بررسی میزان استرس، اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان در زمستان 99

خبر وجود ویروس Covid -19   در اواخر ژانویه 2020 به عنوان سر تیتر خبرها در سراسر دنیا پخش شد .Covid -19  نشات گرفته از Coronavirus (2019-nCoV) Pneumonia می باشد که اولین بار در دسامبر  سال 2019 از چین استان هوئی و ووهان بوجود آمد (1) در 7 ژانویه 2020  CCDC( Chinese Center for Disease Control and Prevention ) نام کرونا ویروس شناخته شده را SARS-COV2 (Severe acute respiratory syndrome ) گذاشت که از نظر ژنوم 76% تشابه ژنتیکی به ویروس SARS  سال 2004 داشت . این ویروس توانایی انتقال انسان به انسان از راه تماس نزدیک را دارد(2) افراد مبتلا شده به Covid 19 ممکن است بعد از ابتلا ،دچار نارسایی حاد تنفسی شوند که نیاز به دستگاه ونتیلاتور داشته باشند و یا سرنوشت بعضی از آنها منجر به مرگ میشود (2و3) همه گیری ویروس Covid-19  و نتایجی که بر داشت مسولان ووهان و سایر استان های چین را بر آن داشت که طرح قرنطینه را برای جلوگیری از ایجاد اپیدمی را از 23 ژانویه 2020 اجرا کنند (,54) در 27 ژانویه 2020 مسولان عالی رتبه چین درباره بوجود آمده اپیدمی Covid -19  هشدار دادند که 3 روز بعد WHO ( سازمان بهداشت جهانی ) درباره بوجود آمدن یک اورژانس بهداشت جهانی و یک پاندمی به تمامی کشور ها هشدار داد (4و6( .تا 18 فبریه 2020 ویروس Covid -19  باعث مرگ 2004 نفر و درگیری بیش از 74 هزار نفر شد (7)که این امار و ارقام تا نگارش  این پروپوزال به 38  میلیون مبتلا و بیش از 1 میلیون مرگ و میر در سراسر دنیا رسیده است که ایران با 504 هزار مبتلا و 28 هزار مورد مرگ و میر در پایین تر از کشورهایی نظیر روسیه ، امریکا ، هند و برزیل  در جایگاه 13 ام می باشد (8) کووید 19 در ایران نیز شیوع پیدا کرده و به سرعت سلامت جسمی و روانی مردم را به خطر انداخته است، چرا که شیوع این بیماری نگرانی از احتمال مرگ در اثر عفونتهای ویروسی را افزایش  داده و منجر به فشار روانشناختی شده است (دنگ و پنگ  2020)از سویی دیگر، گسترش و شیوع کووید 19 منجر به قرنطینه شدن در خانه و بسته شدن بسیاری از مراکز تفریحی و آموزشی شد که سلامت روان مردم را به شکل منفی تحت تاثیر قرار داد (چن و همکاران 2020 ). در همین راستا، پژوهشی توسط وانگ  و همکارانش نشان داد روانشناختی ناشی از کووید 19 متوسط تا عمیق است ومیتواند علایم اضطراب، افسردگی وترس در افراد ایجاد نماید.

( گووآ و همکاران 2020 )معتقدند شیوع کووید 19باعث ایجاد اضطراب و افسردگی در کادر پزشکی و درمان و همچنین بیماران  شده است. همچنین زنان نسبت به مردان اضطراب شدید تری نشان میدهند و ساکنان شهرها نیز اضطراب و ترس بیشتری تجربه می کنند.( ژیانگ و همکاران (2020نشان داد این بیماری میتواند زمینه ای را  برای ایجاد احساس ناکارآمدی  در جامعه فراهم کند که بیش از همه قشر آسیب پذیر جامعه مانند بیماران داراری بیماری زمینه ای و از کار افتادگان را تحت تاثیر قرار دهد.

( سیلو 2020 )معتقد است افراد مبتلا به بیماری کووید 19 با بیماری مزمنی روبرو هستند که خارج از کنترل آنها است. هیچ درمانی ندارد، و بر کار، روابط اجتماعی، دانشگاهی، خانوادگی و سایرزمینه های زندگی فردتأثیرمیگذارد. نتیجه پژوهشی نیز نشان داد که افراد قرنطینه شده درمعرض ابتلا به افسردگی، اضطراب، اختلال در خواب واختلال  استرس پس از آسیب روانی قرار دارند. هراس از ابتلا به بیماری همه گیر، احساس استیصال، بی حوصلگی، نگرانی از پیامدهای اقتصادی شیوع بیماری همه گیر ونگرانی از قحطی از جمله عواملی هستند که احتمال آسیبهای روانی در دوران قرنطینه یا رعایت فاصله اجتماعی را افزایش میدهند. از آنجا که اثرات آسیبها و فشارهای روانی ناشی از بحرانهای احتماعی و به ویژه تجربه بیماری کرونا بر افراد، خانواده ها و اجتماع آسیب دیده باقی میماند و ممکن است ابعاد روانشناختی متعددی از جمله سبک زندگی، کیفیت زندگی، سلامت روانی و .... را تحت تأثیر قرار دهد؛ و این ابعاد روانشناختی ناشناخته بوده و اطلاعات علمی و پژوهشی اندکی در باره آنها وجود دارد. (9)

سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان به علت وجود بیماری زمینه ای  بیش از پیش در معرض خطر قرار گرفته است چرا که مطالعات و پژوهش های بسیاری نشان از افزایش میزان اضطراب و افسردگی در سطح جامعه دارند . سلامت جسمانی و بهبودی بیماران رابطه مستقیمی با سلامت روان افراد دارد از این حیث میتوان گفت که وجود ویروس کرونا و آگاهی از آن جدای از ترس ابتلا و اثار مخرب جسمی بار روانی بسیار زیادی به همراه داشته است که میتواند تاثیر مستقیمی بر سلامت جسمانی افراد داشته باشد.(10)

در واقع به نظر خیلی از اپیدمیولوژیست ها ویروس کرونا علاوه بر پاندمی بیماری جسمی باعث ایجاد یک اپیدمیولوژی در حوزه بهداشت روانی شده است که بسیاری از افراد را درگیر بیماری های اضطرابی و افسردگی نموده است (11)

با توجه به تاثیراتCOVID-19  بر سلامت روانی جامعه و افزایش استرس و اضطراب در بین افراد جامعه، یحتمل  علاوه بر افراد مبتلا خانواده های آنها نیز تحت تاثیر این بیماری قرار میگیرند  . در این مطالعه قصد داریم به بررسی میزان استرس، اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان بپردازیم.

1. کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان چگونه است؟

2. فراوانی استرس، اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان چگونه است؟

3. شدت استرس، اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان چگونه است؟

4. شدت استرس، اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان بر حسب سن،جنس ،تاهل ،وضعیت شغلی، تعداد مبتلا به کووید19 در خانواده و تحصیلات متفاوت است.

5. کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان بر حسب سن ،جنس،تاهل،وضعیت شغلی، تعداد مبتلا به کووید19 در خانواده و تحصیلات متفاوت است.

6. کیفیت زندگی با  وضعیت استرس ،اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان ارتباط دارد

بررسی سطح استرس، اضطراب و افسردگی و کیفیت زندگی  در خانواده  بیماران کووید19 بستری در بیمارستان بوعلی  زاهدان در زمستان 99

1.تعیین کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان

2. تعیین فراوانی استرس، اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان

3.تعیین شدت استرس، اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان

4.تعیین ارتباط شدت استرس، اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان با سن،جنس ،تاهل ،وضعیت شغلی ، تعداد مبتلا به کووید19 در خانوادهو تحصیلات

5.تعیین ارتباط کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان با سن ،جنس،تاهل،وضعیت شغلی ، تعداد مبتلا به کووید19 در خانواده و تحصیلات

6.تعیین ارتباط کیفیت زندگی با  وضعیت استرس ،اضطراب و افسردگی در خانواده های بیماران مبتلا به کووید19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

افسردگی (تعریف نظری): افسردگی (اختلال افسردگی) یک بیماری شایع و جدی است که بر احساس، نحوه فکر کردن و نحوه عملکرد انسان تأثیر منفی می گذارد و باعث احساس غم، اندوه و یا از دست دادن علاقه به فعالیت هایی می شود که فرد قبلا از آن ها لذت می برده است(1).

افسردگی(تعریف عملی): منظور از افسردگی در این مطالعه،  میانگین نمرات کسب شده‌ی نمونه‌ها از پرسش‌نامه افسردگی dass 21است. این پرسشنامه شامل21 سؤال است که سوال های ۲۱،۱۷،۱۶،۱۳،۱۰،۵،۳ مربوط به افسردگی است هر سوال دارای 4 گزینه می باشد که بر مبنای نمره دهی لیکرت بین 0- 3 نمره دهی می شود به نحوی که کسب نمره 0-9 نشان دهنده عدم وجود افسردگی ، نمره 10-13 نشان دهنده افسردگی خفیف ، 14-20 نشان دهنده افسردگی متوسط ،21-27 نشان دهنده افسردگی شدید ،28 نشان دهنده افسردگی بسیار شدید است

کیفیت زندگی: کیفیت زندگی عبارت است از میزان رفاه جسمی، روان­شناختی و اجتماعی که با اشخاص درک می­شود و میزان رضایت فرد از موهبت­های زندگی را نشان می‌دهد   . سازمان جهانی بهداشت، کیفیت زندگی را ادراک فرد از موقعیت خود در زندگی باتوجه‌به زمینة فرهنگی و ارزشی و اهداف فردی تعریف می­کند .

کیفیت زندگی(تعریف عملی) : منظور از کیفیت زندگی در این مطالعه، میانگین نمرات کسب شده نمونه ها از پرسشنامه 26 سوالی کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت است. این پرسشنامه 26 سوال داشته  که کیفیت    زندگی کلی و عمومی فرد را می‌سنجد. 

این پرسشنامه دارای 4 زیرمقیاس و یک نمره کلی است. این زیر مقیاس‌ها عبارتند از: سلامت جسمی، سلامت روان، روابط اجتماعی، سلامت محیط اطراف و یک نمره کلی. در ابتدا یک نمره خام برای هر زیرمقیاس به دست می‌آید که باید از طریق یک فرمول به نمره‌ای استاندارد بین 0 تا 100 تبدیل شود. نمره بالاتر نشان دهنده کیفیت زندگی بیشتر است.

توصیفی-تحلیلی(مقطعی)

بستری بودن یکی از اعضا خانواده فرد با تشخیص کووید19  در بیمارستان بوعلی زاهدان در زمستان 99

سواد خواندن و نوشتن

رضایت آگاهانه

عدم وجود مورد فوتی در اثر کرونا در خانواده درجه یک از ابتدای اپیدمی کووید  19 

معیار های خروج:

قرار گرفتن در وضعیت بحرانی( طلاق، فوت نزدیکان، بیماری یا بستری فرد یا اقوام درجه یک) طی 6 ماه گذشته

داشتن بیماری روانپزشکی شناخته شده و مصرف داروی روانپزشکی

با در نظر گرفتن شیوع اختلالات استرس ،اضطراب ،افسردگی ،براساس نتایج مطالعهNasirzadehو همکاران ،با در نظر گرفتن حداکثر خطای نوع یک،0.05 و توان مطالعه 0.8 ،حجم نمونه 370 نفر برآورد گردید.

P=0.51

Z_1-α/2=1.96                                                                                                         

D=0.051

در دسترس

:Dass پرسشنامه21 سوالی

. این پرسشنامه را لاوبیوند در سال 1994برای سنجش میزان افسردگی، اضطراب و استرس طراحی کرد  این پرسشنامه 3 خرده مقیاس و 21 سوال (گویه ) دارد که سهم هر خرده مقیاس (افسردگی ،اضطراب و استرس) هفت سوال می باشد.  هنری و کرافورد درسال 2005این مقیاس را بر روی 1794 نفر مورد برسی قرار دادند که ضریب آلفای کرونباخ کل مقیاس برابر با 93/ و برای سه خرده مقیاس افسردگی ، اضطراب و استرس بترتیب برابر 88/ ، 82/ ، 90/  گزارش شد همچنین  این آزمون برای  اولین بار در ایران  توسط صاحبی و همکارانش در سال  2005اعتباریابی شد ضریب آلفای کرونباخ  آن برای افسردگی ۷۷ درصد و برای اضطراب ۷۹ درصد و برای استرس ۷۸ درصد بدست آمد که نشان دهنده روایی و پایایی این پرسشنامه است.

                  (WHOQOL-BREF26) پرسشنامه

   سازمان بهداشت جهانی به منظور وجود انسجام در پژوهش‌ها و سنجش کیفیت زندگی، گروهی را برای ساخت پرسشنامه مأمور کرد. حاصل کار این گروه پرسشنامه کیفیت زندگی 100 سوالی بود[1] (WHOQOL-100). چند سال بعد برای استفاده آسان‌تر از این پرسشنامه فرم کوتاهی از آن تهیه شد. پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی 26 سوالی (WHOQOL-BREF) یک پرسشنامه 26 سوالی است که کیفیت زندگی کلی و عمومی فرد را می‌سنجد. این مقیاس در سال 1996 توسط گروهی از کارشناسان سازمان بهداشت جهانی و با تعدیل گویه‌های فرم 100 سوالی این پرسشنامه ساخته شد.  

همچنین پرسشنامه ای جهت مشخصات فردی از جمله سن، جنسیت، وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال، سابقه بیماری خاص و سطح تحصیلات   نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

پس از تصویب پروپوزال در شورای پژوهش دانشکده پزشکی و دریافت مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان،پژوهشگر با استفاده از مجوزهای لازم ،اطلاعات مورد نیاز را استخراج خواهد نمود.به این ترتیب که پزوهشگر بس از انجام هماهنگی های لازم و ارایه معرفی نامه خود به بیمارستان بوعلی زاهدان اقدام به جمع اوری اطلاعات خواهد نمود.به این ترتیب که با حضور یافتن در بیمارستان و معرفی خود و اهداف پژوهش به  حداکثر دو نفر از اعضای خانواده  درجه یک (پدر،مادر،خواهر ؛برادر؛همسر،فرزند)   بیماران بستری کووید19 ،که در بیمارستان حضور یافته اند از ایشان جهت شرکت در این مطالعه دعوت به عمل می اورد.با این توضیح که محرمانگی اطلاعات حفظ خواهد شد .به این ترتیب با در نظر گرفتن معیارهای .ورود و خروج در مطالعه ،نمونه ها به صورت آسان و در دسترس وارد مطالعه خواهند شد تا تکمیل حجم نمونه مورد نظر.اطلاعات به صورت خود ایفا ،توسط آزمودنی ها ی پزوهش تمکیل شده ،تکمیل پرسشنامه ها حدود 20 تا 30 دقیقه زمان نیاز خواهد داشت. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل فرم اطلاعات دموگرافیک(سن/جنس/تاهل/تحصیلات/شغل)و پرسشنامه استاندارد ا21 سوالی DASS،جهت تعیین وضعیت استرس،اضطراب و افسردگی و               پرسشنامه     (WHOQOL-BREF26)  جهت ارزیابی کبفبت زندگی می باشد.

در پرسشنامه DASS هر گویه (سوال ) بر اساس مقیاس لیکرت 4 گزینه ای (0-هرگز،1-برخی مواقع، 2-اغلب، 3-همیشه ) درجه بندی و نمره دهی می شود  نمره هر سوال دامنه ای بین 3_0 را دارا است . از آن جایی که این پرسش نامه نسخه تعدیل شده پرسشنامه 42 سوالی DASS  می باشد می بایست نمره نهایی کسب شده در هر خرده مقیاس را در عدد 2 ضرب کنیم و سپس طبق جدول نمره دهی پرسش نامه شدت اختلالات (افسردگی، اضطراب، استرس) را مشخص کنیم درکل کمترین نمره کل کسب . بدیهی است اخذ نمره بالاتر در ارزشیابی نهایی  این پرسش نامه نشان دهنده شدت بالاتر اختلال است. پرسشنامه  (WHOQOL-BREF26) دارای 4 زیرمقیاس و یک نمره کلی است. این زیر مقیاس‌ها عبارتند از: سلامت جسمی، سلامت روان، روابط اجتماعی، سلامت محیط اطراف و یک نمره کلی. در ابتدا یک نمره خام برای هر زیرمقیاس به دست می‌آید که باید از طریق یک فرمول به نمره‌ای استاندارد بین 0 تا 100 تبدیل شود. نمره بالاتر نشان دهنده کیفیت زندگی بیشتر است.    به این ترتیب اطلاعات حاصل از پرسشنامه ها و فرم جمع آوری اطلاعات دموگرافیک جمع اوری شده و،جهت تجزیه و تحلیل اماری وارد نرم افزار spss خواهد شد.

پس از بدست آمدن اطلاعات، دیتا وارد نرم افزار SPSS ورژن 22 خواهد شد. سپس داده های کمی بصورت میانگین و انحراف معیار و داده های کیفی بصورت درصد توصیف خواهند شد. نرمالیته داده ها توسط آزمون کولموگروف اسمیرنوف بررسی شده و بر اساس نتیجه این آزمون، داده ها با آزمون های پارامتریک یا ناپارامتریک تحلیل و آنالیز خواهند شد.سطح معنی داری ازمونها 0.05  در نظر گرفته خواهد شد.

1.  
2. استفاده از کدهای دفترچه راهنمای عمومی دارای آزمودنی انسانی
3. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

3-پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.

4-مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5-قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

7-اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

10-هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11-کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    

12-انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14-اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15-پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.  

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17-پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

19-عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20-در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

22-از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

23-در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.  

24-اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.  

26-هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.

27-در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29-نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30-گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31-روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

درصورت انصراف فرد شرکت کننده به هر دلیل یا فوت وی  با توجه به شیوه نمونه گیری  در دسترس جایگزین خواهد شد.

کووید 19، کیفیت زندگی، سلامت روان

Refrence:

1. Lu H, Stratton CW, Tang YW. Outbreak of pneumonia of unknown etiology in Wuhan, China: The mystery and the miracle. Journal of medical virology. 2020: In press. 
2. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y. et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet (London, England) 2020;395:497–506. 
3. Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, Clinical characteristics of 138 hospitalized patients with 2019 novel coronavirus-infected pneumonia in Wuhan, China. Jama. 2020: In press. 
4. The Beijing News. Emergency response was activated in 31 provinces (in Chinese) http://wwwbjnewscomcn/feature/2020/01/28/680524html (access February 17, 2020) 2020.
5. World Health Organization. Novel Coronavirus - China. https://wwwwhoint/csr/don/12-january-2020-novel-coronavirus-china/en/ (access Feb 17, 2020) 2020.
6. World Health Organization. Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV) https://wwwwhoint/news- room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov) (access Feb 17th, 2020) 2020.
7. Health Emergency Office. Update on the epidemic situation of new coronavirus pneumonia as of 24:00 on February 18 (in Chinese) http://wwwnhcgovcn/xcs/yqfkdt/202002/8f2cfd17f4c040d89c69a4b29e99748cshtml (access Feb 19th, 2020) 2020.
8. https://news.google.com/covid19/map?hl=enUS&mid=%2Fm%2F03shp&gl=US&ceid=US%3Aen
9. Ho CS, Chee CY, Ho RC. Mental health strategies to combat the psychological impact of COVID-19 beyond paranoia and panic. Ann Acad Med Singapore. 2020 Jan 1;49(1):1-3.
10. Rubin EJ, Baden LR, Morrissey S, Campion EW. Medical journals and the 2019-nCoV outbreak. N Engl J Med. 2020 Feb 27;382(866):10-56.
11. Bao Y., Sun Y., Meng S., Shi J., Lu L. 2019-nCoV epidemic: address mental health care to empower society. Lancet. 2020 doi: 10.1016/S0140-6736(20)30309-3
12. Wang Y, Duan Z, Ma Z, Mao Y, Li X, Wilson A, Qin H, Ou J, Peng K, Zhou F, Li C. Epidemiology of mental health problems among patients with cancer during COVID-19 pandemic. Translational psychiatry. 2020 Jul 31;10(1)
13. Xiong J, Lipsitz O, Nasri F, Lui LM, Gill H, Phan L, Chen-Li D, Iacobucci M, Ho R, Majeed A, McIntyre RS. Impact of COVID-19 pandemic on mental health in the general population: A systematic review. Journal of affective disorders. 2020 Aug 8.
14. Sade S, Sheiner E, Wainstock T, Hermon N, Yaniv Salem S, Kosef T, Lanxner Battat T, Oron S, Pariente G. Risk for depressive symptoms among hospitalized women in high-risk pregnancy units during the COVID-19 Pandemic. Journal of clinical medicine. 2020 Aug;9(8):2449.
15. Torales J, O’Higgins M, Castaldelli-Maia JM, Ventriglio A. The outbreak of COVID-19 coronavirus and its impact on global mental health. International Journal of Social Psychiatry. 2020 Mar 31:0020764020915212.
16. Duan L, Shao X, Wang Y, Huang Y, Miao J, Yang X, Zhu G. An investigation of mental health status of children and adolescents in china during the outbreak of COVID-19. Journal of affective disorders. 2020 Oct 1;275:112-8.
17. Huang Y, Zhao N. Generalized anxiety disorder, depressive symptoms and sleep quality during COVID-19 outbreak in China: a web-based cross-sectional survey. Psychiatry research. 2020 Apr 12:112954.
18. Morioka S, Saito S, Hayakawa K, Takasaki J, Suzuki T, Ide S, Nakamura K, Moriyama Y, Akiyama Y, Miyazato Y, Nomoto H. Psychiatric burdens or stress during hospitalization and concerns after discharge in patients with severe acute respiratory syndrome coronavirus-2 isolated in a tertiary care hospital. Psychiatry Research. 2020 Jul;289:113040.

19. Zhao X, Lan M, Li H, Yang J. Perceived Stress and Sleep Quality Among the Non-diseased General Public in China During the 2019 Coronavirus Disease: A Moderated Mediation Model. Sleep Medicine. 2020 May 21.

کیفیت زندگی:

قسمت سوم: سوالات زیر تجربیات و توانایی شما در انجام دادن کارهای خاصی در طول چهار هفته اخیر را می­سنجد.

این پرسشنامه جهت انجام  پایان نامه تحقیقاتی تحت عنوان 'بررسی میزان استرس، اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا  به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان درزمستان 1399 '

به مجریت مطهره زینلی از دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان طراحی شده است

شرکت  شما در این طرح می تواند در سنجش اختلالات روانی در پاندمی کووید 19 بسیار سودمند باشد بنابراین دعوت می شود با

پاسخ صادقانه به سوالات در اجرای آن مشارکت فرمایید.

عدم تکمیل این پرسشنامه هیچگونه عواقب سویی برای شما ندارد، ضمنا مشارکت در این طرح هیچ گونه هزینه ای برای شما نخواهد داشت

   مشارکت در این طرح هیچ گونه هزینه ای برای شما نخواهد داشت

مجریان تعهد می نمایند که پاسخها و اطلاعات شما کاملا محرمانه باقی بماند و نتایج به صورت گروهی و بدون نام منتشر خواهد شد

  شرکت  شما در این طرح می تواند در سنجش اختلالات روانی در پاندمی کووید 19 بسیار سودمند باشد بنابراین دعوت می شود با پاسخ صادقانه به سوالات در اجرای آن مشارکت فرمایید.

شما هیچ اجباری در تکمیل این پرسشنامه ندارید و عدم تکمیل این پرسشنامه هیچگونه عواقب سویی برای شما ندارد

بسمه تعالی

 شهروند گرامی

باسلام و احترام

این پرسشنامه جهت انجام  پایان نامه تحقیقاتی تحت عنوان 'بررسی میزان استرس، اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی در خانواده های بیماران مبتلا  به کووید 19 بستری در بیمارستان بوعلی زاهدان درزمستان 1399 ' به مجریت مطهره زینلی از دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان طراحی شده است. شما هیچ اجباری در تکمیل این پرسشنامه ندارید و عدم تکمیل این پرسشنامه هیچگونه عواقب سویی برای شما ندارد، ضمنا مشارکت در این طرح هیچ گونه هزینه ای برای شما نخواهد داشت. مجریان تعهد می نمایند که پاسخها و اطلاعات شما کاملا محرمانه باقی بماند و نتایج به صورت گروهی و بدون نام منتشر خواهد شد. با این حال شرکت  شما در این طرح می تواند در سنجش اختلالات روانی در پاندمی کووید 19 بسیار سودمند باشد بنابراین دعوت می شود با پاسخ صادقانه به سوالات در اجرای آن مشارکت فرمایید.

• این رضایت نامه را مطالعه کرده ام و با آگاهی کامل از شرایط طرح در تکمیل پرسشنامه شرکت می نمایم(اسم ننویسید)

کد آزمودنی: