مقایسه فراوانی پلی مورفیسم rs920778 ژن HOTAIR و rs3741219 ژن H-19 و rs512715 ژن NEAT1 در مبتلایان به اختلالات خودایمن تیروئید (هاشیموتو و گریوز) و گروه کنترل

عملکرد طبیعی غده تیروئید برای رشد و تکامل سیستم عصبی و همچنین رشد در دوران کودکی و نوجوانی مهم است. اختلالات غده تیروئید رایج بوده و تشخیص براساس یافته های بالینی به همراه بررسی های آزمایشگاهی و رادیولوژی انجام می گردد. اختلالات اصلی غده تیروئید عبارتند از: گواتر (منتشر یا ندولار)، کم کاری تیروئید، پرکاری تیروئید، تیروئیدیت اتوایمیون و نئوپلاسم های تیروئید (1). اختلالات خودایمن تیروئید با ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می شوند (2, 3). بیماری تیروئید خود ایمن (ATD) شایعترین علت اختلال عملکرد اکتسابی تیروئید است که معمولاً به صورت تیروئیدیت هاشیموتو یا بیماری گریوز بروز می کند (4). پس از شروع بلوغ ، ATD در  زنان با شیوع بالاتر از مردان نمایان می شود در حالی که در دوره قبل از بلوغ ، شیوع بیشتر به وضوح در زنان مبتلا دیده نمی شود (4, 5). از ژانویه 2005 مطالعاتی در زمینه بیماریهای خود ایمنی تیروئید منتشر شده است. این بررسی ها روی ریشه یابی ، ویژگیهای اختلال خود ایمنی ، اتو آنتی بادی ها ، مکانیسم آسیب سلول های تیروئیدی ، پاسخ سلول های B و پاسخ های سلول T سازمان یافته است. همچنین تشخیص و ارتباط بین بیماری خود ایمنی تیروئید ، نئوپلاسم و اختلالات کلیه را بررسی کردند. یافته های اخیر بیماری های خود ایمن تیروئید در افراد ساکن در مناطق مختلف جهان گزارش شده است. در گذشته ، بیماری های خود ایمن نادر در نظر گرفته می شدند ، اما در حال حاضر شیوع کلی بیماری های خودایمن با توجه به روش های تشخیصی بهبود یافته در حدود 3 تا 5 درصد در جمعیت عمومی گزارش شده است (6). جدیدترین مطالعات نشان داده است که بیماریهای خود ایمن تیروئید انسان (AITD)  تا 5٪ از جمعیت عمومی را تحت تأثیر قرار می دهد و بیشتر در زنان بین 30 تا 50 سال دیده می شود. بیماری تیروئید خود ایمن نتیجه تعامل پیچیده ای بین عوامل ژنتیکی و محیطی است (7, 8). مطالعات Wang و همکاران در سال 2018 نشان داد که بین افزایش سطح LncRNA ها و بروز بیماریهای خود ایمنی مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک (9) ، آرتریت روماتوئید (RA) ، پسوریازیس ، بیماری تیروئید خود ایمن (AITD)  تیروئید، سندرم شوگرن (SS) و بیماری کرون  (CD) ارتباط وجود دارد (10).

در حالی که تخمین زده می شود که حدود ۷۰ درصد ژنوم انسان به RNA رونویسی می شود، با این حال فقط ۲ درصد از RNA ها پروتئین کد کرده و بقیه تحت عنوان (ncRNAs) Non- coding RNAs شناحته می شوند. از ncRNAs می توان به tRNA, microRNA, Long ncRNAs, rRNA را می توان نام برد. براساس اندازه ncRNAs به دو دسته تقسیم می شوند:

۱- small ncRNAs (< 200 nt)

۲- (>200 nt)    Long ncRNAs

به جهت تعیین عملکرد سلولی،برای اکثر LncRNAs کشف شده نیاز به انجام مطالعات بیشتر است، هر چند نقش آنها در تنظیم بیان ژن ها نشان داده شده است (11).  تنظیم بیان ژن توسط lncRNAs در چندین سطح رخ می دهد: برهمکنش با DNA، mRNA و پروتئین ها، مدولاسیون ساختار کروماتین، پردازش و اسپلاسینگ mRNA (12). مطالعات انجام شده در ارتباط با سرطان، افزایش بیان دسته ای از RNA های غیر کد شونده را نشان می دهند (13, 14). این مولکول‌ها فاقد قالب خواندنی باز (open reading frame) و ظرفیت قابل مشاهده برای کدکردن پروتئین بوده و در اغلب بافت ها بیان می شوند. LncRNA ها می­توانند فعالیت رونویسی را مورد هدف قرار دهند و همچنین بیان و عملکرد پروتئین را تعدیل می نمایند (15). LncRNA ها می توانند متصل شوند به کمپلکس های تغییردهنده کروماتین و آنها را هدایت کنند به محل های خاص ژنومی تا تغییرات اپی ژنتیکی را القا و بیان ژن را تنظیم کنند که از این گروه می توان به H19 و HOTAIR  اشاره کرد (16). LncRNA ها در مجموعه ای از فعالیت های زیستی مثل تکثیر سلول ، تمایز و  اپوپتوزنقش دارند (17).

پلی مورفیسم ژن HOTAIR:

HOTAIR یک lncRNA بلند پلی آدنیلاته با 2158 نوکلئوتید و 6 اگزون است که در رشته آنتی سنس (antisense) خوشه ژنی HOXC روی کروموزوم 12q13.13 قرار داشته  و رونویسی می شود (16, 18). نشان داده شده که انتهای 5′ و 3′  ژن HOTAIR می تواند به عنوان یک داربست برای گرد هم آوردن کمپلکس های تغییر دهنده هیستون مثل [1]PRC2 و LSD1[2] عمل کند (19, 20).  HOTAIR یک LncRNA با نقش  مهم در تنظیم اپی ژنتیکـی در اختلالاتی مانند سـرطان اسـت. مطالعـات نشـان داده انـد کـه ، بیـان ژن هــای HOX انســانی را بــه صــورت trans در یــک مقیــاس گسترده ژنومی، و به واسطه همراهی با مجموعه های تغییردهنـده کرومــاتین شــامل LSD1 ،PRC2 و COREST/REST تنظــیم میکند (21, 22). آنالیز انتولوژی (ontology) ژن یا هستی شناسی آن نشان داد که بیشتر ژن های متاثر از HOTAIR در مسیر های سیگنالینگ سلول به سلول و در رشد سلول یا تکامل آن نقش دارند (23). ثابت شده که HOTAIR به عنوان یک انکوژن عمل می کند و بیان بیش از حد آن باعث تحریک تهاجم ماتریکسی در رده های سلولی در حالت in vitro و رشد تومور و متاستاز ریه در حالت in vivo می شود (24). lncRNA HOTAIR  نقش مهمی در پاسخ ایمنی و التهاب دارد HOTAIR از طریق تسهیل تخریب IκBα ، فعال سازی NF-kB و ژن هدف آن یعنیIL-6 را تنظیم می کند. بنابراین HOTAIR  نقش مهمی در فعال سازی NF ‐ κB در ماکروفاژها دارد که عملکردهای بالقوه آن را در پاسخ التهابی و ایمنی نمایان میشود(25).

Rs920778 یک پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی (SNP)در HOTAIR می باشد. MAF آن بر اساس پروژه ژنوم G=0.440  است. جابجایی نوکلئوتیدی در این SNP شامل T>C است.  lncRNA ها طولی بیش از 200 باز دارند که هیچ پروتئینی را کد نمی کنند. حدود 4 تا 9 درصد توالی های ژنی پستانداران این رونوشت ها را تولید می کنند که در خیلی از فرآیند های مهم تنظیمی شرکت می کنند و ارتباط نزدیکی دارند با شروع و پیشرفت بیماری های مختلف . بیش از 150 محل ژنی احتمال یا آسیب پذیری نسبت به سرطان را افزایش می دهند و بیشتر این محل ها فراتر از توالی کد کننده پروتئین واقع شده اند (26).

پلی مورفیسم ژن H19:

H19 یک ژن LncRNA با 2300 نوکلئوتید  بوده و محل آن روی ژنوم در موقعیت  11p15.5 است. این ژن نخستین بار توسط Pachnis و همکاران در سال 1984 نام گذاری شد (27). این RNA عملکرد دوگانه دارد، هم به عنوان پیش ساز برای miR-675 و هم به عنوان یک LncRNA  عمل می کند(28, 29). H19 یک ژن انکوفتال (oncofetal) است با این حال در بسیاری از تومورها با منشاء مختلف بیان می شود. H19 بیان پروتئین های سوپرفامیلی MAPK (Mitogen-activated protein kinases) را القا می کند که شامل JNK1/2 (c-Jun N-terminal kinase) و کینازهای 1و2 خارج سلولی تنظیم شونده با سیگنال (ERK) می شود (30). قدیمی ترین lncRNA شناخته شده است و ژن آن در کنار ژن عامل رشد شبه انسـولین (IGF2[3]) 2 قـرار دارد. H19 یک RNA غیرکد کننده بلند است که بیان غیر مادری دارد و تنظیم کننده اصلی شبکه ژن های نقش پذیری است که رشد و تکامل را کنترل می کنند. H19 در چندین  بافت از جمله سلول های هماتوپوئتیک در طی تکامل رویان بیان میشود ، نقش آن در رشد و تکامل رویان مستند شده است که رشد جفت را کنترل می کند ولی نقش آن در لنفوپوئیسیز هنوز مطالعه نشده است (31)

rs3741219  یک پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی (SNP)در H19 می باشد. MAF آن بر اساس پروژه  ژنوم G=0.298 است. جابجایی نوکلئوتیدی در این SNP شامل  A>G می باشد.

پلی مورفیسم ژن NEAT1:

Nuclear Enriched Abundant Transcript 1  یا رونوشت1- فراوان غنی شده در هسته (NEAT1) یک lncRNA  بوده که دارای  5 واریانت است. NEAT-1 عضوی از بخش مهم در ساختار paraspeckle ها (زیر ساختار های هسته ای ) است و نقش ضروری در تشکیل آن ها دارد (32). 2 تا از فراوان ترین ایزوفرم های NEAT1 محل شروع رونویسی یکسانی دارند ولی محل خاتمه جداگانه دارند. ایزوفرم کوتاه (NEAT1_S) دارای طول 3735 نوکلئوتید و ایزوفرم بلند (NEAT1_L) دارای طول 22741 نوکلئوتید است (33). NEAT1-S دم پلی A دارد اما ایزوفرم بلند فاقد این ساختار است. سطح بیان ایزوفرم بلند حتی با وجود نقش حیاتی آن در بسیاری از بافت ها پایین است (34). توسط تکنیک تخلیص RNA های اندوژن و فاکتورهای مرتبط با آن،West و همکارانش در سال 2014 نشان دادند که NEAT1 به چندین محل ژنومی فعال به لحاظ رونویسی در سلول های انسانی متصل می شود (35) NEAT1 با یک lncRNA دیگر به اسم Metastasis Associated Lung Adenocarcinoma Transcript 1 یا رونوشت آدنوکارسینومای ریه مرتبط با متاستاز1 (MALAT1) در چندین لوکوس هم محل است. در حالت کلی NEAT1 به عنوان یک فاکتور تنظیمی برای چندین ژن و مسیر در نظر گرفته می شود (36). جهش های NEAT1 در سرطان پستان و نمونه های کارسینومای سلول های کلیوی شناسایی شده است. این جهش ها می توانند تمایل اتصال پروتئین ها به پروموتور و سطح بیانش را تغییر دهند (37). اهمیت بالینی این جهش ها از طریق مشاهده ارتباط بین این جهش ها با پیش آگهی ضعیف در بیمارانی که کارسینومای کلیوی دارند اثبات شده است (38). شواهد فزاینده ای حاکی از آن است که LncRNA ها در عملکرد های زیستی از جمله یکپارچگی ساختار سلولی ، در پیرایش ژنومی ، در رونویسی و ترجمه ، در چرخه سلولی و در برنامه ریزی مجدد سلولی و آپاپتوز گسترده ای نقش دارند و همچنین این RNA ها که از تنظیم خارج می شوند با التهاب مضاعف یا غیرقابل کنترل ارتباط دارند (39). NEAT1 متصل می شود به SFPQ[4] و آن را جابجا می کند از پروموتر IL-8 به سمت paraspeckle ها و منجر به فعال شدن رونویسی IL-8 می شود . knockdown کردن NEAT1 باعث افزایش تولید ویروس توسط انتقال هسته به سیتوپلاسم HIV-1 mRNA می شود (40). lncRNA Neat1 باعث تحریک فعال شدن چندین مجموعه از مولکول های نقش دار در التهاب زایی (inflammasomes) می شود . Neat1 مرتبط با NLRP3[5] ، NLRC4[6] و AIM2[7] در ماکروفاژهای موش است تا تجمع این ها را و پردازش گران کاسپاز 1 را افزایش بدهد. Neat1 حتی caspase-1 بالغ را هم پایدار می کند تا تولید interleukin-1β را تحریک کند. پیشنهاد می شود که Neat1 یک حدواسط رایج برای تحریک inflammasome ها است (41)

Rs512715 یک پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی (SNP)در NEAT1 می باشد. MAF آن بر اساس پروژه  ژنوم C=0.420 است. جابجایی نوکلئوتیدی در این SNP شامل   C>Gاست.

مرور متون :

1. Zhang و همکاران در سال 2020 نشان دادند که H19  در بیماران آنکیلوزینگ اسپوندیلایتیس(AS) به میزان قابل توجهی بیان شده بود همچنین بیان H19 در مایع سینوویال بیماران مبتلاء به آرتریت روماتوئید نسبت به گروه شاهد بالاتر بود (42). این نتایج  نشان داد که H19 یک نقش کلیدی در پاتوژنز بیماری های التهابی و خودایمنی دارد.
2. Wan و همکاران در سال 2020 نشان دادند، بیان H19 در بیماران مبتلاء به التهاب ریوی و ریه های فیبروتیک و نیز در بافت های بدست آمده از ریه موش های تیمار شده با بلئومایسین (bleomycin) افزایش یافت. H19 در این فرایند مسیر سیگنالینگ  IL-6/STAT3را مهار میکند (43).
3. Song و همکاران در سال 2015 نشان دادند که بیان HOTAIR دراختلال خود ایمن آرتریت روماتوئید تاثیر گذار است، به نحوی که  سطح بیان HOTAIR در بیماران  مبتلا به آرتریت روماتوئید افزایش یافته است (44).
4. توسط Matouk و همکاران در سال 2007 نشان داده شد که H19 در رده سلولی Hep3B سلول سرطانی کبد به عنوان پاسخی به استرس کمبود اکسیژن تنظیم می شود (45). مطالعات اخیر نشان داده است که پاسخ های التهابی و پاسخ های ایمنی مداوم با افزایش اکسیژن مصرفی همراه است ، این فرآیند منجر به هیپوکسی بافت موضعی در ضایعات التهابی می شود ، که در آن فاکتور 1 ناشی از هیپوکسی (HIF-1) ، یک عامل رونویسی حساس به اکسیژن است که امکان سازگاری با محیط های هیپوکسی را فراهم می کند HIF-1 تنظیم کننده آنژیوژنز و سیستم ایمنی بدن است (46)
5. Taheri و همکاران در سال 2020 گزارش  کردند که بیماری های خودایمن تیروئید (AITD) اختلالی  با ریسک فاکتور ژنتیکی  ومحیطی است . شماری از فاکتور های ژنتیکی مثل لوکوس های HLA  و [8]CTLA-4 مرتبط با این بیماری هستند. علاوه بر این مطالعات نشان داده اندکه RNA های غیرکد کننده هم در پاتوژنز این بیماری نقش دارند. چندین میکروRNA (miRNAs) و تعدادی از RNA های بلند غیر کد کننده (lncRNAs) مثل IFNG-AS1, Heg, NR_038461, NR_038462, T204821  و NR_104125 در خون محیطی بیماران دارای خود ایمنی تیروئید dysregulated شده بود که نشان دهنده نقش آنها در پاتوژنز این بیماری است(47).
6. نتایج Huang و همکاران در سال 2017 نشان داد که پلی مورفیسم های  H19 rs2839698 ، rs3741219 و HOTAIR rs920778  در بیماران مبتلاء به SLE ، RA  نسبت به گروه کنترل در جمعیتی از چین تفاوت معنی داری نداشت (48).
7. مطالعه Wu و همکاران در سال 2020 بر روی جمعیتی از چین نشان داد سطح بیان lncRNA های H19 و   (growth arrest specific 5)GAS5در بیماران مبتلاء به  RA نسبت به گروه کنترل به طور قابل توجهی کمتر است (49).
8. Huang و همکاران در سال 2017 طی مطالعه ای به هدف تعیین ارزش تشخیصی بیان  NEAT1 در سلولهای تک هسته ای خون محیطی  (PBMC)  برای تشخیص زودرس سپسیس ، نشان دادند که در مقایسه با گروه کنترل ، بیان NEAT1 ها در PBMC  در افراد مبتلاء به  سپسیس به طور قابل توجهی افزایش یافته است، لذا اندازه گیری بیان NEAT1 در PBMC ها می تواند به عنوان یک مارکر برای تشخیص سپسیس در نظر گرفته شود (50).

9. با توجه به نقش ژن های فوق الذکر در اختلالات خود ایمنی، هدف از مطالعه حاضر مقایسه فراوانی پلی مورفیسم rs920778 ژن HPTAIR و rs3741219 ژن H-19 و rs512715 ژن NEAT1 در مبتلایان به اختلالات خودایمن تیروئید و گروه کنترل می باشد.

1. فراوانی پلی مورفیسم  (rs920778) ژن HOTAIR در مبتلایان به بیماری هاشیموتو با افراد سالم متفاوت است.
2. فراوانی پلی مورفیسم  (rs920778) ژن HOTAIR در مبتلایان به بیماری گریوز با افراد سالم متفاوت است.
3. فراوانی پلی مورفیسم) (rs3741219 ژن H-19در مبتلایان به بیماری هاشیموتو با افراد سالم متفاوت است.
4. فراوانی پلی مورفیسم) (rs3741219 ژن H-19در مبتلایان به بیماری گریوز با افراد سالم متفاوت است.
5. فراوانی پلی مورفیسم (rs512715) ژنNEAT1 در مبتلایان به بیماری هاشیموتو با افراد سالم متفاوت است
6. فراوانی پلی مورفیسم (rs512715) ژنNEAT1 در مبتلایان به بیماری گریوز با افراد سالم متفاوت است.

مقایسه فراوانی پلی مورفیسم rs920778 ژن HOTAIR و rs3741219 ژن H-19 و rs512715 ژن NEAT1 در مبتلایان به اختلالات خودایمن تیروئید (هاشیموتو و گریوز) و گروه کنترل

1. مقایسه توزیع فراوانی پلی مورفیسم  (rs920778) ژن HOTAIR در مبتلایان به بیماری هاشیموتو با افراد سالم
2. مقایسه توزیع فراوانی پلی مورفیسم  (rs920778) ژن HOTAIR در مبتلایان به بیماری گریوز با افراد سالم
3. مقایسه توزیع فراوانی پلی مورفیسم) (rs3741219 ژن H-19در مبتلایان به بیماری هاشیموتو با افراد سالم
4. مقایسه توزیع فراوانی پلی مورفیسم) (rs3741219 ژن H-19در مبتلایان به بیماری گریوز با افراد سالم
5. مقایسه توزیع فراوانی پلی مورفیسم (rs512715) ژنNEAT1 در مبتلایان به بیماری هاشیموتو با افراد سالم
6. مقایسه توزیع فراوانی پلی مورفیسم (rs512715) ژنNEAT1 در مبتلایان به بیماری گریوز با افراد سالم

دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی

پلی مورفیسم تک نوکلوئیدی (SNP): اختلاف فقط یک باز در DNA است. ساده ترین و شایعترین نوع پلی مورفیسم است.

اختلال خودایمنی: اختلال خودایمنی (به انگلیسی: Autoimmune disease) به دسته‌ای از بیماری‌ها گفته می‌شود که بر اثر خودایمنی ایجاد شوند. بیماری خودایمنی هنگامی رخ می‌دهد که دستگاه ایمنی بدن به اشتباه حمله به خود بدن را آغاز می‌کند. بیماری‌های خودایمنی می‌توانند اندام‌ها و بافت‌هایی از جمله گلبول‌های قرمز، عروق خونی، غده تیروئید، لوزالمعده، عضلات، مفاصل و پوست را درگیر کنند.

تیروئید: تیروئید غده ای است به شکل پروانه در جلوی گردن در پایین حنجره و بالای استخوان های کلویکل می باشد. تیروئید دو نوع هورمون ترشح  می کند به نام های T4 و T3 کار این هورمون ها تنظیم چگونگی مصرف و ذخیره انرژی در بدن است.

این مطالعه یک مطالعه مورد شاهدی (Case-Control) می باشد.

گروه مورد مطالعه: افراد مراجعه کننده به درمانگاه غدد بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) زاهدان به شرط داشتن معیار های ورود و نداشتن معیار های خروج وارد مطالعه می شوند.

کم کاری خود ایمن تیروئید (هاشیموتو): کاهش هورمون های تیروئیدی (FT3,FT4) همراه افزایش TSH از محدوده نرمال در حضور آنتی بادی های مثبت تیروئیدی

Normal FT4: 0.8 ng/ml

Normal FT3: 2.3-4.2 pg/ml

Normal TSH: 0.4-4.2 miu/L

Normal Anti-TPO: up to 40 miu/L

Normal Anti-Tg: up to 100 miu/L

پرکاری خودایمن تیروئید (گریوز): افزایش هورمون های تیروئیدی همراه با کاهش TSH در حضور آنتی بادی علیه رسپتور TSH

TSH-REC-Ab: up to 1.75 IU/L

معیار های ورود به مطالعه: تایید تشخیص اختلال خودایمن تیروئید طبق تعاریف فوق. تشخیص توسط پزشک فوق تخصص و براساس نتایج پروفایل آزمایشگاهی و همچنین علائم بالینی انجام می شود.

معیار های خروج از مطالعه: بیماران مبتلا به سایر اختلالات اتوایمیون مانند SLE و آرتریت روماتوئید و سایر اختلالات خود ایمن تیروئید و همچنین مبتلایان به سرطان از مطالعه خارج می شوند.

گروه کنترل: افراد سالم مراجعه کننده به کلینیک بیمارستان امام علی که براساس سن و جنس نسبت به گروه بیمار همسان سازی می گردند. گروه کنترل بر اساس بررسی پروفایل هورمونی و اتوآنتی بادی ها انتخاب خواهند شد.

معیار های خروج از مطالعه برای گروه کنترل: کلیه افراد با سابقه بیماری های خودایمن، رابطه خانوادگی با مبتلایان به اختلالات ایمن، سایر بیماری های سیستمیک، بیماری های عفونی، دیابت ملیتوس  و بدخیمی از مطالعه حذف می گردند.

حجم نمونه براساس مطالعات مشابه قبلی ( حداقل ۱۰۵ بیمار مبتلاء به هاشیموتو(۵۱)، حداقل ۱۰۷ بیمار مبتلاء به  گریوز و ۱۴۰ فرد سالم (۵۲) بعنوان گروه کنترل) انتخاب خواهد شد.

روش نمونه گیری به صورت سرشماری و آسان در دسترس است.

مشاهده و بررسی های آزمایشگاهی

بعد از کسب رضایت از بیماران و گروه کنترل برای بررسی پلی مورفیسم نمونه خون تام تحت شرایط استریل به مقدار 2 سی سی گرفته و در لوله حاوی ماده ضد انعقاد EDTA ریخته و در 20- درجه سانتی گراد تا زمان آزمایش نگهداری می شود. DNA نمونه خون افراد گروه شاهد و مورد به روش Salting Out تخلیص می شود. پرایمر های اختصاصی جهت تعیین پلی مورفیسم ژنی به روش PCR-RFLP از منابع مناسب انتخاب خواهند شد. در مرحله بعد شرایط PCR برای تعیین این پلی مورفیسم بهینه شده و پس از انکوبه کردن نمونه ها در روش PCR-RFLP به مدت 16 ساعت با آنزیم های برش دهنده ی مناسب نمونه در ژل آگازر بررسی می شوند و فراوانی ژنوتیپ های مختلف برای هر دو جایگاه ژنی با این مورد ارزیابی قرار می گیرد.

پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته ها در نرم افزار آماری استفاده از آزمون وارد گشته و داده با استفاده از نرم افزار SPSS و با استفاده آزمون های independent sample T test و Fisher’s exact test  مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت بررسی اثر ژنوتیپها بر ریسک ابتلاء به بیماری ، آزمون Binary Logistic regression انجام می شود.سطح معناداری این آزمون ها 05/0>P در نظر گرفته خواهد شد.

با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می شود و تعهد می شود نام و مشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود.

در مطالعه حاضر موارد زیر از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی رعایت می گردد:

1. دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی: کد 1 تا 31
2. دفترچه راهتمای اخلاق پژوهشی بروی عضو و بافت انسانی: فصل 3-کد 1 تا 7
3. راهنمای اخلاقی پژوهش های ژنتیک پزشکی: کد 1 تا 15

• راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
6. در کارآزمایی های بالینی دوسوکور  که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله‌ای که برای وی تجویز شده بی‌اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک‌رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.
7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
8. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
9. در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
15.  پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
18. در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.
19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.
21. برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.
22.  از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.
23. در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.
24. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
25. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
26. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
27. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
29. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
30. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

• دفترچه راهنمای اخلاق پژوهش بروی عضو و بافت انسانی (فصل 3)

راهنمای عمومی

1- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانیاند و کرامت انسانی اقتضا می کند که جمع آوری، نگهداری، استفاده و نابودسازی آنها توأم با رعایت ملاحظات و شؤون مرتبط باشد.

2- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پژوهش هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری ها و ارتقای سلامت انسان ها دنبال می کنند.

3- تمامی پژوهش ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تأیید کمیته ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته ی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

4- رضایت آگاهانه ی فرد دهنده ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تأیید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

5- در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده ی نمونه ی ذخیره شده یا جانشین قانونی او امکانپذیر نباشد، به شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده ی پژوهشی، در صورت تأیید کمیتهی اخلاق در پژوهش میتوان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونههایی استفاده شود که به نحو برگشت ناپذیر بینام شده باشد.

6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع آوری و ثبت میشود، راز حرف های تلقی میشود؛ از این رو، تمامی اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آنها مراعات شود.

7- مرکز انجام دهندهی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بینام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

8- پژوهشگر باید از اعضاء و بافتهایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار می گیرد استفاده ی بهینه کرده، از هدر رفتن آنها جلوگیری کند

9- پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی، از جمله آزمون های غربالگری و وسایل محافظتکننده را برای جلوگیری از انتقال آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی ها یا سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سروکار خواهند داشت، پیشبینی و تأمین کند.

10- پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روشها و محصولاتی منجر شود که به استفادهی تجاری از آنها بینجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از اینگونه پژوهش ها باید مورد تأیید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفاده ی تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالاً از آن منتفع خواهند شد باید در رضایتنامه آورده شود.

11- زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی ها از نتایج پژوهش باید در رضایتنامه آورده شود. در هر حال، آزمودنی یا نمایندهی قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره ی او به دست می آید، دسترسی داشته باشد.

12- در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده های درمانی بر استفاده های پژوهشی اولویت داده شود. 

فصل 3 ـ پژوهش‌های شامل پیوند عضو یا بافت از دهنده‌ی زنده

1. در پژوهش‌های پیوند عضو یا بافت، خواست و رضایت‌دهنده‌ی زنده در هر حال بر خواست و منافع گیرنده اولویت دارد. اخذ رضایت کتبی و آگاهانه از دهنده و گیرنده ضرورت دارد. این رضایت آگاهانه‌ی مکتوب باید شامل شیوه‌ی اجرای پژوهش، اهداف، نوع و میزان عضو یا بافتی که اخذ و پیوند خواهد شد و تمامی خطرات ناشی از آن باشد.
2. پژوهش منحصراً در اعضاء و بافت‌های تجدید‌شونده‌ی فرد زنده، مانند مغز استخوان، مجاز است. در موارد خاصی که ضرورت حتمی برای استفاده از سایر اعضاء وجود داشته باشد، با نظارت و تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش دانشگاه، می‌توان از اعضایی که جفت بوده و عارضه‌ی فقدان یکی از آن‌ها قابل چشم‌پوشی است، برای انجام پژوهش استفاده کرد، به‌شرطی که فرد دهنده تا پایان عمر تحت پوشش بیمه‌ای متناسب قرار گیرد و خسارات احتمالی مربوط به اهداء عضو جبران شود. استفاده از اعضاء حیاتی مانند قلب یا مغز، یا اعضای جفتی که فقدان یکی از آن‌ها در کیفیت حیات تأثیر زیادی دارد؛ مثل چشم، در پژوهش ممنوع است.  
3. در صورتی که پس از برداشت عضو یا بافت، در مدت زمان معینی نیاز به پیگیری یا درمان‌های ویژه در دهنده وجود داشته باشد، باید شرایط و امکانات لازم برای پیگیری فرد دهنده فراهم شود و در صورت نیاز به درمان، درمان‌های مورد نیاز به رایگان در اختیار او قرار گیرد. این پژوهش‌ها باید تحت پوشش بیمه قرار گیرند. اگر فرد دهنده، در طولِ یا پس از پایان دوره‌ی پیگیری، با عارضه‌ای مراجعه کند که قابل انتساب به دادن عضو یا بافت باشد، هزینه‌های ناشی از آن عارضه باید جبران شود.
4. تا زمانی که پژوهش به مرحله‌ی غیر قابل بازگشت نرسیده است، فرد دهنده می‌تواند از اهدای عضو یا بافت خود منصرف شود. در این صورت، اگر دهنده درخواست کند، عضو یا بافت باید معدوم یا به او تحویل داده شود. در صورتی که فرد دهنده منصرف شود، نباید هیچ‌گونه هزینه‌ای از او اخذ شود.
5. از مشوق‌های مالی و امتیازات خاص نباید برای ایجاد انگیزه جهت دادن عضو یا بافت استفاده شود.
6. افرادی که توانایی دادن رضایت آزادانه و آگاهانه را ندارند، مانند کودکان، عقب ماندگان ذهنی، بیماران روانی، و زندانیان، نباید دهنده‌ی عضو یا بافت جهت انجام پژوهش باشند. هم‌چنین این گروه فقط می‌توانند در پژوهش‌های درمانی که با احتمال منفعت درمانی مستقیم برای ایشان همراه باشد به‌عنوان گیرنده شرکت کنند.
7. انجام پژوهش نباید هیچ‌گونه خللی در دریافت درمان‌های استاندارد و در دسترس برای فرد گیرنده ایجاد کند.

• راهنمای اخلاق پژوهش های ژنتیک پزشکی

1. منابع مجاز برای تولید سلول بنیادی پرتوان عبارتند از:
   1. رویان‌های مازاد بر نیاز درمان ناباروری به روش لقاح مصنوعی
   1. جنین‌های سقط شده
   1. رویان حاصل از شبیه سازی پژوهشی- درمانی
   1. سلول بنیادی پرتوان القا شده
   1. بند ناف یا جفت نوزاد متولد شده
2. باید تنها از رویان‌هایی استفاده شود که ابتدا با هدف درمان ناباروری تولید شده‌اند، اما زیاد آمده باشند.
3. رویان اهداشده به منظور استخراج سلول بنیادی، به هیچ‌وجه نباید در رحم زن دیگر یا گونه‌ی جانوری دیگر جایگزین شود.
4. تخمک ، اسپرم، رویانی، جنین یا هر گونه بافت انسانی دیگری که برای تولید سلول بنیادی مورد استفاده قرار می‌گیرد، نباید از طریق معاملات تجاری به‌دست آمده باشند.
5. رضایت آزادانه و آگاهانه، باید از هر دو والد رویان یا جنین گرفته شود. همین‌طور در صورت وجود نفر سوم، یعنی کسی که گامت اهدا کرده باشد، باید هنگام اهدا، رضایت آگاهانه و آزادانه برای استفاده از رویان نهایی گرفته شود.
6. متخصصان درمان ناباروری که از رویان های اضافی حاصل از کار درمانی آن‌ها استفاده می شود نباید همان پژوهشگرانی باشند که برای پژوهش و درمان ، سلول بنیادی را به‌کار می‌برند.
7. استفاده از جنین برای به دست آوردن سلول بنیادی نباید هیچ تاثیری بر تصمیم گیری در رابطه با انجام دادن سقط جنین داشته باشد. به همین منظور فرد یا افرادی که درباره سقط جنین تصمِم گیری می کنند باید از گروهی که قرار است پژوهش را انجام دهند کاملاً مستقل باشند.
8. استخراج تخمک صرفاً جهت دستیابی به سلول بنیادی ممنوع است و تخمک‌های مورد استفاده باید مازاد بر نیاز درمان ناباروری باشند
9. سلول‌های بنیادی پرتوان القاشده نباید:

1-9- طی پژوهش به‌طور مستقیم به اشخاص اهدا شوند؛ مگر در اهدای اتولوگ؛

2-9- با رویان انسان یا رویان غیرانسانی ترکیب شوند؛

3-9- به جنین انسان یا جنین غیرانسانی پیوند زده شوند.

10. اخذ رضایت آزادانه و آگاهانه‌از تمامی شرکت کنندگان در پژوهش الزامی‌است.
11. رضایت آگاهانه و آزادانه براساس نوع تحقیق، اختصاصاً گرفته شود.
12. جهت گرفتن رضایت آگاهانه و آزادانه از اهداکنندگان منابع سلول بنیادی، بایت تمامی اطلاعاتی که ممکن است در تصمیم گیری فرد موثر باشند به وی ارائه شوند. از جمله موارد ذیل:
    12. توضیح نوع استفاده از موارد اهدایی
    12. احتمال تخریب موارد اهدایی در مسیر استخراج سلول بنیادی
    12. امکان ذخیره‌ی موارد اهدایی به مدت طولانی جهت استفاده در آینده
    12. سود مالی احتمالی ناشی از انجام تحقیق (چه در حال حاضر و چه درآینده‌ی دور)
    12. این‌که منفعت درمانی و پزشکی حاصل از تحقیق فقط به اهداکننده محدود نمی‌شود، بلکه تمام مردم از آن بهره‌مند می‌شوند.
    12. رضایت دادن و ندادن اهداکننده، خللی در روند درمانی او وارد نخواهد کرد.
    12. شرکت‌کننده‌ی در پژوهش در هر زمان می‌تواند از مطالعه خارج شود بدون آن که خللی در درمان های عادی او وارد شود.
    12. در موارد اهدای رویان، لازم است اهداکننده‌ی رویان را از این‌که رویان اهداشده برای ایجاد باروری در زوج دیگری استفاده نمی‌شود، مطلع کرد.
    12. اهداکننده باید برای بیماری‌های عفونی و ژنتیکی غربالگری شود.
    12. امکان دارد سلول‌های اهدایی تغییرات ژنتیکی پیدا کنند.
    12. امکان تجاری شدن سلول‌های اهدایی وجود دارد ولی اهداکننده هیچ‌گونه حق استفاده از این امکان را ندارد.
13. جهت رعایت کامل اصل «رازداری»، باید مشخصات شخصی افراد شرکت‌کننده در پژوهش کاملاً محرمانه حفظ شود.
14. لازم است مراکز پژوهشی و درمانی تمهیدات لازم (از جمله کدگذاری) را برای اجرای اصل رازداری فراهم کنند. در غیر این‌صورت باید این اطلاعات را نابود کنند.
15. باید از جمع‌آوری اطلاعات شخصی غیرضروری در مورد شرکت‌کنندگان پرهیز شود.

از محدودیت های اجرایی طرح می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1. محدودیت در انتخاب شرکت کنندگان: نظیر عدم تمایل به همکاری در پژوهش که جهت حل این مشکل می توان اهداف و مزایای شرکت در طرح را برای واحد های پژوهش توضیح داد و همچنین هدایایی برای آنان در نظر گرفت.
2. مشکل تهیه مواد و امکان طولانی شدن زمان دریافت آن ها

autoimmune thyroid diseases, HOTAIR, NEAT1, H-19, Gene, Polymorphism

1.            Boelaert K, Franklyn J. Thyroid hormone in health and disease. Journal of Endocrinology. 2005;187(1):1-15.

2.            Brix TH, Hegedüs L. Twin studies as a model for exploring the aetiology of autoimmune thyroid disease. Clinical endocrinology. 2012;76(4):457-64.

3.            Cg R. Ladenson PW. Hypothyroidism. Lancet. 2004;363:793-803.

4.            Kyritsi EM, Kanaka-Gantenbein C. Autoimmune thyroid disease in specific genetic Syndromes in childhood and adolescence. Frontiers in Endocrinology. 2020;11:543.

5.            Krassas GE, Poppe K, Glinoer D. Thyroid function and human reproductive health. Endocrine reviews. 2010;31(5):702-55.

6.            Hur K, Kim S-H, Kim J-M. Potential implications of long noncoding RNAs in autoimmune diseases. Immune network. 2019;19(1).

7.            Iddah M, Macharia B. Autoimmune thyroid disorders. International Scholarly Research Notices. 2013;2013.

8.            Antonelli A, Ferrari SM, Corrado A, Di Domenicantonio A, Fallahi P. Autoimmune thyroid disorders. Autoimmunity reviews. 2015;14(2):174-80.

9.            Tietze L, Kessler SM. The Good, the Bad, the Question–H19 in Hepatocellular Carcinoma. Cancers. 2020;12(5):1261.

10.         Wang J, Wei F, Zhou H. Advances of lncRNA in autoimmune diseases. Frontiers in Laboratory Medicine. 2018;2(2):79-82.

11.         Gutschner T, Diederichs SJRb. The hallmarks of cancer: a long non-coding RNA point of view. 2012;9(6):703-19.

12.         Statello L, Guo C-J, Chen L-L, Huarte M. Gene regulation by long non-coding RNAs and its biological functions. Nature Reviews Molecular Cell Biology. 2021;22(2):96-118.

13.         Du M, Wang W, Jin H, Wang Q, Ge Y, Lu J, et al. The association analysis of lncRNA HOTAIR genetic variants and gastric cancer risk in a Chinese population. Oncotarget. 2015;6(31):31255.

14.         Bayram S, Sümbül AT, Dadaş E. A functional HOTAIR rs12826786 C> T polymorphism is associated with breast cancer susceptibility and poor clinicopathological characteristics in a Turkish population: a hospital-based case–control study. Tumor Biology. 2016;37(4):5577-84.

15.         Wang KC, Chang HY. Molecular mechanisms of long noncoding RNAs. Molecular cell. 2011;43(6):904-14.

16.         Arredondo-Robles A, Rodriguez-Lopez K, Avila-Aviles R. RETRACTED ARTICLE: Long non-coding RNAs in cervical cancer. Journal of applied genetics. 2020:1-.

17.         Yoshimoto R, Mayeda A, Yoshida M, Nakagawa S. MALAT1 long non-coding RNA in cancer. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-Gene Regulatory Mechanisms. 2016;1859(1):192-9.

18.         Woo CJ, Kingston RE. HOTAIR lifts noncoding RNAs to new levels. Cell. 2007;129(7):1257-9.

19.         Chu C, Qu K, Zhong FL, Artandi SE, Chang HY. Genomic maps of long noncoding RNA occupancy reveal principles of RNA-chromatin interactions. Molecular cell. 2011;44(4):667-78.

20.         Gupta RA, Shah N, Wang KC, Kim J, Horlings HM, Wong DJ, et al. Long non-coding RNA HOTAIR reprograms chromatin state to promote cancer metastasis. Nature. 2010;464(7291):1071-6.

21.         Rinn JL, Kertesz M, Wang JK, Squazzo SL, Xu X, Brugmann SA, et al. Functional demarcation of active and silent chromatin domains in human HOX loci by noncoding RNAs. cell. 2007;129(7):1311-23.

22.         Tang Q, Hann SS. HOTAIR: an oncogenic long non-coding RNA in human cancer. Cellular Physiology and Biochemistry. 2018;47(3):893-913.

23.         Zhang J, Lin Z, Gao Y, Yao T. Downregulation of long noncoding RNA MEG3 is associated with poor prognosis and promoter hypermethylation in cervical cancer. Journal of experimental & clinical cancer research. 2017;36(1):1-9.

24.         Bird A. Perceptions of epigenetics. Nature. 2007;447(7143):396.

25.         Mandal SS, Obaid M. Long noncoding RNAs in immune response and inflammation. The FASEB Journal. 2019;33(S1):778.5-.5.

26.         Wang C, Li Y, Li Y-w, Zhang H-b, Gong H, Yuan Y, et al. HOTAIR lncRNA SNPs rs920778 and rs1899663 are associated with smoking, male gender, and squamous cell carcinoma in a Chinese lung cancer population. Acta Pharmacologica Sinica. 2018;39(11):1797-803.

27.         Pachnis V, Belayew A, Tilghman SM. Locus unlinked to alpha-fetoprotein under the control of the murine raf and Rif genes. Proceedings of the National Academy of Sciences. 1984;81(17):5523-7.

28.         Yap KL, Li S, Muñoz-Cabello AM, Raguz S, Zeng L, Mujtaba S, et al. Molecular interplay of the noncoding RNA ANRIL and methylated histone H3 lysine 27 by polycomb CBX7 in transcriptional silencing of INK4a. Molecular cell. 2010;38(5):662-74.

29.         Kotake Y, Naemura M, Kitagawa K, Niida H, Tsunoda T, Shirasawa S, et al. Oncogenic Ras influences the expression of multiple lncRNAs. Cytotechnology. 2016;68(4):1591-6.

30.         Hosseini ES, Meryet-Figuiere M, Sabzalipoor H, Kashani HH, Nikzad H, Asemi Z. Dysregulated expression of long noncoding RNAs in gynecologic cancers. Molecular cancer. 2017;16(1):1-13.

31.         Yang J. The role of H19, a long non-coding RNA in the immune system: Université Sorbonne Paris Cité; 2018.

32.         Lin Y-H, Wu M-H, Yeh C-T, Lin K-H. Long non-coding RNAs as mediators of tumor microenvironment and liver cancer cell communication. International journal of molecular sciences. 2018;19(12):3742.

33.         Sunwoo H, Dinger ME, Wilusz JE, Amaral PP, Mattick JS, Spector DL. MEN ε/β nuclear-retained non-coding RNAs are up-regulated upon muscle differentiation and are essential components of paraspeckles. Genome research. 2009;19(3):347-59.

34.         Nakagawa S, Naganuma T, Shioi G, Hirose T. Paraspeckles are subpopulation-specific nuclear bodies that are not essential in mice. Journal of Cell Biology. 2011;193(1):31-9.

35.         West JA, Davis CP, Sunwoo H, Simon MD, Sadreyev RI, Wang PI, et al. The long noncoding RNAs NEAT1 and MALAT1 bind active chromatin sites. Molecular cell. 2014;55(5):791-802.

36.         Ghafouri-Fard S, Taheri M. Nuclear enriched abundant transcript 1 (NEAT1): a long non-coding RNA with diverse functions in tumorigenesis. Biomedicine & Pharmacotherapy. 2019;111:51-9.

37.         Rheinbay E, Parasuraman P, Grimsby J, Tiao G, Engreitz JM, Kim J, et al. Recurrent and functional regulatory mutations in breast cancer. Nature. 2017;547(7661):55-60.

38.         Li S, Shuch BM, Gerstein MB. Whole-genome analysis of papillary kidney cancer finds significant noncoding alterations. PLoS genetics. 2017;13(3):e1006685.

39.         Ahmed W, Liu Z-F. Long non-coding RNAs: novel players in regulation of immune response upon herpesvirus infection. Frontiers in immunology. 2018;9:761.

40.         Wang Z, Zheng Y. lncRNAs regulate innate immune responses and their roles in macrophage polarization. Mediators of inflammation. 2018;2018.

41.         Zhang P, Cao L, Zhou R, Yang X, Wu M. The lncRNA Neat1 promotes activation of inflammasomes in macrophages. Nature communications. 2019;10(1):1-17.

42.         Zhang X, Ji S, Cai G, Pan Z, Han R, Yuan Y, et al. H19 increases IL-17A/IL-23 releases via regulating VDR by Interacting with miR675-5p/miR22-5p in ankylosing spondylitis. Molecular Therapy-Nucleic Acids. 2020;19:393-404.

43.         Wan X, Tian X, Du J, Lu Y, Xiao Y. Long non-coding RNA H19 deficiency ameliorates bleomycin-induced pulmonary inflammation and fibrosis. Respiratory research. 2020;21(1):1-11.

44.         Song J, Kim D, Han J, Kim Y, Lee M, Jin E-J. PBMC and exosome-derived Hotair is a critical regulator and potent marker for rheumatoid arthritis. Clinical and experimental medicine. 2015;15(1):121-6.

45.         Matouk IJ, DeGroot N, Mezan S, Ayesh S, Abu-lail R, Hochberg A, et al. The H19 non-coding RNA is essential for human tumor growth. PloS one. 2007;2(9):e845.

46.         Deng W, Feng X, Li X, Wang D, Sun L. Hypoxia-inducible factor 1 in autoimmune diseases. Cellular immunology. 2016;303:7-15.

47.         Taheri M, Eghtedarian R, Dinger ME, Ghafouri-Fard S. Dysregulation of non-coding RNAs in autoimmune thyroid disease. Experimental and molecular pathology. 2020:104527.

48.         Huang A-F, Su L-C, Jia H, Liu Y, Xu W-D. No association of single nucleotide polymorphisms within H19 and HOX transcript antisense RNA (HOTAIR) with genetic susceptibility to systemic lupus erythematosus, rheumatoid arthritis, and primary Sjögren’s syndrome in a Chinese Han population. Clinical rheumatology. 2017;36(11):2447-53.

49.         Wu J, Zhang T-P, Zhao Y-L, Li B-Z, Leng R-X, Pan H-F, et al. Decreased H19, GAS5, and linc0597 expression and association analysis of related gene polymorphisms in rheumatoid arthritis. Biomolecules. 2020;10(1):55.

50.         Huang S, Qian K, Zhu Y, Huang Z, Luo Q, Qing C. Diagnostic value of the lncRNA NEAT1 in peripheral blood mononuclear cells of patients with sepsis. Disease markers. 2017;2017.

51. Faghfouri AH, Bagheri M, Mehdizadeh A, Ayremlou P, Zarrin R. Vitamin D Level and Vitamin D Receptor Gene Polymorphisms in Iranian Azeri Turkish Patients With Autoimmune Thyroid Diseases. Acta Med Iran. 56(8):508-515.

52. Anvari M, Khalilzadeh O, Esteghamati A, Momen-Heravi F, Mahmoudi M, Esfahani SA, Rashidi A, Amirzargar A. Graves' disease and gene polymorphism of TNF-α, IL-2, IL-6, IL-12, and IFN-γ. Endocrine. 2010 Apr;37(2):344-8. doi: 10.1007/s12020-010-9311-y. Epub 2010 Mar 5. PMID: 20960273.

نام و نام خانوادگی:                                                         

وزن:                 

سن:        

جنسیت:

سن شروع بیماری:

شماره تماس:

در مطالعه حاضر ما به بررسی اثر احتمالی چند تغییر ژنتیکی بر احتمال ابتلا به اختلالات خودایمن تیروئید می پردازیم

ازکلیه افرادی که در مطالعه وارد شده اند 2 میلی لیتر خون در لوله های حاوی EDTA  جمع آوری میگردد

از نقش احتمالی تغییرات ژنتیکی بر بروز بیماری مطلع میشویم

-

-

کلیه  هزینه های طرح  به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

-

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری و مشاور طرح

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.