بررسی میزان calprotectin بزاق در در بیماران مبتلا به آفت راجعه دهانی

آفت دهانی شایع ترین زخم دهانی است که به صورت یک یافته بسیار معمول در میان 20% جمعیت مشاهده می شود که به صورت زخم های دردناک و راجعه روی مخاط داخلی گونه ها و لب ها، سطح شکمی زبان، کام نرم و حلق ظاهر می شود(1). RAS براساس ویژگی های بالینی به سه نوع طبقه بندی میشود: زخم های مینور، زخم های ماژور و زخم های هرپتی فرم (2).

فاکتور های اصلی که در حال حاضر با RAS ارتباط داده میشوند شامل عوامل ژنتیکی، نقایص هماتولوژیک، مشکلات ایمونولوژیک و عوامل موضعی مثل تروما و مصرف دخانیات و قاعدگی و همچنین عفونت های تنفسی میباشد(3).

شواهد رو به افزایشی در مورد رابطه اختلال ایمنی موضعی با RAS وجود دارد که البته نقص مشخصی شناخته نشده است. طی 30 سال اخیر مطالعات به وجود ارتباطی میان RAS و لنفوتوکسیتی وابسته به آنتی بادی، نقص در سلول های زیرگروه لنفوسیت ها و تغییر نسبت لنفوسیته اشاره کردند بیشتر تحقیقات جدید روی اختلال عملکرد شبکه سیتوکین مخاطی متمرکز شده اند. آبشار غیرطبیعی سیتوکین مخاطی در بیماران مبتلا به RAS منجر به پاسخ ایمنی تشدید شده و زخم موضعی مخاط میگردد(4).

کالپروتکتین در سلولها، بافتها، مایعات مختلف بدن وجود دارد. این پروتئین عمدتاً در مونوسیتها و نوتروفیلها وجود دارد و به میزان کم در سلولهای اندوتلیال و اپیدرمال بیان می شود(5)

کالپروتکتین اولین بار به وسیله Fagerhol و همکاران از گرانولوسیت ها استخراج و پروتئین L1 نامیده شد(6) بعدها نام های دیگری به این پروتئین داده شد که در زیر به آنها اشاره میکنیم:

 به دلیل خاصیت اتصال به کلسیم و خاصیت ضد باکتریایی این پروتئین ، کالپروتکتین نامیده شد.(7)

 از طرفی به علت آن که در سلول های میلوئید بیان می شود به آن پروتئین وابسته به میلوئید  MRP8/MRP14  نیز گفته می شود(8) این پروتئین جزو خانواده S100 می باشد از این رو به آن  S100A8/S100A9  نیز اطلاق می شود(9)

کالپروتکتین پروتئینی هترودیمر بوده و توانایی اتصال به کلیسم (CA+2) و روی (Zn+2) را دارد این پروتئین در سیتوزول نوتروفیل ها و در غشا مونوسیت ها وجود دارد. به دنبال فعال شدن نوتروفیل ها یا اتصال مونوسیت ها به اندوتلیال کالپروتکتین آزاد شده و میزان آن در سرم یا مایعات بدن یک شاخص مهم التهاب است. کالپروتکتین هم اثر باکتریواستاتیک و هم اثر شبه سیتوکینی در موضع ایفا می کند .(10)

SUn و همکاران در سال 2011 گزارش دادند که میزان کالپروتکتین سرم در بیماران مبتلا به پریودونتیت پیشرونده (mg/L 2.17) به طور معنی داری بالاتر از افراد سالم (mg/L 1.7) است .(11)

Farina  و همکاران در سال 2012 در ارزیابی مشخصات میکروبیولوژیکی و بیان کالپروتکتین در مایع شیار لثه ایی (GCF) در التهاب لثه نشان دادند که کالپروتکتین می تواند یک نشانگر قابل اعتماد برای حساسیت فردی به ایجاد التهاب لثه در پاسخ به تجمع پلاک در نظر گرفته شود(12)

Wei و همکاران (2019) در یک بررسی نشان دادند که کالپروتکتین در بسیاری از بیماریها و اختلالات التهابی نقش مهمی دارد. کالپروتکتین در پیشرفت بیماریهای پریودنتال نقش دارد و سطح آن ممکن است با شدت بیماری و نتیجه درمان های پریودنتال تغییر کند.(13)

Gupta و همکاران در سال 2018 در یک بررسی سیستماتیک بیان کردند که کالپروتکتین ، عملکردهای مختلفی در واکنش های التهابی دارد. کالپروتکتین چسبندگی و مهاجرت نوتروفیل ها یا مونوسیت ها را هماهنگ می کند . سطح آن در GCF در بیماران پریودنتیت بیشتر است.. بطوریکه در بیماران مبتلا به پریودنتیت مزمن (1/0 ± 19/0 نانوگرم در میلی لیتر) در مقایسه با بیماران مبتلا به پریودنتیم سالم (1/0 ± 77/0 نانوگرم در میلی لیتر) افزایش یافت(14)

1-میزان کالپروتکتین بزاق در افراد مبتلا به افت (در دوره عود و بهبودی)چقدر است؟

2-میزان کالپروتکتین بزاق در بین افراد سالم چقدر است؟

3-میزان کالپروتکتین بزاق در بین افراد مبتلا به افت و افراد سالم متفاوت است.

بررسی میزان calprotectin  بزاق در در بیماران مبتلا به آفت راجعه دهانی

1. تعیین میزان کالپروتکتین بزاق در افراد سالم
2. تعیین  میزان کالپروتکتین بزاق در بیماران مبتلا به آفت راجعه دهانی(در دوره عود و بهبودی)
3. مقایسه میزان کالپروتکتین بزاق در بین افراد مبتلا به افت  و افراد سالم.

دندان پزشکان - بیماران –مراکز تحقیقاتی دهان و دندان

استوماتیت آفتی راجعه: اختلالی است که با زخم های  عودکننده محدود به مخاط دهان در بیمارانی که هیچ نشامه دیگری از بیماری سیستمیک ندارند مشخص میگردد

کالپروتکتین: پروتئینی هترودیمر بوده و توانایی اتصال به کلیسم (CA+2) و روی (Zn+2) را دارد این پروتئین در سلولها، بافتها، مایعات مختلف بدن وجود دارد. این پروتئین عمدتاً در مونوسیتها و نوتروفیلها وجود دارد و به میزان کم در سلولهای اندوتلیال و اپیدرمال بیان می شود.

مورد_شاهدی(مقطعی)

جامعه مورد بررسی شامل بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی که دارای آفت مینور دهانی باشند و گروه کنترل شامل افرادی که فاقد هرگونه زخم دهانی و بیماری سیستمیک باشند.

معیارهای ورود به مطالعه:

1-بیماران دارای افت مینور دهانی(در دوره عود و بهبودی)

2-گروه کنترل نیز نباید سابقه ای از هرگونه زخم دهانی و یا بیماری سیستمیک را ذکر می کردند.

3-داشتن سن 20_40 سال

4-عدم مصرف دخانیات

5-عدم وجود خشکی دهان و یا مصرف داروهای موثر بر بزاق

6-رضایت شرکت در طرح

جهت تعیین حجم نمونه از نرم افزار Power & sample size و فرمول محاسبه

 n = (Z_1-α/2 + Z_1-β)² ×(s₁² +s₂²) / (μ₁ – μ₂)²

 (برای مطالعات آزمون دو میانگین مربوط به یک صفت ) استفاده شد

با توجه به مطالعه et al,2011  Sun جهت مقادیر انحراف معیار و میانگین کالپروتکتین در دو گروه بیمار و سالم حجم نمونه برآورد گردید.(11)

با در نظر گرفتن 05/0α=، توان 80 درصد و انحراف معیار گروه بیمار 9/0s₁₌ و گروه سالم 6/0s₂₌ همچنین میانگین گروه بیمار 2/2 μ₁=و گروه سالم 7/1μ₂= و خطای 10 درصد تعداد 50 نمونه برآورد گردید که در هر گروه 25 نمونه بررسی خواهد شد. 

آسان و در دسترس با در نظر گرفتن معیار های ورود تا رسیدن به حجم نمونه مورد نظر

با استفاده از فرم اطلاعاتی میزان کالپروتکتین بزاق هر فرد در هر گروه ثبت خواهد شد

این مطالعه مورد شاهدی از افراد مراجعه کننده به کلینیک دندانپزشکی زاهدان در سال 1400 بیمارانی که دارای آفت دهانی مینور(در دوره ی عود و بهبودی) باشند و معیار های ورود به مطالعه را داشته باشند انجام خواهد گرفت.  قبل از انجام هرگونه کار دندانپزشکی رضایت آگاهانه اخذ خواهد شد. تشخیص بالینی آفت برعهده متخصص بیماریهای دهان، کسب رضایت آگاهانه و جمع آوری نمونه بر عهده دانشجو خواهد بود.

تعداد بیمار و به همان تعداد افراد سالم وارد مطالعه خواهند شد. گروه کنترل نیز از نظر سن و جنس با گروه بیمار هماهنگ خواهد شد.

جهت تهیه بزاق در افراد دو گروه ، افراد  90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن و اشامیدن و مسواک زدن خودداری خواهند کرد.  بزاق غیرتحریکی تمام افراد گروه مورد و شاهد در ساعت 9تا11 صبح به روش Spitting جمع آوری خواهد گردید.

بعداز جمع اوری بزاق در لوله ازمایش ،درب آن با پارافیلم بسته و کدگذاری شد و به آزمایشگاه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان منتقل خواهد گردید.

نمونه ها در دمای 20- درجه سانتی گراد تا زمان اجرای آزمایش نگهداری خواهند شد.  برای اندازه گیری میزان مارکر بزاقی ابتدا نمونه  های فریز شده به مدت نیم ساعت در دمای آزمایشگاه قرار گرفتند و سپس عمل سانتریفیوژ با دور 3500^rpm  به مدت 30 دقیقه بر روی آنها انجام و مایع رویی و شفاف حاصل به وسیله ی سمپلر های حجمی مناسب به میکروتیوب ها منتقل شدند. مشخصات هر نمونه بر روی میکروتیوب درج شده آزمایش های بیوشیمیایی جهت تعیین میزان کالپروتکتین انجام خواهدگرفت

برای توصیف داده ها از شاخص های مرکزی و پراکندگی و جداول آماری استفاده خواهد شد. برای مقایسه در دو گروه از ازمون تی تست (توزیع نرمال داده ها) و یا ازمون من ویتنی (عدم توزیع نرمال ) استفاده خواهد شد. .داده ها در نرم افزار SPSS.19 تحلیل خواهد شد.

جدول-مقایسه میزان calprotectin بزاق در دوره ی عود و بهبودی

بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای ازمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران در این مطالعه از دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی کدهای 1، 2، 3، 10، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 18، 20، 24، 25، .26، 27، 28، 29، 30و 31رعایت شده است.

همچنین براساس راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران، کدهای 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9، 10، 11و 12 رعایت شده است.

عدم همکاری بیماران که تا رسیدن به حجم مورد نظر،بیمار جدید پذیرش میشود.

Calprotectin, Saliva, recurrent aphtous stomatitis

کالپروتکتین ، بزاق ، استوماتیت آفتی راجعه

1. Giannetti L, Murri Dello Diago A, Lo Muzio L.Recurrent aphtous stomatitis. , Minerva Stomatol. 2018 Jun;67(3):125-128.
2. Honarmand M, Saravani R, Ansari H, Teimoori I. Evaluation of Salivary Interferon-Gamma Level in Patients with Recurrent Aphthous Stomatitis. JSSU. 2020; 28 (9) :3009-3016
3. Chiang CP, Yu-Fong Chang J, Wang YP, Wu YH, Wu YC, Sun A. Recurrent aphthous stomatitis - Etiology, serum autoantibodies, anemia, hematinic deficiencies, and management. , J Formos Med Assoc. 2019 Sep;118(9):1279-1289.
4. Glick M.burckets oral medicine. 12th . Philadelphia:WB sanders;2015:160_161
5. Becerik S, Afacan B, Ozturk V, Atmaca H, Emingli G. Gingival crevicular fluid calprotectin, osteocalcin levels in health and different periodontal disease. Disease Markers. 2011:343–352
6. Fagerhol MK, Dale I, Andersen I. Release and quantitation of a leukocyte derived protein (L1).Scand J Haematol 1980;24:393-8.
7. .Steinbakk M, Naess-Andresen CF, Lingas E, et al. Antimicrobial actions of calcium binding leucocyte L1 protein, calprotection. Lancet 1990; 336:763-5.
8.  .Odink K, Cerletti N, Bruggen J, et al.Two calcium-binding proteins in infiltrate macrophages of rheumatoid arthritis. Nature 1987;330:80-2.
9. Austermann J, Spiekermann C, Roth J, “S100 proteins in rheumatic diseases,” Nature Reviews Rheumatology, vol. 14, no. 9, pp. 528–541, 2018.
10. هاشمی م، قوامی س، کالپروتکتین : پروتئینی با نقش های ناشناخته، 1383 ، طبیب شرق، سال ششم، شماره 4
11. Sun X, Meng H, Shi D, Xu L, Zhang L, Chen Z, Feng X, Lu R.
    Analysis of plasma Calprotectin and polymorphisms of S100A8 in patients with aggressive periodontitis. J periodont Res 2011; 46:354-360.
12. Farina   ^R ,  Guarnelli M.E,  Figuero E,  Herrera D, Sanz M, Trombelli L, Microbiological profile and calprotectin expression in naturally occurring and experimentally induced gingivitis, Clin Oral Investig , 2012 Oct;16(5):1475-84
13. Wei  ^L, Liu  ^M , Xiong H, Role of Calprotectin as a Biomarker in Periodontal Disease, Mediators Inflamm , 2019 Aug 21;2019:3515026
14. Gupta S, Chhina S, Arora SA., A systematic review of biomarkers of gingival crevicular fluid: Their predictive role in diagnosis of periodontal disease status. , J Oral Biol Craniofac Res. 2018 May-Aug;8(2):98-104.

هدف از انجام این پژوهش بررسی میزان کالپروتکتین در بیماران مبتلا به آفت راجعه دهانی می باشد که بدین منظور افراد بایستی 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن و آشامیدن و مسواک زدن اجتناب کنند. تمام نمونه ها 9-11 صبح جمع اوری میشود. نمونه ها به روش spitting(تف کردن) به دست مییاید.

نداریم.

شرکت شما در مطالعه و نتایج حاصله می تواند ارتباط آفت دهانی  را با برخی مارکرهای بزاق به ما نشان دهد.

در این مطالعه برای افراد شرکت کننده ضرر مالی و یا جانی وجود ندارد.

عوارض جانبی وجود ندارد.

هزینه کلیه اقدامات انجام شده در این مطالعه  به عهده مجری طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد

روش جایگزین وجود ندارد

 نتایج آزمایشها در صورت تمایل بیمار به اطلاع وی خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت فرد در مطالعه کاملاً اختیاری است و در صورت عدم رضایت از مطالعه حذف می شود.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ضمیمه شماره 1: فرم اطلاعاتی

بررسی میزان کالپروتکتین بزاق در بیماران مبتلا به آفت راجعه دهانی.

کد:...............

سن:.......   

جنس:                    مرد □              زن □

آفت مینور دهان:      دارد □               ندارد□

میزان کالپروتکتین:...........