زایمان فرایندی است طبیعی وخودبه خود بدون نیاز به هیچ گونه مداخله ای با این استثنا که زمانی که مادر یا نوزاد در خطرهستنداگرزایمان ابزاری دشوارباشد(1) دراین مواقع سزارین انجام می شود تا جان مادر ونوزاد نجات یابد(2). سزارین به دو دسته الکتیو(زایمان برنامه ریزی شده وغیراورژانس  قبل از شروع لیبر)واورژانس(زایمان سزارین غیربرنامه ریزی شده وفوری قبل یا بعداز شروع لیبر) طبقه بندی می شود مطالعات اخیرمیزان سزارین رادرآمریکای لاتین ومنطقه کارائیب40.5%،آمریکای شمالی32.3%،اقیانوسیه31.1%،اروپا25%،آسیا19.2%،وآفریقا7.3%گزارش دادند(3)میزان سزارین درایران بیش از 50% (4) ودراستان سیستان وبلوچستان 25% (5)گزارش شده است.

وضعیت بریچ ، خونریزی قبل اززایمان ، جفت سرراهی،لیبرطولانی وتوقف لیبر عدم تناسب سری لگنی برای زایمانی ایمن منجربه سزارین می شوند(6) ، دیسترس جنین، اکلامپسی ،پارگی رحم ،شکست زایمان ابزاری ،اسیب جفت وبندناف وسزارین قبلی درلیبر، مرحله دوم لیبرطولانی ، عدم پیشرفت لیبر ازعلل سزارین اورژانس هستند(3, 7)

افزایش طول مدت بستری دربیمارستان ،تب،عفونت پیشابراه ،عفونت زخم وآپگارپایین نوزاد(7)خونریزی ،آسپیراسیون ،آتلکتازی،مشکلات گوارشی ،افزایش خطرهیسترکتومی ودریافت خون ،مشکلات تنفسی نوزادواختلالات روانشناختی از عوارض سزارین اورژانس است (2) سزارین اورژانس پیامدهای منفی روانشناختی بسیارزیادی دارد از جمله اختلال استرس [d1] پس از سانحه[1]که عوارض زایمان وبیهوشی فاکتورهای مستعدکننده ان هستندوغیراز خود سزارین در بروز اختلال استرس پس از سانحه نقش دارند،(8)افسردگی پس از زایمان، مسائل مربوط به سلامت وکیفیت زندگی ،تجربیات ،شیردهی به نوزاد،رضایت از زندگی واعتمادبه نفس افراد داردعملکرد جنسی فرد نیز میتواند تحت تاثیرتجارب منفی زایمان قراربگیرد(9).

یکی از پیامدهای روانشناختی بعداززایمان افسردگی پس از زایمان است افسردگی پس از زایمان [2]به عنوان یک اختلال قابل درمان ، یک بیماری روحی روانی یکی ازشایع ترین مشکلات مرتبط با سلامت روان در دوران پس اززایمان در زنان است ویرایش پنجم کتابچه راهنمای تشخیصی و اماری اختلالات روانی  افسردگی پس اززایمان را به عنوان یک دوره افسردگی شدید تعریف میکند که درطول بارداری یا چهارهفته پس اززایمان رخ می دهد(10).علایم ونشانه های آن ممکن است به صورت تغییرات خلق ،اختلال درخواب واشتها ،اختلالات روانی حرکتی، خستگی ،کاهش تمرکز،احساس گناه وعدم لذت از کار وفعالیت می باشد که در نتیجه آن مادر قادر به ایفای نقش مادری وهمسری نبوده ودرموارد شدید وعدم درمان منجر به خودکشی ویا فرزندکشی می گردد(11).افسردگی میتواندبرتعامل مادر و نوزاد و شکل گیری شناختی عاطفی نوزاد در دوره نوزادی وبعدها درزندگی اوتاثیرگذارباشد تشخیص زودرس ومداخله فوایدزیادی در کاهش این تاثیرات منفی در زنان دارد و از آنجایی که دارودرمانی  از راه شیردهی تاثیرات سوء برنوزادشیرخوارمی گذارد به مداخلات ومشاورهای روانشناختی بیشتر تاکیدشده است زیرااینها باعث برانگیخته شدن انگیزه های درونی فرد وبالابردن توانمندی فرد در مقابله با این مشکل می شوند(12).

یکی دیگر از مشکلات روانشناختی پس اززایمان اختلال استرس پس اززایمان است،[i]اختلال استرس پس ازسانحه [3]یک اختلال روانی شدید و ناتوان کننده  است که که درهرفردی درپاسخ به تجربه وحضور دریک حادثه به شدت استرس زا میتونه به وجودبیاد یک حادثه استرس زا زمانی هست که یک زن باورمیکند یک تهدید مهم وجدی برای سلامتی خودش (مشکلات غیرمنتظره وغیرقابل پیش بینی مامایی ،عمل سزارین اورژانس )یازندگی جنین او(زایمان زودرس ،مرده زایی )وجوددارد(13). پروسه های زایمانی غیرمنتظره ،ناگهانی،تهاجمی وفوق العاده دردناک معمولا منجربه به وجودآمدن علایم استرس پس از سانحه می شوندکه موجب اختلال در حس کنترل واختلال در باورها،ارزش ها وگمان های پایه ای فرد درمورد جهان وسایرافراد می شودبلافاصله بعداز حادثه فرد بی حسی ،کمبود انرژی ،عصبانیت ،احساس فقدان وبرانگیختگی  راتجربه می کند (14). شیوع اختلال استرس پس ازتروما درایران به طورقابل تاملی بالاتراز کشورهای دیگر است این امر لزوم مداخلات هدفمند درجهت کاهش این اختلال را مشخص می سازد(15) فاکتورهای خطر استرس پس از سانحه شامل سزارین اورژانس،لیبرپره ترم ،ورود نوزادبه بخش نوزادان ،فقدان شیردهی ،فقدان حمایت همسرطی دوره پره ناتال راشامل می شود.هم مطالعات قدیم وهم مطالعات حدیدارتباط زیادی بین سزارین اورژانس واختلال استرس پس از سانحه نسبت به سایرروش های زایمانی نشان دادند (16). درمان این بیماران موجب کاهش خطر خشونت های خانگی در آنها می شود(9).

روش های مختلفی و درمان های متفاوتی برای این مشکلات روانشناختی پس اززایمان ازجمله این دو مشکل افسردگی واختلال استرس پس از سانحه وجوددارد از جمله مصاحبه انگیزشی(17) ،مشاوره حمایتی(4)، دارودرمانی والکتروشوک(18) ،یکی از این درمان ها درمان های شناختی رفتاری است درمان شناختی رفتاری ممکن است بتواند همونطورکه برای کاهش افسردگی موثراست درکاهش علایم هراس نیز موثرباشد(19). درمان های مبتنی بر ابراز هیجانات هم یکی از روش های روانشناختی است که شامل تکنیک روایت گری ونوشتن ابرازی می شود.

تکنیک روایت گری تکنیکی بسیارساده است که مددجومیتواندبدون هیچ گونه آموزش خاصی آن را انجام دهد و این فرصت را به او می دهد تا تجارب وادراکات درونی خود را به زبان بیاورد(20).اگرچه روایت گری روانشناختی یک جلسه ای به عنوان یک اقدام فوری برای بازماندگان هرنوع حادثه تروماتیک توصیه می شود برای توقف علائم ناشی ازاختلال استرس پس از سانحه  نیز مفید وموثراست اما درزمینه اختلال اضطراب وافسردگی توصیه نشده است(21).روایت گری یک نوع درمان روانشناختی است که میتواند شیوع وگسترش بیماری های روحی روانی که با درمعرض حوادث قرارگرفتن به وجود می اید را کاهش دهد دو هدف اصلی وعمده دارد یکی اینکه استرس روحی روانی که پس ازحوادث تروماتیک رخ می دهد راکاهش می دهد ودومین هدف آن این است که از پیشرفت اختلال روانی مثل اختلال استرس پس از سانحه جلوگیری میکندگرچه تاثیرروایت گری در رسیدن به این اهداف قطعی نیست، باعث بهبود یکسری فرایندهای عاطفی می شودبادوباره به یادآوردن ،اصلاح وبهبود(برطرف کردن هراس)ودوباره کارکردن روی آن حادثه  وشامل 7مرحله می شود 1-معرفی کردن2-حقایق 3-افکاروبیانات 4-واکنش های عاطفی 5-هنجارسازی 6-برنامه ریزی برای آینده 7-اصلاح وبهبود(22).شیوه ابزاری صحبت کردن این است که افرادخودشان تصمیم بگیرندچه موقع حرف بزنند وهرکسی هرزمان که احساس کرد نیاز دارد وآشناست با این ابزار می تواند شروع به صحبت کنداعضای گروه تشویق شدند درباره ی مسائل ومشکلات  مرتبط با موضوع  بحث کنندوخودشان تصمیم می گرفتند چه بگویند برنامه ریزی وآماده شدن وفکرکردن در مورد مسائل پیش رو به صورت متداول مورد بحث قرارمی گرفت اینگونه اعضای تیم برای انتشار مدل فکری شان وافزایش خوداتکایی شان تلاش می کردن (23).

تکیک بعدی نوشتن ابرازی است روش تخلیه هیجانی نوشتاری را روشی موثر وکم هزینه وجهانی درجلوگیری از اضطراب واندوه در زنان بعداززایمان توصیه می کنند(24). بیان افکارواحساسات منفی از طریق ثبت ونوشتن استرس روزانه را کاهش می دهدوموجب افزایش تمرکز برجنبه های مثبت زندگی می شودبنابراین گفته می شود که این شیوه سالم ،آسان ،قابل انجام برای کاهش سطح اضطراب درزمان حساس بارداری است که ارامش ذهنی وبهبود کیفیت خواب نوزادشان را به همراه خواهد داشت(25) مدل بیان نوشتاری آنلاین می تواند یک راه قابل قبول وموثری برای کاهش علایم همراه با تجارب استرس آور درافراد با زمینه فرهنگی اسپانیایی زبان باشد(26).نوشتن می تواند به عنوان یک مداخله خودیاری به علت هزینه کم، تاثیرگذاری، استفاده آسان وکوتاه مدت مورداستفاده قرارگیرد به تفکر درمورد حادثه تروماتیک واسترس آور با کاهش دادن بارعاطفی ان وافزایش پذیرش حادثه کمک می کندوبه افرادبرای سازماندهی دوباره خاطرات انها کمک می کندباتغییرنحوه تفکردرمورد آن تجربیات استرس آورتا به باوردرستی درمورد خود ،افراددیگر وجهان دست یابند (27).

علی رغم این که این دو روش درمانی کوتاه مدت در عوامل درمانی نظیر بازگویی حادثه تروماتیک، ابراز و تخلیه هیجانات و کشف معنای احساسات مشترک هستند اما از نظر ساز و کار اجرایی در فرونشانی واکنش های استرسی حاد با هم فرق دارند. روایت گری مداخله روانشناختی دو طرفه ای است که نیاز به درمانگر، پرداخت هزینه و صرف زمان و دسترسی به درمانگر دارد. در حالی که نوشتن ابرازی قابلیت اجرایی بالایی دارد. فرد می تواند بدون مهارت روان درمانی ، فقط با آموزشی ساده و پیروی از یک دستورالعمل  بصورت خودیار از آن بهره درمانی ببرد(19، 24، 26).

با وجود شیوع سزارین های اورژانسی به عنوان رخدادی تروماتیک درزندگی زنان باردار، مطالعات اندکی بر روی مشکلات روانشناختی متعاقب این سزارین های اورژانسی در ایران انجام شده است در حالی که این پیامدها سلامتی مادر، نوزاد و پیوند مادر نوزاد در دوره پس از زایمان را بشدت تحت تاثیر قرار می دهد.  از طرفی اثربخشی، مقبولیت و سهولت روش های ابراز هیجانی مانند مشاوره های روایت گری و ابراز هیجانی نوشتاری در کاهش شدت مشکلات روانشاختی مختلف مانند افسردگی، استرس، استرس حاد و بویژه علایم استرس پس از سانحه ناشی از حوادث تروماتیک در سایر گروه های جمعیتی در جهان و ایران مورد بررسی قرار گرفته است. چون مداخله های فوق ماهیت کوتاه مدت و فشرده دارند و بسیار کاربردی و ارزان هستند و نیاز به آموزش های تخصصی برای درمانگران ندارند، ضرورت داشت مطالعه ای طراحی و اجرا شود  تا ضمن تعیین اثربخشی هر یک از این دو روش در زنان تحت سزارین اورژانسی، روش موثرتر در کاهش شدت علایم روانشناختی این زنان نیز شناسایی شود. بنابراین مطالعه حاضر با عنوان مقایسه‌ تاثیر ابراز هیجانی نوشتاری و روایت گری برشدت افسردگی و علایم استرس پس از سانحه زنان تحت سزارین اورژانسی بستری در بخش پس از زایمان بیمارستان امام علی (ع) زاهدان در سال 1399 انجام خواهد شد.

مروری بر مطالعات

جهت دست یابی به مطالعات انجام شده پیرامون این پژوهش جست و جوی وسیع و دقیق کلیدواژه ها در بانک های اطلاعاتی فارسی و لاتین با کلید واژه های فارسی 'سزارین اورژانس، آموزش، درمان شناختی رفتاری، افسردگی، استرس پس از سانحه، پس از زایمان' و کلیدواژه های انگلیسی ', Cognitive behavioral Therapy, Education, Emergency cesarean, Depression, Post-traumatic, Stress' در پایگاه های اطلاعاتی (SID, ProQuest, Elsevier, Magiran, Springer, PubMed, Google Scholar,) در بازه زمانی 2005 تا 2020 انجام شد و مطالعات مربوط از بین مقالات، که از نظر موضوعی با تحقیق حاضر مرتبط بوده، انتخاب شدند که برخی از آنها در ذیل آمده است.

مطالعات داخلی

یک مطالعه کارآزمایی بالینی توسط مجریان و همکاران در سال 2018 با عنوان بررسی تاثیر مشاوره حمایتی بر علایم استرس حاد به دنبال سزارین های اورژانسی تروماتیک بر روی 126 زن در قالب دو گروه مداخله و کنترل در بخش پس از زایمان بیمارستان های شهر کرمان انجام شد. زنان گروه مداخله یک جلسه مشاوره حمایتی 40 تا 60 دقیقه ای چهره به چهره توسط ماما و تحت نظارت روانپزشک و گروه کنترل فقط مراقبت های روتین را دریافت کردند. اطلاعات 1 و 3 هفته پس از اتمام مداخله به کمک پرسشنامه اختلال استرس حاد جمع آوری گردید. نتایج نشان داد بر خلاف مرحله پیش آزمون، در فاصله زمانی یک و سه هفته پس از دریافت مداخله مشاوره حمایتی ماما، میانگین نمره علایم استرس حاد یعنی افسردگی و اضطراب در گروه مداخله بطور معناداری نسبت به گروه کنترل کاهش یافته بود. آنان نتیجه گیری کردند که مشاوره حمایتی بر کاهش شدت علایم استرس حاد در زنان تحت سزارین اورژانسی تاثیر مثبت و معناداری دارد(28).

عبدالله پور و همکاران (2016) مطالعه ای تحت عنوان ' بررسی مقایسه ای تاثیر دو روش مشاوره شناختی رفتاری مختصر و روایت حادثه[4] بر پیشگیری از استرس پس از تروما در زایمانهای تروماتیک ' در بیمارستان نهم دی تربت حیدریه انجام دادند ( دبریفینگ عبارت است از: توضیح وگفتگوی بین فردی نیمه ساختاریافته با یک فرد که به تازگی یک استرس یا حادثه ناگوار را تجربه کرده است). واحدهای پژوهش 179 زنی بودند که پس از یک زایمان تروماتیک، در بخش پست پارتوم بستری بودند .افراد به صورت تصادفی در سه گروه مشاوره شناختی رفتاری، مشاوره دبریفینگ و گروه کنترل قرار گرفتند .گروه های مداخله در 48 ساعت اول بعد از زایمان 60-40 دقیقه مشاوره مناسب را دریافت کردند و گروه کنترل مراقبت معمول پس از زایمان را دریافت کرد. از مقیاس افسردگی پس از زایمان ادینبورگ برای ارزیابی افسردگی پس از زایمان، 4-6 هفته و همچنین سه ماه پس از مداخله، استفاده شد. علائم استرس پس از سانحه، در سه گروه با استفاده از آزمونتی، آزمون مجذور کای و تحلیل واریانس اندازه گیری شد. نتایج مطالعه، نشان داد هردو روش مشاوره دبرفینگ و شناختی رفتاری کوتاه مدت  به طور معناداری سبب بهبود علائم استرس پس از تروما نسبت به گروه کنترل شد .همچنین مشخص شد مشاوره شناختی رفتاری در دراز مدت، برروی علائم، به خصوص افکار ناخواسته، تاثیر معنی داری داشت(29).

مطالعه ای توسط احمد زاده و همکاران(2017) با عنوان تاثیر نوشتن روایتی بر کیفیت زندگی بیماران با نارسایی مزمن کلیه تحت همودیالیز در قالب کارازمایی بالینی بر روی 28 بیمار در شهر کرمانشاه انجام شد. بیماران بطور تصادفی به دو گروه کنترل و مداخله تقسیم شدند. گروه مداخله 8 هفته هر هفته یک جلسه نوشتن روایتی را طی جلسه دیالیز انجام دادند. اطلاعات قبل و بعد از مداخله به کمک پرسشنامه کیفیت زندگی فرم کوتاه 36 سوالی جمع آوری گردید. نتیجه تحلیل کوواریانس نشان داد که میانگین نمره کیفیت زندگی پس از مداخله در گروه مداخله بطور معناداری از گروه کنترل بیشتر بود. آنان نتیجه گیری کردند که نوشتن روایت گونه می تواند کیفیت زندگی بیماران تحت دیالیز مزمن را ارتقاء بخشد (30).

کار آزمایی بالینی توسط عبدالله پور و همکاران در سال 2018 با عنوان' بررسی تاثیر مداخله ساعت مقدس[5] بر افسردگی پس از زایمان در زنان با تجربه زایمان تروماتیک' بر روی 84 نفر از مادرانی که زایمان خود را تروماتیک ارزیابی کرده بودند، در بیمارستان تربت حیدیه انجام شد. گروه مداخله ارزیابی، توجه و تحریک به 9 واکنش غریزی نوزاد در یک تا یک و نیم ساعت اول پس از تولد را تحت عنوان 'ساعت مقدس' دریافت کردند و میزان افسردگی آنها به کمک مقیاس افسردگی ادینبرگ در فاصله زمانی 2 هفته، 6-4 هفته و 3 ماه پس از زایمان مورد سنجش قرار گرفت. نتیجه نحلیل واریانس با اندازه های تکراری نشان داد که میانگین نمره افسردگی مادران گروه مداخله در سه مقطع زمانی بطور معناداری از افسردگی مادران گروه کنترل کمتر بود. نویسندگان نتیجه گیری کردند که اجرای مداخله 'ساعت مقدس' به عنوان رویکردی پیشگیرانه می تواند باعث کاهش افسردگی زنان با تجربه زایمان ترومانیک شود(31).

مطالعه ای توسط تقی زاده وهمکاران (2008) با عنوان تاثیر مشاوره بر اختلال استرس پس از تروما ،در زایمان تروماتیک در قالب کارآزمایی بالینی بر روی کلیه زنان زایمان کرده اعم از نخست زا وچند زای بستری در بخش پس از زایمان بیمارستان کمالی شهرستان کرج انجام شد بیماران به طور تصادفی به دو گروه مداخله وکنترل تقسیم شدند.گروه مداخله مورد مشاوره قرارگرفتندگروه کنترل فقط مراقبت های معمول بعداز زایمان را دریافت نمودنددر هر دو گروه طی 72ساعت اول پس از زایمان پرسشنامه ای خاوی سوالات جمعیت شناختی ،سوابق مامایی ومقیاس حمایت اجتماعی مادری جهت سنجش میزان حمایت اجتماعی تکمیل میشد.یافته های پژوهش نشان داد طی 4-6 هفته بعد از زایمان 43/8%کل مادران حالات خفیف اختلال استرس پس از تروما را تجربه کردند در مجموع تفاوت آماری معناداری از این جهت در دو گروه مشاهده نشد در ماه سوم بعد از زایمان مجموعا22/1%مادران دچار خملات متوسط اختلال استرس بهد از تروما بودندتفاوت مشاهده شده در دو گروه در این زمان از جهت آماری معنادار بود وگروه کنترل واکنشهای استرسی بیشتری داشتند(32)

مطالعات خارجی

کارآزمایی بالینی توسط Di Blasio و همکاران (2015) با عنوان بررسی تاثیر  ابراز هیجانی نوشتاری بر افسردگی پس از زایمان و علایم استرس پس از سانحه با هدف پاسخگویی به این سوال که آیا مداخله ابراز هیجانی نوشتاری افسردگی و شدت علایم استرس پس از سانحه را در دروه پس از زایمان کاهش می دهد بر روی113 نفر از زنان که به دو گروه ابراز هیجانی نوشتاری و گرون نوشتن با موضوعات خنثی انجام شد. اطلاعات قبل و 1 و 3 ماه پس از مداخله به کمک پرسشنامه های افسردگی بک و پرسشنامه استرس پس از سانحه جمع آوری گردید. نتیجه نشان داد که در 3 ماه پس از مداخله، میزان افسردگی و شدت علایم استرس پس از سانحه در گروه ابراز هیجانی نوشتاری در مقایسه با گروه دیگر کاهش یافته بود. گرچه در گروه نوشتن با موضوع آزاد و غیر ابرازی هم نسبت به پیش آزمون نمره افسردگی کاهش معناداری داشت. آنان نتیجه گیری کردند که ابراز هیجانی نوشتاری یک مداخله عمومی، زود هنگام و ارزان قیمت برای پیشگیری از آشفتگی های روان شناختی پس از زایمان در زنان است (33).

مطالعه ای توسط Hirai و همکاران در سال 2012 با عنوان بررسی تاثیر ابراز هیجانی نوشتاری آنلاین بر آشفتگی روانشناختی ناشی از حوادث تروماتیک در افراد اسپانیایی تبار در آمریکا به منظور مقایسه دو روش ابراز نوشتاری آنلاین بر روی 104 دانشجوی کارشناسی انجام شد.  دانشجویان طبق لیست تصادفی شده اعداد به دو گروه ابراز نوشتاری هیجان مدار و واقعیت مدار تقسیم شدند. هر گروه ابراز نوشتاری را به مدت 3 جلسه در طی 3 روز متوالی بصورت آنلاین در یک ساعت مشخص اجرا کردند و 1 و 5 هفته بعد مجددا پس آزمون بعمل آمد. نتیجه مطالعه نشان داد که گرچه در هر دو گروه علایم ناشی از تروما بطور معناداری کاهش یافته بود ولی در پایان هفته 5 شدت علایم وابسته به تروما در گروه  هیجان محور بطور معناداری کمتر از گروه ابراز واقعیت محور بود. آنان نتیجه گیری کردند که ابراز نوشتاری هیجانات تاثیر بیشتر نسبت به ابراز نوشتاری واقعیت ها در کاهش علایم تروماتیک دارد (34). 

Gamble و همکاران(2005 ) مطالعه ای تحت عنوان ' تاثیر مشاوره بر اختلال استرس  پس از  زایمان تروماتیک 'دراسترالیا انجام دادند. واحدهای پژوهش 103 نفربودندکه به روش تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله(50 نفر ) و کنترل(53 نفر) تقسیم شدند. معیارهای ورود به مطالعه را زنانی تشکیل می دادند که زایمان تروماتیک داشته، سابقه مرده زایی نداشته و در انتظار یک تولد سالم و زنده بودند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه های مقیاس حمایت اجتماعی مادر، مقیاس افسردگی پس از زایمان ادینبرگ، افسردگی، اضطراب و استرس داس 21 بود. در گروه مداخله،  مشاوره چهره به چهره طی 72 ساعت اول پس از زایمان و سپس 4 تا 6 هفته پس از زایمان به صورت تلفنی توسط ماما ( بدون نیاز به مهارت روان درمانی) انجام شد وگروه کنترل مراقبت های معمول را دریافت کردند. نتایج مطالعه نشان داد که ارائه برنامه مشاوره مامایی به مادران، در کاهش علائم اختلال پس از ترومای زایمان، استرس و افسردگی موثر است (35)

کارآزمایی بالینی توسط Horch و همکاران (2017) با عنوان کاهش خاطرات تروماتیک ناخواسته و مزاحم پس از سزارین اورژانسی با هدف ارزیابی این سوال که آیا میزان خاطرات تروماتیک ناخواسته و مزاحم زنانی که سزارین اورژانسی را تجربه کرده اند، می تواند بوسیله مداخله شناختی کوتاه مدت شناختی کاهش یابد، انجام شد. در این مطالعه 56 زن در بیمارستان دانشگاهی در کشور سوییس که تحت سزارین انتخابی قرار گرفته بودند، به دو گروه مداخله( مراقبت معمول به همراه تکلیف شناختی کوتاه مدت) و گروه کنترل (مراقبت معمول) تقسیم شدند.زنان گروه مداخله درگیر تکلیف شناختی در قالب یک بازی کامپیوتری  15 دقیقه ای در 6 ساعت اول پس از سزارین شدند.پیامد اولیه مطالعه میزان خاطرات تروماتیک ناخواسته مرتبط با سزارین اورژانسی بود که یک هفته پس از مداخله مورد ارزیابی قرار گرفت. نتیجه نشان داد در مقایسه با گروه کنترل، زنان گروه مداخله کاهش معناداری را در میزان خاطرات تروماتیک ناخواسته و شدت علایم استرس حاد نشان دادند.آنان نتیجه گیری کردند که طراحی و اجرای هر مداخله ای که با هدف پیشگیری از علایم استرس پس از سانحه در پس از زایمان انجام شود می تواند نتایج مثبتی را را برای مادر و نوزاد داشته باشد(36).

یک مطالعه فراتحلیل بر روی کارآزمایی های بالینی توسط Qianو همکاران در سال 2020 با عنوان اثرات مداخله ابراز هیجانی نوشتاری بر استرس، اضطراب، افسردگی و علایم استرس پس از سانحه ناشی از بارداری در زنان با هدف ارزیابی تاثیر ابراز هیجانی نوشتاری به عنوان یک مداخله روانشناختی انجام گردید. 5 پایگاه اطلاعاتی Pub Med, EMBASE, Cochrane, Web of Science and Psyc INFO از سپتامبر 2019 تا کنون را مورد بررسی قرار دادند.از مجموع 929 مطالعه، فقط 8 کارآزمایی بالینی وارد مطالعه شدند. تحلیل این مطالعات نشان داد که ابراز هیجانی بصورت نوشتاری بر کاهش شدت علایم استرس پس از سانحه اثرات درمانی دارد ولی با اثرات مثبت مورد انتطار در کاهش استرس و اضطراب همراه نیست. در خصوص اثربخشی آن در مورد کاهش علایم افسردگی نیز نتایج همسان و هماهنگی بدست نیامد و در مورد تاثیر آن بر روی علایم و نشانه های جسمانی نیز مطالعات بیشتری ضرورت دارد.آنان نتیجه گیری کردند که بایستی کارآزمایی های بالینی بیشتر در این خصوص انجام شود و پیشنهاد داشتند تا مداخله ابراز هیجانی را در قالب مداخله هایی با تعداد جلسات بیشتر، در طی زمان طولانی تر و نیز بطور هدفمند تری مورد بررسی قرار دهند (37).

 یک مطالعه کارآزمایی بالینی توسط Ayers و همکاران در سال 2018 با عنوان ارزیابی ابراز هیجانی نوشتاری در سلامتی زنان در دوره پس از زایمان در کشور انگلستان و با هدف پاسخ گویی به این سوال که آیا ابراز هیجانی نوشتاری می تواند سلامت زنان را در دوره پس از زایمان بهبود بخشد؟ بر روی سه گروه  ابراز هیجانی نوشتاری (188 نفر)، گروه ابراز نوشتاری موضوعات عادی (213 نفر) و مراقبت معمول (163 نفر) انجام شد. سلامت روانشناختی و سلامت جسمانی به عنوان پیامد اولیه مداخله  و کیفیت زندگی به عنوان پیامد ثانویه در 1 و 6 ماه پس از مداخله مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین سه گروه از نظر سطح سلامت جسمانی، اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی در 1 و 6 ماه بعد وجود نداشت. میزان پایبندی به انجام تکالیف بسیار پایین بود. هرچند بعد از انجام تکالیف بطور کامل، گروه ابراز هیجانی نوشتاری، استرس شان را بطور معناداری کمتر از دو گروه دیگر گزارش کردند و میزان استفاده آنها از خدمات بهداشتی کمتر بود.آنان نتیجه گیری کردند که ابراز هیجانی نوشتاری نمی تواند یک مداخله عمومی موثر برای همه زنان در دوره پس از زایمان یعنی در حد فاصل 6 تا 12 هفته پس از زایمان باشد. همچنین آنان توصیه کردند که بهتر است روش ابراز هیجانی نوشتاری را بیشتر در زنان گروه های در معرض خطر مورد بررسی قرار دهند (38).

Gortner و همکاران در سال 2006 مطالعه ای تحت عنوان فواید ابراز هیجانی نوشتاری بر کاهش نشخوار ذهنی و علایم افسردگی بر روی 90 دانشجوی دانشگاه تگزاس که قبلا علایم افسردگی داشته و در حال حاضر به دلیل استفاده از مکانسیم دفاعی واپس زنی علایم افسردگی کمتری داشتند، انجام دادند. دانشجویان بطور تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. هر دو گروه 3 روز متوالی تکالیف ابراز هیجانی نوشتاری را اجرا کردندولی گروه مداخله علاوه بر این یک جلسه نوشتاری تقویتی را نیز دریافت نمودند. نتیجه مطالعه نشان داد دانشجویانی که نمره بالایی در واپس زنی افکار و احساسات داشتند، پس از 6 ماه از گذشت مداخله کاهش معناداری را در شدت علایم افسردگی نسبت به گروه کنترل داشتند. آنان نتیجه گیری کردند که هر گاه تاثیر تاثیر معناداری در روش ابراز هیجانی نوشتاری دیده نشد، جلسات ابراز هیجانی تقویتی می تواند فواید این روش را افزایش دهد (39). 

مطالعه ای بوسیلهCrawley و همکاران در سال 2018 تحت عنوان مقبولیت و سهولت کاربرد ابراز هیجانی نوشتاری در زنان در دوره پس از زایمان به عنوان بخشی از یک کارآزمایی بالینی بر روی 854 زن در 6 تا 12 هفته پس از تولد با هدف اینکه آیا ابراز هیجانی نوشتاری در دوره پس از زایمان از مقبولیت و سهولت خوبی برخوردار است، در انگلستان انجام شد. زمان بطور تصادفی به 3 گروه ابراز هیجانی نوشتاری، تکالیف نوشتاری عادی و مراقبت معمول اختصاص یافتند. اطلاعات در آغاز، 1 و 6 ماه پس از مداخله جمع آوری گردید. سهولت کاربرد در این مطالعه از طریق شاخص میزان ثبت نام، ریزش نمونه ها و پای بندی به انجام تکالیف اندازه گیری شد و همچنین میزان مقبولیت نیز به کمک معیارهای کمی و کیفی طی 6 ماه پس از مداخله مورد ارزیابی قرار گرفت.نتیجه مطالعه نشان داد که سهولت ارایه ابراز هیجانی نوشتاری به عنوان یک مداخله خودیار عمومی برای همه زنان در دوره پس از زایمان یعنی 6 تا 12 هفته پس از تولد در سطح پایینی قرار داشت ولی این مداخله برای اکثریت زنانی که این تکلیف را بطور کامل انجام داده بودند، از مقبولیت بالایی برخوردار بود (40).

مطالعه ای نیمه تجربی توسطIsbir و همکاران(2016) با هدف' تعیین تاثیر آموزش پیش از تولد بر ترس از زایمان، خودکارآمدی مادری و شدت علائم استرس پس از سانحه بدنبال زایمان'، در ترکیه بر روی 90 نفر از زنان در قالب دوگروه مداخله و کنترل انجام شد. گروه مداخله آموزش را در طی 4 جلسه در 4 هفته به صورت سخنرانی، انیمشن و ایفای نقش دریافت کردند. نتیجه نشان داد مادرانی که در جلسات آموزش پیش از زایمان شرکت کرده بودند، در مقایسه با گروه کنترل، خودکارآمدی بالاتر، حمایت ادراک شده و حس کنترل بیشتری طی زایمان از خود نشان دادند. همچنین ترس کمتر و شدت علائم استرس پس از سانحه کمتری را به دنبال زایمان تجربه کرده بودند. آنان نتیجه گیری کردند که آموزش قبل از زایمان تاثیر مثبت و معناداری بر کاهش و حذف علائم استرس پس از سانحه دارد(40).

یک کارآزمایی بالینی دیگر توسط Ryding و همکاران در سال 2004 با عنوان مشاوره گروهی برای مادران پس از سزارین اورژانسی با هدف آزمودن این فرضیه که آیا این رویکرد مشاوره ای اثربخشی خوبی بر سلامت روانشناختی زنان دارد، بر روی 162 زن سوئدی در قالب دو گروه مداخله و کنترل انجام شد(41).

: شدت  افسردگی زنان تحت سزارین اورژانسی بعد از مداخله در گروه های ابراز هیجانی نوشتاری، روایت گری و کنترل متفاوت است.

شدت علایم  استرس پس از سانحه زنان تحت سزارین اورژانسی بعد از مداخله در گروه های ابراز هیجانی نوشتاری، روایت گری و کنترل متفاوت است

مقایسه‌تاثیر ابراز هیجانی نوشتاری و روایت گری برشدت  افسردگی و علایم استرس پس از سانحه زنان تحت سزارین اورژانسی بستری در بخش زنان بیمارستان امام علی (ع) زاهدان در سال 1400

• تعیین و مقایسه میانگین نمره  افسردگی زنان تحت سزارین اورژانسی قبل و  بعد از مداخله در گروه های ابراز هیجانی نوشتاری، روایت گری و کنترل.
• تعیین و مقایسه میانگین نمره  استرس پس از سانحه زنان تحت سزارین اورژانسی قبل و  بعد از مداخله در گروه های ابراز هیجانی نوشتاری، روایت گری و کنترل.

بیماران
جامعه و عموم مردم

روایت گری (Debriefing)

تعریف نظری:  به معنای یک مداخله روانشناختی سازمان دهی شده می باشد که به منظور پیشگیری اولیه در تسکین یا حداقل فرونشاندن واکنش های استرسی حاد در 24 تا 72 ساعت بعد از حادثه و طی یک جلسه بصورت مشاوره غیر مستقیم انجام می شود(Gamble).

تعریف عملی:  منظور از روایت گری در این مطالعه، یک جلسه مشاوره چهره به چهره 60 دقیقه ای در 48 ساعت اول پس از زایمان و یک جلسه مشاوره تلفنی متوسط 30 دقیقه ای در روز سوم پس از زایمان در خصوص قصه تجربه زایمان به شیوه سزارین اورژانسی است.

ابراز هیجانی نوشتاری (Expressive writing)

تعریف نظری: نوشتن ابرازی، شکلی از ابراز هیجانی است که در آن به افراد آموزش داده می شود تا در مورد عمیق ترین هیجانات و افکارشان در خصوص تجربیات تروماتیک و آشفته کننده زندگی بنویسند(Zhou 2015).

تعریف عملی: منظور از ابراز هیجانی نوشتاری در این مطالعه آموزش و تمرین ابراز هیجانی در 48 ساعت اول پس از زایمان و  اجرای تکالیف نوشتاری در 3روز متوالی پس از آن می باشد.

افسردگی (Depression)

تعریف نظری:  داشتن حداقل 5 علامت به مدت حداقل 2 هفته از مجموعه علایم بی خوابی یا خواب زدگی، بی قراری یا کندی روانی حرکتی، خستگی یا فقدان انرژی، تغییرات اشتها، احساس ناامیدی یا گناه، کاهش تمرکز و تمایل به خودکشی که پس از زایمان شروع شود(Tannous).

تعریف عملی:  منظور از افسردگی پس از زایمان، نمره ای است که آزمودنی از پاسخ به 10 سوال پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبرگ بدست می آورد و حداقل نمره آن صفر و حداکثر 30 می باشد.

استرس پس از ضربه (Posttraumatic stress)

تعریف نظری: اختلال استرس پس از ضربه (PTSD) از جمله اختلالات اضطرابی است که پس از مواجهه با یک رویداد شدیدا آسیب زا ایجاد شده و با مجموعه علائمی مانند واکنش پذیری، برانگیختگی، رفتارهای اجتنابی، تغییرات خلقی و شناختی همراه است(APA, Sadok

تعریف عملی : منظور از استرس پس از سانحه در این مطالعه،  نمره ای است که آزمودنی از پاسخ به 20 سوال پرسشنامه اختلال استرس پس از سانحه (PCL5 ) کسب می کند .نمرات PCL-5 ازصفرتا 80 درنوساناست.

این مطالعه از نوع نیمه تجربی سه گروهی با طرح پیش آزمون –پس آزمون خواهد بود.

شود جامعه مورد مطالعه شامل کلیه زنان تحت سزارین اورژانسی بستری در بخش زنان بیمارستان امام علی (ع) شهر زاهدان در سال 1400  خواهند بود که واجد معیارهای ورود به مطالعه  باشند.

معیارهای ورود به مطالعه

عدم وجود سزارین برنامه ریزی شده و انتخابی

سن بالای 18 سال

عدم سابقه نازایی و سقط

نوزاد ترم با ظاهرسالم

عدم بستری نوزاد در بخش NICU

عدم ابتلا به اختلال روانپزشکی،  اعتیاد و مصرف داروی روانپزشکی.

دارابودن سواد حداقل در سطح دیپلم

عدم وجود حوادث استرس آور عمده در یک سال قبل و طی مطالعه

داشتن و توانایی استفاده از تلفن همراه

معیارهای خروج از مطالعه

وقوع عوارض و مشکلات جدی برای مادر و نوزاد پس از زایمان

عدم انجام تکالیف نوشتاری در بازه زمانی معین شده

عدم تمایل به ادامه شرکت در مطالعه

حجم نمونه و روش محاسبه آن:. حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره استرس پس از سانحه در کارآزمایی بالینی Di Blasio و همکاران (2015)  و با حدود اطمینان 95 % و توان آزمون آماری 95 % و بر اساس فرمول زیر در هر گروه 29  نفر برآورد گردید(24).با توجه به سه گروهه بودن مطالعه (ضرب در عدد 4/1) در هر گروه 40 نفر و در مجموع 120  نفر تعیین شد.

n =
=29.58

 = 1.96  =2.21 = 3.51

 =1.64                  =2.42            = 5.68

1. 4- روش نمونه گیری : ابتدا زنان تحت سزارین اورژانسی بستری در بخش پس از زایمان  به صورت در دسترس، انتخاب خواهند شد . سپس، نمونه ها به روش قانون تخصیص تصادفی (Random allocation rule) در دوگروه کنترل و مداخله قرار خواهند گرفت.

1. ابتدا زنان تحت سزارین اورژانسی بستری در بخش پس از زایمان  به صورت در دسترس، انتخاب خواهند شد . سپس، نمونه ها به روش قانون تخصیص تصادفی (Random allocation rule) در دوگروه کنترل و مداخله قرار خواهند گرفت.

ابزار گردآوری داده ها در این مطالعه پرسشنامه است که متشکل از 3 بخش خواهد بود: بخش اول اطلاعات دموگرافیک زنان  و  نیز اطلاعات مربوط به سزارین مانند سن بیمار و همسر، تحصیلات بیمار و همسر، شغل بیمار و همسر، تعداد فرزندان، نوع بیهوشی، و ..... است. بخش دوم پرسشنامه افسردگی پس از زایمان و بخش سوم پرسشنامه سنجش اختلال استرس پس از سانحه است.

پرسشنامه افسردگی ادینبرگ (PPD: Postpartum Depression) :پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبرگ (PPD) ، ابزاری اختصاصی برای سنجش میزان افسردگی پس از زایمان است که زنان در معرض خطر افسردگی پس از زایمان را نشان می دهد. هم در دوران بارداری و هم بعد از زایمان مورد استفاده قرار می گیرد. این پرسشنامه برای اولین بار توسط Coxو همکاران در سال 1987 تنظیم گردیده و در سال 1994 مورد تجدید نظر قرار گرفت(43). نمره مقیاس 10 سوالی ادینبرگ بین صفر تا 30 هست. سوال های 4-2-1 از 0 تا 3 و سوال های 10-9-8-7-6-5-3 ، از 3 تا 0 نمره گذاری می شود. نمره بالاتر کسب شده از این پرسشنامه، نشان دهنده افسردگی بیشتر زنان می باشد.نسخه ایرانی این پرسشنامه قابل پذیرش بوده و ابزاری با اعتبار و پایا جهت سنجش افسردگی پس از زایمان می باشد. روایی این ابزار توسط احمدی کانی گلزار و همکارن (2015)  از طریق روایی همزمان با پرسشنامه افسردگی بک و چک لیست مصاحبه ساختار بافته برای اختلالات خلقی و نیز مصاحبه بالینی روانپزشکی مورد تایید قرار گرفته است. پایایی پرسشنامه به کمک آلفای کرونباخ در این مطالعه با مقدار 70/0 مورد تایید قرا گرفته است.(44)

پرسشنامه سنجش اختلال استرس پس از سانحه (PCL: PTSD Checklist):پرسشنامه اختلال استرس پس از ضربه (PCL)، یک مقیاس خود گزارش دهی است، که ﺑﻪﻣﻨﻈﻮراﻧﺪازهﮔﯿﺮیﻧﺎراﺣﺘﯽذﻫﻨﯽﺷﺎﯾﻊﺑﻌﺪازﯾﮏﺳﺎﻧﺤﻪایﻧﺎﮔﻮاردرزﻧﺪﮔﯽﻃﺮاﺣﯽﺷـﺪهاﺳـﺖ. شامل سه بعد علائم و نشانه های تجربه مجدد حادثه آسیب زا و تروماتیک (5 سوال)، علائم و نشانه های کرختی عاطفی (7 سوال) و اجتناب و علائم و نشانه های برانگیختگی شدید (5 سوال) می باشد. جواب ها در یک مقیاس لیکرت 5 گزینه ای ( 1= اصلا ، 5 = خیلی زیاد) نمره دهی می شوند که رنج نمرات 17 تا 85 دارد که نمرات پایین تر نشان دهنده استرس ادراک شده کمتر و نمرات بالاتر نشان دهنده استرس ادراک شده بیشتر می باشد. اعتبار و روایی این فهرست در ایران بوسیله گودرزی  در دانشگاه شیراز با استفاده از داده های بدست آمده از اجرای این فهرست بر روی 117 نفر از آزمودنی ها، ضریب آلفای کرونباخ این مقیاس محاسبه شد. این ضریب برابر با 93/. بود و حاکی از اعتبار فهرست است. همچنین ضریب اعتبار این فهرست با استفاده از ضریب تنصیف 87/. بود که حاکی از اعتبار فهرست است. به منظور ارائه شاخص برای روایی این مقیاس، همبستگی آن با فهرست وقایع زندگی محاسبه شد. ضریب همبستگی مذکور برابر ( 0001/. = P ، 117 = n ، 37/. = r ) بود که حاکی از روایی همزمان مقیاس است(45). پایایی این ابزار در مطالعه حاضر با آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار خواهد گرفت.روش جمع آوری اطلاعات به صورت خودگزارش دهی از طریق تکمیل پرسشنامه ها خواهد بود.

این مطالعه از نوع نیمه تجربی خواهدبود پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ومعرفی نامه از معاونت تحقیقات وفناوری دانشگاه به بیمارستان های آموزشی دانشگاه مراجعه خواهدشدپس ازهماهنگی با مسئولینبخش کارنمونه گیری آغاز خواهدشد .برای گروه کنترل، 40 قرمز برای گروه روایت گری و 40 آبی برای گروه نوشتاری) بطور تصادفی از زنان تحت سزارین بستری در بخش بر اساس معیارهای ورود و خروج به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی به سه گروه اختصاص خواهند یافت. به این ترتیب که 120 کارت یا گوی رنگی (40 سفید ظرف خارج و بر اساس رنگ گوی استخراج شده، عضویت گروهی به ترتیب بر روی لیستی ثبت و آماده خواهد شد. با مراجعه به محیط پژوهش و انتخاب و ورود بیماران واجد شرایط، بتدریج و به ترتیب لیست، عضویت هر بیمار به ترتیب ورود به مطالعه تعیین و مداخله مرتبط در خصوص وی اجرا خواهد شد.بعدپس از دریافت فرم رضایت آگاهانه ازافراد شرکت کننده پرسشنامه دموگرافیک و مربوط به سزارین (مانند سن بیمار و همسر، تحصیلات بیمار و همسر، شغل بیمار و همسر، تعداد فرزندان، نوع بیهوشی، و ....)درطی24 ساعت اول بعداززایمان تکمیل خواهد شد به گروه مداخله ابرازهیجانی جلسه اول دربیمارستان اهداف واصول اولیه نوشتن ابرازی براساس کتاب نیروی التیام بخش نوشتن آموزش داده خواهدشد ویک جلسه تمرین داده خواهدشدوفرمت جلسه دوم وسوم به صورت آنلاین بامحوریت مطالعات Michiyoوهمکاران(2012) و Acar وهمکاران (2019)(25, 26)انجام خواهدشد گروه ساعت 9:00تا12:00شب درتاریخ تعیین شده باز می شود وشرکت کنندگان تکالیف نوشتاری خود راارسال خواهندکردافرادموقع نوشتن الگوی افکار غیرمنطقی را به یادمی اورندواز احساسات وحقایق مربوط به آن حادثه هربار15تا20دقیقه یک باردرهفته به مدت دو هفته می نویسند،گروه روایت گری جلسه اول دربیمارستان اهداف واصول اولیه ویک جلسه تمرین داده خواهدشدمداخله وآموزش بامحوریت مطالعاتMundtوهمکاران(2018) Mojrianوهمکاران(2020) Meadesوهمکاران (2011)وHallوهمکاران (2017)(4, 22, 27, 28)جلسه دوم وسوم بااستفاده ازضبط صدابه نحوی که افرادخودشان تصمیم میگیرند چه موقع وهرزمان نیازداشتندصحبت خواهندکرد 25دقیقه درهفته به مدت دو هفته گروه کنترل فقط مراقبت های معمول بعداززایمان خواهندداشت. پرسشنامه افسردگی ادینبرگ وپرسشنامه سنجش اختلال استرس پس از  سانحه شش هفته بعد از  سزارین اورژانس در تمامی افراد شرکت کننده از طریق تماس تلفنی تکمیل خواهدشد.

داده ها پس از جمع آوری و کد گذاری، توسط نرم افزار 22- spss، مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر، به کمک آمار توصیفی، تعیین می شود. برای مقایسه میانگین  متغیرهای کمی مانند نمره افسردگی و استرس پس از سانحه  بین گروه های سه گانه از آزمون ANOVA  و در ادامه آن از آزمون های تعقیبی برای مقایسه های زوجی و  به منظور تعیین تاثیر مداخله همزمان با کنترل برخی عوامل مخدوش کننده،  از آزمون ANCOVA  استفاده می شود. در صورت برقرار نبودن شرط نرمالیتی داده ها به کمک آزمون شاپیرو ویلک، آزمون های ناپارامتریک معادل به کار گرفته خواهد شد. سطح معناداری در این مطا لعه 05/0 مد نظر است.

'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

 2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

 28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

-با توجه به اینکه مدت ماندگاری و بستری زنان در بخش، پس از انجام سزارین اورژانسی کوتاه خواهد بود و با توجه به معیارهای ورود متعدد، ممکن است تعداد نمونه واجد شرایط و متقاضی شرکت در مطالعه کم باشد که منجر به طولانی شدن جمع آوری اطلاعات و مطالعه خواهد شد. همجنین با توجه به ماهیت مداخله ها که فرد خود باید بدون حضور درمانگر انجام دهد، امکان ناقص انجام دادن یا عدم انجام تکالیف وجود دارد که مقرر شد پژوهشگر به صورت مستمر با زنان تماس تلفنی و واتساپی داشته و در خصوص ضرورت انجام صحیح و ارسال تکالیف متذکر شود.

expressive writing,debriefing,depression ,post traumatic stress ابراز هیجانی نوشتاری روایت گری افسردگی استرس پس از سانحه

1.            Leung W, Lam H, Lam K, To M, Lee C. Unexpected reduction in the incidence of birth trauma and birth asphyxia related to instrumental deliveries during the study period: was this the Hawthorne effect? BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology. 2003;110(3):319-22.

2.            YOUSEFZADEH S, ESMAEILI DM, ASADI YM, SHAKERI MT. Effects of Training about the Benefits of Natural Childbirth during Pregnancy on the Attitude and Intentions to Select the Mode of Delivery in Nulliparous Women. 2016.

3.            Benton M, Salter A, Tape N, Wilkinson C, Turnbull D. Women’s psychosocial outcomes following an emergency caesarean section: A systematic literature review. BMC pregnancy and childbirth. 2019;19(1):1-24.

4.            Mojrian M, Alidoosti K, Tirgari B, Mehdizadeh A, Jahani Y. The effect of supportive counseling on the symptoms of acute stress disorder following emergency cesarean section. Journal of Midwifery and Reproductive Health.

2018;6(2):1208-14.

5.iranian students news agency(2021)

6.            Ochieng Arunda M, Agardh A, Asamoah BO. Cesarean delivery and associated socioeconomic factors and neonatal survival outcome in Kenya and Tanzania: analysis of national survey data. Global health action. 2020;13(1):1748403.

7.            Suwal A, Shrivastava VR, Giri A. Maternal and fetal outcome in elective versus emergency cesarean section. Journal of the Nepal Medical Association. 2013;52(192).

8.            Lopez U, Meyer M, Loures V, Iselin-Chaves I, Epiney M, Kern C, et al. Post-traumatic stress disorder in parturients delivering by caesarean section and the implication of anaesthesia: a prospective cohort study. Health and quality of life outcomes. 2017;15(1):1-13.

9.            Iverson KM, Gradus JL, Resick PA, Suvak MK, Smith KF, Monson CM. Cognitive–behavioral therapy for PTSD and depression symptoms reduces risk for future intimate partner violence among interpersonal trauma survivors. Journal of consulting and clinical psychology. 2011;79(2):193.

10.          Sun M, Tang S, Chen J, Li Y, Bai W, Plummer V, et al. A study protocol of mobile phone app-based cognitive behaviour training for the prevention of postpartum depression among high-risk mothers. BMC public health. 2019;19(1):710.

11.          Esmaeili Z, Hosseini S. Post Partum Depression: Prevention, Treatment. Clinical Excellence. 2014;2(1):70-82.

12.          Lutkiewicz K, Bieleninik Ł, Cieślak M, Bidzan M. Maternal–infant bonding and its relationships with maternal depressive symptoms, stress and anxiety in the early postpartum period in a Polish sample. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17(15):5427.

13.          Furuta M, Spain D, Bick D, Ng ES, Sin J. Effectiveness of trauma-focused psychological therapies compared to usual postnatal care for treating post-traumatic stress symptoms in women following traumatic birth: a systematic review protocol. BMJ open. 2016;6(11).

14.          Gamble J, Creedy DK. A counselling model for postpartum women after distressing birth experiences. Midwifery. 2009;25(2):e21-e30.

15.          Vizeh M, Kazemnejaz A, Afrasiabi S, Rouyhi M, Hassan M, Habibzadeh S. Prevalance of post traumatic stress disorder after childbirth and its precipitating factors. Hormozgan Medical Journal. 2012;16(4):309-16.

16.          Orovou E, Dagla M, Iatrakis G, Lykeridou A, Tzavara C, Antoniou E. Correlation between kind of cesarean section and posttraumatic stress disorder in Greek women. International journal of environmental research and public health. 2020;17(5):1592.

17.          Sampson M, Zayas LH, Seifert SB. Treatment engagement using motivational interviewing for low-income, ethnically diverse mothers with postpartum depression. Clinical Social Work Journal. 2013;41(4):387-94.

18.          Margoob MA, Ali Z, Andrade C. Efficacy of ECT in chronic, severe, antidepressant-and CBT-refractory PTSD: an open, prospective study. Brain stimulation. 2010;3(1):28-35.

19.          Furuta M, Spain D, Bick D, Ng ES, Sin J. Effectiveness of trauma-focused psychological therapies compared to usual postnatal care for treating post-traumatic stress symptoms in women following traumatic birth: a systematic review protocol. BMJ open. 2016;6(11):e013697.

20.          Bisson JI, McFarlane AC, Rose S, Ruzek JI, Watson PJ. Psychological debriefing for adults. Effective treatments for PTSD: Practice guidelines from the International Society for Traumatic Stress Studies. 2009;2:83-105.

21.          Sijbrandij M, Olff M, Reitsma JB, Carlier IV, Gersons BP. Emotional or educational debriefing after psychological trauma: Randomised controlled trial. The British Journal of Psychiatry. 2006;189(2):150-5.

22.          Rose SC, Bisson J, Churchill R, Wessely S. Psychological debriefing for preventing post traumatic stress disorder (PTSD). Cochrane database of systematic reviews. 2002(2).

23.          Mundt AS, Gjeraa K, Spanager L, Petersen SS, Dieckmann P, Østergaard D. Okay, let's talk-short debriefings in the operating room. Heliyon. 2020;6(7):e04386.

24.          Di Blasio P, Camisasca E, Caravita SCS, Ionio C, Milani L, Valtolina GG. The effects of expressive writing on postpartum depression and posttraumatic stress symptoms. Psychological reports. 2015;117(3):856-82.

25.          Montazeri M, Mirghafourvand M, Esmaeilpour K, Mohammad-Alizadeh-Charandabi S, Amiri P. Effects of journal therapy counseling with anxious pregnant women on their infants’ sleep quality: a randomized controlled clinical trial. BMC pediatrics. 2020;20:1-11.

26.          Hirai M, Skidmore ST, Clum GA, Dolma S. An investigation of the efficacy of online expressive writing for trauma-related psychological distress in Hispanic individuals. Behavior therapy. 2012;43(4):812-24.

27.          Acar D, Dirik G. A Current Paradigm: Written Emotional Disclosure. Current Approaches in Psychiatry/Psikiyatride Guncel Yaklasimlar. 2019;11(5).

 .28MojrianM, Alidoosti K, Tirgari B, Mehdizadeh A, Jahani Y. The Effect of Supportive Counseling on the Symptoms of Acute Stress Disorder Following Emergency Cesarean Section. Journal of Midwifery and Reproductive Health. 2018; 6(2): 1208-1214. DOI: DOI: 10.22038/JMRH.2018.10372.

  .29AbdollahpourS, Khosravi A, Bolbolhaghighi N. The effect of themagical hour on post-traumatic stress disorder (PTSD) in traumaticchildbirth: A clinical trial. Journal of Reproductive and Infant Psychology2016;34(4):403-12.

  .30AhmadzadeA, Ahmadi SA, Sadeghi K, Sanagu A, AmiriSM,ParsaMoghadam A, Abdi A. Effect of narrative writing on quality of life in chronic renal failurepatients underwent hemodialysis. Ann TropMed Public Health 2017;10:1165-8.

 .31AbdollahpourS, Keramat A, Mousavi SA, et al. The Effect of Debriefing and Brief Cognitive-Behavioral Therapy on Postpartum Depression in Traumatic Childbirth: A Randomized Clinical Trial. J Midwifery Reprod Health 2018;6(1):1122-31.doi: 10.22038/jmrh.2017.10000

32. Taghizadeh Z,Jafarbegloo M,Faghihzadeh S.The effect of counseling on post trumatic stress disorder after a trumatic childbirth.Hayat.2008;13[4]:23-31

 .33Di Blasio P, Camisasca E, Caravita SCS, Ionio C, Milani L, Valtolina GG. The effect of expressive writing on postpartum depression and postthraumatic stress symptoms.Psychol Rep.2015;117(3):856-82. doi: 10.2466/02.13.PR0.117c29z3

  .34 HiraiM, Skidmore ST,ClumGA,DolmaS.An Investigation of the Efficacy of Online Expressive Writing forTrauma-Related Psychological Distress in Hispanic Individuals. Behavior Therapy, 2012; 43: 812–824.

  .35Gamble J, Creedy D, Moyle W, Webster J, McAllister M, Dickson P. Effectiveness ofa counseling intervention after a traumatic childbirth: a randomized controlled trial. Birth, 2005; 32(1):11–19.doi:10.1111/j.0730-7659.2005.00340.x

 .36HorschA, Vial Y, Favrod C, MorisodHarari M, Blackwell SE,Watson P, Iyadurai L, Bonsall MB, Holmes EA.Reducing intrusive traumatic memories after emergency caesarean section: A proof-of-principle randomized controlled study.Behaviour Research and Therapy 94 (2017) 36e47doi.org/10.1016/j.brat.2017.03.018

 .37QianJ, Zhou X, Sun X, Wu M, Sun S, Yu X. Effects of expressive writing intervention for women's PTSD, depression, anxiety and stress related to pregnancy: A meta-analysis of randomized controlled trials. Psychiatry Research, 2020; 288:112933

  .38AyersS, Crawley R, Button S, Thornton A, Field AP, Flood C,  Lee S, Eagle A, et al.Evaluation of expressive writing for postpartum health:a randomized controlled trial. J Behav Med (2018) 41:614–626.doi.org/10.1007/s10865-018-9970-3

  .39GortnerE, RudeSS,PennebakerJW.Benefits of Expressive Writing in Lowering Rumination and Depressive Symptoms. Behavior Therapy, 2006; 37: 292–303.

  .40CrawleyR, Ayers S, Button S, Thornton A, Field AP, Lee S, Eagle A, Bradley R, et al. Feasibility and acceptability of expressivewriting with postpartum women: arandomized controlled trial.BMC Pregnancy and Childbirth, 2018; 18:75 doi.org/10.1186/s12884-018-1703-7

 43.CoxJL, Holden JM, Sagovsky R. (1987).' Detection of postnatal depression. Development of 10item Edinburgh Postnatal Depression Scale'. Br J Psychiatry. Jun; 150:782-6.

44.Ahmadi kani Golzar A, GoliZadeh Z. Validation of Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) for screening postpartum depression in Iran. Iranian Journal of Psychiatric Nursing (IJPN) 2015;3(3): 1-10.

 .45Goodarzi, MA. Based on Validity and Reliability of Post-Impact Stress Tolerance Scale (MSc) (Ashkel). Quarterly Journal of Psychology. 2003; 7(20):153-178.

پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبرگ:

شما به تازگی مادر شده اید و ما تصمیم داریم روحیات شما را بیش تر بشناسیم به این دلیل از شما درخواست داریم شرایط روحی خود را طی هفت روز گذشته با دقت و بدون شتاب از بین پاسخ های ارائه شده انتخاب نمایید. پاسخ های انتخابی شما نمایانگر شرایط روحی تان در طول مدت پس از زایمان است.

پرسشنامه اختلال استرس پس از سانحه (pcl5)

لطفاً به چند سوال در مورد بدترین رویدادی که در زندگی خود تجربه کردید پاسخ دهید. در این پرسشنامه منظور رویدادهایی است که بیشترین آزار را به شما رسانده است.

بدترین رویداد را در ذهن داشته باشید ( با عنوان تجربه استرس آور در سوالات مطرح شده)، هر یک از سوالات زیر را بخوانید، سپس دور یکی از شماره هایی که بهتر نشان می دهد که در یک ماه گذشته چقدر ناراحت شده اید، دایره بکشید.

بررسی مقایسه ای تاثیر ابراز هیجانی نوشتاری و روایت گری برشدت افسردگی و علایم استرس پس از سانحه زنان تحت سزارین اورژانسی

ندارد 

  تاثیر ابراز هیجانی نوشتاری و روایت گری برشدت افسردگی و علایم استرس پس از سانحه زنان تحت سزارین اورژانسی

ندارد

خیر

شرکت در این طرح برای شما هیچ هزینه ای ندارد 

خیر

کلیه اطلاعات شما به صورت کاملا محرمانه باقی میماند 

در صورت داشتن سوال و پرسش تماس بگیرید 

شرکت شما در این طرح کاملا اختیاری است

با اختیار کامل و بدون اجبار در طرح شرکت میکنم