بررسی میزان دانسیته عروقی در لایه های سطحی و عمقی شبکه عروق کاپیلاری ، سایز ناحیه بدون عروق فووه آ و میزان اصلاح دید دربیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل و بعد از درمان باعوامل ضد رگ زا

شیوع جهانی دیابت درسال 2011 حدود 366 میلیون نفر تخمین زده شده است و پیش بینی شده است که تعداد مبتلایان دیابت در سال 2030 به 522 میلیون نفر خواهد رسید. رتینوپاتی دیابتی مهمترین دلیل صدور گواهی کوری قانونی درکشورهای پیشرفته برای افرادی که در سن کار هستند می باشد .عوارض مربوط به رتینوپاتی دیابتی که باعث کاهش دید می شود مربوط به ایجاد عروق نابجای جدید در شبکیه و ادم ماکولا می باشد.در برخی از مطالعات دیده شده است که بیمارانی مبتلا به رتینوپاتی دیابتی که تحت درمان با  لیزر ماکولا قرار گرفتند در بررسی های بعدی دچار کاهش دید شدند و دیده شد که بیمارانی که ادم ماکولا داشتند لیزر باعث بهبود دید نشد لذا تمایل به سمت درمان این بیماران با عوامل ضد رگ زایی بیشتر شد(1). 

تزریق داخل ویتره anti-VEGF  یک درمان استاندارد برای ادم ماکولای دیابتی و ادم ماکولا ناشی از علل انسداد عروقی است. تزریق داخل ویتره این مواد باعث بهبود قابل ملاحظه ای در میزان دید و کاهش مایع شبکیه دربیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی و انسداد عروقی سیستم عروقی ماکولا بسته می شود (2) .

دربرخی از مطالعات که به بررسی تاثیر درمان با  anti-VEGF  برروی خونرسانی ماکولا با استفاده از  Fluorescein Angiography انجام شده است نتایج متناقضی بدست آمده است برخی مطالعات بدتر شدن مناطق با عدم خونرسانی شبکیه را نشان دادند و برخی دیگر بهبود این مناطق را نشان داند. فلورسین آنژیوگرافی برای بررسی میزان خونرسانی شبکیه تحت تاثیر کیفیت عکس و میزان تیرگی محل عکسبرداری بعلت خونریزی و یا نشت عروقی شدید می باشد. از طرفی فلورسین آنژیوگرافی اجازه بررسی جزییات گردش خون داخل کورویید حداقل در سطح کاپیلاری نمی دهد(3).

OCTA یک روش غیر تهاجمی برای نقشه برداری عروق شبکیه و کورویید است که نیاز به تزریق ماده حاجب ندارد. OCTA به راحتی اجازه بررسی گردش خون شبکیه و کوریو کاپیلاری را می دهد.

در مطالعه ای که احمد رشدی و همکاران در سال 2020 برروی 40 بیمار مبتلا به رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو بدون ادم ماکولا انجام دادند بیماران به دو گروه تحت درمان ماهانه و 3 ماهه با AFLIBERCEPT بمدت 12ماه تقسیم شدند پس از پایان 12 ماه هیچ تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه از نظر تفاوت دانسیته عروقی وجود نداشت همچنین تفاوت آماری معنی داری بین قبل و بعد از درمان با AFLIBERCEPT دیده نشد(4).

درمطالعه ای که رادی عطاالله و همکاران در سال 2018 انجام دادند بیماران به 3 گروه تقسیم شدند : 1- 40 بیمار با رتین وپاتی دیابتی به همراه ادم ماکولا 2- 40 بیمار با رتینوپاتی دیابتی بدون ادم ماکولا 3- 40 بیمار گروه کنترل با معاینه نرمال. بیماران تحت بررسی با OCTA  از نظر تفاوت  FAZ و دانسیته عروق سطحی و عمقی شبکه کاپیلاری قرار گرفتند که به این تنیجه رسیدند که بیماران گروه اول FAZ بزرگتر نسبت به 2گروه دیگر داشتند. همچنین دانسیته عروقی این گروه و میزان کاهش دید بیشتری نسبت به 2 گروه دیگر داشتند .بیماران گروه 2 نیز نسبت به گروه کنترل FAZ بزرگتر و دانسیته عروقی کمتری داشتند(5).

درمطالعه Couturier و همکاران که در سال 2017 بر روی 10چشم از 9 بیمار مبتلا به Severe NPDR یا PDR که تحت 3نوبت تزریق ماهانه Anti-VEGF  قرار گرفته بودند انجام شد. در شروع در مان و یکماه پس از سومین تزریق تمام بیماران تحت OCTA و  FA قرار گرفتند به این نتیجه رسیدند که هیچ گونه خونرسانی مجدد در عروق و شبکه کاپیلاری در مناطق بدون  خونرسانی non-perfusion   در هر دو نوع عکسبرداری دیده نشد و تشخیص و تعداد مناطق تشخیص داده شده در OCTA بیشتر از FA بود(6).

در مطالعه ای که قاسمی فلاورجانی و همکاران در 2016 برروی 18 چشم از 15 بیماری که دچار ادم ماکولا به دلیل رتینوپاتی دیابتی یا انسداد و ورید شبکیه بودندو تحت یک نوبت تزریق Anti-VEGF قرار گرفتند انجام دادند. به این نتیجه رسیدند که تفاوت آماری معنی داری بین دانسیته عروقی فووه آ و پارا فووه آ قبل و بعد از تزریق دیده نشد .در این مطالعه 1 چشم تحت تزریق رانیبیزوماب و 3 چشم تحت تزریق aflibercept  و 14 چشم تحت تزریق bevacizumab قرارگرفتند(3).

درمطالعه ای محمد اشرف و همکاران در سال 2020 برروی 396 چشم دچار انواع مختلف رتینوپاتی دیابتی انجام دادند در تصویربرداری های انجام شده توسط OCTA  متوجه شدند که افذادی که مراحل پیشرفته تری از رتینوچاتی دیابتی داشتند تفاوت معنی داری دانسیته عروق سطحی و vessel length density دیده شد اما در دانسیته عروق میانی و عمقی تفاوت معنی داری دیده نشد(2) .

درمظالعه Andrew T sai  وهمکاران در سال 2020 بر روی 56 چشم با مراحل مختلف رتینوپاتی دیابتی انجام شد تمام بیماران در شروع درمان و یکسال بعد تحت OCTA  قرار گرفتند واز نظر BCVA نیز بررسی شدند به این نتیجه رسیدند که هرمیزان دانسیته عروقی در Deep capillary plexsus  کمتر باشد و میزان FAZ در لایه عمقی بیشتر باشد میزان کاهش دید بیماران بیشتر است و هرچه دانسیته Super facial plexsus  کمتر باشد میزان حساسیت شبکیه کمتر است(7).

درمطالعه که YI tiy Hsich و همکاران در سال 2019 بر روی 50چشم که دچار ادم ماکولای دیابتی بودند و تحت درمان ماهانه با  تزریق داخل ویتره رانیبیزوماب بمدت 3ماه قرار گرفته بودند به این نتیجه رسیدند  که در بیماران با DME میزان دانسیته عروقی پارافووه آ در لایه سطحی و با میزان دید بیماران ارتباط دارد . که بیمارانی که عروق پرافووه آ بیشتری در لایه سطحی داشتن پس از دوره تزریق میزان بهبود دید بیشتری داشتند(8).

درمطالعه که کومار و همکاران در سال 2017 برروی 102چشم در بیماران مبتلا به فرم غیر پرولیفراتیو رتینوپاتی دیابتی برروی پرامترهای OCTA انجام شد به این نتیجه رسیدند که هرچه شدت رتینوپاتی دیابتی بیشتر باشد تغییرات در لایه های عمقی شدیدتر است و مقدم به تغییرات لایه سطحی است(9).

در مطالعه ای که  Osama  Sorour  و همکاران در سال 2018 بر روی 55 چشم که دچار ادم ماکولای دیابتی و رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو بودند و تحت درمان با انواع Anti-VEGF قرار گرفته بودند هیچ تاثیر آماری معنی داری در Superior Capillary Plexsus  و Deep وTotal قبل و بعد از 2یا 3 تزریق دیده نشد . هیچ تفاوت آماری معنی داری از نظر تفاوت نوع Anti-VEGF و دانسیته  SCP , DCP,TCP دیده نشد. هیچ تفاوت آماری معنی داری در میزان دانسیته SCP, DCP, TCP از نظر بیمارنی که قبلا تحت درمان بوده اند با بیمارانی که تازه درمان را شروع کردند دیده نشد(10).

باتوجه به شیوع بالای دیابت در جامعه وعوارضی که این بیماری بر روی دید بیماران میگذارد و منجر به نابینایی می شود و باتوجه به ضرورت درمان ادم ماکولای ناشی از دیابت که باعث کاهش دید بیماران می شود و وجود روش های مختلف درمانی جدید از جمله تزریق عوامل Anti VEGF ،ضرورت بررسی میزان تاثیر این روش درمانی در دسترس در کشورمان بر روی عروق شبکیه و نواحی تحت خونرسانی عروق باروش تصویر برداری جدید OCTA که بدون نیاز به تزریق ماده حاجب می باشد و عوارض ناشی از تزریق FA  را ندارد و روش ایمن تر و راحت تری برای بیماران است انجام شود. در این روش تصویر برداری ما توانایی بررسی ساختار عروقی را نیز داریم که در روش های قبلی تصویر برداری این امکان وجود نداشت.

با توجه به افزایش میزان دیابت و به تبع آن افزایش میزان عوارض ناشی از آن هدف از انجام این مطالعه بررسی میزان بهبود دید بیماران و همچنین بررسی میزان تغییرات مربوط به خونرسانی شبکیه پس از تزریق عوامل ضدرگ زا دربیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی با استفاده از روش تصویر برداری OCTA  می باشد تا با اطلاع از میزان موثر بودن این درمان دربیماران دیابتی و با توجه به اینکه یکی از درمان های پرکاربرد درمرکز چشم پزشکی الزهرا زاهدان نزریق داخل ویتره بواسیزوماب می باشد با انجام این تحقیق و بررسی میزان موثر بودن این درمان از صرف هزینه و وقت بیهوده برای سایر درمان هاجلوگیری کرد و بهترین و موثرترین درمان را برای بیماران انجام دادوگامی موثر در درمان موفق آنان برداشت

1. میزان دانسیته super facial capillary plexsus  دربیمارن مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل وبعد از تزریق Anti-VEGF متفاوت است
2. میزان دانسیته deep capillary plexsus  دربیمارن مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل وبعد از تزریق Anti-VEGF متفاوت است
3. سایز FAZ در بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل و بعد از درمان با Anti-VEGF متفاوت است
4. میزان دید اصلاح شده بیماران بعد از تزریق Anti-VEGF با دانسیته superfacial capillary plexsus  مرتبط است
5. میزان دید اصلاح شده بیماران بعد از تزریق Anti-VEGF با دانسیته Deep capillary plexsus  مرتبط است

1. میزان دید اصلاح شده بیماران بعد از تزریق Anti-VEGF با سایز FAZ مرتبط است

مقایسه میزان دانسیته عروقی در لایه های سطحی و عمقی شبکه عروق کاپیلاری ، سایز ناحیه بدون عروق فووه آ و میزان اصلاح دید  دربیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل و بعد از درمان عوامل ضد رگ زا

1. تعیین و مقایسه دانسیته Superfacial capillary plexsus در بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل و بعد از تزریق Anti-VEGF
2. تعیین و مقایسه دانسیته Deep capillary plexsus در بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل و بعد از تزریق Anti-VEGF
3. تعیین و مقایسه سایز FAZ در بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی قبل و بعد از تزریق Anti-VEGF
4. تعیین ارتباط میزان دید اصلاح شده بیماران بعد از تزریق Anti-VEGF با دانسیته superfacial capillary plexsus  
5. تعیین ارتباط میزان دید اصلاح شده بیماران بعد از تزریق Anti-VEGF با دانسیته Deep capillary plexsus  

تعیین ارتباط میزان دید اصلاح شده بیماران بعد از تزریق Anti-VEGF با سایز FAZ

دانشگاه های علوم پزشکی-بیمارستان ها-مراکز تحقیقاتی

: Macular edemaتجمع مایع در لایه های مختلف شبکیه در ناحیه ماکولا به علت افزایش نفوذپذیری دیواره عروق

: Anti-VEGF یک ماده ضد فاکتور رشد اندوتلیوم عروقی است که از ایجاد عروق نابجا در شبکیه جلوگیری کرده و باعث پسرفت عروق نابجای ایجاد شده میشود.

: BCVA میزان اصلاح شده دید بیمار چس اصلاح عیب انکساری آن می باشد

: OCTAیک نوع تصویربرداری پیشرفته چشمی میباشد که با استفاده از تاباندن نور لیزر به چشم بیمار بدون نیاز به تزریق ماده حاجب با توجه به بازتاب برگشتی نور از لایه های مختلف شبکیه و عروق لایه های مختلف دستگاه تصویر را بازسازی میکند.

: FAZ (Foveal Avascular Zone)ناحیه بدون عروق خونی در مرکز ماکولا میباشد

کرایتریای دیابت :

علایم پرنوشی و پرادراری به همراه قند خون رندوم بالای 200mg/dl

قند خون ناشتا بیشتر از 126 mg/dl

H

Hb A1c بیشتر مساوی 6.5%

قندخون بعد از 2 ساعت از مصرف گلوکوز بالای 200mg/dl

توصیفی - تحلیلی ازنوع قبل و پس از درمان

معیار ورود به مطالعه:

• بیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی که ادم ماکولا دارندوقرار است تحت تزریق داخل ویتره Anti VEGF قرار بگیرند و به بیمارستان چشم پزشکی الزهرا (س) زاهدان مراجعه کرده اند.
• بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی که قبل از  ورود به مطالعه هیچ گونه درمان قبلی دریافت نکرده اند.

معیارهای خروج از مطالعه:

• بیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی که ادم ماکولا ندارند.
• بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی که قبل از ورود به مطالعه درمان گرفته اند.
• بیماران مبتلا به ادم ماکولای دیابتی که درحین مطالعه درمانی غیر از Anti-VEGF دریافت کرده اند.
• بیماران مبتلا به ادم ماکولا که عللی غیر از دیابت عامل آن است.

وجود اپاسیته های مدیا که باعث اختلا در تصویربرداری می شوند

عدم رضایت بیمار به شرکت در مطالعه یا درمان مورد نظر

کلیه خانم هایی که از مواد آرایشی چشمی استفاده کرده اند. 

با توجه به رفرنش ( 3) با در نظر گرفتن مقادیر

 α=0.05,  β=0.2, σ₁=5.3 , σ₂=5.01, μ₁=26.1 , μ₂=27.3

و فرمول مقایسه دو میانگین حجم نمونه 291 مورد برآورد گردید ولی با توجه به محدودیتهای شرایط همه گیری کرونا و محدودیت زمانی

حجم نمونه با توجه به دومطالعه  ذکر شده در پایین که نزدیک به این مظالعه می باشند  30 چشم درنظر گرفته شده است.

مطالعه ای که قاسمی فلاورجانی و همکاران در 2016 برروی 18بیمار د(3)

در مطالعه ای که احمد رشدی و همکاران در سال 2020 برروی 40 بیمارد(4).

روش نمونه گیری به صورت آسان و در دسترس بر اساس معیارهای ورود و خروج خواهد بود

داده های مطالعه براساس  فرم اطلاعاتی جمع آوری خواهد شد

اطلاعات مورد نیاز در این مطالعه با معاینه بالینی فوندوسکوپی و بررسی تصویربرداری OCTA بیماران متوالی مبتلا به ادم ماکولای دیابتی مراجعه کننده به درمانگاه شبکیه چشم پزشکی الزهرا(س) زاهدان خواهدبود. 

این مطالعه پس از اخذ مجوز شروع طرح از شورای پژوهشی و انجام هماهنگی های لازم با قسمت های درگیر در طرح در بیمارستان چشم پزشکی الزهرا و پس از اخذ رضایت آگاهانه از بیماران انجام خواهد شد.  انتخاب افراد از روش نمونه گیری در دسترس براساس معیارهای ورود و خروج  از  بیماران متوالی مراجعه کننده به کلینیک شبکیه  که مبتلا به رتینوپاتی دیابتی به همراه ادم ماکولا که کاندید درمان به وسیله تزریق داخل چشمی ماده Anti VEGF باشند و پیش از آن تحت هیچ گونه درمانی اعم از لیزر و تزریق ماده Anti-VEGF قرار نگرفته باشند  خواهد بود و وارد مطالعه می شوند. کلیه بیماران  قبل از اولین تزریق وپس از پایان درمان تحت BCVA  جهت تعیین دید اصلاح شده قرار می گیرند. از کلیه بیماران یک OCTA پایه تهیه می شود . سپس بیماران جهت ادامه سیر درمان خود توسط سرویس شبکیه تحت درمان با تزریق داخل ویتره آواستین ( بواسیزوماب) با دوز 0.1 سی سی ماهانه قرار می گیرند.ماده تزریق شده داخل ویتره بیماران Stivant ( bevacizumab ) ساخت شرکت آریوژن فارمد می باشد. یک ماه پس از هر مرحله درمان از کلیه بیماران تصویر برداری OCTA  بعمل می آید.تمام معاینات توسط یک پزشک انجام خواهد شد تا خطای تکنیکال مربوط به روش معاینه حداقل باشد..

عکس برداری شبکیه بیماران توسط دستگاه posterior oct angiovue شرکت optuvue سال ساخت 2017 انجام میشود

عکس اولیه بیماران که در زمان معایته اولیه گرفته می شود به عنوان معیار سنجیدن متغییرهای مورد مطالعه با سایر تصاویری که در ادامه مطالعه گرفته می شود مقایسه می شود . سپس کلیه بیماران از نظر ارتباط بین میزان تغییر دانسیته عروق در  Superfacial capillary plexsus , Deep capillary plexsus و میزان سطح FAZ قبل و پس از درمان مورد ارزیابی قرار می گیرند. همچنین بیماران از نظر ارتباط بین میزان دید اصلاح شده با پارامترهای OCTA  نیز مورد ارزیابی قرار می گیرند.OCTA در واقع از همان منبع نور و قسمت های ثبت دستگاه OCT در دسترس استفاده می کند اما از آنجا که OCTA تغییرات دینامیک در داده های OCT را برای استخراج پارامترهای عبورخون اندازه گیری می کند به سرعت بالاتر وقدرت تمایز (رزولوشن) بهتر با سرعت اسکن بالا نیازمند است. تفاوت در امپلیتود پیام های برگشتی OCT در یک نقطه خاص بافتی که باسرعت بالا تکرار شده اند اندازه گیری می شود. درواقع دریک بافت ثابت (استاتیک) مانند ساختارهای نورونی در شبکیه وقتی OCT پیام ها تکرار میشوندتفاوت زیادی بین موج های برگشتی از بافت وجود ندارند.اما برای عروق خونی که عناصر متحرک درآن قرار دارند آمپلیتود موج های برگشتی دریک نقطه خاص در تکرار OCT باهم فرق میکنند. به عبارتی شکل موجهای برگشتی در بافتهای ثابت شبیه به هم ودر بافت های متحرک باهم متفاوت است. OCTA امکان تصویربرداری از مویرگ های ظریف را فراهم میکند . بدون نیاز به تزریق ماده حاجب و به سرعت می تواند در درمانگاه های شلوغ برای بررسی عروق شبکیه مورد استفاده قرار گیرد. این تصویربرداری تکرار پذیری بسیار خوبی داردو برای مقایسه در تصویر برداری های بعدی مناسب است.قابلیت خاص این تصویربرداری آن است که علاوه بر تصویربرداری از کل ضخامت بافت می توان عروق را در لایه های خاص شبکیه ارزیابی کرد. دانسیته عروق کاپیلاری در لایه های سطحی و عمقی توسط نرم افزار دستگاه OCTA اندازه گیری به صورت درصد بیان می شود.

سایز مساحت بدون عروق فووه آ نیز به صورت یک عدد اعشاری با واحد میکرومتر مربع بیان می شود.

میزان دید اصلاح شده نیز براساس اصلاح دید بیماری توسط عدسی هایی با قدرت منفی و مثبت و با استفاده از اسنلن چارت انجام می شود که به صورت یک عدد کسری بیان می شود

هزینه اولین عکس به عهده بیمار است و هزینه سایر عکس برداری ها در ادامه طرح به عهده پژوهشگران است 

داده های مطالعه براساس  فرم اطلاعاتی جمع آوری خواهد شد و با استفاده از نرم افزار SPSS وارد کامپیوتر و آنالیز داده ها انجام خواهد شد. برای اثبات تبعیت داده ها از توزیع نرمال ابتدا آزمون کولموگروف-اسمیرونوف (one sample Kolmogorov–Smirnov test) انجام خواهد پذیرفت.  از آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی جهت توصیف داده های دموگرافیک و همچنین جهت تحلیل نتایج از آزمون Tمستقل و T زوجی و آزمون همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد. در صورت لزوم آزمونهای غیر پارامتری لحاظ خواهد شد. سطح معنی داری  0.05 > در نظر گرفته می شود

کدهای اخلاق مربوط به دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی
دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران

کد1- هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، برتمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

کد 4- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه ی پایین تر و یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

کد5- قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد .

کد7- اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی ها بیش از فواید بالقوه ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود .

کد8- طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد.

کد 11 – کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود .

کد12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر باید منصفانه باشد به نحوی که توزیع بارها ( خطرات یا هزینه ها ) و منافع شرکت در پژوهش در آن جمعیت و کل جامعه تبعیض آمیز نباشد .

کد 13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود .

کد 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد .

کد 17- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است .

کد19- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود .

کد 21- برخی از افراد یا گروه هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان که ممکن است به عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند نمیتوانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه ها آسیب پذیر دانسته میشوند و باید مورد حفاظت ویژه قرارگیرند .

کد 22- از گروهه ای آسیب پذیر هیچگاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروهها یا جوامع آسیب پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویتهای همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد .

کد 23- در پژوهش بر روی گروههای آسیبپذیر، وظیفه ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمیشود در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد ازشرکت در پژوهش احترام گذاشته شود .

کد 25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها درطول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد .

کد 26-  هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه ی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیمه ای نامشروط باشد.

کد27- در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود .

کد 28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند .

کد31- روش پژوهش نباید با ارزشهای اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد .

عدم مراجعه بیماران جهت نکمیل دوره درمان و ویزیت های پس از تزریق که باوجود پرونده های بیمران میتوان با آنها تماس گرفت و لزوم معاینه و تزریق را به آنها گوشزد کرد.

عدم توانایی مالی بیماران جهت هزینه درمان و تصویر برداری که میتوان با هماهنگب لا واحد مددکاری بیمارستان این مشکل را حل کرد.

پیشرفت رتینوپاتی دیابتی بعلت عدم کنترل قند خون که می توان با مشورت با متخصص داخلی و ارجاع بیمار این مشکل را برطرف کرد

ادم ماکولای دیابتی - Anti-VEGF  - OCTA

1.            Mehta H, Gillies MC, Fraser‐Bell S. Combination of vascular endothelial growth factor inhibitors and laser therapy for diabetic macular oedema: a review. Clinical & experimental ophthalmology. 2016;44(4):335-9.

2.            Ashraf M, Sampani K, Clermont A, Abu-Qamar O, Rhee J, Silva PS, et al. Vascular Density of Deep, Intermediate and Superficial Vascular Plexuses Are Differentially Affected by Diabetic Retinopathy Severity. Investigative ophthalmology & visual science. 2020;61(10):53-.

3.            Falavarjani KG, Iafe NA, Hubschman J-P, Tsui I, Sadda SR, Sarraf D. Optical coherence tomography angiography analysis of the foveal avascular zone and macular vessel density after anti-VEGF therapy in eyes with diabetic macular edema and retinal vein occlusion. Investigative ophthalmology & visual science. 2017;58(1):30-4.

4.            Alagorie AR, Nittala MG, Velaga S, Zhou B, Rusakevich AM, Wykoff CC, et al. Association of intravitreal aflibercept with optical coherence tomography angiography vessel density in patients with proliferative diabetic retinopathy: a secondary analysis of a randomized clinical trial. JAMA ophthalmology. 2020;138(8):851-7.

5.            AttaAllah HR, Mohamed AAM, Ali MA. Macular vessels density in diabetic retinopathy: quantitative assessment using optical coherence tomography angiography. International ophthalmology. 2019;39(8):1845-59.

6.            Couturier A, Rey P-A, Erginay A, Lavia C, Bonnin S, Dupas B, et al. Widefield OCT-angiography and fluorescein angiography assessments of nonperfusion in diabetic retinopathy and edema treated with anti–vascular endothelial growth factor. Ophthalmology. 2019;126(12):1685-94.

7.            Tsai AS, Jordan-Yu JM, Gan AT, Teo KY, Tan GS, Lee SY, et al. Diabetic Macular Ischemia: Influence of Optical Coherence Tomography Angiography Parameters on Changes in Functional Outcomes Over One Year. Investigative ophthalmology & visual science. 2021;62(1):9-.

8.            Hsieh Y-T, Alam MN, Le D, Hsiao C-C, Yang C-H, Chao DL, et al. OCT angiography biomarkers for predicting visual outcomes after ranibizumab treatment for diabetic macular edema. Ophthalmology Retina. 2019;3(10):826-34.

9.            Sambhav K, Abu-Amero KK, Chalam KV. Deep capillary macular perfusion indices obtained with OCT angiography correlate with degree of nonproliferative diabetic retinopathy. European journal of ophthalmology. 2017;27(6):716-29.

10.         Sorour OA, Sabrosa AS, Alibhai AY, Arya M, Ishibazawa A, Witkin AJ, et al. Optical coherence tomography angiography analysis of macular vessel density before and after anti-VEGF therapy in eyes with diabetic retinopathy. International ophthalmology. 2019;39(10):2361-71.

دراین پژوهش ما بیمارانی را که مبتلا به ادم ماکولای دیابتی هستند و کاندید تزریق داخل ویتره آواستین هستن تحت بررسی عکس برداری OCTA قرار میدهیم تا میزان بهبود خونرسانی شبکیه را بررسی کنیم

نیاز به خونگیری ندارد

با توجه به شیوع بالای دیابت درجامعه و همچنین شیوع رتینوپاتی دیابتی در بیماران دیابتی این تحقیق می تواند میزان موفقیت روش درمان ادم ماکولای دیابتی با تزریق داخل ویتره آواستین و میزان بهبود وضعیت خونرسانی شبکیه را به ما نشان دهد

ندارد

در صورت بروز عارضه جهت بیماران کلیه درمان های لازم در مرکز چشم پزشکی الزهرا انجام حواهد شد

هزینه توسط محققین پرداخت شده است

PRP

ویترکتومی

کلیه اطلاعات بیماران محرمانه خواهد بود

کلیه پرسش هایی که بیماران در مورد روند طرح دارند در هنگام ویزیت های دوره ای پاسخ داده خواهد شد

کلیه بیماران به صورت آزادانه حق شرکت در طرح یا انصراف از حضور در طرح را دارند

از کلیه بیماران قبل از انجام هرگونه اقدامی رضایت آگاهانه گرفته میشود