بررسی وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی در بین دانشجویان علوم پزشکی زاهدان در سال 1400

Media and information literacy among Zahedan University of Medical Sciences 2021


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: افسانه کریمی

کلمات کلیدی: سواد رسانه ای، سواد اطلاعاتی، دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 10261
عنوان فارسی طرح بررسی وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی در بین دانشجویان علوم پزشکی زاهدان در سال 1400
عنوان لاتین طرح Media and information literacy among Zahedan University of Medical Sciences 2021
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
رسته مطالعاتی توصیفی - تحلیلی(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده پیراپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 180

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
افسانه کریمیمجریتدوین طرحدکترای تخصصی afsanehkarimi2014@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی در بین دانشجویان علوم پزشکی زاهدان در سال 1400
خلاصه طرح به لاتینMedia and information literacy among Zahedan University of Medical Sciences 2021
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش

سواد رسانه‌ای[1] به معنای توانایی درک مفاهیم موجود در رسانه‌ها (شامل رادیو، تلویزیون، مجلات، روزنامه‌ها، فضای مجازی و ...) و تکنیک‌هایی است که رسانه‌ها برای انتقال مفاهیم از آنها بهره می‌برند و همچنین توانایی تجزیه و تحلیل آنها می‌باشد.(1) از آنجایی که رسانه‌ها به دنبال آگاهی دادن و انتقال مفاهیم به افراد هستند، می‌توان گفت هدف سواد رسانه‌ای، تفسیر مفاهیم از طریق ارتقای مهارت‌های شناختی و دانش استفاده‌کنندگان و در پی آن مصونیت افراد از اطلاعات نادرست و غیرمعتبر است.(2)

در کنار سواد رسانه‌ای که طبق گزارش یونسکو[2] در سال 2007 جزء حقوق اساسی بشر تلقی می‌شود و آموزش آن در عصر حاضر ضروری به نظر می‌رسد، مهارت دیگری که امروزه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، سواد اطلاعاتی[3] است.(3) توانایی کشف و دسترسی به اطلاعات مورد نیاز، ارزیابی و تفسیر آنها و نیز برقراری ارتباط بین اطلاعات در شکل‌های مختلف، سواد اطلاعاتی نامیده می‌شود که هدف آن ارتقای درک افراد از اطلاعات و فضای اطلاعاتی است (4) و نیز دربرگیرنده همه نوع اطلاعات و محتواها می‌باشد اما سواد رسانه‌ای بر توانایی فهم، ارزیابی و به کاربردن رسانه‌ها تأکید دارد و فقط دربرگیرنده محتواهای رسانه‌ای است.(5, 6) مهارت‌های سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ذاتی نیستند و مستلزم آموزش هستند که این آموزش به صورت گروهی در کلاس درس، کتابخانه و یا هر محلی داده می‌شود که پژوهش انجام می‌شود.(7)

سواد رسانه‌ای اطلاعاتی[4] به 'ترکیبی از دانش‌ها، نگرش‌ها، مهارت‌ها و تجربیات مورد نیاز برای دستیابی، تحلیل، ارزیابی، استفاده، تولید و برقراری ارتباط با اطلاعات و دانش به صورت خلاقانه، قانونی و اخلاقی با تاکید بر حقوق انسان‌ها' اطلاق شده است. (8) طبق تقسیم‌بندی سازمان جهانی یونسکو سواد رسانه‌ای اطلاعاتی به 12 بخش تقسیم می‌شود که شامل سواد اطلاعاتی، رسانه‌ای، دیجیتالی، اینترنتی، بازی‌های کامپیوتری، سینما، آزادی بیان و اطلاعات، تبلیغات، خبری، تلویزیونی، کامپیوتری و کتابخانه‌ای می‌باشد. (9) افرادی که دارای مهارت‌های سواد رسانه‌ای اطلاعاتی هستند می‌توانند با درک درست از مفاهیم رسانه‌ای و اطلاعاتی موجود در رسانه‌ها و پایگاه‌های اطلاعاتی و اطمینان حاصل کردن از صحت و اعتبار آن مفاهیم، آن را در زندگی شخصی خود به کار ببرند. سواد رسانه‌ای اطلاعاتی به افراد در جهت هدایت زندگی دیجیتالی خود و نیز کاهش مضرات حضور در فضا‌های دیجیتالی و اطلاعاتی کمک می‌کند.(10)

در مطالعه کاراولو[5] و همکاران که با هدف ارزیابی سواد اطلاعاتی دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه کالیفرنیا در سال 2001 انجام شد، دانشجویان فاقد سواد اطلاعاتی لازم برای گذراندن برخی از دروس خود بودند، چه رسد به اینکه بتوانند به یادگیرندگان مادام العمر تبدیل شوند. نتایج این پژوهش نیاز جامعه‌ی پژوهش به ارتقای مهارت‌ها و توانمندسازی سواد اطلاعاتی را نشان داد. (11) در مطالعه دیگری که اشرفی ریزی و همکاران انجام دادند و به بررسی میزان سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1392 با استفاده از پرسشنامه پرداختند، میانگین سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی دانشجویان 444/2±94/9 به‌دست آمد که بالاتر از حد متوسط و نسبتاً مطلوب بود. (12)

به طور کلی در ایران از طرح مفهوم سواد رسانه ای و اطلاعاتی زمان زیادی نمی‌گذرد و همچنان از آن به عنوان یک مفهوم جدید یاد می‌شود که گاه به نظر می‌رسد توجه شایانی به آن نشده است، از این رو پرسش اصلی مطرح در این پژوهش حاضر این خواهد بود که میزان سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در چه سطحی می‌باشد؟

با توجه به نگاه ویژه یونسکو به کشورهای درحال توسعه و در نظر گرفتن ویژگی‌های کشور جمهوری اسلامی ایران، این پژوهش برآن است که وضعیت سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان را مورد بررسی قرار دهد تا با توجه به نتایج، پیشنهادهایی برای توانمندسازی دانشجویان در زمینه سواد رسانه ای و اطلاعاتی ارائه دهد.

 

[1]  Media Literacy

[2] UNESCO

[3] Information Literacy

[4] Media Information Literacy

[5] Caravello

مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
سوالات و / یا فرضیات پژوهش
  1. مشخصات دموگرافیک دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400چگونه است؟ 
  2. وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 چگونه است؟
  3. وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در ارزشیابی اطلاعات رسانه ها در سال 1400 چگونه است؟
  4. وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در شیوه استفاده از رسانه ها  در سال 1400چگونه است؟
  5. وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در دسترسی به اطلاعات در سال 1400 چگونه است؟
  6. بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 ارتباط وجود دارد.
  7. بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با وضعیت ارزشیابی اطلاعات رسانه ها توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 ارتباط وجود دارد.
  8. بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با شیوه استفاده از رسانه ها توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 ارتباط وجود دارد.
  9. بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با دسترسی به اطلاعات توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 ارتباط وجود دارد.
هدف کلی طرح

تعیین وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400

منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
اهداف اختصاصی
  1. تعیین مشخصات دموگرافیک دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400  
  2. تعیین وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400
  3. تعیین  وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در ارزشیابی اطلاعات رسانه ها در سال 1400
  4. تعیین وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در شیوه استفاده از رسانه ها در سال 1400
  5. تعیین وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی دردسترسی به اطلاعات در سال 1400
  6. تعیین ارتباط بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 
  7. تعیین ارتباط بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با وضعیت ارزشیابی اطلاعات رسانه ها توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 
  8. تعیین ارتباط بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با شیوه استفاده از رسانه ها توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 
  9. تعیین ارتباط بین متغیرهای سن، جنس و مقطع تحصیلی با دسترسی به اطلاعات توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 
پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح

1- دانشگاه علوم پزشکی زاهدان 

2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 

3- دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی 

پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
تعریف واژه های تخصصی

سواد رسانه ای

تعریف نظری: سواد رسانه ای به معنای توانایی درک مفاهیم موجود در رسانه ها و تکنیک هایی است که رسانه ها برای انتقال مفاهیم از آنها بهره می برند و همچنین توانایی تحلیل آنها می باشد. سواد رسانه ای مجموعه ای از چشم اندازهاست (جنبه های فکری) که ما بطور فعالانه، هنگام قرار گرفتن در معرض رسانه ها، از آنها استفاده می‌کنیم تا معنای پیام هایی را تفسیر کنیم که با آنها مواجه می‌شویم.(13)

تعریف عملی: منظور از سواد رسانه ای در این پژوهش توانایی دسترسی، تحلیل و ارزیابی پیام های رسانه ای و توانایی برقراری ارتباط با پیام های رسانه ای توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 می‌باشد.

 

سواد اطلاعاتی

تعریف نظری: سواد اطلاعاتی به عنوان زیرمجموعه ای از مهارت ها به منظور شناسایی درست منابع اطلاعاتی، دسترسی به آنها و همچنین توانایی استفاده هدفمند از آنها می‌باشد.(14)گروه سواد اطلاعاتی در دانشگاه لگری، سواد اطلاعاتی را اینگونه توصیف می‌کنند: 'توانایی تشخیص نیاز به اطلاعات و دانستن چگونگی دسترسی، ارزیابی، ترکیب و ارتباط اطلاعات'.(15)

تعریف عملی: در این پژوهش منظور از سواد اطلاعاتی توانایی چگونگی دسترسی، ارزیابی، ترکیب و ارتباط اطلاعات توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400می‌باشد.

 

دانشجویان تحصیلات تکمیلی

تعریف نظری: تحصیلات تکمیلی شامل تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد، دکتری و پس از آن اطلاق می شود.

تعریف عملی: منظور از دانشجویان تحصیلات تکمیلی در این پژوهش، دانشجویان رشته های پزشکی، پرستاری، مامائی، آموزش بهداشت، بهداشت حرفه‌ای، بهداشت محیط، فیزیوتراپی و دندانپزشکی هستند که در مقاطع کارشناسی ارشد، دکترای عمومی و دکترای تخصصی در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400در حال تحصیل می‌باشند.

 

دانشگاه علوم پزشکی

تعریف نظری: دانشگاه علوم پزشکی، دانشگاهی است که در آن رشته های گروه پزشکی تدریس می‌شود و زیرنظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت می‌کند. این دانشگاه علاوه بر وظیفه اصلی خود که آموزش و تربیت نیروی انسانی در رده های مختلف گروه پزشکی است متولی بهداشت و سلامت در منطقه تحت پوشش خود هستند و برامور موسسات درمانی تابعه از جمله بیمارستان ها، مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی، خانه های بهداشت و پایگاه های اورژانس نظارت می‌کنند.

تعریف عملی: منظور از دانشگاه علوم پزشکی در این پژوهش، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان می‌باشد که دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی در آن مشغول به تحصیل می‌باشند.

 

دسترسی

تعریف نظری: یکی از مواردی که به عنوان یک شاخص برای سواد اطلاعاتی در نظر گرفته می‌شود. توانایی دسترسی جهانی به اطلاعات و بهره مندی از آن می‌باشد.(16)

تعریف عملی : در این پژوهش منظور از دسترسی، توانایی یافتن مقالات و پژوهش های انجام شده در وبسایت های مختلف، یافتن منابع روز آمد و شناخت حیطه های موضوعی رسانه ها که در پرسشنامه مربوطه از سوال 1تا 12 می‌باشد که توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400تکمیل می‌شود.

 

ارزیابی

تعریف نظری: یکی از سطوح بعد سواد رسانه ای، ارزیابی می‌باشد. این ارزیابی می‌تواند در جهت گزینش اطلاعات، محتوا و کاربرد آن باشد. توانایی انتخاب آگاهانه و استفاده از اطلاعات از منابع مختلف و همچنین اندازه گیری مجموعه ای از نتایج می‌باشد.(17)

تعریف عملی: در این پژوهش منظور از ارزیابی، توانایی انتخاب آگاهانه، جهت یابی و ارزیابی کیفیت اطلاعات که در پرسشنامه مربوطه از سوال 13 تا 28 می‌باشد که توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400تکمیل می‌شود.

 

 

 

 

پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعه

این پژوهش از نظر هدف کاربردی و نظر روش توصیفی - تحلیلی است  که در سال 1400 انجام خواهدشد.

جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)

جامعه پژوهش، دانشجویان تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان خواهند بود. 

پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آن

در این پژوهش با توجه به امکان عدم همکاری همه دانشجویان و تعداد کم جامعه مورد پژوهش نمونه‌گیری انجام نخواهد شد.

روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)

در این پژوهش با توجه به امکان عدم همکاری همه دانشجویان و تعداد کم جامعه مورد پژوهش نمونه‌گیری انجام نخواهد شد.

روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

گردآوری داده از طریق توزیع پرسشنامه توسط محقق در دانشگاه مورد مطالعه انجام خواهد شد.پرسشنامه ها در اختیار جامعه پژوهش قرار خواهد گرفت و پس از تکمیل جمع آوری خواهد شد. 

ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه خواهد بود. این پرسشنامه مربوط به تحقیق مشابهی است که اشرفی ریزی و همکارانش طراحی کرده و در مطالعه خود استفاده کرده بودند. همچنین، کمالی پور و همکارانش هم از این پرسشنامه در پژوهش خود استفاده کرده بودند. روایی و پایایی این پرسشنامه در هر دو پژوهش تایید شده بود. این پرسشنامه شامل چهار بخش کلی است که بخش اول مربوط به اطلاعات دموگرافیک (جنسیت، سن، مقطع تحصیلی، دانشکده محل تحصیل و میزان درآمد خانواده)، بخش دوم تا چهارم با مجموع 42 سوال به ترتیب مربوط به ابعاد سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی است که شامل بعد دسترسی با 12 سوال، بعد ارزشیابی با 16 سوال و بعد استفاده با 14 سوال است. پرسشنامه تنظیم شده در اختیار اساتید مدیریت اطلاعات سلامت قرار گرفت و پس از اعمال اصلاحات لازم از نظر روایی و محتوا نهایی شد و مورد تایید قرارگرفت. 

 

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)

این پژوهش توصیفی تحلیلی است و از طریق پرسشنامه داده ها گردآوری خواهد شد و سپس در نرم افزار SPSS نسخه 22 وارد و تحلیل خواهد شد. 

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)

داده‌ها از طریق پرس‌لاین و به صورت الکترونیکی جمع آوری خواهند شدند و در نرم افزار آماری SPSS  (نسخه 22) ثبت خواهد شد. به منظور تحلیل داده‌ها، امتیازهای یک تا پنج به ترتیب به گزینه‌های؛ خیلی‌کم، کم، تاحدودی، زیاد و خیلی زیاد داده خواهد شد و متوسط امتیاز هر سوال و بعد محاسبه و با یکدیگر مقایسه خواهند شدند. وضعیت گزینه‌ها و ابعادی که میانگین نمرات آنها بین 5/2-1، 5/3 5/2 و 5- 5/3 باشد به ترتیب ضعیف، متوسط و مطلوب در نظر گرفته خواهند شد. از آمارهای توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین امتیاز و انحراف معیار) برای گزارش داده‌ها استفاده خواهد شد. همچنین آزمون‌های T-test ، ANOVA و Tukey به منظور بررسی ارتباط بین سن، جنس و مقطع تحصیلی با سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی و هریک از ابعاد آن (دسترسی، ارزشیابی و استفاده) انجام خواهد شد.

ملاحظات اخلاقی

کدهای اخلاقی 1، 10، 11، 12، 14،13، 15، 16، 17، 25، 27، 28، 29، 30 و 31 از راهنمای عمومی اخلاق درپژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت خواهد شد.

کد 1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد10- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

کد11- کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست می شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   

کد 12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.

کد 13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

کد 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

کد 15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیانهای بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامه ی آگاهانه منعکس شود.

کد 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

کد 17- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

کد 25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد 27- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

کد 28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع در صورت وجود باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کد 29- نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسه ی حمایت کننده ی  پژوهش باشد.

کد 30- گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

کد 31- روش پژوهش نباید با ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها

عدم همکاری بعضی از دانشجویان در تکمیل پرسشنامه ها که با چند یادآوری سعی در جمع آوری داده ها خواهد شد. 

کلمات کلیدی

سواد رسانه ای، سواد اطلاعاتی، دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

فهرست منابع و مراجع

1.            Wilson C, Grizzle A, Tuazon R, Akyempong K, Cheung CK. Media and information literacy curriculum for teachers: UNESCO; 2012 [Available from: http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/resources/publications-and-communication-materials/publications/full-list/media-and-information-literacy-curriculum-for-teachers/.

2.            Hossein zadeh A, Mohammadi astani M. Media literacy, the necessity of today's world. Journal of Information, Communication and Science. 2010;20(159).

3.            Saleh I. Media and Information Literacy in South Africa: Goals and Tools. Comunicar. 2012;20(39):35-43.

4.            Head A, DeFrain E, Fister B, MacMillan M. Across the great divide: How today’s college students engage with news. First Monday. 2019;24(8).

5.            Grizzle A, Moore P, Dezuanni M, Asthana S, Wilson C, Banda F, et al. Media and Information Literacy: Policy and Strategy Guidelines. Paris, France: The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; 2013.

6.            Moeller S, Joseph A, Lau J, Carbo T. Towards media and information literacy indicators Paris: UNESCO; 2011 [

7.            Kuzmin E, Parshakova A. Media and Information Literacy for Knowledge Societies. Moscow: Interregional Library Cooperation Centre; 2013.

8.            Pek S. Moscow declaration on media and information literacy Moscow: The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; 2012 [Available from: http://www.ifla.org/publications/moscow-declaration-on-media-and-information-literacy.

9.            Sharifee M, Karami Namivandi S. The Study of the Dimensions of Media and Information Literacy in the Formal and Public Education System of Iran. Journal of Religion & Communication. 2018;25(2):111-40.

10.         Turner KH, Jolls T, Hagerman MS, O’Byrne W, Hicks T, Eisenstock B, et al. Developing digital and media literacies in children and adolescents. Pediatrics. 2017;140(2):122-26.

11.         Caravello PS, Herschman J, Mitchell E. Assessingthe Information Literacy of Undergraduates: Reportsfrom the UCLA Library's Information CompetenciesSurvey Project. ACRL Tenth National Conference. 2001:193-202.

12.         Ashrafi rizi H, Ramezani A, Aghajani H, Kazempour Z. The amount of media and information literacy among Isfahan University of Medical Science's students. Journal of Information Systems and Services. 2013;2(2):17-34.

13.         Faghih aram B EZ. The Relationship between Media Literacy and Information Literacy with Metacognitive Skills and Creativity of Students of Islamic Azad University, Islamshahr Branch. Communication Research (Research and Measurement). 1396;24(4 ):-.

14.         Banihashem S K NS, Soltanizade S,Aliabadi KH. Comparison and evaluation of media literacy and information literacy among students

girl and boy. Media Studies. 1396;12(39 ):-.

15.         sharifi M KnS. The Study of the Dimensions of Media and Information Literacy

in the Formal and Public Education System of the Country. Religion and communication. 1397;25(2 ):-.

16.         shojaey M AM. Review of media literacy status of North Khorasan students in the information society. SOCIOLOGICAL STUDIES OF YOUTH. 1391;3(7):-.

17.         Ashrafi-rizi H HzD, Kazempoor Z. The Rate of Media and Information Literacy among IsfahanUniversity of Medical Sciences' Students Using Global Framework on MIL Indicators. Health Information Management. 1393;11(4 ):-.

 

معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.

این پزوهش با هدف تعیین وضعیت سواد رسانه ای و اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400 انجام خواهد شد. 

خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)

ندارد.

نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)

با مشخص شدن نقاط قوت و ضعف دانشجویان تحصیلات تکمیلی در زمینه مدیریت اطلاعات و استفاده از رسانه ها می توان برنامه ریزی مناسب برای آموزش به آنان انجام داد. 

عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)
جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )

طرح از نوع هزینه بر نیست. 

روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.

اطلاعات کسب شده از دانشجویان کاملا محرمانه مانده و نتایج به صورت کلی گزارش خواهد شد. 

پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود

پرسشنامه به صورت الکترونیک تهیه شده و برای تکمیل در رسانه های اجتماعی که دانشجویان عضو هستند در دسترس قرار خواهد گرفت. 

حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.

شرکت در پژوهش به صورت اختیاری است و اجباری در تکمیل پرسشنامه وجود ندارد. 

رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

هر دانشجو با رضایت فردی می تواند در پزوهش مشارکت کند یا نکند. 

پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

بسمه تعالی

دانشجوی محترم

   پرسشنامه‌ای که در پیش رو دارید به منظور انجام پژوهشی با عنوان « بررسی میزان سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1399» تهیه و تدوین گردیده است، لذا تقاضا دارد با تعمق و عنایت صادقانه خویش در پاسخگویی به سؤالات توفیق این پژوهش را در نیل به نتایج صحیح و علمی تضمین فرمایید. قبلا از همکاری بی‌شائبه شما صمیمانه سپاسگزاری می‌نمایم.

 

با احترام

 

مشخصات فردی:

1. جنسیت: مرد          زن

2. سن:  18- 25 سال      26- 33 سال        34 -41 سال          42-49     بیشتر از 50 سال                                   

3. مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد      دستیاری دندانپزشکی        دستیاری            دکترای تخصصی پژوهشی

4. دانشکده: پزشکی            دندانپزشکی          مامائی و پرستاری            بهداشت      

5. سطح درآمدخانواده (تومان): کمتر از یک میلیون               1-3 میلیون        3-5 میلیون          5-7 میلیون    

 7-9 میلیون       بیشتر از نه میلیون 

 

لطفا نظر خود را در مورد گویه های زیر مشخص نمایید

خیلی زیاد

زیاد

تاحدودی

کم

خیلی کم

  1. شروع به کار تحقیق دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. تعریف موضوع برای تحقیق دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. محدود کردن موضوع تحقیق دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. ساختن کلیدواژه های جستجو دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. پیدا کردن مقالات در پایگاه های اطلاعاتی پژوهشی روی وب سایت کتابخانه (مثل EBSCO، Elsevier، ProQuest) دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. یافتن منابع مورد نظر از طریق وب سایت ها (مثل گوگل، ویکی پدیا) دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. تعیین اینکه آیا یک وب سایت معتبر است یا نه دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. فهمیدن اینکه منابع در چه بخش هایی از دانشگاه یا دانشکده یافت می شوند، دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. یافتن منابع روزآمد دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. مرتب کردن نتایج حاصل از جستجو بر اساس ارتباط با نیاز پژوهشی دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. استفاده از عملگرهای بولین (AND, OR, Not) در جستجو دشوار است.

 

 

 

 

 

  1. شناخت حیطه های موضوعی رسانه ها دشوار است.

 

 

 

 

 

 

 

خیلی کم

کم

تاحدودی

زیاد

خیلی زیاد

پس از یافتن یک رسانه (منبع اطلاعاتی)، در ارزیابی چقدر به موارد زیر توجه دارید؟

 

 

 

 

 

  1. توجه به اعتبار نویسنده (برای مثال سابقه کاری، درجه علمی یا محل کار او)

 

 

 

 

 

  1. توجه به اعتبار و شهرت ناشر یا تهیه کننده رسانه مورد نظر

 

 

 

 

 

  1. توجه به تاریخ انتشار و روزآمدسازی رسانه مورد نظر

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه چه سازمانی بر توزیع و انتشار رسانه مورد نظر نظارت دارد و چه قوانینی راجع به آن وجود دارد.

 

 

 

 

 

  1. توجه به میزان استنادات رسانه مورد نظر به منابع دیگر (برای مثال آوردن پانویس ها)

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه رسانه مورد نظر چقدر دیدگاه های متفاوت را در برگرفته است (جانبدارانه نیست) یا تنها نگرش خاصی نسبت به موضوعات دارد.

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه رسانه مورد نظر از چه زبانی (شیوه نگارش، نوع عکس ها و ...) برای انتقال مفاهیم استفاده کرده است.

 

 

 

 

 

  1. توجه به مخاطبان و گروه هدف رسانه مورد نظر (توجه به اینکه رسانه مورد نظر سن، جنس و طبقه اجتماعی خاصی را مد نظر قرار می دهد).

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه رسانه مورد نظر چه تصویری از یک گروه اجتماعی یا موضوع خاص ارائه می کند.

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه چرا تصویر ارائه شده در بعضی از رسانه ها واقعی تر از بقیه به نظر می آیند.

 

 

 

 

 

  1. برای ارزیابی رسانه مورد نظر از کمک دیگران مثل کتابداران، همکلاسی ها، دوستان، خانواده، اساتید و متخصصان موضوعی استفاده می کنید.

 

 

 

 

 

  1. هنگام بازدید از یک وب سایت جدید، معمولاً اطلاعات دیگر وب سایت ها را نیز بررسی می کنید.

 

 

 

 

 

  1. هنگام پی بردن به وجود تفاوت در اطلاعات ارائه شده در رسانه ها، به مقایسه اطلاعات با اطلاعات دیگر رسانه ها (کتاب، دایره المعارف، شبکه های تلویزیونی، روزنامه ها و ...) می پردازید.

 

 

 

 

 

  1. هنگام دریافت اطلاعات، به یادداشت برداری و خلاصه نویسی آن ها توجه دارید.

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه آیا قبلاً نسبت به رسانه مورد نظر اگاهی داشته و یا از آن استفاده کرده اید.

 

 

 

 

 

  1. توجه به اینکه آیا نمودارها، جداول و تصاویر بکار رفته در رسانه مورد نظر، حاوی اطلاعات مهم و ضروری هستند (یعنی فقط جنبه جذابیت و زیبایی ندارند).

 

 

 

 

 

 

 

 

خیلی کم

کم

تاحدودی

زیاد

خیلی زیاد

در انجام تحقیقات خود، به چه میزان به موارد زیر توجه دارید

 

 

 

 

 

  1. گذراندن دوره و به پایان رساندن نگارش مقاله

 

 

 

 

 

  1. توجه به طول مقاله، ساختار مقاله و تعداد استنادات

 

 

 

 

 

  1. انجام یک بررسی جامع در مورد موضوع تحقیق

 

 

 

 

 

  1. بهبود مهارت های نوشتاری، پژوهشی و تحلیلی

 

 

 

 

 

  1. یادگیری مطالب جدید

 

 

 

 

 

  1. تحت تأثیر قرار دادن اساتید با توانایی های فکری خود

 

 

 

 

 

  1. کسب نمره خوب، گذراندن دوره یا ارتقاء مرتبه علمی

 

 

 

 

 

  1. تلاش برای برای ایجاد خلاقیت و ابتکار بیشتر در پژوهش

 

 

 

 

 

  1. توجه به کاربردی کردن نتایج تحقیق در زندگی شخصی و اجتماعی

 

 

 

 

 

  1. رعایت امانتداری در نقل مطالب دیگران

 

 

 

 

 

  1. ارج نهادن به تولیدات علمی دیگران

 

 

 

 

 

  1. قرار دادن اطلاعات در دسترس دیگران در قالب های مختلف (چاپی یا الکترونیکی)

 

 

 

 

 

  1. عدم ناراحتی از نقد دیگران بر آثار علمی ام

 

 

 

 

 

  1. نوشتن مطالب به گونه ای که منجر به دانش جدید شود.

 

 

با تشکر فراوان

 


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
nataieje davari.docx1399/11/1815358دانلود
SORATJALASEH SHORA.pdf1399/11/27247141دانلود