نقش سلامت همراه در مدیریت پاندمی کوید 19 از دیدگاه پرسنل درمانی بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

بیماری پاندمی کروناویروس (کوید19) که کل جهان را تحت تاثیر خود قرار داد ، چالش های جدی برای نظام مراقبت و سلامت دنیا به وجود آورد. در این میان، متخصصین انفورماتیک پزشکی از جمله گروه هایی بودند که فعالانه به دنبال استفاده از فناوری اطلاعات سلامت برای پایش، تشخیص، هشدار، پیشگیری و کنترل پاندمی بودند و توانستند نقش مهمی را در مبارزه علیه کوید19 و پاسخ سریع به این چالش جهانی ایفا کنند.  (1) مراقبت سلامت به عنوان یک صنعت بین المللی با استفاده از فناوری اطلاعات به پیشرفت های چشمگیری دست یافته است (2)که منجر به ارتقا در زیرساخت های سخت افزاری و نرم افزاری و در نتیجه افزایش دسترسی به اطلاعات در سیستم سلامت شده است.(2, 3) در اپیدمی ها نیز، فناوری اطلاعات قادر به بهود اثربخشی پاسخ سیستم سلامت می باشد.(4) سلامت همراه به عنوان یکی از زیرمجموعه های مهم و پرکاربرد سلامت الکترونیک، ارتقا کیفیت و دسترسی به خدمات سلامت را دنبال می کند. (5) واژه سلامت همراه هر نوع فعالیت مراقبت سلامت را توصیف می کند که به وسیله ابزارهای موبایل پشتیبانی می شود. برای مثال یک اپلیکیشن سلامت همراه می تواند به متخصصین سلامت در درمان بیماری ها، آموزش بیماران در خصوص خودمراقبتی و نیز پایبند نمودن آنها به درمان کمک کند. استفاده از اپلیکیشن ها منجر به کاهش ویزیت های غیرضروری بیمارستانی و در نتیجه کاهش تحرک بیماران با سیستم ایمنی ضعیف به مناطق پرخطر می شوند. . (6) مشاوره های راه دور مبتنی بر موبایل را می توان برای گروه های پرخطری مانند سالمندان، زنان باردار که قادر به مراجعات حضوری نیستند استفاده کرد. (5)

در اپیدمی های ابولا و زیکا اپلیکیشن های سلامت منجر به بهبود دسترسی به آزمایش ها، ردیابی ارتباطات، حمایت از کارکنان سلامت و افزایش دانش جامعه شد. مطالعات اخیر به پتانسیل سلامت همراه برای فراهم نمودن خدمات سلامت روانی در حمایت از بیماران و ارائه دهندگان سلامت در برخورد با آثار سایکولوژیکال پاندمی کوید19 اشاره کرده اند. (4)سلامت همراه از طریق مشاوره از راه دور خدمات تله مدیسن را برای مشاوره با بیمارانی که به کرونا مبتلا شده و به لحاظ روانی نیاز به مشاوره دارند را فراهم می کند. با استفاده از این امکانات علاوه بر افزایش حس رضایتمندی بیمار از خدمات مشاوره ای، اثربخشی خدمات مراقبتی در دوران پاندمی افزایش پیدا می کند.(7) . بسیاری از کشورها از داده های موبایل برای پاسخ سریع به کوید19 استفاده کردند. این فرایند شامل جمع اوری داده های بدون نام تا پایش حرکت مردم و ردیابی تلفن های همراه موارد قطعی تا ردیابی موارد مشکوک و ارتباطات آنان می باشد.(8) اپلیکیشن های ردیابی تماس یکی از اجزای مهم پاسخ کشورها مانند چین، کره جنوبی، سنگاپور، بریتانیا به پاندمی کوید 19 بوده است.(4) تلفن های هوشمند قادر به جمع اوری بیگ دیتا از طریق سنسورها مانند سیستم تعیین موقعیت جهانی(GPS) جمع اوری داده برای الگوهای حرکت جمعیت هستند.که نه تنها برای اجرای فاصله اجتماعی و ایزوله سازی مهم هستند بلکه در عین حال قادر به مدل سازی گسترش اپیدمیولوژیکی ویروس نیز هستند. همچنین، تلفن های هوشمند قادر به تسهیل مداخلات زمان مند برای اصلاح رفتار و ارتباط مردم با ارائه دهندگان سلامت نیز هستند.(9) اپلیکیشن های سلامت همراه در مدیریت بیماری در دوران پاندمی ضروری بوده و می توان سیستم سلامت را از طریق پایش بیماری، ارزیابی خطر، شناسایی موارد، ردیابی و پایش وضعیت حمایت کنند. (10) قرار دادن ویژگی هایی در سلامت همراه می تواند به تشخیص یا گزارش علائم کمک نموده و نقش مهمی را در کنترل عفونت ایفا کند. به علاوه یکپارچگی داده های اپیدمیولوژیکی و جغرافیایی از شیوع بیماری های قابل انتقال در یک منطقه، می تواند به پیگیری موارد کمک نماید که خود ابزار موثری در کنترل گسترش عفونت به شمار می رود. (6)

ایران به عنوان یکی از کشورهایی که از ابتدای پاندمی کوید19 تاثیر زیادی را پذیرفته علاوه بر اقدامات گسترده درمانی، فعالیت هایی را نیز در راستای پایش بیماری از طریق فناوری موبایل به انجام رسانیده که از جمله می توان به توسعه اپلیکیشن ماسک و AC19که برای خودارزیابی و رهگیری ارتباطات بیماران استفاده شد، اشاره نمود. دولت و وزارت بهداشت در ایران از روزهای نخست پاندمی، اقدام به ارسال پیامک به همه مردم در قالب موارد آموزشی و پیشگیرانه نموده و با ایجاد برنامه خودارزیابی مبتنی بر وب و معرفی آن، به پایش و غربالگری مردم پرداخته شد.(11) علاوه بر دولت، پرسنل درمانی ارائه دهنده خدمات سلامت نیز می توانند از پتانسیل های این ابزار در راستای ارتقا کیفیت خدمات خود نظیر آموزش، مشاوره و پیگیری بیماران از راه دور استفاده کنند. (5) هدف از مطالعه حاضر ارزیابی دیدگاه پزشکان و پرستاران  بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در خصوص کاربرد موبایل در ارائه خدمات در دوران پاندمی کوید19 می باشد. ارزیابی دیدگاه نه تنها منجر به افزایش دانش پاسخ دهندگان در راستای موضوع می شوند بلکه نتیجه کلی آن می تواند کمک قابل توجهی به مدیران و تصمیم گیرندگان سلامت در خصوص کاربرد نتایج مطالعه در جامعه تحت پوشش خود نماید.

با توجه به جدید بودن موضوع پژوهش در خصوص سلامت همراه در دوران کرونا مطالعه مرتبطی در ایران صورت نگرفته است اما امیری در مطالعه ای با عنوان نقش سلامت الکترونیک در ابتدای دوره بحران بیماری کرونا با مرور نظام مند مستندات به این نتیجه رسید که دولتها و متخصصان انفورماتیک پزشکی میتوانند از تجارب نقش سلامت الکترونیک در شیوع بحران بیماری کرونا برای مقابله با هر گونه بیماری همهگیر در آینده درس بگیرند تا مانع از هر گونه تهدید جانی ملل، رکود اقتصادی و در نهایت پاسخ سریع در مواقع فوق بحرانی گردند.(12).

در مطالعات خارجی نقش سلامت همراه در مدیریت پاندمی کرونا از ابعاد گوناگون بررسی شده بود:

مینگ (Ming) و همکاران در مطالعه ای با عنوان اپلیکیشن های سلامت همراه در پاندمی کرونا در سال 2020 به مرور و تحلیل محتوای اپلیکیشن های سلامت همراه کرونا پرداختند و به این نتیجه رسیدند که اغلب اپلیکیشن های IOS به ارائه نقشه جغرافیایی از توزیع بیماران کرونایی می پردازند در حالیکه اپلیکیشن های مبتنی بر اندروید دارای گزینه هایی برای پایش بیماران در منزل بودند. در انتها نتیجه می گیرند که برای راهنمایی مخاطبان در انتخاب اپلیکیشن مناسب در دوران پاندمی، بسیار مهم است که این ابزارها از طریق روش های علمی ارزیابی و دسته بندی شوند.(6)

چیدامبران (chidambram)و همکاران در مطالعه ای با عنوان مطالعه مشاهده ای اپلیکیشن های سلامت بریتانیا برای covid-19 با ارزیابی اپلیکشین های مربوط به کرونا در کشور انگلستان در سال 2020 به این نتیجه رسیدند که اپلیکیشن ها در سه حوزه تشخیص، ردیابی تماس ها و ارائه اطلاعات می توانند به مدیریت بیماری کرونا کمک کنند. همچنین، کارایی اپلیکیشن های ردیاب تماس ها در دوران کرونابا وجود مسائلی مانند محرمانگی اطلاعات کاربران دچار چالش می شود.  اپلیکیشن هایی که توسط دولت معرفی شده بودند بیشترین میزان استفاده را در میان کاربران داشتند. در پایان نتیجه می گیرند که با توجه بی بدیل فناوری اطلاعات در دوران پاندمی، دولت ها باید برنامه هایی در راستای افزایش آگاهی عمومی در خصوص مزایای این ابزارها ارائه کنند و نیز بهره مندی از پتانسیل های سلامت همراه در مدیریت پاندمی کوید19 نیازمند همکاری های بین المللی می باشد. (13)

باسی) (Bassi   و همکاران در مطالعه ای با عنوان بررسی اپلیکیشن های موبایل کوید19 در هند که درسال 2020 انجام داد به این نتیجه رسید که اپلیکیشن های سلامت همراه در هند عموما در حوزه های خود مراقبتی، پایش قرنطینه و ردیابی تماس ها فعالیت داشتند. همچنین معتقد بودند با توجه به نقش اپلیکیشن ها در انتشار اطلاعات مربوط به بیماری، این  ایزارها کمک شایانی به دولت هند در پاسخ سریع به پاندمی خواهد نمود.(4)

ایکانگ (Ekong) و همکاران در مطالعه ای با عنوان ردیابی تماس با استفاده از اپلیکشن ها و محرمانگی اطلاعات در دوران پاندمی که در سال 2020 انجام شد به این نتیجه رسیدند که قابلیت ردیابی تماس ها از طریق اپلیکیشن های سلامت همراه نقش بسیار مهمی در مدیریت بیماری کرونا ایفا می کند اما یکی از مهمترین چالش ها به خطر افتادن محرمانگی اطلاعات بیماران خواهد بود که می توانند از طریق راهبردهایی مانند گرفتن رضایت نامه از بیماران تحت بررسی، ناشناس کردن اطلاعات هویتی بیماران و ردیابی تماس ها تنها در مکان های عمومی این چالش را مرتفع نمود.(8)

زامبرگ zamberg) ( و همکاران در مطالعه ای با عنوان یک پلتفرم سلامت همراه برای انتقال اطلاعات بین موسسات سلامت که در سال 2020 به این نتیجه رسیدند که ایزارهای سلامت همراه در انتقال داده های سلامت کوید19 بین موسسات بسیار کاربردی بوده و منجر به افزایش سرعت در انتقال داده ها نیز می شود و در عین حال منجر به افزایش خودآگاهی پرسنل در انجام فعالیت های کاری روزامه می شود همچنین معتقد بودند مطالعات بیشتری در خصوص ارزیابی نتایج کاربرد سلامت همراه به عنوان ابزار اطلاع رسانی بین مراکز مراقبتی و اعتبار اطلاعات منتقل شده مورد نیاز می باشد.(14)

ویلیامز (Williams) و همکاران در مقاله ای با عنوان 'فناوری سلامت همراه در مبارزه با پاندمی covid-19' به نقش سلامت همراه در اشاعه اطلاعات وافزایش آگاهی مردم در کاهش انتشار عامل بیماری، ردیابی بیماران، کاهش تماس های فرد به فرد، پایش بیماران از راه دور اشاره داشتند. در عین حال چالش های این فناوری را مواردی مانند محرمانگی اطلاعات و عدم آشنایی مردم با همه اپلیکیشن های مربوط به مدیریت پاندمی معرفی نمودند. در پایان پیشنهاد دادند که دولت ها بایستی امکان دسترسی آسان و ارزان مردم به تلفن همراه را فرهم نمایند، قوانین و مقررات مربوط به امنیت و محرمانگی اطلاعات را تنظیم و برای گروه های ذی نفع بودجه های تشویقی در راستای ایجاد و توسعه نرم افزارهای همراه را فراهم آورند. (15)

دریسی (Drissi) و همکاران در مطالعه ای با عنوان ' تعیین نقش پاندمی covid-19 بر سلامت روان دانشجویان امارات و دیدگاه آنان در خصوص راهکاراهای مبتنی بر سلامت همراه' به این نتیجه رسیدند که اکثریت دانشجویان در دوران پاندمی اختلالاتی مانند اضطراب، افسردگی و کاهش کارکردهای اجتماعی را تجربه کردند. همچنین نتایج حاکی از تعداد اندک اپلیکیشن های سلامت روان بود. یک سوم شرکت کنندگان لیستی از ویژگی های ترجیحی و مورد انتظار خود از اپلیکیشن های سلامت همراه را ارائه دادند. اکثریت این افراد انتظار داشتند که این اپلیکیشن ها ویزگی هایی مانند معرفی خدمات سلامت روان مقرون به صرفه، طراحی مناسب و کاربرد آسان اپلیکیشن ها ، خدمات سلامت روان از راه دور، ارتباط با افرادیکه دارای تجربیات مشابه هستند و پیگیری وضعیت سلامت روان را داشته باشند.(16)

آدینیی(Adeniyi) و همکاران در مطالعه ای با عنوان ' اپلیکیشن های سلامت همراه و covid-19”  : چالش ها و فرصت ها' به این نتیجه رسیدند که ایزارهای سلامت همراه نقش مهمی در افزایش آگاهی و کاهش انتشار بیماری در دوران پاندمی ایفا نمودند. در عین حال منجر به بهود ارتباطات پرسنل درمانی از طریق ارتباطات سریع و ایمن شدند. در عین حال چالش هایی مانند موارد اخلاقی ناشی از امنیت و محرمانگی اطلاعات فردی بیماران ردیابی شده با تلفن همراه، مسائل مربوط به رضایت آگاهانه افراد از ردیابی تلفن همراه آنان را مطرح نمودند. در پایان به لزوم تدوین راهنماهای اخلاقی و پزشکی در استفاده از تلفن همراه در دسترسی به اطلاعات بیماران و نیز انتشار و توزیع این اطلاعات توسط سیاست گزاران حوزه سلامت و تدوین برنامه ای آینده نگر در خصوص مدیریت بحران مبتنی بر کاربردهای سلامت همراه اشاره نمودند. (17)

.میانگین نمره نظرات پزشکان و پرستاران بیمارستان های علوم پزشکی زاهدان در خصوص نقش سلامت همراه در خدمات رسانی از راه دور در مدیریت بیماری کوید19 چقدر است؟

.

2. میانگین نمره نظرات پزشکان و پرستاران بیمارستان های علوم پزشکی زاهدان در خصوص نقش سلامت همراه در پیگیری بیماری کوید19 چقدر است؟

3. میانگین نمره نظرات پزشکان و پرستاران بیمارستان های علوم پزشکی زاهدان در خصوص نقش سلامت همراه در آموزش بیماری کوید19 چقدر است؟

4. میانگین نمره نظرات پزشکان و پرستاران بیمارستان های علوم پزشکی زاهدان در خصوص نقش ارائه دهندگان سلامت همراه در مدیریت بیماری کوید19 چقدر است؟

5. بین خصوصیات دموگرافیک(سن، جنس، سابقه کاری، رشته تحصیلی) و دیدگاه کاربران در استفاده از سلامت همراه در مدیریت بیماری کوید19 رابطه معنی دار  وجود دارد

تعیین نقش سلامت همراه در مدیریت بیماری کوید19 از دیدگاه پزشکان و پرستاران بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1399

.تعیین نقش سلامت همراه در خدمات رسانی از راه دور در مدیریت بیماری کوید19 از دیدگاه پزشکان و پرستاران بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1399

2.تعیین نقش سلامت همراه در پیگیری بیماری کوید19 از دیدگاه پزشکان و پرستاران بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1399

3. تعیین نقش سلامت همراه در آموزش بیماری کوید19 از دیدگاه پزشکان و پرستاران بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1399

5.  تعیین میانگین  نظرات پزشکان و پرستاران بیمارستان های علوم پزشکی زاهدان در خصوص نقش ارائه دهندگان سلامت همراه در مدیریت بیماری کوید19

6.تعیین رابطه خصوصیات دموگرافیک و دیدگاه پزشکان و پرستاران بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در خصوص نقش سلامت همراه در مدیریت بیماری کوید19

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

سلامت همراه : هر نوع پرکتیس مراقبت سلامت را توصیف می کند که به وسیله ابزارهای موبایل پشتیبانی می شود.(6) سلامت همراه به استفاده از ابزارهای ارتباطی سیار مانند تلفن های همراه، تبلت ها، ابزارهای پوشیدنی مانند ساعت هوشمند برای ارائه خدمات سلامت و جمع آوری داده و اطلاعات سلامت اشاره دارد(18).

تعریف عملی : استفاده از تلفن های همراه و ابزارهای مشابه مانند تبلت یا ساعت هوشمند در راستای خدمات رسانی سلامت مانند آموزش شیوه های پیشگیری از ابتلا به کوید 19 از طریق پیامک های تلفن همراه

بیماری کوید19 :بیماری کروناویروس 2019(کوید19) یک بیماری عفونی است که به وسیله کروناویروس سندرم حاد تنفسی ایجاد می شود و علائمی مانند تب، سرفه ، تنگی نفس و خستگی را در ابتدا ایجاد می کند. این بیماری در سال 2019 از چین آغاز و به همه دنیا شیوع پیدا کرد. (19)

کاربردی – توصیفی - تحلیلی

جامعه پژوهش شامل کلیه پزشکان و پرستاران ارائه دهنده خدمات سلامت شاغل در بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان می باشد بنابراین معیار ورود نوع شغل پرسنل می باشد. معیار دوم علاقه و آشنایی اولیه با مفاهیم سلامت همراه می باشد. بنابراین کلیه پزشکان و پرستاران شاغل در بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که علاقه مند و آشنا به مبانی پژوهش باشند، وارد مطالعه خواهند شد و افرادی که فاقد این ویژگی ها باشند از مطالعه حذف خواهند شد.

برای محاسبه حجم نمونه از فرمول کوکران با جامعه مشخص استفاده شده که بر این اساس

N: حجم جامعه    ؛    z: برابر ۱.۹۶     ؛     p=q=0.5    ؛       d: مقدار اشتباه مجاز (مقدار خطا)

تعداد اعضای نمونه 148 نفر  برآورد گردید.

روش نمونه گیری در این پژوهش از نوع تصادفی طبقه ای می باشد. با توجه به وجود گروه های مختلف در جامعه پژوهش مانند پزشکان و پرستاران سعی شده تعداد نمونه براورد شده با توجه به تعداد جامعه در هر گروه، تقسیم شود و به هر گروه به تناسب جامعه پرسشنامه تخصیص داده شود.

برای ارزیابی دیدگاه پرسنل از پرسشنامه محقق ساخته ای استفاده شد. برای طراحی اولیه سوالات با استفاده از مرور متون سوالات اولیه طراحی شدند سپس با الگوگیری از پرسشنامه محقق ساخته دیگری در پژوهش مشابه توسط تیم کنونی پژوهش، ساختار اولیه ایجاد شد. پرسشنامه دارای سه بخش کلی بود: بخش اول شامل اطلاعات دموگرافیک پاسخ دهندگان بود که متغیرهایی نظیر سن، جنس، مدرک و میزان تحصیلات، سابقه کار را مورد سنجش قرار می داد. در بخش دوم سوالاتی به صورت چند گزینه ای طراحی شد که در آن از پاسخ دهندگان در خصوص منبعی که اطلاعات مربوط به کرونا را دریافت می کنند، استفاده از موبایل برای ارائه خدمات درمانی و ارتباط با بیماران در دوران کرونا سوالاتی (5سوال) پرسیده شد. بخش سوم شامل سوالات 6 تا 26 در چهار بخش خدمت رسانی از راه دور، پیگیری، آموزش و ارائه دهندگان سلامت بود که دامنه پاسخ ها بر اساس طیف لیکرت از بسیار موافقم تا بسیار مخالفم تنظیم شده بود.

بعد از تنظیم ساختار اولیه و تایید روایی صوری پرسشنامه توسط یک متخصص فناوری اطلاعات سلامت و یک متخصص آماری، با استفاده از روش آزمون – بازآزمون پایایی پرسشنامه مورد سنجش قرار گرفت. بدین ترتیب که در یک نمونه 20 نفره پرسشنامه توزیع شد و بعد از کسب پاسخ ها، مجددا دو هفته بعد این فرایند تکرار شد. با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ که معادل 83% بود پایایی پرسشنامه مذکور تایید گردید.

با توجه به شیوع بیماری کوید-19 و در راستای رعایت پروتکل های بهداشتی، پرسشنامه با استفاده از پلتفرم google doc به صورت الکترونیک طراحی شد.

با توجه به توصیفی بودن پژوهش، لینک پرسشنامه با استفاده از ایمیل، ارسال به پیام رسان های افراد، اشتراک لینک در گروه های مجازی پرسنل درمانی موجود در پیام رسان ها و سایر پلتفرم های اشتراک گذاری منابع (صفحات آموزش مجازی پرسنل در خصوص کرونا موجود در وب سایت دانشگاه یا سایر وبگاه های مرتبط) به جمع آوری اطلاعات پرداخته شد. برای تشویق پرسنل در تکمیل پرسشنامه به جنبه اطلاع رسانی و آموزشی پرسشنامه اشاره گردید. همچنین از پاسخ دهندگان خواسته شد تا چنانچه گروه تخصصی از همکاران خود در فضای مجازی دارند، پرسشنامه را به اشتراک بگذارند. با هر بار تکمیل پرسشنامه، پاسخ ها به صورت الکترونیک در پایگاه داده google sheet ذخیره شده و در انتها با رسیدن به حدنصاب نمونه مدنظر، پایگاه داده در قالب فایل اکسل مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی و استنباطی وشاخص های توزیع مرکزی نظیر میانگین و انحراف معیار و همچنین برای تست های آماری ازt-test و نیز آزمون ناپارامتریک  Mann–Whitney U-testاستفاده خواهد شد.

حفظ محرمانگی اطلاعات پرسشنامه ها، طراحی بدون نام پرسشنامه ها و رضایت آگاهانه شرکت کنندگان منطبق با کدهای اخلاق درج شده
13،15،16،17وو 1 و کدهای 25،28،29،30، در دفترچه راهنمای اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مرتبط با آزمودنی های انسانی کدهای اخلاق شامل کد 1
  کد1 :

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. کد13 :کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
3. کد15 : پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
4. کد16 :
5. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
6. کد17 :
7. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
8. کد25 : پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
9. کد28 :
10. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
11. کد29 :
12. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
13. کد30 :
14. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

همکاری محدود پرسنل درمانی به دلیل مشغله کاری بالا که با استفاده از طراحی کاربر پسند و الکترونیک پرسشنامه و اشتراک گذاری در پیام رسان ها و وبگاه های معتبرسعی به جلب مشارکت پرسنل خواهد شد.

سلامت همراه، دیدگاه، کوید-19

1.            Ye Q, Zhou J, Wu H. Using Information Technology to Manage the COVID-19 Pandemic: Development of a Technical Framework Based on Practical Experience in China. JMIR medical informatics. 2020;8(6):e19515.

2.            Sadoughi F, Erfannia L, editors. Health information system in a cloud computing context. eHealth; 2017.

3.            Erfannia L, Sadoughi F, Sheikhtaheri A. The advantages of implementing cloud computing in the health industry of Iran: a qualitative study. International Journal of Computer Science and Network Security. 2018;18(1):198-206.

4.            Bassi A, Arfin S, John O, Jha V. An overview of mobile applications (apps) to support the coronavirus disease-2019 response in India. The Indian journal of medical research. 2020.

5.            Erfannia L, Barman MP, Hussain S, Barati R, Arji G. How mobile health affects primary healthcare? Questionnaire design and attitude assessment. Digital Health. 2020;6:2055207620942357.

6.            Ming LC, Untong N, Aliudin NA, Osili N, Kifli N, Tan CS, et al. Mobile Health Apps on COVID-19 Launched in the Early Days of the Pandemic: Content Analysis and Review. JMIR mHealth and uHealth. 2020;8(9):e19796.

7.            Bhatt V, Chakraborty S, Chakravorty T. Importance of digitech adoption for providing efficient healthcare services during COVID-19. International Journal on Emerging Technologies. 2020;11(3):1-13.

8.            Ekong I, Chukwu E, Chukwu M. COVID-19 mobile positioning data contact tracing and patient privacy regulations: Exploratory search of global response strategies and the use of digital tools in Nigeria. JMIR mHealth and uHealth. 2020;8(4).

9.            Katapally TR. A Global Digital Citizen Science Policy to Tackle Pandemics Like COVID-19. Journal of medical Internet research. 2020;22(5):e19357.

10.         Kodali PB, Hense S, Kopparty S, Kalapala GR, Haloi B. How Indians responded to the Arogya Setu app? Indian journal of public health. 2020;64:S228-S30.

11.         The Law Library of Congress GLRD. Regulating Electronic Means to Fight the Spread of COVID-19. united states: library of congress, 2020.

12.         Amiri P. The Role of ElectronicHealth During theCovid-19 Crisis: A Systematic Review of Literatures. Journal of Health and Biomedical Informatics Medical Informatics Research Center. 2020;6(4):358-67.

13.         Chidambaram S, Erridge S, Kinross J, Purkayastha S. Observational study of UK mobile health apps for COVID-19. The Lancet Digital Health. 2020;2(8):e388-e90.

14.         Zamberg I, Manzano S, Posfay-Barbe K, Windisch O, Agoritsas T, Schiffer E. A Mobile Health Platform to Disseminate Validated Institutional Measurements During the COVID-19 Outbreak: Utilization-Focused Evaluation Study. JMIR Public Health and Surveillance. 2020;6(2):e18668.

15.         Williams SY, Adeyemi SO, Eyitayo JO, Odeyemi OE, Dada OE, Adesina MA, et al. Mobile Health Technology (Mhealth) in Combating COVID-19 Pandemic: Use, Challenges and Recommendations. European Journal of Medical and Educational Technologies. 2020;13(4):em2018.

16.         Drissi N, Alhmoudi A, Al Nuaimi H, Alkhyeli M, Alsalami S, Ouhbi S. Investigating the impact of COVID-19 lockdown on the psychological health of university students and their attitudes toward mobile mental health solutions: two-part questionnaire study. JMIR formative research. 2020;4(10):e19876.

17.         ADENIYI EA, AWOTUNDE JB, OGUNDOKUN RO, KOLAWOLE PO, ABIODUN MK, ADENIYI AA. Mobile health application and COVID-19: Opportunities and challenges. Journal of Critical Reviews. 2020;7(15):3481-8.

18.         Cipresso P, Serino S, Villani D, Repetto C, Sellitti L, Albani G, et al. Is your phone so smart to affect your state? An exploratory study based on psychophysiological measures. Neurocomputing. 2012;84:23-30.

19.         Internist Acoo. Defining Clinical Staff and Other Qualified Health Care Professionals 2020. Available from: https://www.acoi.org/practice-management/coding/defining-clinical-staff-and-other-qualified-health-care-professionals.

20.         website Wo. Coronavirus 2020. Available from: https://www.who.int/health-topics/coronavirus#tab=tab_1.

سلامت همراه  به عنوان یکی از زیرشاخه های سلامت الکترونیک، خدمات مراقبت بهداشتی را به صورت غیرمستقیم در ارتباطات بی سیم و از راه دور فراهم می کند و می تواند برای ارایه خدمات مراقبت بهداشتی به عنوان یک ابزار حمایتی مورد استفاده قرار بگیرد.بسیاری از برنامه ها و نرم افزارهای سلامت در یک پلتفرم تلفن همراه توسعه یافته اند. به دلیل دسترسی ،سهولت و جذابیت استفاده، بسیاری از کاربران می توانند از سلامت همراه در اپیدمی و بیماری های همه گیر استفاده کنند.

ویروس covid-19 به عنوان یک شیوع همه گیر(پاندمیک) در 31 دسامبر 2019 در چین ظهور کرد و به سرعت در سراسر جهان پخش شد. با توجه به خسارت های گسترده ناشی از شیوع این ویروس، بسیاری از کشورها سیاست های خاصی را برای مقابله با covid-19 اتخاذ کرده اند.یکی از برنامه های مهم برای مقابله با covid-19 استفاده از فناوری اطلاعات از جمله سلامت همراه(کاربرد تلفن همراه به منظور پیشبرد اهداف سلامت) است.

مطالعه حاضر به منظور” نقش سلامت همراه در مدیریت بیماری های ناشی از covid-19  از دیدگاه پرسنل بیمارستان های علوم پزشکی ” طراحی گردیده است.

طرح حاضر از نوع غیر هزینه بر می باشد

کلیه اطلاعات حاصل از پرسشنامه محرمانه بررسی خواهند شد. در این راستا پرسشنامه ها فاقد هر نوع اطلاعات شناسایی کننده هستند. پاسخ دهندگان برای شرکت در پژوهش کاملا آزاد هستند. تحلیل اطلاعات هم بدون در نظر گرفتن اطلاعات شناسایی کننده صورت خواهد گرفت.

پاسخ دهندگان جهت پاسخ به پرسشنامه ها کاملا ازاد هستند و می توانند نظرات خود را بدون انعکاس اطلاعات شناسایی خود مطرح کنند.

کلیه شرکت کنندگان جهت شرکت در پژوهش آزاد بوده و می توانند از شرکت در پژوهش انصراف بدهند.

قبل از شروع مراحل جمع آوری داده کلیه اطلاعات در اختیار شرکت کننده قرار خواهد گرفت و افراد با رضایت آگاهانه وارد پژوهش خواهند شد.

به نام خدا

شرکت کننده گرامی

با سلام و احترام

سلامت همراه  به عنوان یکی از زیرشاخه های سلامت الکترونیک، خدمات مراقبت بهداشتی را به صورت غیرمستقیم در ارتباطات بی سیم و از راه دور فراهم می کند و می تواند برای ارایه خدمات مراقبت بهداشتی به عنوان یک ابزار حمایتی مورد استفاده قرار بگیرد.بسیاری از برنامه ها و نرم افزارهای سلامت در یک پلتفرم تلفن همراه توسعه یافته اند. به دلیل دسترسی ،سهولت و جذابیت استفاده، بسیاری از کاربران می توانند از سلامت همراه در اپیدمی و بیماری های همه گیر استفاده کنند.

ویروس covid-19 به عنوان یک شیوع همه گیر(پاندمیک) در 31 دسامبر 2019 در چین ظهور کرد و به سرعت در سراسر جهان پخش شد. با توجه به خسارت های گسترده ناشی از شیوع این ویروس، بسیاری از کشورها سیاست های خاصی را برای مقابله با covid-19 اتخاذ کرده اند.یکی از برنامه های مهم برای مقابله با covid-19 استفاده از فناوری اطلاعات از جمله سلامت همراه(کاربرد تلفن همراه به منظور پیشبرد اهداف سلامت) است.

پرسشنامه حاضر به منظور” نقش سلامت همراه در مدیریت بیماری های ناشی از covid-19  از دیدگاه پرسنل بیمارستان های علوم پزشکی ” طراحی گردیده است. این پرسشنامه جهت انعکاس نظرات شما و ارتقای کیفیت خدمات رسانی بهداشتی می باشد. خواهشمند است با ارائه نظرات ارزشمند و دیدگاه های تخصصی خویش، ما را در انجام پژوهش یاری رسانید. شایان ذکر است اطلاعات مندرج در پرسشنامه صرفا جهت انجام پژوهش مورد استفاده قرار خواهد گرفت و اطلاعات به صورت محرمانه محفوظ خواهد ماند. پیشاپیش از همکاری  و بذل توجه شما کمال تشکر را داریم.

الف) اطلاعات دموگرافیک:

جنس: مرد                  زن        

سن:   کمتر از 30 سال             30- 40 سال                40-50 سال                  بالای 50 سال        

میزان تحصیلات: دیپلم                      فوق دیپلم                   کارشناسی                   کارشناسی ارشد و بالاتر      

دکترای حرفه ای                             متخصص                      فوق تخصص  

رشته تحصیلی:

شهر محل خدمت:

محل خدمت:

سابقه خدمت:  کمتر از 5 سال               5- 10 سال                10- 15 سال                   بالای 15 سال

1.آیا از موبایل برای افزایش اطلاعات سلامت خود در دوره پاندمی covid-19 استفاده می کنید؟ بلی        خیر   

2.از کدام ابزار برای افزایش اطلاعات سلامت در دوره پاندمی خود استفاده می کنید؟

شبکه های اجتماعی(اینستاگرام،فیسبوک،توییتر)        پیام رسان ها (تلگرام،واتساپ)           اپلیکشن های سلامت       پایگاه اطلاعات علمی سلامت(پاب مد،اسکوپوس)  

3.آیا از موبایل برای برقراری ارتباط با بیماران خود در دوره پاندمی استفاده می کنید ؟ بلی      خیر

4.کدام ابزار؟                      پیام کوتاه(sms)                     شبکه اجتماعی(اینستاگرام،فیسبوک،توییتر)                   پیام رسان ها(تلگرام،واتساپ)

5. با چه هدفی از موبایل برای ارتباط با  بیماران خود در دوره پاندمی استفاده می کنید؟

آموزش          اطلاع رسانی          درمان          پیگیری        تشخیص   

ب)  سوالات مربوط به سنجش دیدگاه کارکنان نسبت به خدمت رسانی از طریق تلفن همراه

به هر سوال براساس میزان اهمیت از دیدگاه خود پاسخ دهید.