آنها در مناطق دارای خطر بالقوه حضور ناقل تب دانگ باشد

معیار خروج :  1-افرادی که پرسشنامه را بصورت کامل تکمیل نکرده اند از مطالعه خارج می شوند .

با استفاده از نرم افزار G-Power  نسخه 3.1.9.2 حجم نمونه برای مقایسه میانگین ها بین 5 گروه شرکت کننده (پزشکان، مراقبین سلامت، سلامت محیط، بهورزان و کارشناسان بیماریها) با  effect size f: 0.25    آلفای 0.05 و  0.95: b  -1  ، برابر با 400 بدست آمد.

ابتدا تعداد پرسنل در هر یک از شهرهای زاهدان، میرجاوه، سراوان، چابهار، نیک شهر و راسک، در دو قالب تعداد کل و نیز به تفکیک پزشک، کارشناسان سلامت محیط، مراقبین سلامت، بهورزان و کارشناسان بیماریها از کارگزینی یا توسعه شبکه اخذ و سپس بر اساس روش نمونه گیری خوشه ای  تعداد حجم نمونه در هر شهر تعیین خواهد شد. از آنجایی که اعضای هر خوشه با هم ناهمگن و خوشه ها با هم همگن اند روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب گردید. 

ایزار جمع اوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه دو بخشی اطلاعات جمعیت شناختی و سئوالات تخصصی است که بر اساس سازه های آگاهی نگرش و عملکرد تدوین شده است. در سئوالات جمعیت شناختی عواملی مانند سن، جنس، سطح تحصیلات، سابقه کاری، محل کار و شغل مورد پرسش قرار می گیرد. سوالات آگاهی (21) بر اساس پاسخهای سه سطحی، بلی، خیر و نمی دانم و نمره دهی بین 2 الی صفر  و سئوالات نگرش (13 سوال) بر اساس پاسخهای 3 سطحی  موافقم، نظری ندارم، مخالفم   و بر اساس طیف نمره بین 1 الی 3 تدوین شده اند.  همچنین در این پژوهش پاسخ سوالات عملکرد(8) بر اساس بصورت بلی و خیر مرتب شده اند که مشارکت کنندگان در پژوهش به آنها پاسخ می دهند که به پاسخ صحیح نمره 1 و به پاسخ غلط نمره صفر تعلق می گیرد. پرسشنامه مزبور یک پرسشنامه محقق ساخته شده می باشد که بر اساس مقالات مختلف  (23-22) و شرایط محیطی تدوین شده است. با توجه به اینکه این پرسشنامه قبلا روایی آن مورد بررسی و تایید قرار گرفته است نیازی به تعیین روایی ندارد . اما  در صورت نیاز پایایی آن با روش آلفای کرونباخ مورد ارزیابی قرار می گیرد.

با مراکز پژوهشی شامل زاهدان، میرجاوه، سراوان، چابهار، نیک شهر و راسک هماهنگی شده تعیین حجم نمونه خواهد شد.

سپس محققان بر اساس معیارهای ورود افراد را وارد مطالعه کرده و پرسشنامه های تحقیقاتی تکمیل می شوند. پرسنلی که تمایل به شرکت در مطالعه داشته باشند، در ساعات اداری پرسشگری خواهند شد.

در این پژوهش سعی می شود در یک محیط آرام افراد به سوالات پاسخ دهند. همچنین در راستای مسایل اخلاقی کلیه افراد رضایت نامه کتبی مشارکت در مطالعه را تکمیل خواهند کرد.  بعد از تکمیل پرسشنامه های تحقیقاتی، کلیه اطلاعات وارد رایانه شده و با کمک نرم افزار v. 19 SPSS و آزمونهای آماری و آمار توصیفی از جمله میانگین،  درصد و ..... مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.  

پس از تکمیل پرسشنامه‌ ، برای تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم افزار  SPSS 19 از روش‌های توصیفی و استنباطی استفاده شد. در بخش توصیفی از جداول فراوانی، شاخصهای مرکزی و پراکندگی استفاده شد. با استفاده از آزمون کلموموگروف اسمیرنوف و شپیرو-ویلک نرمالیتی متغیرهای کمی بررسی خواهد شد. در صورتی که متغیرها دارای توزیع نرمال بودند، در بخش استنباطی از آزمونهایANOVA, T-test   و ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده خواهد شد. در غیر این صورت از آزمونهای ناپامتریک معادل استفاده خواهد شد. سطح معناداری 5 درصد در نظر گرفته خواهد شد.

کدهای اخلاقی بر اساس فرم اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی های انسانی (دفترچه شماره 3) شامل کدهای ذیل است.

13تا 17: کسب رضایت آگاهانه و آزادانه از آزمودنی انسانی 

بند 21:  رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها 

بند 27-29: اطلاع از نتایج مطالعه برای افراد شرکت کننده و انتشار نتایج به طور صادقانه

این پژهش دارای دو محدودیت خواهد بود

1- فاصله زمانی و مکانی نسبتا دور که سعی میشود از وسایل نقلیه مناسب و جلب همکاری افراد بومی برای تکمیل اطلاعات استفاده شود.

نداشتن وقت کافی پرسنل برای تکمیل اطلاعات که سعی میشود با مراجعه در مواقع مناسب از نظر شیفت کاری این مشکل برطرف شود.

آگاهی – نگرش – عملکرد – تب دانگ

1. Quintero-Herrera LL, Ramírez-Jaramillo V, Bernal-Gutiérrez S, Cárdenas-Giraldo EV, Guerrero-Matituy EA, Molina-Delgado AH, et al. Potential impact of climatic variability on the epidemiology of dengue in Risaralda, Colombia, 2010–2011. Journal of infection and public health. 2015;8(3):297.
2. Hadinegoro SRS. The revised WHO dengue case classification: does the system need to be modified? Paediatrics and international child health. 2012;32(s1):33-8.
3. http://www.who.int/csr/don/archive/disease/dengue_fever/en/. 2015.
4. Butt I, Ghaffar A, Zafar T, Riaz O. Spatial pattern of dengue outbreak in Lahore, 2011. Pakistan Geographical Review 2013;68(2):342.
5. Dengue Outbreak in Punjab Province. Geneva2011; Available from: http://www.actalliance.org/resources/ alerts_and_situation_reports/Alert37_2011_Pak_Dengue.pdf.
6. Khan J, Khan A. Incidence of dengue in 2013: Dengue outbreak in District Swat, Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan. IJFBS; 2015.
7. Harbach RE. The Culicidae (Diptera): a review of taxonomy, classification and phylogeny. Zootaxa. 2007;1668(1):591-38.
8. Rozendaal JA. Vector control: methods for use by individuals and communities: World Health Organization; 1997.
9. Gubler DJ. Human arbovirus infections worldwide. Annals of the New York Academy of Sciences. 2001;951(1):13-24.
10. Gratz N. Critical review of the vector status of Aedes albopictus. Medical and veterinary entomology. 2004;18(3):215-27.
11. http://www.cdc.gov/dengue/entomologyecology/.  2015.
12. Higa Y. Dengue vectors and their spatial distribution. Tropical medicine and health. 2011;39(4 Suppl):17.
13. Moosa-Kazemi SH, Bakhshi H, Ataei A. Mosquitoes (Diptera:Culicidae) and their medical importance: Noore danesh; 2012.
14. Chinikar S, Ghiasi SM, Moradi A, Madihi SR. Laboratory Detection Facility of Dengue Fever (DF) in Iran: The First Imported Case. the internet journal of infection diseases. 2010;8(1):1-2.
15. Doosti S, Yaghoobi-Ershadi MR, Schaffner F, Moosa-Kazemi SH, Akbarzadeh K, Gooya MM, Vatandoost H, Shirzadi MR, Mosta-Favi E. Mosquito surveillance and the first record of the invasive mosquito species Aedes (Stegomyia) albopictus (Skuse)(Diptera: Culicidae) in southern Iran. Iranian journal of public health. 2016 Aug;45(8):1064.
16. Aghaie A, Aaskov J, Chinikar S, Niedrig M, Banazadeh S, Mohammadpour HK. Frequency of dengue virus infection in blood donors in Sistan and Baluchestan province in Iran. Transfusion and Apheresis Science. 2014;50(1):59-62.
17. Delatte H, Gimonneau G, Triboire A, Fontenille D. Influence of temperature on immature development, survival, longevity, fecundity, and gonotrophic cycles of Aedes albopictus, vector of chikungunya and dengue in the Indian Ocean. Journal of medical entomology. 2009;46(1):33-41.
18. Sarfraz MS, Tripathi NK, Faruque FS, Bajwa UI, Kitamoto A, Souris M. Mapping urban and peri-urban breeding habitats of Aedes mosquitoes using a fuzzy analytical hierarchical process based on climatic and physical parameters. Geospatial health. 2014;8(3):685-97.
19. Ioos S, Mallet H-P, Goffart IL, Gauthier V, Cardoso T, Herida M. Current Zika virus epidemiology and recent epidemics. Medecine et maladies infectieuses. 2014;44(7):302-7
20. Omodior O, Luetke MC, Nelson EJ. Mosquito-borne infectious disease, risk-perceptions, and personal protective behavior among US international travelers. Preventive medicine reports. 2018 Dec 1; 12:336-42.
21. Alobuia WM, Missikpode C, Aung M, Jolly PE. Knowledge, attitude, and practices regarding vector-borne diseases in Western Jamaica. Annals of global health. 2015 Sep 1;81(5):654-63.
22. Desjardins MR, Casas I, Victoria AM, Carbonell D, Dávalos DM, Delmelle EM. Knowledge, attitudes, and practices regarding dengue, chikungunya, and Zika in Cali, Colombia. Health & Place. 2020 May 1; 63:102339.
23. Nejati J, Bueno-Marí R, Collantes F, Hanafi-Bojd AA, Vatandoost H, Charrahy Z, Tabatabaei SM, Yaghoobi-Ershadi MR, Hasanzehi A, Shirzadi MR, Moosa-Kazemi SH. Potential risk areas of Aedes albopictus in south-eastern Iran: a vector of dengue fever, zika, and chikungunya. Frontiers in microbiology. 2017 Sep 5;8:1660.
24. Wong LP, Alias H, Aghamohammadi N, Sam IC, AbuBakar S. Differences in perceived severity of Zika virus infection and dengue fever and its influence on mosquito control practices in Malaysia. Journal of community health. 2017 Oct 1; 42(5):854-64.
25. Alobuia WM, Missikpode C, Aung M, Jolly PE. Knowledge, attitude, and practices regarding vector-borne diseases in Western Jamaica. Annals of global health. 2015 Sep 1;81(5):654-63.
26. Ho TS, Huang MC, Wang SM, Hsu HC, Liu CC. Knowledge, attitude, and practice of dengue disease among healthcare professionals in southern Taiwan. Journal of the Formosan Medical Association. 2013 Jan 1; 112(1):18-23.
27. Le Tyrant M, Bley D, Leport C, Alfandari S, Guégan JF. Low to medium-low risk perception for dengue, chikungunya and Zika outbreaks by infectious diseases physicians in France, Western Europe. BMC public health. 2019 Dec; 19(1):1014.
28. Handel AS, Ayala EB, Borbor-Cordova MJ, Fessler AG, Finkelstein JL, Espinoza RX, Ryan SJ, Stewart-Ibarra AM. Knowledge, attitudes, and practices regarding dengue infection among public sector healthcare providers in Machala, Ecuador. Tropical diseases, travel medicine and vaccines. 2016 Dec 1; 2(1):8.
29. Yusuf AM, Ibrahim NA. Knowledge, attitude and practice towards dengue fever prevention and associated factors among public health sector health-care professionals: in Dire Dawa, eastern Ethiopia. Risk Management and Healthcare Policy. 2019; 12:91.
30. Saringe S, Kajeguka DC, Kagirwa DD, Mgabo MR, Emidi B. Healthcare workers knowledge and diagnostic practices: a need for dengue and chikungunya training in Moshi Municipality, Kilimanjaro Tanzania. BMC research notes. 2019 Dec 1; 12(1):43.
31. Holakouie-Naieni K, Owais RA, Nematollahi S, Mensah LE, Memon J, Mhajabin S. Knowledge, Attitude, Practice of Dengue Fever and Its Related Factors among International Students at Tehran University of Medical Sciences. Iranian Journal of Public Health. 2018 Nov 1;47(11):1777-9.

پژوهش   توصیفی در جهت جمع آوری اطلاعات پرسن بهداشتی در رابط با بیماری تب دنگر در 5 شهر استان سیستان و بلوچستان

ندارد

اطلاعات در جهت ارتقای عملکرد پرسنل بهداشتی برای کنترل بیماری مزبور قابل استفاده است

موردی ندارد

موردی ندارد

180000000

کلیه اطلاعات بصورت محرمانه بوده و نتایج بصورت کلی و غیر قابل شناسایی ارائه میشود

به کلیه سئوالات در صورت نیاز پاسخ داده می شود

کلیه افراد مرتبط با جامعه آماری می توانند در مطالعه شرکت نکنند

از کلیه افراد برای شرکت در مطالعه رضایت کتبی گرفته میشود.

پرسشنامه بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد پزشکان و پرسنل بهداشتی در مورد بیماری

تب دانگ در مناطق پرخطر استان سیستان و بلوچستان

کد پرسشنامه :                                   نام پرسشگر:                                         تاریخ بررسی: