بررسی تاثیر مداخله آموزشی بر اضطراب و افسردگی مادران دارای کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) زاهدان در دوران اپیدمی کووید 19 سال 1400

مشکلات روان پزشکی علاوه بر خود بیمار ، خانواده و جامعه را درگیر می­کند(1). اضطراب و افسردگی نمونه هایی از اختلال های روان پزشکی هستند که طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال های اخیر از جهت میزان آسیب های وارده در راس سایر بیماری ها قرار داشته اند(2). شیوع اضطراب و افسردگی در کشور های گوناگون  بین 10 تا 25 %گزارش شده که این میزان در زنان دو برابر مردان است(3, 4).

افسردگی و اضطراب به طور معمول در میان والدینی است که کودک بستری شده در بیمارستان دارند(5). تقریباً سالانه بیش از 3 میلیون کودک در بیمارستان بستری می شوند. بستری شدن در کودک برای والدین به ویژه مادران یک تجربه استرس زا است و رویدادی است که از نظر عاطفی بر کودکان ، والدین و پزشکان آنها تأثیر می گذارد(6-8). تعدادی از مطالعات تأثیر طولانی مدت بستری کودک را بر روی والدین بررسی کرده اند که گزارشات آن ​​سطح بالایی از پریشانی ، اضطراب و علائم افسردگی را نشان می دهد(9, 10). والدین زمان بستری شدن کودک خود درگیر مشکلات بین مسایل روزمره خود و همراهی کودک در بیمارستان می شوند ، علاوه بر این ممکن است در مورد درمان کودک خود در آینده دچار نگرانی و تردید شوند(11).

در اکثر اوقات اضطراب والدین با شدت و درمان بیماری کودک ارتباط دارد که این موضوع میتوانـد به دلایل زیر اتفاق بیافتد : عدم اطلاع کافی در مورد روش های درمانی، عدم آگاهی بـه قـوانین بیمارسـتان، رفتار غیرصمیمی کارکنان یا پرسنل بیمارستان و یا ترس از سوال پرسیدن(12) ابتلای مادران به اضطراب و افسردگی باعث کاهش حس مسئولیت پذیری و همچنین سهل انگاری در روند مراقب ، آموزش و تغذیه کودکان شود(13, 14).

مطالعات بیانگر آن است که کودک دارای مادر افسرده نسبت به مادر سالم بیشتر در بیمارستان بستری می شود (15) و دچار بیماری های بیشتری نسبت به کودک با مادر سالم می شود(16). به دلیل اینکه مادران مهم ترین افراد در سیستم حمایتی کودک به شمار می آیند ، به رغم تلاش آن ها ، اضطراب به کودکانشان انتقال می یابد(11). در مطالعه ای Commodari نشان داد که مادر دارای کودک بستری شده در بیمارستان به علت بیماری های حاد خفیف سطح بالایی از استرس و اضطراب را تجربه می کند(17).

در مطالعه ای در ووهان چین ،نتایج نشان داد که مشکلات سلامت روانی مادران کودکان بستری در طی یک اپیدمی جدی تر و همینطور اضطراب و افسردگی آنان بارزتر بود. در طی اپیدمی کویید 19 اگر کودکان در هنگام بیماری باید در بیمارستان بستری شوند ، یک بیمارستان پرجمعیت برای عفونت های منتقله از طریق ویروس یک منطقه پر خطر به حساب می آید. همچنین مادران نگران هستند زیرا ممکن است در بیمارستان علاوه بر خودشان ، کودکشان نیز آلوده به ویروس کووید 19 شود(18).

اضطراب و افسردگی مادران به دلیل اینکه کودک با توجه به میزان رشد خود می تواند اضطراب و افسردگی را از والدین دریافت کند اهمیت دارد(19)و همچنین با توجه به مطالعات صورت گرفته که سطح اضطراب و افسردگی مادران دارای کودک بستری در بیمارستان بسیار چشمگیر است و علاوه بر این وجود اپیدمی ویروس کویید 19که خود زمینه ساز اضطراب و افسردگی است مزید بر علت شده است(18) این رو، تشخیص به موقع سلامت روان این والدین و ارائه به موقع برخی مداخلات روانشناختی ، به والدین کمک می کند تا در مراقبت از فرزندان خود در بیمارستان بهتر عمل کنند ، و به کودکان کمک می کند تا بهبود یابند و در اسرع وقت از بیمارستان مرخص شوند(20). با توجه به اینکه در طی این اپیدمی مداخله ای در جهت کاهش مشکلات روحی روانی مادران دارای کودک بستری در بخش های کودکان بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) زاهدان انجام نشده است بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر بررسی تاثیر مداخله آموزشی بر اضطراب و افسردگی مادران دارای کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) زاهدان در دوران اپیدمی کووید 19 انجام خواهد شد.

مروری بر مطالعات گذشته:

به جهت بررسی متون مرتبط با موضوع پژوهش جست وجو با واژه های فارسی شامل کویید 19 ، مداخلات آموزشی ، وضعیت روانی والدین ، کودکان بستری در طی اپیدمی کویید 19 و با واژه های انگلیسی Covid-19 ، educational intervention ،  psychological status ، hospitalized children در بانک های اطلاعات زیر انجام شد:  pubmed .sid .elsever. scholar.science direct , و مقالات مرتبط در بازیه ی زمانی 2010 تا2021 مورد بررسی قرارگرفت. سپس مقالاتی که بیشترین تناسب و ارتباط با موضوع مورد پژوهش داشتند انتخاب شده که در اینجا به معرفی آنها می پردازیم.

مطالعات خارجی:

Ergenekon و همکاران (2020) : مطالعه ای با هدف بررسی سطح افسردگی و اضطراب در مادران دارای کودک ونتیله شده در خانه قبل و در حین اپیدمی کووید 19 انجام شد. این مطالعه مقطعی کنترل شده بود که شامل مادران دارای کودک ونتیله شده در خانه بود که توسط بخش ریه کودکان دانشکده پزشکی در دانشگاه مرمره استانبول پیگیری میشد. گروه مداخله شامل 21 مادر دارای کودک ونتیله شده در خانه بود که میزان افسردگی و اضطراب آنان در سه سال قبل اندازه گیری شده بود که در طی اپیدمی کووید 19 دوباره پرسشنامه مشابه ارزیابی سطح افسردگی و اضطراب را پاسخ دادند. گروه کنترل شامل 32 مادر که هیچ مشکل سلامتی نداشتند بود که در این مطالعه شرکت کردند. ابزار استفاده شده در این مطالعه شامل پرسشنامه های BDI و STAI-S و STAI-T بود که در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت. امتیاز برای پرسشنامه BDI و STAI-T در گروه مداخله خیلی بیشتر از گروه کنترل بود در حالی که هیچ تفاوت معناداری در امتیاز پرسشنامه STAI-S  مشاهده نشد. نتایج نشان داد که اضطراب و استرس در مادرانی که کودک ونتیله شده در خانه دارند در حین اپیدمی کووید 19 بیشتر بود و همینطور منابع اقتصادی ، پزشکی و اجتمایی برای کاهش سطح افسردگی و اضطراب مادرانی که کودک ونتیله شده در خانه دارند با توجه به فناوری مورد نیاز است(21).

Rong و همکاران (2020) : مطالعه ای با هدف بررسی وضعیت روانشناختی والدین کودکان بستری در طی اپیدمی کووید 19 در چین انجام شد. این مطالعه شامل 50 والد که کودک بستری در طی اپیدمی کووید 19 داشتند و 50 والد که کودک بستری در شرایط عادی و غیر اپیدمی کووید 19 داشتند بود و در دانشگاه پزشکی نانجینگ چین انجام شده است. برای سنجش میزان وضعیت روانی دو گروه از ابزار های HADS و VDAS و SH-36 استفاده شد و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که نمره استرس در والدینی که کودک بستری در زمان اپیدمی داشتند به طور چشمگیری بیشتر از والدینی که کودک بستری در شرایط عادی داشتند بود (P< 0.001) . نمره اضطراب  در والدینی که کودک بستری در زمان اپیدمی داشتند بیشتر از والدینی که کودک بستری در شرایط عادی داشتند بود (P< 0.001) . نتایج نشان داد که مشکلات روانی در میان والدینی که کودک بستری در طی اپیدمی کووید 19 داشتند بسیار جدی بود و اضطراب و افسردگی به طور بسیار واضحی مشاهده شد(18).

مطالعات داخلی:

طوسی و همکاران (1397) : تحقیق حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر افسردگی و رضایت از زندگی مادران دارای کودک بستری در بیمارستان روان­پزشکی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش بالینی شامل تمامی مادران شهر مشهد دارای کودک بستری در بیمارستان روان­پزشکی ابن­سینا هستند. نمونه آماری شامل 30 نفر بود که به صورت تصادفی در گروه­های شاهد و آزمون قرار گرفتند. جهت آموزش گروه آزمون، از پروتکل درمانی شناختی-رفتاری (10 جلسه 90 دقیقه­ای) و جهت گردآوری اطلاعات از پرسش­نامه­های افسردگی بک و رضایت از زندگی داینر (1985) استفاده شد. داده­ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل کوواریانس) با استفاده از نرم­افزار آماری SPSS نسخه 22 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته­های تحقیق حاضر  حاکی از آن است که درمان شناختی-رفتاری بر افسردگی و رضایت از زندگی مادران دارای کودک بستری در بیمارستان روان­پزشکی تاثیر مثبتی دارد(22).

جعفری و همکاران (1391) : پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر اجرای برنامه «ایجاد فرصت‌های رشد والدین» بر میزان اضطراب و تنش مادران دارای نوزاد نارس انجام شد. این پژوهش یک کارآزمایی بالینی است که بر روی 90 مادر دارای نوزاد نارس در دو گروه مداخله و کنترل انجام شد. برنامه ایجاد فرصت‌های رشد والدین یک برنامه آموزشی رفتاری چهار مرحله‌ای است که در پژوهش حاضر دو مرحله اول این برنامه، در گروه مداخله اجراگردید و گروه کنترل از حمایت‌ها و مراقبت‌های معمول بخش برخوردار بود. میزان تنش و اضطراب مادران دو گروه، طی سه نوبت به فاصله 2 تا 4 روز از هر مرحله، سنجیده شد.میزان تنش و اضطراب مادران در دو گروه قبل از اجرای مداخله تفاوت معنی‌دار نداشت، ولی بعد از انجام هر مرحله از برنامه، میزان تنش و اضطراب مادران در گروه مداخله کمتر از میزان تنش و اضطراب مادران در گروه کنترل گردید . برنامه ایجاد فرصت‌های رشد والدین، میزان اضطراب و تنش مادران دارای نوزاد نارس را کاهش می‌دهد. شروع زودهنگام مداخله برای مادران و ارائه اطلاعات به صورت مکتوب همراه با کتاب کار، تأثیر مثبتی بر وضعیت روانی آنان خواهد گذاشت(23).

ستوده و همکاران (1399) :مطالعه ای با هدف تاثیر پکیج آموزشی بر بهبود کیفیت زندگی و وضعیت روانی در بیماران مبتلا به کووید 19 انجام شد. این مطالعه یک پژوهش کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس در دو گروه کنترل و مداخله بر روی 30 بیمار با تشخیص کووید 19 که در بیمارستان ضیائیان شهر تهران از تاریخ 16 اردیبهشت 99 تا 16 خرداد 99 بستری بودند که به دو گروه کنترل و مداخله تقسیم شده بودند انجام شد. گروه مداخله در چهار جلسه 60 دقیقه ای به مدت یک ماه مورد بررسی قرار گرفت. درخلال این دوره ، گروه کنترل فقط درمان روتین دریافت کرد. قبل و بعد از مداخله برای اندازه گیری و ضبط سلامت روان و کیفیت زندگی بیمار از ابزار های ، DASS21 ، چک لیست علائم (SCL-25) و WHO-QOL استفاده شد. در نهایت ، داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. میانگین نمره سلامت روان با WHO-QOL ، DASS21  و SCL-25 قبل از مداخله ارزیابی شد که از نظر آماری معنی دار نبود (P => 0.05) و میانگین نمره استرس ، اضطراب ، افسردگی ، پس از مداخله از نظر آماری معنی دار بود. (P < 0.001) نتایج نشان داد که پکیج آموزشی در بهبود کیفیت زندگی (P < 0.05) و بیماریهای روانی(P < 0.05)  در بیماران مبتلا به  کووید 19 موثر است(24).

نقد متون:

اکثر مطالعاتی که تاکنون انجام شده بر روی افسردگی و اضطراب مادران دارای کودک بستری  تمرکز داشته است.  باتوجه به اینکه همه گیری بیماری کووید 19 رو به افزایش است و مطالعات بسیار محدودی در زمینه وضعیت روانی مادران کودکان بستری در بیمارستان در طی اپیدمی کووید 19 انجام شده است و از طرفی مطالعات مرتبط با مداخله آموزشی بر وضعیت روانی مادران دارای کودک بستری در طی اپیدمی کووید 19 انجام نشده , مطالعه اخیر با هدف بررسی تاثیر بررسی تاثیر مداخله آموزشی بر اضطراب و افسردگی مادران دارای کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) زاهدان در دوران اپیدمی کووید 19 انجام خواهد شد.

اضطراب مادران دارای کودکان بستری در طی اپیدمی کویید 19 در بیمارستان در گروه مداخله و کنترل پس از مداخله متفاوت است.

افسردگی مادران دارای کودکان بستری در طی اپیدمی کویید 19 در بیمارستان در گروه مداخله و کنترل پس از مداخله متفاوت است.

تعیین تأثیر مداخله آموزشی بر اضطراب و افسردگی مادران دارای کودکان بستری در طی اپیدمی کویید 19 در بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) در سال1400 

تعیین و مقایسه میانگین نمره اضطراب مادران دارای کودکان بستری در طی اپیدمی کویید 19 در بیمارستان قبل و بعد از مداخله اموزشی در دو گروه مداخله و کنترل

تعیین و مقایسه میانگین نمره افسردگی مادران دارای کودکان بستری در طی اپیدمی کویید 19 در بیمارستان قبل و بعد از مداخله اموزشی در دو گروه مداخله و کنترل

دانشگاه های علوم پزشکی - بیمارستان ها - عموم مردم

آموزش

تعریف نظری :

فرایند رسمی و سازمان یافته برای انتقال دانش به یک فرد یا گروه(25).

تعریف عملی

منظور از آموزش در این پژوهش برگزاری 3 جلسه آموزش  بر اساس محتوی مشخص می باشد و هر جلسه آموزش بین 30 تا 45 دقیقه در محل مشخص در بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) برگزار می گردد .

اضطراب

تعریف نظری :

اضطراب واکنشی است در برابر خطری نامعلوم ، درونی و مبهم که منشا آن ناخودآگاه و غیرقابل مهار است و عوامل متعددی آن را ایجاد می کند و همچنین اضطراب یک احسس منفی است که در پاسخ به خطر درک شده روی می دهد و می تواند از منابع داخلی یا خارجی و یا واقعی و خیالی باشد(26).

تعریف عملی :

نمره ای است که پاسخگویان با تکمیل فرم از پرسشنامه ' مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی ' در بعد اضطراب کسب می کنند.

افسردگی

تعریف نظری :

افسردگی اساسی ، کـه بـا ترکیبـی از علایـم مـشخص میشود و باعث اختلال در توانایی هـای فـرد از قبیـل کـار کردن، خوابیدن، مطالعه کردن ، غـذا خـوردن ، و یـا انجـام فعالیــتهــای لــذتبخــش مــیشــود. افــسردگی اساســی ناتوانکننده است و فرد را از کار کردن و فعالیت به صورت عادی باز می دارد. این نـوع افـسردگی ممکـن اسـت فقـط یکبار در طول زندگی فرد رخ دهد اما اغلب ادامه دار اسـت و در زندگی فرد تکرار می شود(27).

تعریف عملی :

نمره ای است که پاسخگویان با تکمیل فرم از پرسشنامه ' مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی ' در بعد افسردگی کسب می کنند.

نیمه تجربی  در دو گروه کنترل و مداخله با طرح پیش آزمون و پس آزمون انجام خواهد شد.  

شامل مادران دارای کودک بستری در بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) در طی اپیدمی کویید 19 که واجد شرایط ورود به پژوهش هستند، می باشد .

معیار ورود برای مادران

- مبتلا به بیماری های زمینه ای (شامل تمامی بیماری های ریوی، قلبی، دیابت، کبدی و کلیوی ) نباشند.

- عدم اعتیاد به مواد مخدر و دخانیات

- سابقه استفاده از داروهای ضد اضطراب و اختلالات روانی نداشته باشند.

معیار ورود برای کودکان:

 -  مبتلا به اختلالات تنفسی و در بیمارستان بستری باشند .

 -  سابقه بستری در بیمارستان نداشته باشند .

 - در مرحله ترخیص از بیمارستان نباشد(توسط پزشک تشخیص داده می شود).

 - سن کودکان بین 3 تا 12 سال باشد.

- گذشت 24 ساعت از بستری کودک

معیار خروج:

- عدم تمایل مادر کودک به آموزش مداخله ای

- فوت یا بد حال شدن بیمار

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره اضطراب در مطالعه ستوده و همکاران(2020) و با حدود اطمینان 95 % وتوان آزمون آماری90 % و بر اساس فرمول زیر در هر گروه 35  برآورد گردید(24). برای اطمینان از حجم نمونه و در نظر داشتن ریزش احتمالی حجم نمونه در هر گروه 40  نفر و در مجموع 80  نفر تعیین شد.

( محاسبات در فایل پیوست میباشد)

به دلیل اینکه مادران به تدریج وارد مطالعه می شوند نمونه گیری از روش بلوک بندی جهت تخصیص تصادفی مادران در زیرگروه ها استفاده می شود. مادران کودکان بستری با روش تخصیصی تصادفی و با استفاده از بلوک های جایگشتی به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص خواهند یافت. باتوجه به اینکه دو گروه در مطالعه مدنظر است مادران کودکان بستری در 6 حالت از بلوک های 4 تایی تخصیص  داده می شود گروه برنامه آموزشی A  و گروه کنترل B به عنوان مثال ( BBAA ، ABAB ،AABB و.... ) .در هر بلوک از هر گروه 2  نفر وجود داشته باشد. ترتیب بلوک ها به صورت تصادفی و با استفاده از جدول اعداد تصادفی تعیین می گردد و سپس مادران بر اساس بلوک ها وارد گروه مداخله یا کنترل خواهند شد.

روش های جمع  آوری اطلاعات فرم اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی می باشد.

فرم اطلاعات دموگرافیک : شامل (سن،جنس، وزن، قد، سابقه  بستری شدن،  تحصیلات ، شغل مادر ، وضعیت اقتصادی ، بیماری زمینه ای کودک و علت بستری شدن ) می باشد.

پرسشنامه مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی ( HADS ) : سنجش اضطراب و افسردگی در بیمارانی که علایم جسمی دارند بسیار خاص و ویژه می باشد، چون  پرسشنامه های مربوط به این حالتها، عموماً بر نشانه های جسمی تأکید دارند. به منظور رفع  این مشکل زیگ موند و اسنیت در سال 1983  'مقیاس  بیمارستانی  اضطراب  و افسردگی را بعنوان یک ابزار خود گزارشی بسیار مناسب و کاربردی جهت بررسی اضطراب و افسردگی در بیماران دارای مشکل جسمی و ذهنی طرّاحی  کردند.

 این پرسشنامه دارای 14 سوال و شامل دو قسمت است که 7 سوال آن عامل اضطراب و 7 سوال دیگر عامل افسردگی را می سنجند. هر سوال دارای 4 گزینه است که آزمودنی بر اساس نوع احساس خود یکی از آنها را بر می گزیند. به هر کدام از این گزینه ها، وزنی بین 3-0 تخصیص می یابد. وزن های نمره گذاری، برای عباراتی که حضور اضطراب یا افسردگی را نشان می دهند به صورتی است که نمره 3 نشان دهنده حضور بالای اضطراب یا افسردگی و نمره صفر برای حداقل حضور اضطراب یا افسردگی است، وزن های نمره گذاری، برای عباراتی که عدم اضطراب یا افسردگی را نشان می دهند، به صورت معکوس است، عباراتی که نشان دهنده عدم وجود اضطراب یا افسردگی هستند و در هنگام نمره گذاری به صورت معکوس وزن داده می شوند عبارتند از:   14- 12- 9 -7 – 4 - 2

مجموع امتیازات هر یک از 2 مقیاس اضطراب یا افسردگی در دامنه ای بین 21 – 0 قرار می گیرد که امتیازات 21- 11 در هر یک از دو مقیاس از نظر بالینی، مشکوک به اختلال، امتیازهای 8 تا 10 بینابینی و غیر نرمال و امتیاز صفر تا 7 سالم در نظر گرفته می شود. مطالعات متعددی نتیجه گیری کرده اند که مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی با توجه به آلفای کرونباخ محاسبه شده برای مقیاس اضطراب(93/0- 78/0= HAD-A )و مقیاس افسردگی(90/-82/0 =HAD-D) این معیارها را بعنوان یک ابزار خودگزارشی و  غربالگری دارد. علاوه بر این، همبستگی داخلی دو مقیاس افسردگی و اضطراب بر اساس ضریب همبستگی پیرسون بین 63/0- 49/0 گزارش شده است. این پرسشنامه در سال 1382 در ایران توسط دکتر منتظر و همکاران به فارسی ترجمه و استاندارد سازی شده است. دکتر منتظر و همکاران جهت بررسی پایایی از همسانی درونی اندازه گیری شده از طریق فرمول آلفای کرونباخ استفاده کرده اند که آلفای کرونباخ محاسبه شده برابر یا بیشتر از 70/0 بود. روایی آزمون را نیز با مقایسه و محاسبه همگرایی گروهها انجام دادند(28). همچنین پایایی این ابزار در این مطلعه به روش الفای کرونباخ بررسی خواهدشد. 

پژوهشگر پس از اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فن آوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و ارائه آن به مسئولین بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) و کسب اجازه جهت انجام پژوهش و مراجعه به بخش اطفال ، بر اساس نمونه گیری بلوک بندی، و بر اساس شرایط ورود به مطالعه، مادران را وارد مطالعه می نماید. پژوهشگر با مادران مصاحبه کرده و در صورت رضایت مادراهداف مطالعه و روش پژوهش را با تأکید بر محرمانه بودن اطلاعات توضیح می دهد و سپس فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش را به والدین ارائه داده تا آن را خوانده و در صورت موافقت برای پژوهش امضا نمایند. نمونه گیری ابتدا برای گروه مداخله و سپس گروه کنترل انتخاب می شود.

در گروه مداخله، ابتدا پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک  از طریق مصاحبه با مادران و یا با مراجعه به پرونده کودک توسط پژوهشگر تکمیل می گردد. به مادران پرسشنامه بیمارستانی اضطراب و افسردگی داده خواهد شد تا ان ها تکمیل کنند. سپس مداخله اموزشی به صورت 3 جلسه و هر جلسه به مدت 30 تا 45 دقیقه و به مدت 3 روز به صورت انفرادی بر گزار می شود. محتوای جلسات شامل بسته آموزشی می باشد. پس از اموزش بعد از یک هفته با مراجعه به مادر کودک، مجددا پرسشنامه مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی توسط مادر تکمیل می گردد. در پایان، آموزش های داده شده به گروه مداخله در قالب جزوه آموزشی که توسط پژوهشگر تهیه شده به مادران گروه مداخله  داده می شود تا انها را مطالعه کنند.

در گروه کنترل نیز ابتدا پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک از طریق مصاحبه با مادران و یا با مراجعه به پرونده کودک توسط پژوهشگر تکمیل می گردد. به مادران پرسشنامه پرسشنامه مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی داده شده تا ان ها تکمیل کنند. در این گروه مداخله ای صورت نمی گیرد و کودک تحت مراقبتهای معمول است. سپس مانند گروه مداخله، بعد از یک هفته با مراجعه به مادر کودک، مجددا پرسشنامه پرسشنامه مقیاس بیمارستانی اضطراب و افسردگی توسط مادر تکمیل می گردد. در پایان کار، آموزش های داده شده به گروه مداخله در قالب جزوه آموزشی که توسط پژوهشگر تهیه شده به مادران گروه کنترل  داده خواهد شده و از آنان خواسته می شود که آن را مطالعه نمایند.

در کلیه مراحل انجام این پژوهش با توجه به شیوع ویروس کویید 19 تمامی پروتکل های بهداشتی که توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی گفته شده است رعایت می شود و مدنظر قرار می گیرد.

جهت انجام تجزیه و تحلیل آماری، داده ها جمع آوری و پس از کدگذاری وارد  نرم افزار spss  نسخه 22 می شود. جهت توصیف ویژگی های فردی در گروه های مورد مطالعه و تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی همچون حداقل، حداکثر، دامنه تغییرات، میانگین، انحراف معیار، درصد و فراوانی از آمار توصیفی استفاده می شود. برای مقایسه میانگین های قبل و بعد و تغییرات در هر گروه از آزمون تی مستقل، برای مقایسه فراوانی متغییرهای کیفی دو گروه از آزمون کای دو، برای مقایسه میانگین ها در هر گروه در قبل و بعد از مداخله از آزمون تی زوجی استفاده می شود. سطح معناداری در این مطالعه 05/0 مد نظرقرار می گیرد. در صورت نرمال نبودن داده-ها از آزمون های معادل ناپارامتریک استفاده می شود. برای بررسی نرمال بودن توزیع مشاهدات کمی به دلیل لینکه حجم نمونه در زیرگروه ها کمتر از صد است از آزمون نرمالیتی شاپیرو-ویلک استفاده می شود.

'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

 2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

 25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

 28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

احتمال عدم همکاری برخی از والدین بیماران با توجه به طولانی شدن زمان مداخله که می‌تواند کار جمع‌آوری اطلاعات را در دو گروه کنترل و آزمایش سخت نماید، بنابراین توجیه والدین و صبر و پیگیری محقق جهت   بهبود کانالهای ارتباطی با والدین کودک می‌تواند موثر باشد.

مداخله آموزشی– افسردگی- اضطراب – کووید19- مادران ، کودکان بستری

Intervention

depression

anxiety

 Covid-19

mothers , hospitalized children

1.         Bradford R, Rutherford DL, John A. Quality of life in young people: ratings and factor structure of the Quality of Life Profile—Adolescent Version. Journal of adolescence. 2002;25(3):261-74.

2.         Organization WH. Burden of mental and behavioral disorders. World Health Report. 2001;2011:21-45.

3.         Sadock BJ. Kaplan & Sadock's synopsis of psychiatry: behavioral sciences/clinical psychiatry. 2007.

4.         Kaviani H, As AA, Nazari H, Hormozi K. Prevalence of depressive disordrs in Tehran resident population (year 2000). Tehran University Medical Journal TUMS Publications. 2002;60(5):393-9.

5.         Wong D, MJ H. Wong’s nursing care of infants and children. St. Louis (MO). Elsevier Science Mosby, Inc; 2003.

6.         Pressley M. An overview of the separation phenomenon and the experience of hospitalization for children. Jefferson Journal of Psychiatry. 1992;10(2):8.

7.         Morsy A. Nursing support and stress among mothers of hospitalized children. J Am Sci. 2012;8(Suppl 1):135-41.

8.         Horstman T. Perspectives of Hospitalized Children and Parents on the Quality of the Children’s Nursing Care: The Ohio State University; 2014.

9.         Board R, Ryan-Wenger N. Long-term effects of pediatric intensive care unit hospitalization on families with young children. Heart & Lung. 2002;31(1):53-66.

10.       Colville G, Darkins J, Hesketh J, Bennett V, Alcock J, Noyes J. The impact on parents of a child’s admission to intensive care: integration of qualitative findings from a cross-sectional study. Intensive and Critical Care Nursing. 2009;25(2):72-9.

11.       Melnyk BM, Feinstein NF, Moldenhouer Z, Small L. Coping in parents of children who are chronically ill: Strategies for assessment and intervention. Pediatric nursing. 2001;27(6):548.

12.       Wong DL, Hockenberry MJ, Wilson D. Wong's nursing care of infants and children: Mosby/Elsevier; 2007.

13.       Minkovitz CS, Strobino D, Scharfstein D, Hou W, Miller T, Mistry KB, et al. Maternal depressive symptoms and children's receipt of health care in the first 3 years of life. Pediatrics. 2005;115(2):306-14.

14.       Meleski DD. Families with Chronically Ill Children: A literature review examines approaches to helping them cope. AJN The American Journal of Nursing. 2002;102(5):47-54.

15.       Luoma I, Tamminen T, Kaukonen P, Laippala P, Puura K, Salmelin R, et al. Longitudinal study of maternal depressive symptoms and child well-being. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 2001;40(12):1367-74.

16.       Rahman A, Iqbal Z, Bunn J, Lovel H, Harrington R. Impact of maternal depression on infant nutritional status and illness: a cohort study. Archives of general psychiatry. 2004;61(9):946-52.

17.       Commodari E. Children staying in hospital: a research on psychological stress of caregivers. Italian journal of pediatrics. 2010;36(1):1-9.

18.       Yuan R, Xu Q-H, Xia C-C, Lou C-Y, Xie Z, Ge Q-M, et al. Psychological status of parents of hospitalized children during the COVID-19 epidemic in China. Psychiatry research. 2020;288:112953.

19.       Lieb R, Isensee B, Höfler M, Pfister H, Wittchen H-U. Parental major depression and the risk of depression and other mental disorders in offspring: a prospective-longitudinal community study. Archives of general psychiatry. 2002;59(4):365-74.

20.       Liu J, Zhu Q, Fan W, Makamure J, Zheng C, Wang J. Online mental health survey in a medical college in China during the COVID-19 outbreak. Frontiers in psychiatry. 2020;11:459.

21.       Ergenekon AP, Yilmaz Yegit C, Cenk M, Bas Ikizoglu N, Atag E, Gokdemir Y, et al. Depression and anxiety in mothers of home ventilated children before and during COVID‐19 pandemic. Pediatric pulmonology. 2021;56(1):264-70.

22.       Toosi K, Amiri M. The efficacy of cognitive-behavioral therapy on depression and life satisfaction in mothers with children admitted to psychiatric hospital. Journal of Fundamentals of Mental Health. 2018;20(4):263-70.

23.       Soheila Jafari Mianaei, Fatemeh Alaee Karahroudy, Maryam Rasuli, Farid Zayeri. Effectiveness of 'Parent Empowerment' program on anxiety and stress in mothers who have preterm infants hospitalized in NICUs. Health Monitor Journal of the Iranian Institute for Health Sciences Research. 2012;11(2):253-8.

24.       Sotoudeh HG, Alavi SS, Akbari Z, Jannatifard F, Artounian V. The effect of brief crisis intervention package on improving quality of life and mental health in patients with COVID-19. Iranian journal of psychiatry. 2020;15(3):205.

25.       Driscoll MP. Psychology of learning for instruction: Allyn & Bacon; 1994.

26.       عشوندی, خدایار, امینی, شیلا, مبیگی م, عباس, et al. The effect of spiritual care on death anxiety in hemodialysis patients with end-stage of renal disease: A Randomized Clinical Trial. Hayat. 2018;23(4).

27.       HOSEINI SM, MEHDIZADEH AA. Depression and its related factors. 2011.

28.       Kaviani H, Seyfourian H, Sharifi V, Ebrahimkhani N. Reliability and validity of anxiety and depression hospital scales (HADS): Iranian patients with anxiety and depression disorders. Tehran University Medical Journal. 2009;67(5):379-85.

بررسی تاثیر مداخله آموزشی بر اضطراب و افسردگی مادران دارای کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) زاهدان در دوران اپیدمی کووید 19 سال 1400

ندارد

تاثیر مداخله آموزشی بر اضطراب و افسردگی مادران دارای کودکان بستری در بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) زاهدان در دوران اپیدمی کووید 19 سال 1400

-

شرکت در این طرح هیچ هزینه ای برای شما ندارد 

کلیه اطلاعات شما به صورت محرمانه باقی میماند 

در صورت بروز مشکل با شماره 09150931383 تماس بگیرید 

حق انصراف و نپذیرفتن را در هر مرحله از طرح دارید 

شرکت شما در طرح کاملا اختیاری است و اجباری در کار نیست .

مقیاس اضطراب و افسردگی هاسپیتال

نام و نام خانوادگی:                                          تاریخ:                           سن:

این  بخش به بررسی چگونگی احساس شما اختصاص دارد .هرماده را بخوانید وآنگاه با توجه به احساسی که در چند هفته گذشته داشتید در مربع روبروی هر گزینه علامت تیک P بزنید. برای پاسخ دادن وقت زیادی تلف نکنید : واکنش فوری شما نسبت به هر ماده ، احتمالاً دقیق تر از پاسخی خواهد بود که با فکر زیاد همراه است.

در هر  سئوال فقط یک گزینه را  علامت بزنید.