ارزیابی سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی شاغل در بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در نیمه دوم سال 1399

سواد سلامت عبارتست از «توانایی استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی برای یافتن ، ارزیابی ، ایجاد و برقراری ارتباط با اطلاعات که شامل سواد فنی ، سواد رسانه ای و سواد اجتماعی می باشد.(1) بعلاوه، سواد سلامت[1] به معنای توانایی افراد در دستیابی ، پردازش ، فهم و استفاده از اطلاعات بهداشتی برای تصمیم گیری در مورد وضعیت سلامتی خود می باشد که شامل سه سطح ارتباطی ، عملکردی و انتقادی است که پایه‌ای ترین سطح آن سطح عملکردی می باشد که شامل توانایی خواندن و نوشتن می شود.(2, 3) امروزه سواد سلامت به عنوان یک مسئله جهانی مطرح است و به عنوان یکی از بزرگترین تعیین کننده های امر سلامت قلمداد می شود. اهمیت این موضوع تا آنجاست که در دورنمای نقشه ی نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 نیز به آن اشاره شده است. در اهداف انسان سالم بیان شده است که سواد سلامت به افراد کمک می کند تا اطلاعات بهداشتی خود را ارزیابی کنند که این مورد برای ارائه دهندگان مراقبت سلامت خصوصا پرستاران میتواند از اهمیت دو چندانی برخوردار باشد.(4, 5) براساس یک بررسی ملی انجام شده در سال 1394، میزان سواد سلامت در ایران حدود 44 درصد  برآوردشد؛ یعنی تقریبا از هر دو نفر ایرانی، یک نفر سواد سلامت محدود داشت.(6)

برای سواد سلامت پایین پیامد های عدیده ای برشمرده شده است که در این پژوهش چند مورد ذکر می شود. افرادی که از سواد سلامت پایینی برخوردارند، توانایی طرح سؤالات خود را جهت اتخاذ تصمیمات مناسب پزشکی ندارند که باعث میشود نتوانند ارتباط موثری را با کادردرمان برقرار کنند و در پی آن با مشکل در مصرف دقیق داروهای تجویزی روبرو خواهند بود.(7, 8) طبق مطالعات انجام شده ، سواد سلامت پایین میتواند 52 درصد احتمال بستری شدن طولانی در بیمارستان را افزایش دهد و همچنین میزان مرگ و میر در افراد با سواد سلامت پایین بیشتر ازسایر افراد برآورد شده است .(9) به طور کلی سواد سلامت پایین باعث پیامدهای نامطلوب سلامتی،افزایش هزینه های مراقبت بهداشتی و همکاری کمتر درمورد تصمیم گیری در مورد نوع درمان می شود.(10) بنابراین می توان گفت سواد سلامت پایان دهنده سردرگمی ها در حیطه سلامت است.

در مطالعه پیمان در حوزه بررسی وضعیت سواد سلامت بهورزان خانه های بهداشت خاف ، میانگین سطح سواد سلامت بهورزان و اجزای مرتبط آن ( مهارت ارتباطات گفتاری ، نوشتاری ، توانمند سازی و بهبود سیستمهای حمایتی ) ۸۶/۵۴ به دست آمد که ناکافی ارزیابی شد.(11) اما مطالعه رحیمی در حوزه سطح سواد سلامت پرستاران مراکز آموزشی درمانی غرب کشور ، نشان داد ۹۳ درصد پرستاران دارای میزان سواد سلامت مطلوب و قابل قبولی بودند.(12)

با توجه به پیشرفت های روزافزون فناوری ها و ورود آن به حیطه مراقبت های بهداشتی  و درمانی ، سواد سلامت نیز به سمت دیجیتالی شدن در حرکت است. در راهکار های فناورانه به جای اینکه افراد منفعل باشند ، این امکان را برای فرد فراهم می کنند که در مدیریت سلامت خود فعالانه شرکت داشته باشد و به طور کلی رویکردی فرد محور را ایجاد می کنند.(13) راهکار های فناورانه توانایی افزایش دسترسی و شفافیت اطلاعات و بهبود ارتباط بین بیمار و متخصصین بهداشت را دارند. فناوری ، اطلاعات را با جذابیت بیشتری به بیماران ارائه می کند.(14, 15) با این وجود ، باید پذیرفت که گسترش منابع دیجیتال به حوزه سلامت ممکن است نابرابری در دریافت خدمات بهداشتی را (به ویژه برای افراد با سواد بهداشتی حداقلی) افزایش دهد. سواد سلامت دیجیتالی بالا در کارکنان بهداشتی باعث دسترسی به داده های بهداشتی دقیق تر با استفاده از استراتژی های جستجوی تحت وب کارآمد ، هماهنگی بهتربا کارکنان در ارائه مراقبت و در نتیجه اخذ تصمیمات بهداشتی مناسب تر، و نیز ارتقا سواد سلامت بیماران از طریق شناسایی نیاز های سواد سلامت بیماران و درک آن می شود.(16, 17)

سواد سلامت دیجیتال جنبه های اصلی سواد سلامت را به اشتراک می گذارد اما وجه تمایز سواد سلامت دیجیتال با سواد سلامت در سواد رایانه ای ، سواد رسانه ای برای استفاده از موتورهای جستجو و سواد اطلاعاتی برای ارزیابی گسترده منابع مختلف می باشد.(18) طبق تعریف ارائه شده از سازمان بهداشت جهانی[2] ، سواد سلامت دیجیتال[3] به معنای « توانایی جستجو ، یافتن ، درک و ارزیابی اطلاعات بهداشتی از منابع الکترونیکی و استفاده از دانش به دست آمده برای حل یک مسئله مرتبط با سلامتی است». (19) سواد سلامت دیجیتال ، شرط اولیه دیجیتالی سازی نظام سلامت مبتنی بر بیمار تلقی می شود.(19) سن ، وضعیت سلامت ، سوابق آموزشی ، مهارت های سواد دیجیتال و انگیزه برای جستجوی اطلاعات ،متغیر های تاثیرگذار بر سواد سلامت دیجیتال می باشند.(19) فناوری های تازه و نوظهوری همچون هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، پایش بیمار از راه دور، پوشیدنی ها و وب سایت ها و برنامه های کاربردی نیز در ارتقا سواد سلامت دیجیتالی موثر هستند.(20) کاهش مدت زمان لازم برای مراجعه به ارائه دهنده خدمات درمانی ، مدیریت علائم بالینی بیمار ، نظارت بر تغذیه و سایر رفتار های بیمار و برقراری ارتباط از راه دور بین بیمار و پزشک از مزایای دیجیتالی شدن سواد سلامت است .(13)

کارکنان بهداشتی به طور انحصاری در جامعه به عنوان رابط خدمات بین مصرف کنندگان خدمات و سیستم بهداشت و درمان کار می کنند تا سلامت را در میان گروه هایی که دسترسی کافی به مراقبت های بهداشتی ندارند ، ارتقا دهند.(11)در مطالعه جواد زاده و همکاران در حوزه بررسی سواد سلامت پرستاران ، میانگین نمره آگاهی پرستاران در خصوص سواد سلامت و راهبردهای مرتبط با آن 2/1 ± 5/89 از 14 به دست آمد که نشان دهنده آگاهی ضعیف پرستاران در این زمینه بود.(21) 

با توجه به نقش سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی در بهبود ارائه مراقبت به بیماران و تسهیل ارتقای سطح سواد سلامت دیجیتال بیماران  جهت تقویت مشارکت بیماران در مراقبت از خود، ارزیابی سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی جهت شناسایی وضعیت سطح سواد سلامت موجود ضروری به نظر می رسد. بر اساس بررسی پژوهشگر تاکنون سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی شهر زاهدان انجام نشده است و لذا این مطالعه با هدف ارزیابی سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی شاغل در بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان انجام خواهد شد.

1. متوسط سطح مهارت‌ عملی کارکنان مراقبت بهداشتی در استفاده از فناوری های دیجیتال چقدر است؟
2. متوسط متوسط سطح مهارت‌ مسیریابی کارکنان مراقبت بهداشتی در یافتن منابع اینترنتیچقدر است؟
3. متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در جستجوی اطلاعاتچقدر است؟
4. متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در اعتبارسنجی اطلاعات چقدر است؟
5. متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در تعیین مربوط بودن اطلاعات چقدر است؟
6. متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در اضافه کردن محتوای مرتبط با سلامت در یک گروه یا شبکه اجتماعی چقدر است؟
7. متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در حفظ حریم خصوصی چقدر است؟
8. متوسط سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی بر حسب سن، جنس، شغل، سطح تحصیلات و سابقه کار چقدر است؟
9. متوسط سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی بر حسب سن، جنس، شغل، سطح تحصیلات و سابقه کار متفاوت است.

تعیین سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی شاغل در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در نیمه دوم سال 1399.

1. برآورد متوسط سطح مهارت‌ عملی کارکنان مراقبت بهداشتی در استفاده از فناوری های دیجیتال
2. برآورد متوسط متوسط سطح مهارت‌ مسیریابی کارکنان مراقبت بهداشتی در یافتن منابع اینترنتی
3. برآورد متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در جستجوی اطلاعات
4. برآورد متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در اعتبارسنجی اطلاعات
5. برآورد متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در تعیین مربوط بودن اطلاعات
6. برآورد متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در اضافه کردن محتوای مرتبط با سلامت در یک گروه یا شبکه اجتماعی
7. برآورد متوسط سطح مهارت کارکنان مراقبت بهداشتی در حفظ حریم خصوصی
8. برآورد و مقایسه متوسط سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی بر حسب سن، جنس، شغل، سطح تحصیلات و سابقه کار

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان جهت برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در خصوص ارتقای سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان

برنامه‌‌ریزی در سطح بیمارستان‌های شهر و مداخله های آموزشی جهت بهبود وضعیت در صورت نیاز

سواد سلامت دیجیتال

تعریف نظری: عبارتست از مهارت جستجو، انتخاب، ارزیابی و بکارگیری اطلاعات سلامت برخط و برنامه‌های کاربردی دیجیتال مرتبط با مراقبت سلامت (22).

تعریف عملی: در این مطالعه عبارتست از مهارت کارکنان بیمارستان‌های آموزشی در جستجوی اطلاعات سلامت، انتخاب اطلاعات از بین رکوردهای یافت شده، ارزیابی کیفیت اطلاعات یافت شده و استفاده از اطلاعات سلامت برخط در برنامه‌‌های کاربردی دیجیتال در حوزه سلامت. هر حیطه با سه سوال از پرسشنامه ای استاندارد سنجیده خواهند شد.

  این مطالعه کاربردی بوده و به صورت مقطعی (توصیفی - تحلیلی) در نیمه دوم سال 1399 انجام خواهد شد.

جامعه پژوهش شامل تمامی کارکنان شاغل در بیمارستان های آموزشی که در مراقبت از بیمار به صورت مستقیم یا غیر مستقیم نقش دارند خواهد بود که شامل کارکنان بخش‌های مدارک پزشکی، پرستاری ، رادیولوژی، آزمایشگاه، داروخانه و پزشکان  پنج بیمارستان علی ابن ابیطالب، خاتم الانبیا، چشم پزشکی الزهرا، روانپزشکی بهاران و بوعلی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان خواهد بود. برای کارکنان بخش مدارک پزشکی، رادیولوژی، آزمایشگاه، داروخانه، پزشکان کل جامعه بعنوان نمونه در نظر گرفته شدند. تعداد کل پرستاران 763 نفر، پزشکان (245 نفر)، علوم آزمایشگاهی32نفر، رادیولوژی 35نفر، داروخانه 19 نفر و مدارک پزشکی یا فناوری اطلاعات 45 نفر بودند.

غیر از جامعه پرستاری برای بقیه گروه ها نمونه گیری انجام نشده و همه کارکنان به عنوان نمونه انتخاب خواهند شد. در رابطه با پرستاران تعداد نمونه 253 نمونه محاسبه شد.

برای جامعه ی پرستاری با توجه به تعداد آنها که 763 بودند که بر اساس محاسبه حجم نمونه در جامعه محدود (n = Nz2pq / Nd2 + z2pq) تعداد 253 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. در این فرمول، N نشانگر تعداد کل جامعه پرستاری یعنی 745 نفر بود، مقدار  Z برابر با 96/1 درنظر گرفته شده است. ضریب اطمینان قابل‌قبول 95/0 در نظر گرفته شده است  و مقدار p برابر 5/0، ضریب خطا نیز برابر 05/0 در نظر گرفته شده است.

برای انتخاب نمونه‌های پژوهش در گروهای مورد مطالعه از نمونه‌های در دسترس در سه شیفت کاری صبح، عصر و شب استفاده خواهد شد.

ابزار پژوهش در این مطالعه پرسشنامه استانداردی خواهد بود که برای سنجش سطح سواد دیجیتال طراحی شده است (22). پرسشنامه شامل دو بخش اصلی است. بخش اول محتوی پنج سوال در مورد مشخصات جمعیت‌شناختی مشارکت کنندگان در پژوهش بود. بخش دوم متشکل از 21 سوال در قالب هفت بعد اصلی شامل مهارت های عملیاتی، مسیریابی، جستجوی اطلاعات، اعتبارسنجی اطلاعات، تعیین مرتبط بودن اطلاعات، اضافه کردن محتوای سلامت و حفظ حریم خصوصی هر کدام با سه سوال است. با توجه به ترجمه پرسشنامه به زبان فارسی، روایی محتوایی (صوری و CVR, CVI) بر اساس روایی محتوای والتـز و باسـل^[1] محاسبه شد (24)و پایایی  درونی (آلفای کرونباخ) و درطول زمان (ICC) آن ب مجددا سنجیده شده  (25) که همگی بالای 70 درصد بوده و مورد تایید قرار گرفته است. سوالات مربوط به پنج بعد مهارت های عملیاتی کار با سیستم‌های کامپیوتری، جستجوی اطلاعات، اعتبارسنجی اطلاعات، تعیین مرتبط بودن اطلاعات و اضافه کردن محتوای سلامت با استفاده از طیف لیکرت چهارگزینه‌ای (خیلی دشوار با عدد 1 تا خیلی ساده با عدد 4) بوده و دو بعد مربوط به مهارت های مسیریابی و حفظ حریم خصوصی با طیف چهارگزینه‌ای (هرگز با عدد 1 تا همیشه با عدد 4) سنجیده خواهد شد.

پژوهشگران با اخذ نامه از معاونت درمان و مراجعه به بیمارستان‌ها و اخذ مجوز از مدیریت بیمارستان، اجازه توزیع پرسشنامه‌های میان کارکنان را اخذ کرده و توزیع خواهد کرد.

داده‌های گردآوری شده وارد نرم افزار SPSS نسخه 24 شده و پس از اطمینان از دقت اطلاعات، در قالب آمار توصیفی (میانگین، میانه، انحراف معیار، فراوانی و درصد) توصیف خواهد شده و نتایج حاصله در قالب نمودار و جدول ارائه خواهند شد.

معیار قضاوت در مورد سطح هریک از مهارت‌های هفتگانه کسب میانگین نمره بدست آمده خواهد بود. در صورت کسب نمره کمتر از 50 درصد میانگین کل برای هر معیار سطح آن مهارت در سطح ضعیف یا نامطلوب، کسب 50 تا کمتر از 75 درصد میانگین سطح آن مهارت در سطح نسبتا مطلوب و کسب 75 درصد یا بالاتر میانگین آن مهارت در سطح مطلوب یا قابل قبول ارزیابی خواهد شد. با توجه به چهارگزینه‌ای بودن طیف مورد استفاده برای سنجش سطح مهارت‌ها، کسب نمره کمتر از 2 در هر بعد به معنای سطح نامطلوب یا غیرقابل قبول، کسب نمره 2 تا کمتر از 3 به معنای نسبتا مطلوب و در نهایت کسب میانگین 3 یا بالاتر به معنای سطح مهارت مطلوب یا قابل قبول خواهد بود.

برای مقایسه  متوسط متغیرهای عددی بین گروهها، در صورت برقراری مفروضات آزمون فرضهای آماری، از آزمون تی (دو گروه) یا ANOVA (بیشتر از 2 گروه) استفاده می شود. در صورت عدم برقراری مفروضات، از آزمونهای ناپارامتری من - ویتنی یا کروسکال - والیس استفاده خواهد شد.

در تمام تحلیل ها، P - مقدار کمتر از 0.05 به عنوان سطح معناداری درنظر گرفته خواهد شد.

کدهای اخلاقی 1، 10، 11، 12، 14،13، 15، 16، 17، 25، 27، 28، 29، 30 و 31 از راهنمای عمومی اخلاق درپژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت خواهد شد.

کد 1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد10- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

کد11- کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست می شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

کد 12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

کد 13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

کد 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

کد 15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیانهای بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامه ی آگاهانه منعکس شود.

کد 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

کد 17- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

کد 25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد 27- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

کد 28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کد 29- نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسه ی حمایت کننده ی  پژوهش باشد.

کد 30- گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

کد 31- روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

محدودیتی پیش‌بینی نشده است.

سواد سلامت، سواد سلامت دیجیتال، کارکنان مراقبت بهداشتی

1.            ALA Task Force releases digital literacy recommendations. American Library Association. 2013.

2.            Kickbusch L, Wait S, Maag D. Navigating Health the Role of Health Literacy. publication details. 2014.

3.            Parker R, Ratzan S. Health literacy a second decade of distinction for Americans. J Health Commun. 2012;15:20-30.

4.            Map of Iran’s Health System in 1404. Ministry of Health,Treatment and Education. 2011:1-130.

5.            Mohammadi Farah S, Saati Asr M, Kavivani Manesh A, Barati M, Afshari M, Mohammadi Y. Health Literacy Level and its Related Factors among College Students of Hamadan University of Medical Sciences,Hamadan,Iran. Journal of Epidemiology and Community Health. 2017;4(2):11-7.

6.            Tavousi M, Haeri Mehrizi A, Rafiefar S, Solimanian A, Sarbandi F, Ardestani M, et al. Health literacy in Iran findings from a national study. Payesh. 2016;15:95-102.

7.            Nekoei, Moghadam M, Parva S, Amiresmaili M, Baneshi M. Health literacy and utilization of health services in Kerman urban Area 2011. Tolooebehdasht. 2013;11(14):123-34.

8.            Peyman N, Abdollahi M. The relationship between health literacy and self-efficacy physical activity in postpartum women. Journal of Health Literacy. 2016;1(1):5-12.

9.            Pooryaghob M, Abdollahi F, Mobadery T, Haji Shabanha N, Bajalan Z. Assesse the Health literacy in Multiple Sclerosis patients. Journal of Health Literacy. 2018;2(4):266-74.

10.         Bailey S, McCormack L, Rush S, Paasche-Orlow M. The progress and promise of health literacy research. Journal of Health Communication. 2013;18(1):5-8.

11.         Peyman N, Samiee-roudi K. Investigating the status of health literacy among health providers of rural area. Journal of Health Literacy. 2016;1(1):46-52.

12.         Rahimi A, Ahmadian Majin N. Investigating health literacy Level and Relation to demographic factors of Nurses in Teaching Hospitals of at West Cities of Iran. Journal of Health Literacy. 2017;2(1).

13.         Conard S. Best practices in digital health literacy. Int J Cardiol. 2019:277-79.

14.         D.A. DeWalt LF, Callahan VH, Hawk KA, Boucksou A, Hink R, Rudd C, et al. Health Literacy Universal Precautions Toolkit, Agency for Healthcare Research and Quality Rockville, MD. 2010.

15.         Magnani JW, Mujahid MS, Aronow HD, Cene CW, Dickson VV, Havraneck E, et al. On behalf of the American Heart Association Council on Epidemiology and Prevention, Council on Cardiovascular Disease in the Young, Council on Cardiovascular Stroke Nursing, Council on Peripheral Vascular Disease, Council on Quality of Care, and Outcomes Research and Stroke Council, Health literacy and cardiovascular disease: fundamental relevance to primary and secondary prevention: a scientific statement from the American Heart Association,Circulation. 2018;137.

16.         Quinn S, Bond R, Nugent C. Quantifying health literacy and eHealth literacy using existing instruments and browser-based software for tracking online health information seeking behavior. Computers in Human Behavior 2017;69:256-67.

17.         EHealth Network Public Health - European Commission. . 2016.

18.         Norman C, Skinner H. eHealth Literacy Essential Skills for Consumer Health in a Networked World PubMed2006 [

19.         Krausz M, Westenberg JN, Vigo D, Spence RT, Ramsey D. Emergency Response to COVID-19 in Canada: Platform Development and Implementation for eHealth in Crisis Management. JMIR public health and surveillance. 2020;6(2):e18995.

20.         Samerski S, Müller H. Digitale Gesundheitskompetenz in Deutschland - gefordert, aber nicht gefördert? Ergebnisse der empirischen Studie TK-DiSK. Z Evid Fortbild Qual Gesundhwes. 2019:144-5:42-51.

21.         Topal EJ. High-performance medicine: the convergence of human and artificial intelligence. 2019:44–5619.

22.         Javadzade H, Sharifirad G, Reisi M, Mahaki B, Nasr Esfahani M, Mostafavi F. Relationship between knowledge and implementing health literacy strategies in patient educationDepartment of Immunology of the Islamic Republic of Iran Army nurse. 2015;2(1):33-9.

23.         van der Vaart R, Drossaert C. Development of the Digital Health Literacy Instrument: Measuring a Broad Spectrum of Health 1.0 and Health 2.0 Skills. J Med Internet Res. 2017;19(1):e27-e.

24.         Waltz CF, Bausell BR. Nursing research: design statistics and computer analysis: Davis FA; 1981.

25.         DeVellis RF. Scale development: Theory and applications: Sage publications; 2016.

باسمه تعالی

جناب آقا/ سرکار خانم

با سلام و احترام

پرسشنامه پیوست با هدف 'سنجش سواد سلامت دیجیتال کارکنان بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان' طراحی و تقدیم حضور می گردد. بنابراین سپاسگزار خواهد بود، با درج نقطه نظرات ارزنده خویش این‌جانب را در انجام این پژوهش یاری رسانید. شایان ذکر است اطلاعات مندرج در پرسشنامه بصورت محرمانه محفوظ خواهد ماند.

 پیشاپیش از همکاری و حوصله جنابعالی / سرکارعالی کمال تشکر و قدردانی را دارم .

الف: اطلاعات دموگرافیک

1.  سن (برحسب سال): ....................
2. جنس :   مذکر   †        مونث    †
3. عنوان شغلی ( پزشک ، پرستار و .....) : ..........................
4. سابقه شغلی ( برحسب سال) : .......................
5. سطح سواد

دیپلم  †       کاردانی †      کارشناسی   †     کارشناسی ارشد †      پزشکی عمومی †        متخصص یا PhD  †

ب: سوالات مرتبط با سواد سلامت دیجیتال

1. میزان سادگی یا دشواری هریک از موارد بیان شده در ذیل را مشخص نمایید.

2. میزان سادگی یا دشواری موارد ذیل را در هنگام جستجو در اینترنت جهت یافتن اطلاعات مرتبط با سلامت، مشخص نمایید.

3. در هنگام جستجو در اینترنت برای یافتن اطلاعات مرتبط با سلامت، هر یک از موارد زیر چند وقت یک بار برای شما اتفاق می‌افتد؟

4. میزان سادگی یا دشواری تایپ یک پیام (به عنوان مثال برای پزشک، در یک گروه یا شبکه اجتماعی مانند فیس‌بوک (Facebook)، توییتر (Twitter)، واتس‌اپ (WhatsApp) و غیره...)برای شما چقدر است.

• در صورت استفاده و ارسال پیام از طریق رسانه های اجتماعی از قبیل فیس بوک، توییتر، اینستاگرام، واتس‌اپ و تالار گفتگو یا سایت رتبه‌بندی (مراقبت های بهداشتی) پیامی ارسال کرده اید ، به سوالات بخش زیر پاسخ دهید.

5. وقتی پیامی را در یک گروه عمومی یا رسانه های اجتماعی ارسال می کنید، هریک از موارد ذیل هر چند وقت برای شما اتفاق می‌افتد؟

این پژوهش جهت سنحش سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان مراقبت بهداشتی شاغل در بیمارستان‌های آموزشی شهر زهدان انجام خواهد گرفت.

در این مطالعه کاربردی ندارد.

آگاهی از سطح سواد سلامت دیجیتال کارکنان و برنامه ریزی جهت بهبود وضعیت در صورت نیاز

در این مطالعه کاربردی ندارد.

عوارضی بر روی نمونه های پژوهش نخواهد داشت و لذا کاربردی ندارد.

به صورت شخصی تامین خواهد شد.

در صورت امتناع برخی از نمونه های پژوهش از نمونه های مشابه نظر سنجی خواهد شد.

اطلاعات هویتی قابل شناسایی مشارکت کنندگان در مطالعه گردآوری نشده و افراد بدون نام باقی خواهند ماند. لذا اطلاعات افراد به صورت محرمانه حفظ خواهد شد.

به هرگونه ابهام و پرسش مشارکت کنندگان پاسخ داده خواهد شد.

مشارکت کنندگان در مطالعه در هر مرحله از تحقیق میتوانند به صورت آزادانه از ادامه همکاری انصراف دهند.

پس توضیح کامل اهداف مطالعه از مشارکت کنندگان رضایت کتبی اخذ خواهد شد.