بررسی اثر بخشی دارودرمانی، ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی

افسردگی یکی از بیماری های حائز اهمیت و شایعی می باشدکه با نقص آشکار در خلق انسان مشخص می گردد. اختلال افسردگی اساسی (که افسردگی یک قطبی نیز نامیده میشود) بدون وجود سابقه ای از دوره مانیا، مختلط یا هیپومانی به وقوع می پیوندد. (1)این اختلال حداقل برای 2 هفته ادامه دارد (2, 3) (4, 5) که در ضمن آن خلق افسرده یا بی علاقگی و یا عدم احساس لذت در همه ی امور تقریبا وجود دارد (6). یک دوره افسردگی بر اساس یک مصاحبه بالینی و مجموعه ای از نشانه و علایم مربوط به حوزه های عاطفی، انگیزشی و شناختی رفتاری تشخیص گذاری می گردد (7) که با یک چرخه بازخورد منفی مشخص می شود که در آن افراد تاثیر منفی را تجربه می کنند، رویداد ها را منفی درک می کنند و از فعالیت های اجتماعی و لذت بخش کنار می روند، که منجر به تشدید روحیه ی منفی، شناخت های مغرضانه و کناره گیری اجتماعی می شود(8, 9). از مجموعه علائم اختلال افسردگی اساسی می توان به غمگینی، احساس نا امیدی، تغییر در الگوی وزن و خواب و احساس گناه (10)، کندی فکر،کاهش فعالیت ارادی و اختلال عملکرد شناختی(11, 12)، احساس بی ارزشی یا گناه، مشکل در تصمیم گیری (6, 13) اشاره کرد. این نشانه ها تا حد چشمگیری، کارآمدی روانشناختی و عملکردی فرد را در ابعاد مختلف زندگی با مشکل و اختلال رو به رو می سازد (14). افسردگی یک بیماری مزمن، ویران کننده و تکرار شونده می باشد که 20 درصد از جمعیت کل کره زمین را درگیر خودش می کند (15, 16). در رابطه با اهمیت این اختلال می توان گفت که در حال حاضر افسردگی، چهارمین بیماری ای می باشد که در جهان شایع است (17, 18). طبق تخمین های صورت گرفته شده، پیش بینی می شود که تا سال 2020این بیماری به دومین بیماری شایع پس از بیماری قلب و عروق در جهان مبدل شود (19, 20). اختلال افسردگی اساسی علاوه بر اینکه شایع می باشد، نا توان کننده است و هزینه های زیادی را در بر می گیرد به طوری که حدود 10 درصد از مراجعات به کلینیک های درمانی مربوط به این اختلال است (10, 21, 22). در بررسی های انجام شده میزان شیوع اختلال افسردکی اساسی را به طور کلی 6-3 درصد و در زنان دو برابر مردان گزارش نموده اند و شیوع مادام العمر این اختلال به 25-15 درصد می رسد (1, 23). بر طبق مطالعاتی که در ایران صورت گرفته شده است(2015) شیوع اختلال افسردگی در زنان به ازای هر 100 هزار نفر 5037 نفر است که این میزان در درنیا 49 هزار نفر می باشد. میزان افسردگی شدید در دنیا به ازای هر100 نفر 2923 نفر است، در ایران به ازای هر 100 هزار نفر 3328 نفر به افسردگی شدید مبتلا هستند و میزان شیوع افسردگی در کل جهان به ازای هر 100هزار نفر 1425 و در ایران 1275 نفر است (6, 24). بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، هزینه ی یک سال مقابله با آثار افسردگی، یک تریلیون دلار بر آورده شده است که نشان می دهد کاهش و افت بهره وری مربوط به افسردگی معمولا بار مالی زیادی ایجاد می کند. بر اساس پیش بینی های موجود، در کشور های توسعه یافته تقریبا 50 درصد از مردم به افسردگی دچار هستند، هر چند بسیاری از آنان روند تشخیص و مداوا را طی نکرده اند. آمار این دست از افراد در کشور های کمتر توسعه یافته به 80 تا 90 درصد می رسد. همانطور که سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است، هر دلاری که در بهبود بخشی به روند درمان سرمایه گذاری می شود، 4 دلار در روند بهره وری و سلامت بهتر صرفه جویی خواهد شد (6). از سویی به دلیل اینکه تقریبا به میزان دو سوم از بیماران افکار خودکشی دارند و 10 تا 15 درصد آن ها از این طریق به زندگی خود خاتمه می بخشند، اهمیت توجه به افسردگی به عنوان یکی از اختلال های مهم روانشناختی آشکار می شود (17, 23). این آمار جدید هشداری است برای تمامی کشور ها تا در رویکرد های خود نسبت به بهداشت و سلامت روانی، بررسی های مجدد کنند و با فوریت به درمان آن بپردازند (6). در طول دهه های اخیر، برای درمان افسردگی شیوه های گوناگونی به کار رفته است و به زعم پژوهشگران در انتخاب درمان، میزان کارآمدی هزینه های اقتصادی، عوارض ناشی از استفاده و به کارگیری و میزان پاسخگویی به درمان باید ملاک ارزیابی قرار بگیرد (25, 26). انواع روش های مختلفی برای درمان افسردگی وجود دارد که در این بین، درمان های اختلال افسردگی می توانند در دو دسته ی گسترده دارویی و درمان روانشناختی قرار گیرند. هر دو نوع نشان داده اند که در مطالعات متعددی موثر واقع شده اند (27, 28). در حال حاضر رایج ترین درمان برای اختلال افسردگی اساسی، دارو های ضد افسردگی می باشد (29). دارو های ضد افسردگی که برای درمان به کار گرفته می شود در رده های مختلف قرار دارند، این رده ها عبارت اند از مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAOI)، دارو های ضد افسردگی سه حلقه (TCA_S) و سایر مهارکننده های جذب سروتونین – نوراپی نفرین (SNRI) و مهارکننده های جذب مجدد سروتونین(SSRI) (1, 23). بر اساس آنچه سازمان بهداشت جهانی گزارش کرده است، مهارکننده های اختصاصی بازجذب سروتونین(SSRI)، خط اول درمان افسردگی است و درمیان آن ها سیتالوپرام با توجه به تاثیر و تداخل دارویی کم، از رایج ترین آن ها می باشد (25, 26). علارغم اینکه روش های دارو درمانی در اختلال افسردگی اساسی تاثیر بسزایی دارد اما تعداد زیادی از بیماران در به این نوع درمان موفق نمی شوند، و پس از قطع مصرف دارو، علائم آنان همچنان ادامه دارد و بیماران دچار عود علایم می شوند (27, 28). در نتیجه برای درمان افسردگی علاوه بر درمان های دارویی، درمان های روان شناختی متعددی نیز در طول سال های متوالی ابداع شده است. در سال 1992 تیزدیل و ویلیامز از دانشگاه ولز و سگال از تورنتو رویکرد جدیدی به منظور درمان، پیشگیری و جلوگیری از عود افسردگی مقرر نموده اند که بر طبق آن بین شناخت، هیجان و ذهن موقعیت ارتباط ایجاد شده و به نام رویکرد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی معروف گردیده است(30, 31). مداخله هایی که مبتنی بر ذهن آگاهی است به عنوان یکی از درمان های شناختی رفتاری نسل سوم می باشد (32, 33). منظورمان از ذهن آگاهی، یعنی آگاهی لحظه به لحظه از حس های بدنی مانند احساس گرما و سرما، فشار، سوزش و درد، افکار و احساسات می باشد(34). علاوه بر این ذهن آگاهی این شرایط را فراهم می کند تا افراد توجه خویش را بر روی گذشته و یا آینده معطوف نکنند و به زمان حال و اکنون آگاه باشند (35, 36). همچنین ذهن آگاهی در درک این مفهوم به ما کمک می کند که هیجان های منفی ای که در زندگی رخ می دهند بخش ثابتی از روند شخصیت و زندگی نخواهند بود و همین امر سبب می شود تا فرد به جای اینکه به این دست از رویداد ها واکنش های غیر ارادی دهد، پاسخ ها و واکنش های همراه با تامل و تفکر را انتخاب کنند (37). علاوه بر این ها ذهن آگاهی یعنی بودن در هر لحظه با آنچه در حال حاضر موجود است، بدون قضاوت و بدون اظهار نظر درباره ی آنچه اتفاق خواهد افتاد، یعنی تجربه واقعیت محض بدون قضاوت (37). مطالعات گوناگونی تاثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش و بهبود علائم افسردگی را مورد حمایت قرار داده اند (38, 39). که به برخی از آن ها اشاره خواهیم کرد. در پژوهشی که توسط گاد فرین و هرینگن (2010) به منظور مطالعه اثر بخشی ذهن آگاهی بر روی بیماران مبتلا به افسردگی انجام دادند، کاهش علائم افسردگی را نشان داد (40). همچنین بارن هوفر و همکاران (2009) پژوهشی با هدف اثربخشی ذهن آگاهی بر افسردگی مزمن انجام دادند که این درمان بر افراد مبتلا بسیار اثربخش بوده است (39). علاوه بر این با متا آنالیز های اخیر نشان داده اند که اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی در افسردگی اساسی، همخوانی دارد (41-43). در نتیجه افسردگی همچنان یک موضوع بحث برانگیز در سلامت روان است، به طوری که تحقیقات گسترده همچنان روی آن تمرکز می کنند (28, 44) و این اختلال همواره مورد توجه بسیاری از پژوهشگران بوده است. با این وجود، همچنان نیاز به طراحی و مداخله های مناسب و کارآزمایی های بالینی برای بهبود شرایط این بیماری مشهود است (29). در نتیجه با توجه به محدودیت های جدی که این اختلال خلقی بر کیفیت زندگی بیماران تحمیل میکند و به دلیل وقوع نسبتا مکرر آن ها در جمعیت انسانی تصمیم گرفتیم در این پژوهش اثربخشی دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بیماران مبتلا به افسردگی اساسی را مورد بررسی قرار دهیم.

دارودرمانی بر بیماران مبتلا به افسردگی اساسی تاثیر درمانی دارد.

ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بیماران مبتلا به افسردگی اساسی تاثیر دارد.

ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در مقایسه با دارودرمانی به تنهایی موثر تر است.

تعیین اثر بخشی دارودرمانی، ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بیماران مبتلا به افسردگی اساسی

تعیین میزان اثر بخشی دارو درمانی در کاهش شدت علائم افسردگی اساسی 

تعیین ترکیب میزان اثر بخشی  دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش شدت علائم  افسردگی اساسی

مقایسه اثربخشی دارو درمانی و ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش شدت علائم افسردگی اساسی

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

افسردگی اساسی:

افسردگی یکی از بیماری های حائز اهمیت و شایعی می باشدکه با نقص آشکار در خلق انسان مشخص می گردد. اختلال افسردگی اساسی (که افسردگی یک قطبی نیز نامیده میشود) بدون وجود سابقه ای از دوره مانیا، مختلط یا هیپومانی به وقوع می پیوندد. (1)این اختلال حداقل برای 2 هفته ادامه دارد (2, 3) (4, 5) که در ضمن آن خلق افسرده یا بی علاقگی و یا عدم احساس لذت در همه ی امور تقریبا وجود دارد (6).

ذهن آگاهی:

منظورمان از ذهن آگاهی، یعنی آگاهی لحظه به لحظه از حس های بدنی مانند احساس گرما و سرما، فشار، سوزش و درد، افکار و احساسات می باشد(34). علاوه بر این ذهن آگاهی این شرایط را فراهم می کند تا افراد توجه خویش را بر روی گذشته و یا آینده معطوف نکنند و به زمان حال و اکنون آگاه باشند (35, 36).

نیمه تجربی

جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه بیماران افسردگی اساسی که به کلینیک بیمارستان بهاران مراجعه میکنند، خواهد بود که محدوده سنی آنها از 15تا 60 سال می باشد.

حجم نمونه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه بیماران افسردگی اساسی که به کلینیک بیمارستان بهاران مراجعه میکنند، خواهد بود که تعداد 30 بیمار افسرده اساسی انتخاب و در دو گروه آزمایش هر کدام (15 زوج) و یک گروه کنترل (15 زوج) جایگزین می شوند.

روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری در دسترس از نوع سرشماری خواهد بود و و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی با رویکرد دارودرمانی ، و یک گروه دیکر ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی  جایگزین خواهند شد

الف) پرسش نامه افسردگی بک – ویرایش دوم:

این پرسش نامه شکل بازنگری شده نسخه اول پرسش نامه افسردگی بک است (بک، استیر و براون ، 1996) و 21 گویه دارد که بر روی یک پیوستار 4 درجه ای، از 'صفر' ( فقدان افسردگی یا افسردگی خفیف) تا '3' (افسردگی شدید) درجه بندی می شود و نمره کلی بین بین 0 – 63 متغیر است. نمرات برش این پرسش نامه در غیر افسردهها (0-13)، افسردگی خفیف (14-19)، افسردگی متوسط (20-28) و افسردگی شدید (29-63)، است. نتایج پژوهش بک و همکاران (1996)، همبستگی درونی این مقیاس را با آلفای کرونباخ ، 0.93 و اعتبار باز آزمایی آن را 0.93 گزارش  داد. در پژوهش فتی ، بیرشک ، عاطف وحید و استفان دابسون(1384) مشخصات روانسنجی این پرسش نامه در یک نمونه 94 نفری، ضریب آلفا 0.91 ضریب همبستگی میان دو نیمه، 0. 89 ضریب بازآزمایی به فاصله یک هفته، 0.94 گزارش شده است. در پژوهش حاضر ضریب همسانی درونی با روش آلفای کرونباخ، 0.81 به دست آمد.

ب) مقیاس باورهای مربوط به افسردگی:

از 27 گویه و 4 خرده مقیاس عدم کنترل بر افسردگی، فاجعه سازی، بی ارزشی و ناتوانی تشکیل شده است که به منظور ارزیابی باورهای مربوط به افسردگی بکار می رود.

این مقیاس توسط فرشته موتابی و همکاران در سال 1390 تدوین و روایی و اعتبار آن بررسی شد.

نمره گذاری پرسشنامه بصورت طیف لیکرت 8 نقطه ای می باشد که برای گزینه های «کاملاً موافقم»، «موافقم»، «تقریباً موافقم»، «اندکی موافقم»، «اندکی مخالفم»، «تقریباً مخالفم»، «مخالفم» و «کاملاً مخالفم» به ترتیب امتیازات 0، 1، 2، 3، 4، 5، 6 و 7 در نظر گرفته می شود.

روایی و پایایی:

در پژوهش موتابی و همکاران (1390) برای بررسی روایی همگرایی، میزان همبستگی با BDI-II بررسی شد؛ همبستگی پیرسون BDI-II با نمره کل و خرده مقیاسهای کنترل نداشتن بر افسردگی، فاجعه سازی، بی ارزشی و ناتوانی به ترتیب 45/0، 60/0، 23/0، 27/0 و 21/0 بود (001/0>p).

همچنین در این پژوهش ضریب آلفای کل مقیاس و خرده مقیاسهای عدم کنترل بر افسردگی، فاجعه سازی، بی ارزشی و ناتوانی به ترتیب 92/0، 90/0، 89/0، 74/0 و 74/0 بدست آمد. ضریب پایایی کل مقیاس به روش بازآزمایی 75/0 و به روش دو نیمه سازی 81/0 بود. ضریب پایایی بازآزمایی برای خرده مقیاس ها به همان ترتیب بالا 78/0، 66/0، 66/0 و 61/0 بود.

ج) مداخله: به منظور مداخله از راهنمای عملی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ساخته سگال، ویلیامز و تیزدیل استفاده خواهد شد. این پروتکل درمانی شامل 8 جلسه بود . برنامه درمان در هر جلسه 90 دقیقه خواهد بود که با انجام تمرین های مرتبط با مداخله مورد نظر ، تمرین ها و تکالیف هر جلسه بحث و بررسی می گردد.

در این پژوهش از طرح تحقیق نیمه آزمایشی، از نوع پیش آزمون- پس آزمون بادو گروه آزمایشی با رویکرد گروه دارودرمانی و یک گروه ترکیبی از دارو درمانی و ذهن آگاهی و یک گروه کنترل استفاده خواهد شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران مبتلا به افسردگی اساسی مراجعه کننده به بیمارستان بهاران، دارای سابقه حداقل 6 ماه بستری در مراکز دولتی و غیر دولتی خدمات روان پزشکی که همه آنها بر اساس ملاکهای تشخیصی DSM-IV-TR و تشخیص روانپزشک انتخاب خواهند شد و برای ورود به گروه توسط محقق نیز با مصاحبه تشخیصی بر اساس DSM-V مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت و هیچ یک در یک ماه اخیر از دارو استفاده نباید بکنند. عنوان شده است که در پژوهش های آزمایشی حجم هر گروه میتواند حداقل 15 نفر باشد. بنابراین از میان جامعه آماری 30 بیمار براساس معیارهای ورود به پژوهش به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب خواهد شد و به صورت تصادفی 15 نفر در گروه آزمایش دارودرمانی، 15 نفر در گروه آزمایش ترکیب دارو درمانی و روان درمانی ذهن آگاهی جایگزین خواهند شد. ملاکهای ورود شامل ابتلا به افسردگی اساسی براساس معیارهای تشخیصی DSM-IV-TR و براساس مصاحبه تشخیصی روانپزشک، کسب نمره بالاتر از 30 در پرسشنامه افسردگی Beck BDI، قرارگیری در محدوده سنی 15 تا 60 سال و پرسشنامه مقیاس باور های مربوط به افسردگی ،رضایت به حضور در درمان و عدم استفاده از دیگر خدمات روان درمانی و مشاوره در طول جلسات  خواهد بود. و ملاک های خروج از مطالعه نیز می توان به مواردی همچون، عدم تمایل برای شرکت در جلسات و غیبت بیش از سه جلسه در فرآیند درمان ، نداشتن توانایی شرکت در جلسات و عدم همکاری در انجام تکالیف، عدم وجود اختلال شدید روانشناختی، یا هرگونه مشکل ذهنی و شناختی (بهره هوشی کمتر از 70) که می تواند در نتیجه درمان مداخله ایجاد کند، عدم ابتلا به یک اختلال طبی مانند اختلالات تیروئید و دیابت و... اشاره کرد. سپس مداخله دارو درمانی صرفاً برای گروه آزمایش اول اجرا خواهد شد. گروه آزمایش دوم هم دارو درمانی و هم در 8 جلسه 90 دقیقه ای، هفته ای یک جلسه توسط محقق تحت درمان گروهی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی قرار خواهند گرفت و گروه سوم گواه مداخله ای صورت نمی گیرد و در مرحله پس آزمون بار دیگر هر دو گروه از نظر میزان افسردگی مجدداً مورد سنجش قرار خواهند گرفت . به منظور رعایت جوانب اخلاقی به آزمودنی ها عنوان خواهد شد که این پژوهش در واقع برای کمک به مشکل آنها و افراد همانند آنهاست، اطلاعاتشان مخفی می ماند و اگر تمایل ندارند میتوانند در این پژوهش شرکت نکنند.

به منظور تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از شاخص های آمار توصیفی مانند میانگین، انحراف معیار و درصد فراوانی و شاخص های آمار استنباطی مانند تحلیل کواریانس چند متغیره با نرم افزار آماری اس. پی. اس. اس نسخه 21 استفاده خواهد شد.

​​​​راهنمای عمومی دارای آزمودنی انسانی

کدهای 1--10-13-14-15-25-28-29-30-31 

و

راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروههای آسیب پذیر در جمهوری اسلامی ایران:

- افراد آسیبپذیر باید در تمامی مراحل طراحی و اجرا و گزارش پژوهش مورد حفاظت ویژه قرار بگیرند.

- در صورت ضرورت استفاده از افراد آسیب پذیر در پژوهش، باید تا حـد ممکـن افـرادی بـه عنـوان آزمـودنی انتخاب شوند که درجات کمتری از آسیبپذیری را دارا باشند.

- در پژوهشهای درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیبپذیر استفاده شود که نسبت فایده به زیـان مـورد انتظار برای خود آزمودنی بهگونهای باشد که انجام پژوهش را مبتنی بر منافع شخص آزمودنی توجیه کند.

- امتناع فرد از قبول یا ادامهی شرکت در مطالعه را باید جدی گرفت و به آن احترام گذاشت.

- چنانچه فرد طی شرکت در پژوهش، مشکل عاطفی شدید و قابل توجهی مانند افکار خودکشی پیدا کنـد باید از مطالعه خارج شود و تحت تدابیر مراقبتی، حمایتی و درمانی قرار گیرد. پژوهشگر باید از ارائهی ایـن مراقبتها به آزمودنی اطمینان حاصل کند. وجود سابقهی مشکلات عاطفی شدید نباید باعث کنارگذاشـتن فرد از پژوهش شود.

برای بررسی های بیشتر در جامعه های دیگر آماری مورد بررسی قرار گیرد

افسرگی اساسی ، دارو درمانی ، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی

1.            پور ع, علیزاده ح, کبری. مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر پذیرش، تعهد و دارودرمانی بر بهبود بیماران مبتلا به افسردگی اساسی. روان پرستاری. 2017;5(4):61-8.

2.            Harvey M, Belleau P, Barden N. Gene interactions in depression: pathways out of darkness. TRENDS in Genetics. 2007;23(11):547-56.

3.            Deussing JM, Arzt E. P2X7 receptor: a potential therapeutic target for depression? Trends in molecular medicine. 2018;24(9):736-47.

4.            Wei L, Mortadza SAS, Yan J, Zhang L, Wang L, Yin Y, et al. ATP-activated P2X7 receptor in the pathophysiology of mood disorders and as an emerging target for the development of novel antidepressant therapeutics. Neuroscience & Biobehavioral Reviews. 2018;87:192-205.

5.            Ribeiro DE, Roncalho AL, Glaser T, Ulrich H, Wegener G, Joca S. P2X7 receptor signaling in stress and depression. International journal of molecular sciences. 2019;20(11):2778.

6.            Khodabakhsh PR, Taghavi KS, Rastgoo F. Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy and Neurofeedback Techniques on Women's Depression Adult. 2019.

7.            Fossati P. Is major depression a cognitive disorder? Revue Neurologique. 2018;174(4):212-5.

8.            Beck AT, Haigh EA. Advances in cognitive theory and therapy: The generic cognitive model. Annual review of clinical psychology. 2014;10:1-24.

9.            Hirshfeld-Becker DR, Gabrieli JD, Shapero BG, Biederman J, Whitfield-Gabrieli S, Chai XJ. Intrinsic functional brain connectivity predicts onset of major depression disorder in adolescence: a pilot study. Brain connectivity. 2019;9(5):388-98.

10.         سرابندی, حسن, جانی ت, حسن, نجات, حمید. تأثیر روش بهزیستی درمانی بر نشانگان بالینی بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی. مجله علوم پزشکی نیشابور. 2020;8(1):127-36.

11.         Anthes E. Depression: a change of mind. Nature News. 2014;515(7526):185.

12.         Wu B, Li X, Zhou J, Zhang M, Long Q. Altered whole‐brain functional networks in drug‐naïve, first‐episode adolescents with major depression disorder. Journal of Magnetic Resonance Imaging. 2020:e27270.

13.         Imel ZE, Malterer MB, McKay KM, Wampold BE. A meta-analysis of psychotherapy and medication in unipolar depression and dysthymia. Journal of affective disorders. 2008;110(3):197-206.

14.         De Marco AP, Mahoney III JJ, Aduen PA, Langer J, Bajo SD, Broshek DK. The relationship between the Neuro-Quality of Life Depression and Anxiety Measures and the Personality Assessment Inventory in persons with epilepsy. Epilepsy & Behavior. 2017;70:145-9.

15.         Krishnan V, Nestler EJ. The molecular neurobiology of depression. Nature. 2008;455(7215):894-902.

16.         Soni H, Swarnkar R, Malik JK. Ascorbic Acid: A Prophylaxis Drug Therapy for Depression in Female Dam Rats. Asian Journal of Research in Nephrology. 2020:9-16.

17.         هاشمی, افشاری. مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد با درمان فراشناختی در درمان بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی. پژوهشهای نوین روانشناختی.13(51):232-49.

18.         Chapman DP, Perry GS. Peer reviewed: depression as a major component of public health for older adults. Preventing chronic disease. 2008;5(1).

19.         Avenevoli S, Swendsen J, He J-P, Burstein M, Merikangas KR. Major depression in the National Comorbidity Survey–Adolescent Supplement: prevalence, correlates, and treatment. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 2015;54(1):37-44. e2.

20.         بدایت, احسان, عسکری. تأثیر گروه درمانی فعال‌سازی رفتاری بر راهبردهای تنظیم هیجان و افکار خودکشی دانش آموزان دختر با اختلال افسردگی اساسی. نشریه علمی رویش روان شناسی. 2020;9(1):47-56.

21.         Berardi D, Leggieri G, Ceroni GB, Rucci P, Pezzoli A, Paltrinieri E, et al. Depression in primary care. A nationwide epidemiological survey. Family Practice. 2002;19(4):397-400.

22.         Compton WM, Conway KP, Stinson FS, Grant BF. Changes in the prevalence of major depression and comorbid substance use disorders in the United States between 1991–1992 and 2001–2002. American Journal of Psychiatry. 2006;163(12):2141-7.

23.         Sadock B, Sadock V. Clinical legal issues in psychiatry. Kaplan & Sadock’s Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences/Clinical Psychiatry 10th ed Philadelphia, Penn: Lippincott, Williams & Wilkins. 2007;1374.

24.         Townsend L, Musci R, Stuart E, Heley K, Beaudry MB, Schweizer B, et al. Gender differences in depression literacy and stigma after a randomized controlled evaluation of a universal depression education program. Journal of Adolescent Health. 2019;64(4):472-7.

25.         Rush AJ, Trivedi MH, Wisniewski SR, Nierenberg AA, Stewart JW, Warden D, et al. Acute and longer-term outcomes in depressed outpatients requiring one or several treatment steps: a STAR* D report. American Journal of Psychiatry. 2006;163(11):1905-17.

26.         غلامرضا خ, زهرا ی, الدین قن, مجید ز, محمدرضا م. بررسی مقایسه ای اثربخشی سیتالوپرام و مداخله ی فراشناختی بر شدت افسردگی در مبتلایان به اختلال افسردگی اساسی.

27.         Gaudiano BA, Herbert JD. Methodological issues in clinical trials of antidepressant medications: perspectives from psychotherapy outcome research. Psychotherapy and Psychosomatics. 2005;74(1):17-25.

28.         Mirghiasi A, Namdari K, Samandari S, Mortazi N. Comparing the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT), Drug Therapy, and the Combination of These Two Methods in the Treatment of Major Depression. International Journal of Applied Behavioral Sciences. 2019;6(1):13-20.

29.         محمدپور, سبزواری ا, نظری, هدایت. مقایسه اثربخشی دارو درمانی با شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش شدت علایم اختلال افسردگی اساسی. مجله تحقیقات علوم رفتاری. 2015;13(4):617-24.

30.         Teasdale JD. Emotion and two kinds of meaning: Cognitive therapy and applied cognitive science. Behaviour research and therapy. 1993;31(4):339-54.

31.         کاکاوند. اثربخشی ذهن آگاهی بر نگرش‌های ناکارآمد و نشانه های افسردگی در زنان سالمند مبتلا به اختلال افسردگی. روانشناسی پیری.2(2):101-91.

32.         نسترن سق, پرویز شد, سعید ر, علی د. اثربخشی برنامه نقاشی درمانگری مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتارهای چالشی کودکان اتیسم با عملکرد بالا.

33.         بهاروند, سودانی, منصور. اثربخشی آموزش کاهش تنیدگی مبتنی بر ذهن آگاهی بر همدلی و همدردی نوجوانان مادرسرپرست. مجله علوم روانشناختی. 2020;19(86):183-91.

34.         خطی خ, نازیلا, مجد ا, بزازیان, نژاد ی. اثربخشــی شــناخت درمانــی مبتنــی بــر ذهــن آگاهی بــر شــدت درد بیمــاران کلیــوی تحــت همودیالیــز. بیهوشی و درد. 2020;11(1):1-13.

35.         نیکخواه, بهنوش, حقانی, طاری آ, شادی. اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر افکار خودآیند منفی و مشکلات خواب دانش‌آموزان دختر دارای اختلال افسردگی. توانمندسازی کودکان استثنایی. 2019;10(4):1-12.

36.         Hofmann SG, Gómez AF. Mindfulness-based interventions for anxiety and depression. Psychiatric clinics. 2017;40(4):739-49.

37.         فرد ن, دوست ن, حمیدطاهر, سجادیان, ایلناز. بررسی اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود اضطراب و افسردگی بیماران همودیالیزی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی. مجله تحقیقات علوم رفتاری. 2019;17(3):424-33.

38.         محمدپور, تاجیک‌زاده, فخری, محمدی, نورالله. اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش علائم افسردگی، نشخوار ذهنی و نگرش‌های ناکارآمد زنان باردار مبتلا به افسردگی. روانشناسی بالینی و شخصیت. 2020;16(1):187-98.

39.         Barnhofer T, Crane C, Hargus E, Amarasinghe M, Winder R, Williams JMG. Mindfulness-based cognitive therapy as a treatment for chronic depression: A preliminary study. Behaviour research and therapy. 2009;47(5):366-73.

40.         Godfrin KA, Van Heeringen C. The effects of mindfulness-based cognitive therapy on recurrence of depressive episodes, mental health and quality of life: A randomized controlled study. Behaviour research and therapy. 2010;48(8):738-46.

41.         Goldberg SB, Tucker RP, Greene PA, Davidson RJ, Wampold BE, Kearney DJ, et al. Mindfulness-based interventions for psychiatric disorders: A systematic review and meta-analysis. Clinical psychology review. 2018;59:52-60.

42.         Strauss C, Cavanagh K, Oliver A, Pettman D. Mindfulness-based interventions for people diagnosed with a current episode of an anxiety or depressive disorder: a meta-analysis of randomised controlled trials. PLOS one. 2014;9(4):e96110.

43.         Szumska I, Gola M, Rusanowska M, Krajewska M, Żygierewicz J, Krejtz I, et al. Mindfulness-based cognitive therapy reduces clinical symptoms, but do not change frontal alpha asymmetry in people with major depression disorder. International Journal of Neuroscience. 2020:1-9.

44.         Fiske A, Wetherell JL, Gatz M. Depression in older adults. Annual review of clinical psychology. 2009;5:363-89.

اثر بخشی دارو درمانی و ترکیب دارو درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بیماران افسردگی اساسی

ندارد

در صورت مشخص شدن نتیجه نهایی اثر بخشی شیوه های درمانی دارو درمانی و ذهن آگاهی و ترکیب این دو، برای بیماران افسردگی اساسی میتوان اقدامات بهتری جهت درمان این گروه از مبتلایان در نظر گرفت

بررسی و کنترل عوارض جانبی دارو ها تحت نظر متخصص روانپزشکی قرار خواهد گرفت که بیمار دچار عوارض جانبی حادی نشود و در صورت پیش بینی عوارض حاد از ادامه انجام پژوهش صرف نظر خواهیم کرد.

مسئولیت جبران عوارض احتمالی را بر عهده خواهم گرفت

هزینه احتمالی بین 3 میلیون تومان و 4 میلیون تومان خواهد بود

پرسش نامه و مصاحبه

اطلاعات بیمار محرمانه خواهد بود و از ایشان رضایت کتبی خواهیم گرفت برای انجام پژوهش و به آن ها یاد آوری خواهیم کرد اسامی آن ها به صورت کد ثبت خواهد شد و از هر گونه نگرانی بابت افشای اطلاعاتش در امان خواهند بود 

در صورت وجود هر گونه سوال پیش امده از مراجعین پاسخ گوی آن ها خواهیم بود

در صورت عدم رضایت مراجع از شرکت و یا انصراف از ادامه شرکت در پژوهش وی اجازه خروج از پژوهش را دارد

برای شرکت در پژوهش و انجام مصاحبه های بالینی و پر کردن پرسشنامه رصایت کتبی خواهیم گرفت

این پرسشنامه حاوی 21 گروه جملات است. لطفا هر گروه از جملات را با دقت بخوانید. سپس در هر گروه از جملات یک جمله را انتخاب کنید که بهتر از همه گویای احساسات شما در طی دو هفته گذشته تا به همین امروز است؛ توجه داشته باشید که پاسخ صحیح و یا غلط وجود ندارد و تنها احساسات شما مهم است. دور شماره جمله ای که انتخاب کرده اید یک دایره بکشید.اگر به نظرتان می رسد که در یک گروه از جملات،چند جمله به یک اندازه در مورد شما صدق می کند، دور شماره ای که از همه بالاتر است دایره بکشید. دقت کنید که در هیچ گروه از جملات بیشتر از یک جمله را انتخاب نکنید

این پرسشنامه حاوی 27 گروه جملات است. لطفا هر گروه از جملات را با دقت بخوانید. سپس در هر گروه از جملات یک جمله را انتخاب کنید که بهتر از همه گویای احساسات شما در طی دو هفته گذشته تا به همین امروز است؛ توجه داشته باشید که پاسخ صحیح و یا غلط وجود ندارد و تنها احساسات شما مهم است.اگر به نظرتان می رسد که در یک گروه از جملات،چند پند گزینه، به یک اندازه در مورد شما صدق می کند، فقط گزینه ای که از همه بالاتر است علامت بزنید و بیشتر از یک گزینه را علامت نگذارید.