بررسی میزان فلزات سنگین و ارزیابی ریسک بهداشتی ناشی از آنها در آب زیرزمینی شهر سراوان

دسترسی به آب آشامیدنی سالم از نیازهای اساسی هر جامعه و مورد توجه مسئولین ذیربط جوامع مختلف می­باشد (1)، با این حال حدود یک میلیارد نفراز مردم جهان هنوز به آب سالم دسترسی ندارند (2). یکی از مشکلات زیست ­محیطی جدی که در چند دهه­ اخیر باعث نگرانی عمده در مقیاس‌های محلی، منطقه‌ای و جهانی شده‌است، آلودگی منابع آب به فلزات سنگین می­باشد­ (3،4)، عناصرکم مقداری که دانسیته­ای تا حدود پنج برابر آب دارند و به_­ طور طبیعی از اجزای تشکیل دهنده­ پوسته­ زمین هستند ولی فعالیت­های انسانی به ­طور قابل توجهی، توازن طبیعی آن­ها را تغییر می­دهد. از اساسی ­ترین مشکلات در ارتباط با فلزات سنگین، عدم متابولیزه شدن و در نتیجه رسوب آن­ها در بدن می­باشد. طبق مطالعات اپیدمیولوژیک، بین پوسیدگی دندان، ابتلاء به بیماری­های قلبی، اختلالات کلیوی و عصبی و شکل­های مختلفی از سرطان با فلزات سنگین ارتباط وجود دارد (5). غلظت و توزیع فلزات سنگین در نمونه­ های آب آشامیدنی به ­طور کلی به شرایط شبکه­ های تامین آب هم­ وابسته است (6). آب سالم در طول مسیر از منبع تامین تا محل مصرف مراحلی را طی می­کند که در عبور از این مراحل ممکن است کیفیت آن دستخوش نوسانات قابل توجهی ­گردد (7) که در این میان آلودگی به فلزات سنگین از اهمیت ویژه ­ای برخوردار است. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی بیش از 8/1 میلیون نفر از انسان­ها هر سال در اثر بیماری­های ناشی از مسمومیت آب جان خود را از دست می­دهند که این موضوع تبدیل به یکی از مهم­ترین و شایع­ترین علل مرگ و میر شده ­است (8). اثرات بلند مدت مواجهه با سموم موجود در آب آشامیدنی از نگرانی‌های عمده کیفیت آب و بهداشت عمومی است. افرادی که در معرض فلزات سنگین قرار دارند، از طریق مصرف آب نسبت به سرطان و دیگر خطرات آسیب ­پذیر هستند بنابراین ارزیابی خطر ناشی از مواجهه با این ترکیبات و همچنین پایش این فلزات برای ارزیابی ایمنی محیط‌زیست و سلامت انسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ارزیابی خطر، فرایندی است که جهت برآورد احتمال ایجاد اثرات مضر سلامتی به واسطه­ مواجهه با آلاینده­ های شیمیایی محیطی در زمان حال یا آینده به­ کار می­رود (9). مطابق تعریف ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO)[1] این فرایند با هدف محاسبه یا برآورد خطر موجود برای یک ارگانیسم، سیستم یا جمعیت به­ کار می­رود (10) و مکانیسمی را برای بررسی اطلاعات مرتبط با تخمین پیامدهای بهداشتی و زیست­ محیطی فراهم می­کند (11). در این راستا مطالعات گسترده­ ای در سطح ملی و بین ­المللی بر روی محیط ­های آبی صورت گرفته است، به عنوان مثال در مطالعه منصوری و همکارانش (1393) که بر روی غلظت فلزات سنگین و برخی پارامترهای شیمیایی در آب شرب شبکه توزیع شهر سنندج انجام شد، غلظت تمامی فلزات سنگین مورد مطالعه مطابق استانداردهای ملی و بین المللی گزارش شد و شاخص خطرHQ  در این تحقیق کمتر از 1 به ­دست آمد و آشامیدن آب از نظر بهداشتی برای مصرف­ کنندگان بی­ خطر گزارش شد (12). نتایج مطالعه ناهید و مصلح آبادی (1387) که به منظور بررسی غلظت فلزات سنگین در آب آشامیدنی مناطق مختلف تهران انجام شد، نشان داد که میزان سرب در چند نقطه بالاتر از حد مجاز قرار دارد که منبع اصلی این افزایش غلظت را، شبکه توزیع آب دانستند و مقادیر غلظت سایر عناصر فلزی پایین­تر از حد استاندارد گزارش شد (7). میران­زاده و همکارانش (1390) در بررسی غلظت فلزات سنگین شبکه توزیع آب شهرکاشان، میانگین غلظت فلزات کروم، مس، روی، سرب و کادمیوم را در حد استانداردها گزارش کردند (13). در مطالعه ­­ای دیگر که توسط مبراتو[2] و همکارانش (2011) در اتیوپی بر روی آب آشامیدنی انجام شد، غلظت فلزات آرسنیک، کادمیوم، کروم، آهن، نیکل و سرب بیشتر از استانداردهای سازمان جهانی بهداشت گزارش شد (14). دهقانی و عباس نژاد (1389) مطالعه­ ای در خصوص آلودگی سفره آب زیرزمینی دشت انار به فلزات سنگین انجام دادند که غلظت کادمیوم در قسمت­هایی از دشت به حداکثر مقدار مجاز در آب آشامیدنی نزدیک بود که رگه­ های سولفیدی معادن مس واقع در جنوب شرقی دشت انار به همراه کانی­ های سولفیدی دلیل بالا بودن غلظت آرسنیک، سرب و کادمیوم در آب­های زیرزمینی گزارش شد (15).

بنابراین اندازه گیری غلظت انواع فلزات سنگین در منابع آب شرب استان ضروری به نظر میرسد که مطالعاتی توسط محقق بر روی منابع آب شرب شهر زاهدان  و زابل انجام شده است و نتایج آن منتشر شده است و در زمان حال نیز مطالعه دیگری بر روی شهرهای جنوبی استان که تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهرهستند (شامل نیکشهر سرباز و ایرانشهر) در حال انجام است. بنابراین با توجه به این­که تاکنون هیچ­گونه مطالعه­ ا­ی در رابطه با فلزات سنگین موجود در آب زیر زمینی شهر سراوان که عمده آب شرب شهر را تامین می کند انجام نگرفته ­است، با هدف بررسی غلظت فلزات سنگین در آب زیرزمینی شهر و مقایسه با استانداردهای ملی و بین ­المللی و همچنین تعیین ریسک سرطان­زایی و غیر­سرطان­زایی فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس ­با استفاده از شاخص­های آژانس حفاظت محیط­زیست آمریکا (EPA)[3] انجام چنین مطالعه ای ضروری به نظر می رسد. نتایج حاصل از ارزیابی ریسک در این تحقیق، اطلاعاتی در مورد کیفیت آب شرب شهر از نظر فلزات سنگین و ارزیابی بیماری­های مرتبط با آب و در حمایت از بهداشت عمومی ارائه می­دهد. علاوه بر این شناخت کیفیت آب و اثرات ناشی از مصرف آن به کارشناسان و برنامه ریزان حوزه سلامت و آب می کند که آب با کیفیت بهتری را در اختیار مردم بگذارند که اثرات سو کمتری در دراز مدت داشته باشد.

سابقه پایان نامه و بررسی متون :

یافته های پژوهش ملکوتیان و خاشی که غلظت فلزات سنگین آرسنیک، کادمیوم، سرب و مس را در منابع آب آشامیدنی روستاهای جنوب شرقی دشت رفسنجان بررسی کرده اند نشان داد که در کلیه نمونه ها میزان مس کمتر از حد مجاز توصیه شده توسط WHO8 و استاندارد 1053 آب ایران بود. میزان آرسنیک در 7/31 درصد از نمونه ها و سرب در25 درصد و کادمیوم در 1/58 درصد نمونه ها بالاتر از حد استاندارد گزارش شده است (21).

 در مطالعه والایی و همکاران در کرج که بر روی فلزات سنگین در منابع آب آشامیدنی انجام دادند، نتایج مطالعـه نشان داد در منابع آب شرب شهر کرج تعـداد 18 نمونه از فلز منگنز و 8 منبع از لحاظ میزان غلظت عنصر مس خارج از محدوده استاندارد بدست آمدند. غلظت بقیه عناصر مورد مطالعه در حد مطلوب بدست آمد (22).

طی مطالعه ای که سلمانی و همکاران در تعیین مقدار ارسینک و کادمیوم در آب شرب شـهر یزد انجام دادند، نتایج حاصل از اندازه گیری این دو عنصر به ترتیب در شبکه توزیع آب آشامیدنی برابر 88/2 و 55/3 و در دیگر آبهای مصرفی برابر 67/6 و 21/7 میکروگرم بر لیتر به دست آمد (23).

همچنین در تحقیقی که Khan Kifayatullah و همکاران بر آب آشامیدنی منطقـه سوات در شمال پاکسـتان بـه صورت مقطعی بررسی نمودند، غلظت فلزات کادمیوم، کروم، نیکل و سرب بالاتر از حد مجاز سازمان جهانی بهداشت و غلظت مس، منگنز و روی در محدوده استاندارد بـه دست آمد (24).

در تحقیقی که در سال 1389 توسط دهقانی و عباس نژاد در خصوص آلودگی سفرة آب زیرزمینی دشت انار به نیترات، سرب، ارسنیک و کادمیوم انجام شد آلودگی آبهای برخی از مناطق دشت انار به آرسنیک، سرب و نیترات را نشان داد. غلظت کادمیوم در قسمتهایی از دشت به حد اکثر مقدار مجاز در آب آشامیدنی نزدیک است . رگه های سولفیدی معادن مس واقع در جنوب شرقی دشت انار به همراه کانی های سولفیدی دلیل بالابودن غلظت آرسنیک، سرب و کادمیوم در آبهای زیرزمینی میباشد (10).

در تحقیقی که در سال 2013 توسط  HO و همکاران در خصوص ارزیابی آلودگی سطحی و درونی رسوبات دهانه رودخانه کام، ایالت هایفونگ، در ویتنام به فلزات سنگین و آرسنیک انجام شد مشخص گردید که توسعه اقتصادی و اجتماعی و صنعتی و فعالیتهای کشاورزی در این منطقه باعث آلودگی قابل توجه فلزات سنگین کبالت، کروم، مس، منگنز، نیکل، سرب و روی و آرسنیک شده است (25).

شهریاری و همکاران تحقیقی در سال 1389 جهت اندازه گیری غلظت مس و کروم در آب زیر زمینی و شبکه توزیع آب آشامیدنی بیرجند انجام دادند. در تمام نمونه ها غلظت مس پایین تر از حد استاندارد 1053 ایران و WHO بود. (26).

• غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان چقدر است؟
• آیا میانگین غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان مطابق با استاندارد ملی ایران است؟
• آیا غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان از حداکثر غلظت قابل قبول پیشنهاد شده بوسیله سازمان بهداشت جهانی بیشتراست؟
• میزان مواجهه ساکنین از طریق آب شرب شهری با غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان چقدر است؟
• نسبت خطر برای  غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان چقدر است؟
• شاخص خطر (ریسک غیرسرطان زایی) برای  غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان چقدر است؟
• ریسک سرطان زایی برای غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان چقدراست؟

تعیین آلودگی فلزات سنگین  و ارزیابی ریسک بهداشتی فلزات سنگین در آب زیرزمینی شهر سراوان

تعیین غلطت فلزات آرسنیک، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان

تعیین اختلاف غلظت فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان با استاندارد بین المللی

تعیین ریسک سرطان زایی فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان تعیین ریسک غیرسرطان زایی فلزات آرسنیک، جیوه، کادمیوم، کروم، نیکل، سرب و مس در آب زیر زمینی سراوان

شرکت مهندسی آب و فاضلاب

آب منطقه ای

مراکز آموزشی و تحقیقاتی

دانشگاه های علوم پزشکی

سازمان حفاظت محیط زیست

فلزات سنگین بـه گروهی از عناصر شیمیایی که جرم اتمی آنها از جرم اتمی آهن (معادل 8/55 گرم بـر مـول) بیشتر باشد، اطلاق میگردد.

ارزیابی ریسک کیفی یک روش منطقی برای تعیین اندازه کمّی و کیفی خطرات و بررسی پیامدهای بالقوه ناشی از حوادث احتمالی بر روی افراد، مواد، تجهیزات و محیط است. در حقیقت از این طریق میزان کارآمدی روش‌های کنترلی موجود مشخص شده و داده‌های باارزشی برای تصمیم‌گیری در زمینه کاهش ریسک، خطرات، بهسازی سیستم‌های کنترلی و برنامه‌ریزی برای واکنش به آن‌ها فراهم می‌شود

  این مطالعه از نوع مطالعات توصیفی است که میزان ریسک سرطانزایی و غیرسرطانزایی ناشی از فلزات سنگین در آب شرب را گزارش و توصیف می کند.

در این مطالعه از منابع آب زیر زمینی که مصرف شرب انسانی را دارد نمونه برداری میشود و از منابع آبی که مصرف غیر شرب دارد نمونه برداری نمی شود

با توجه به اینکه در شهرهای جنوبی استان سیستان و بلوچستان بیشتر از منابع آب زیر زمینی جهت شرب استفاده می­شود در این مطالعه از چاههای موجود منطقه به صورت سرشماری نمونه برداری می شود. با توجه به اینکه تعداد چاههای تامین کننده آب شرب زیاد است و هزینه پژوهش برای آنالیز تمام آب چاهها ممکن است کافی نباشد با بررسی میدانی و آنالیز آب مناطق مختلف شهر سراوان آب مناطقی که دارای کیفیت مشابه هستند به صورت نمونه مرکب در میاوریم تا تعداد نمونه ها برای تعیین غلظت کمتر شود.

غلظت فلزات سنگین در نمونه های ساده و همچنین نمونه های مرکب با دستگاه  ICP   اندازه گیری میشود

به صورت سرشماری از کلیه چاهای آب تامین کننده آب شرب شهر است

در این مطالعه پس از تعیین منابع تامین کننده آب شهر ، موقعیت چاهها را مشخص کرده و از آب چاههای فوق نمونه برداری میشود و درون ظروف پلی اتیلن ریخته میشود و سپس جهت جلوگیری از رسوب فلزات به آنها مقداری اسید خالص اضافه میشود . نمونه ها سپس به دستگاه ICP تزریق میشود و غلظت فلزات در آنها سنجش میشود. برای محاسبه ریسک از مدلهای کاربردی سازمان بهداشت جهانی و سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا استفاده میشود و مقدار ریسک منتسب به فلزات محاسبه میگردد.

در این مطالعه پس از تعیین منابع تامین کننده آب شهر ، موقعیت چاهها را مشخص کرده و از آب چاههای فوق نمونه برداری میشود و درون ظروف پلی اتیلن ریخته میشود و سپس جهت جلوگیری از رسوب فلزات به آنها مقداری اسید خالص اضافه میشود . نمونه ها سپس به دستگاه ICP تزریق میشود و غلظت فلزات در آنها سنجش میشود. برای محاسبه ریسک از مدلهای کاربردی سازمان بهداشت جهانی و سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا استفاده میشود و مقدار ریسک منتسب به فلزات محاسبه میگردد.

نسبت خطر (HQ؛ برای نشان دادن اثرات غیرسرطانی و ریسک ابتلا به سرطان در طول زندگی براساس روابط ارائه شده توسط EPA تعیین میگردید. طبق معادله 1 برای محاسبه نسبت خطر بیماری­ های غیرسرطان­زایی (HQ) به دو مقدارADD و RFD نیاز داریم. ADD  میانگین دوز روزانه هر فلز از مسیر مصرف خوراکی با واحد میلی­گرم بر کیلوگرم در روز  می­باشد. در این مطالعه ADD یا ارزیابی مواجهه با فلز از طریق مصرف آب توسط معادله 2 محاسبه می­شود که در این معادله،C  غلظت فلز سنگین در آب (میلی­گرم برلیتر)، IR میزان مصرف روزانه­­ آب، EF فراوانی مواجهه، ED مدت مواجهه، BW وزن بدن و AT میانگین زمان برحسب روز می­باشد                                                                                           

(1)                                                                                                                                                        

(2)                                                                                                                                

RFD دوز مرجع فلزات سنگین با واحد (mg/kg/day) در شرایط معین است. دوزهای مرجع خوراکی (برای هر فلز) از سیستم اطلاعات جامع مدیریت ریسک حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) گرفته شده­ است.­RFD ، حداکثر مقداری از فلز که بالقوه فاقد اثرات مزمن از طریق نوشیدن آب به­ طور مستقیم است و مقدار آن برای فلزات مورد مطالعه طبق آخرین چاپ EPA (2018) به ­ترتیب 0003/0 برای آرسنیک، 0005/0 برای کادمیوم، 003/0 برای کروم، 02/0 برای نیکل، 0035/0 برای سرب، 14/0 برای منگنز، 3/0 برای روی، 04/0 برای مس و 7/0 برای آهن در نظر گرفته شد.

روش تحلیل غلظت فلزات سنگین در نمونه ها با مقایسه غلظت فلزات سنگین بدست آمده از نمونه های آب  زیر زمینی با مقدار استاندارد های موجود ملی و تعیین ریسک بهداشتی حاصله از مواجهه با فلزات سنگین موجود در آب از طریق شرب آب تعیین میگردد. برای محاسبه ریسک از مدلهای ریاضی که سازمان بهداشت جهانی و سازمان محیط زیست منتشر کزده اند استفاده میشود و مقدار ریسک به صورت یک عدد بدون کمیت بدست می آید که سازمان جهانی بهداشت و سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا مقدار 1/10000 تا 1/1000000 را قابل قبول میدانند.

دفترچه آزمودنی انسانی

کدهای 1-9-28-29-30-31

• کمبود اعتبار جهت تامین هزینه‌های طرح
• عدم اندازه گیری تمام فلزات موجود در  روش آزمایشگاهی

آلودگی فلزات سنگین، ارزیابی ریسک بهداشتی ، آب زیر زمینی

حاجی زاده، یعقوب، 1377، تعیین آلودگی منابع آب آشامیدنی زیرزمینی تبریز از نظر فلزات سنگین، پایان نامه کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران.

رضایی, محمد؛ محمد جواد ادیبی نیا و ایمان معلمی، ۱۳۹۴، برسی تغییرات کمی و کیفی کروم در آب شرب از منبع (چاه) تا انتهای شبکه توزیع، همایش ملی مصرف بهینه آب در صنعت چالش ها و راهکارها، اصفهان، دانشگاه اصفهان.

میرزابیگی م، عباس نیا ع، ناجی م، سلیمی ج، سجادی م، حراسی الف، محوی الف. تعیین غلظت فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، کروم) در منابع تأمین آب آشامیدنی در روستاهای شهرستان تربت حیدریه و توزیع آن با. GIS ؛ فصلنامه پژوهش در بهداشت محیط تابستان1395 ،153- 146

Ahmad A, Mushrifah I, Othman MS. Water quality and heavy metal concentrations in sediment of Sunagi Kelantan, Kelantan, Malaysia: A baseline study. Sains Malaysiana. 2009;38(4):435-42.                                        American Water Works Assossiation,(1999) 'Water borne pathogens' AWWA manual M⁴⁸, pp^6-7.

Barati, A.H., Maleki, A., and Alasvand, M., Multitrace elements level in drinking water and the prevalence of multi_chronic arsenical poisoning in residents in the west area of Iran, Sci. Total Environ., 2010, vol. 408, no. 7, pp. 1523–1529.

Betton G.(1999) “Waste Water Microbiology” Wiley- Liss Second edition pp 2-3.

Chalksh Amiri M. Principles of Water Treatment. 1st ed. Tehran: Arkan Publications; 2007. [Persian]

Craun GFC, Rebecca L. Waterborne Disease Outbreaks Caused by Distribution System Deficiencies. American Water Works Association. 2001;93(9):64-75.

Demira, V, T. Dereb, S. Erginc, Y. Cakιra, and F. Celika, Determination and Health Risk Assessment of Heavy Metals in Drinking Water of Tunceli, Turkey, WATER QUALITY AND PROTECTION ENVIRONMENTAL ASPECTS, 2015,Vol. 42, No. 4, pp. 510–518.                                                                                                                     

Es’haghi, Z., Khalili, M., Khazaeifar, A., and Rounaghi, G.H., Simultaneous extraction and deter_ mination of lead, cadmium and copper in rice samples by a new pre_concentration technique: Hollow fiber solid phase microextraction combined with differential pulse anodic stripping voltammetry, Electrochim. Acta, 2011, vol. 56, no. 9, pp. 3139–3146.

Fatoki, O.S., Lujiza, N., and Ogunfowokan, A.O., Trace metal pollution in Umtata River, Water SA., 2002, vol. 28, pp. 183–189.

Fiket Ž, Roje V, Mikac N, Kniewald G. Determination of arsenic and other trace elements in bottled waters by high resolution inductively coupled plasma mass spectrometry. Croatica chemica acta. 2007;80(1):91-100.

Gaughofer j., Bianchi i. and Merian. E. (Ed.), 1991.chromium, vol 1,VHC, Weinheim, p. 853.

Ghaderpouri M, JahedKhaniki GR, Nazmara S. Determination of toxic trace elements in bottled waters consumption in the of Tehran. 12th environmental health national congress. 2009 Nov. Tehran, Iran.

Karamanis D, Stamoulis K, Ioannides KG. Natural radionuclides and heavy metals in bottled water in Greece. Desalination. 2007; 213: 90-97.

Khan MA, Ahmad I, Rahman IU. Effect of environmental pollution on heavy metals content of Withania somnifera. Journal of the Chinese Chemical Society. 2007;54(2):339-43.

Lesmana SO, Febriana N, Soetaredjo FE, Sunarso J, Ismadji S. Studies on potential applications of biomass for the separation of heavy metals from water and wastewater. Biochemical Engineering Journal. 2009;44(1):19-41.                                                                                                             Laws, E.A., Aquatic Pollution_an Introductory Text, N.Y.: Wiley, 2000.

Malik QA, Khan MS (2016) Effect on Human Health due to Drinking Water Contaminated with Heavy Metals. J Pollut Eff Cont 5: 179. doi: 10.4172/2375-4397.1000179.

Marcovecchio, J.E., Botte, S.E., and Freije, R.H., Heavy metals, major metals, trace elements, in Hand_ book of Water Analysis, Nollet., L.M., Ed., London: CRC Press, 2007, pp. 275–311.

Mirzabeygi M, Abbasnia A, Naji M, sajadi M, Salimi J, harasi E , Mahvi A. Determination of the heavy metals concentrations (lead, Cadmium, Chromium) in rural drinking water supplies of Torbat Heydariyeh city and distribution of GIS . Iranian Journal of Research in Environmental Health.Summer2016;2 (2) : 146-153.

Nahar, M.S. and Zhang, J., Assessment of potable water quality including organic, inorganic, and trace metal concentrations, Environ. Geochem. Health, vol. 34, pp. 141–150.

Nkono, N.A. and Asubiojo, O.I., Trace elements in led and soft drinks in Nigeria_a preliminary study, bott Sci. Total Environ., 1997, vol. 208, no. 3, pp. 161–163.                                                                                           

Helerotrophic Plate Count Measurement in Drinking Water Safty Management. WHO Geneva. 2002; 43-45.

USEPA. Methodology for deriving ambient water quality criteria for the protection of human health. Washington DC: United States Environmental Protection Agency; 2000.

Sekabira, K., Oryem Origa, H., Basamba, T.A., Mutumba, G., and Kakudidi, E., Assessment of heavy metal pollution in the urban stream sediments and its tributaries, Int. J. Environ. Sci. Tech., 2010, vol. 7, no. 4, pp. 759–770.

standard Method For the Examination of Water and Wastewater

Shoaei SM, Mirbagheri SA, Zamani A, Bazargan J. Seasonal variation of dissolved heavy metals in the reservoir of Shahid Rajaei dam, Sari, Iran. Desalination and Water Treatment. 2015;56(12):3368-79.

Soupioni MJ, Symeopoulos BD, Papaefthymiou HV. Determination of trace elements in bottled

water in Greece by instrumental and radiochemical neutron activation analyses. J. Radioanal.

Nucl. Chem. 2006; 268(3): 441-444.

Van Leeuwen, F.X.R., Safe drinking water: the toxicol_ ogist’s approach, Food Chem. Toxicol., 2000, vol. 38, pp. S51–S58.                                                                                                                                                                                      Virha, R., Biswas, A.K., Kakaria, V.K., Qureshi, T.A., Borana, K., and Malik, N., Seasonal variation in phys_ icochemical parameters and heavy metals in water of upper lake of Bhopal, Bull. Environ. Contam. Toxicol., 2011, vol. 86, pp. 168–174.

World Health Organization,(2002) 'Helerotrophic Plate Count Measurement in Drinking Water Safty Manag' WHO Geneva pp^43-45.

Wyatt C.J., Fimbre, C., Ro Mo, L., Mendez, R.O., and Grijalva, M., Incidence of heavy metal contamination in water supplies in Northern Mexico, Environ. Res., 1998, vol. 76, no. 2A, pp. 114–119.

Yildirim, N.C., Yildirim, N., Kaplan, O., and Tayhan, N., Evaluation of chemical and microbiologi_ cal contamination levels in drinking water samples col_ lected from towns in Tunceli, Turkey, Int. J. Agr. Biol., 2010, vol. 12, pp. 957–960.

Zhang X, Pehkonen SO, Kocherginsky N, Ellis GA. Copper corrosion in mildly alkaline water with the disinfectant monochloramine. Corrosion Science. 2002;44(11):2507-

Zhao X, Höll WH, Yun G. Elimination of cadmium trace contaminations from drinking water. Water Research. 2002;36(4):851-8.

ندارد

ندارد

ندارد