مقایسه توانایی سیل یک سمان سیلیکات جدید و cem cement به عنوان ماده ی پر کننده ی انتهای ریشه:مطالعه ریزنشت باکتری

هدف از یک پرشدگی مناسب علاوه بر محدود کردن فضا و ممانعت از رشد باکتری های موجود در کانال، توقف نفوذ مجدد میکرو ارگانیسم ها و جلوگیری از کلونیزه شدن آنها در کانال دندان است(1).

 درمان ریشه جراحی اغلب زمانی اندیکاسیون پیدا میکند که درمان ریشه غیرجراحی موفق نبوده یا غیرقابل پیش بینی باشد.این پروسه شامل اکسپوز اپکس ریشه،کورتاژ بافت پری رادیکولار،قطع و آماده سازی انتهای ریشه و قرار دادن ماده root filling در انتهای ریشه می باشد.هدف اصلی از قرار دادن متریال انتهای ریشه ایجاد یکی سیل اپیکالی است که از مهاجرت انتی ژن ها از سیستم کانال ریشه به بافت های پری رادیکولار جلوگیری می کند و کیفیت سیل اپیکال جزء یکی از مهمترین شاخص های موفقیت در جراحی پری رادیکولار است.(2)با این وجود  ماده انتهای ریشه باید دارای ثبات ابعادی،کاربرد آسان،رادیواپک،هیدروفوب و غیر قابل حل در آب و مایعات بافتی،نان توکسیک،نان کارسیوژنیک،غیرقابل نفوذ و زیست سازگار بوده و به صورت ایده ال دارای خواص ضد باکتریایی و ضدقارچی باشد.مواد زیادی به عنوان اپیکال پلاگ در درمان ریشه جراحی از قبیل گوتاپرکا،super EBA،امالگام،سمان گلاس آینومر(GIC)، , intermediate restorative material (IRM)و انواع سمان ها با بیس کلسیم سیلیکات معرفی شده اند.(3)

MTA بطور وسیعی به عنوان یک بیومتریال در اعمال ترمیم پرفوراسیون، پرکردگی انتهای ریشه، پالپوتومی و آپکسیفیکاسیون بکار رفته است(4). MTA یک ماده بیواکتیو بوده و می تواند یک لایه هیدروکسی آپاتیت یا کربنات آپاتیت را روی سطح خودش شکل دهد. تشکیل این لایه اینتر فاسیال (بینابینی) ایجاد یک باند شیمیایی بین MTA و دیواره های عاجی می نماید(5).

MTA یک سمان هیدروفیل حاوی تری کلسیم سیلیکات، تری کلسیم آلومینات، تری کلسیم اکساید، سیلیکات اکساید و اکسیدهای معدنی دیگر است (6). مزایای آن جهت پوشش پالپ، شامل توانایی سیل بالا، پیشگیری از لیکیج باکتریال، زیست سازگاری بالا و عدم تجزیه طی زمان می­باشد(7). هم­چنین این ماده دارای pH برابر 12.5 است،این ماده باعث القای سمنتوژنزیس، استئوژنزیس و دنتینوژنزیس می­شود(8). MTA دارای زیست سازگاری عالی ست و به فرم پودر با پارتیکل­های هیدروفیلیک کوچک است که در حضور رطوبت سخت می­شود (9).

علی­رغم زیست سازگاری بالای MTA ، این ماده دارای معایبی مثل زمان setting طولانی، handling مشکل، قیمت بالا و پتانسیل تغییر رنگ دندان است (10).

Calcium Enriched MixtureCEM)) بیومتریال دیگری است که حاوی ترکیبات مختلف کلسیم (از قبیل کلسیم اکساید، کلسیم هیدروکساید، کلسیم کربنات، کلسیم سیلیکات، کلسیم فسفات و برخی مواد دیگر) است(11). این ماده دارای کاربردهای کلینیکی مشابه MTA است. CEM حین و پس از سخت شدن، کلسیم هیدروکساید آزاد می­کند و دارای زمان کارکرد کوتاه­تر، flow بالاتر، و film thickness پایین­تری نسبت بهMTA است (12). این ماده هم­چنین قادر به تشکیل هیدروکسی آپاتیت که محصول طبیعی سلول­های پالپ دندان است، می­باشد (13).

Moradi و همکاران در سال 2013 نشان دادند که میزان نشت باکتری در سیمان MTA و CEMمشابه بوده و می توان این مواد را به صورت ارتوگرید قرار داد (14).

Refaei و همکاران در سال 2020 در مقایسه میزان نشت میکروبی سه ماده MTA) ProRoot )، CEM CEMENT و بیودنتین،  بیشترین کدورت برای نمونه های ProRoot MTA و کمترین برای Biodentine بود. تفاوت معناداری در تعداد کدورت های ایجاد شده بین گروه های ProRoot MTA و بیودنتین وجود داشت .اما بین سیمان CEM و بیودنتین  و ProRoot MTA  تفاوت معنی داری وجود نداشت (15).

 Ayatollahiو همکاران در سال 2019 نشان دادند که افزایش نسبت پودر سیمان CEM به مایع باعث افزایش قابلیت سیل این ماده به عنوان پلاگ آپیکال می شود. و بیان کردند که نسبت پودر به مایع 3:40 بهترین قابلیت سیل را فراهم می کند (16).

 Moharamzadehو همکاران در سال 2021 بیان کردند که رطوبت و محیط اسیدی تأثیر معنی داری بر توانایی سیل کنندگی مواد (MTA و (Biodentine  ندارد. اما تغییرات مورفولوژی را در هر دو ماده ایجاد می کنند (17).

تلاش در جهت بهینه سازی خواص فیزیکی و شیمیایی MTA باعث کاربرد راحتتر و توانایی سیل بهتر این ماده می شود. هدف از مطالعه حاضر مقایسه توانایی سیل MTA جدید و cem cement در استفاده از آن به عنوان ماده ی پر کننده ی انتهای ریشه از طریق  نشت میکروبی کرونال یا لیکیج کرونالی می باشد.

1. فراوانی نمونه های دارای ریز نشت میکروبی کرونالی (کدورت) در گروه های مورد مطالعه چگونه است؟
2. فراوانی نمونه های دارای ریز نشت میکروبی کرونالی (کدورت) در گروه های مورد مطالعه متفاوت است.
3.  متوسط زمان ایجاد کدورت در گروه های مورد مطالعه چقدر است؟
4. متوسط زمان ایجاد کدورت در گروه های مورد مطالعه متفاوت است.

مقایسه توانایی سیل cem cement و سمان سیلیکات جدید بر اساس ریزنشت میکروبی کرونالی(کرونال لیکیج)

1. تعیین فراوانی نمونه های دارای ریز نشت میکروبی کرونالی (کدورت) در گروه های مورد مطالعه
2. مقایسه فراوانی نمونه های دارای ریز نشت میکروبی کرونالی (کدورت) در گروه های مورد مطالعه
3.  تعیین متوسط زمان ایجاد کدورت در گروه های مورد مطالعه
4. مقایسه متوسط زمان ایجاد کدورت در گروه های مورد مطالعه

دندان پزشکان - بیماران –مراکز تحقیقاتی دهان و دندان

Sealing ability: به توانایی مهر و موم کردن مواد در مقابل مایعات و میکروارگانیسم ها گفته می شود

MTA(Mineral Trioxide Aggregate): نام اختصاری مینرال‌تری‌اکسیدآگریگیت است. این ماده در سال 2003میلادی به وسیله دکتر ترابی‌نژاد در آمریکا به عنوان ماده دندانی معرفی شد. عمدتا از اکسید کلسیم وسیلیکا تشکیل شده است واکسید بیسموت (رادیواپکر) نیز دارد.کاربردهای این ماده ابتدا در جراحی ریشه دندان و بستن پرفوریشن ریشه دندان‌ها بود(18).

new calcium silicat:سیمان جدید از دو جزء شامل پودر و مایع تشکیل شده است. مواد تشکیل دهنده پودر شامل 81 ٪تری و دی کلسیم سیلیکات سنتزشده در مرحله قبل ، 9/11 ٪کلسیم کربنات به عنوان فیلر و 5 ٪زیرکونیوم اکساید به عنوان Opacifier و حدود 1/1 ٪پکتین به عنوان polymers based-Plant میباشد. مایع نیز از محلول 5/1 موالر کلسیم کلرید تشکیل شده است.

ریزنشت :به نفوذ مایعات،بقایا و میکروارگانیسم ها از محل تماس دیواره اماده سازی شده دندان و ماده پر کننده گفته می شود.

آزمایشگاهی

معیارهای ورود:تمامی دندان های تک ریشه و تک کاناله کشیده شده انسانی به دلایل ارتو و پریو  که بدون تحلیل داخلی و خارجی،پوسیدگی ریشه،کلسیفیکاسیون و ترک  بوده و کرو کمتر از 20 درجه داشته باشند(15)

معیارهای خروج:در صورت داشتن اناتومی غیر معمول،ایجاد ترک حین کار(15)

 با توجه به هدف پژوهش از فرمول زیر برای تعیین اندازه نمونه استفاده می‌شود

با درنظرگرفتن احتمال ارتکاب خطای نوع اول (α) برابر با 5%، میزان نشت باکتری  15 درصد (et.al.2021 Revathi)(19)و خطای 15 درصد، تعداد 22 دندان واجدشرایط مطالعه برای برآورد میزان نشت باکتری در این پژوهش در هر گروه (کلا 44 دندان) لازم است. ضمنا با توجه به جدید بودن ماده سمان سیلیکات و بررسی آن برای اولین بار در این تحقیق و نبود مطالعه ای در این خصوص، برای مقایسه پیامدها در هر گروه تعداد 22 نمونه انتخاب خواهد شد و در پایان توان آزمون گزارش می شود. همچنین تعداد 3 نمونه به عنوان کنترل مثبت و 3 نمونه به عنوان کنترل منفی بررسی خواهند شد (20).

آسان و در دسترس با در نظر گرفتن معیار های ورود

در این پژوهش همسان سازی لازم نیست و نمونه ها به طور تصادفی ساده بین دو گروه تخصیص می یابند.

فرم اطلاعاتی که بر اساس اهداف و جدول متغیرها طراحی شده است

فرم جمع آوری اطلاعات                                 

در این مطالعه از تعداد 50عدد دندان تک ریشه و تک کانال کشیده شده انسان به دلایل ارتودنتیک و پریودنتال استفاده خواهد شد. دندان‏ها ابتدا توسط استریومیکروسکوپ از لحاظ عدم وجود کرک یا فرکچر بررسی خواهند شد سپس توسط رادیوگرافی از دو جهت مزیودیستال و باکولینگوال مورد بررسی قرار خواهندگرفت تا دندان‏های دارای کرو بیش از 20 درجه به روش اشنایدر(21) ، تحلیل خارجی و داخلی، ‌آپکس باز، ‌کلسیفیکاسیون شدید داخل کانال از مطالعه خارج شده و دندان‏های با طول بین 25-20 میلی‏متر انتخاب خواهند شد.

دندان‏ها پس از کشیده شدن در محلول 10% فرمالین قرار خواهند گرفت. سطوح خارجی آنها از هر نوع نسج نرم و سخت و کلکولوس پاک‏سازی خواهد شد. سپس دندان‏ها در محلول هیپوکلریت سدیم 25/5 % به مدت یک ساعت قرار داده خواهد شد و پس از شستشو با آب تا زمان شروع کار، دندان‏ها داخل محلول نرمال سالین قرار داده خواهند شد.

تاج همه دندان‏ها با هدف یکسان‏ سازی نمونه ‏ها قطع خواهد گردید تا طول یکسانی (15 میلی متر) از هر ریشه باقی بماند، سپس طول کارکرد تعیین خواهد شد. به این ترتیب که یک K-File#10   (Dentsply, Maillefer, Switzerland)) داخل هر کانال قرار داده خواهد شد تا جاییکه که نوک فایل از اپیکال فورامن مشاهده گردد. طول کارکرد 1 میلی متر کوتاه تر از این طول در نظر گرفته خواهد شد. پس از تعیین طول کارکرد، آماده سازی کانال‏ها با استفاده از فایل‏ روتاری(taper V( Guidance Endo,Albuquerqueتاسایزّf3وباسرعت300وگشتاور2وبه روش استاندارد انجام خواهد گردید. در طی اینسترومنتیشن شست وشو با هیپوکلریت 5.25% انجام می شود. پس از اتمام مرحله فایل کردن برای حذف لایه اسمیر از 1 میلی لیتر محلول EDTA 17% به مدت1 دقیقه استفاده خواهد شد. سپس 3 میلی لیتر سرم فیزیولوژی برای شستشوی نهایی به کار خواهد رفت.

3 دندان به عنوان گروه کنترل مثبت انتخاب میشوند به طوریکه در  اپیکال این دندان ها از هیچ گونه متریالی برای پر کردن استفاده نمیشود و 3 دندان هم به عنوان گروه کنترل منفی در نظر گرفته می شوند که اپیکال ریشه  برای جلوگیری از میکرو لیکیج با موم پر خواهد شد.

3 میلی متر انتهای ریشه تا حد امکان عمود بر محور طولی ریشه با فرز الماسی و توربین و اسپری آب قطع خواهد شد و حفره انتهای ریشه به وسیله اولتراسونیک  (Kis-3D microsurgical ultrasonic) به عمق 3 mmآماده سازی خواهد شد.عمق ایجاد شده با استفاده از نوک micro- condenser تائیدخواهد شد. حفره تهیه شده توسط سالین شستشو داده شده و با کن کاغذی خشک خواهد شد.

سپس یک گوتای سایز بزرگ سه میلی متر کوتاه تر از طول کارکرد جدید وارد کانال شده تا به عنوان استاپ برای پک کردن MTAعمل کند.

و دندان ها به طور تصادفی به دو گروه(n=22)تقسیم می شوندو حفرات توسط cem cement و سمان سیلیکات جدید پر خواهند شد. بعد از مخلوط کردن این مواد طبق دستور کارخانه سازنده و قرار دادن آنها در حفره،اضافات مواد توسط گلوله پنبه مرطوب حذف خواهد شد و برای اطمینان از کیفیت پرکردگی مواد،رادیوگرافی از همه نمونه ها گرفته می شود.سپس به مدت 24 ساعت در دمای 37 درجه سانتیگراد و رطوبت 100% در دستگاه انکوباتور نگهداری می شوند.

برای ارزیابی نشت باکتریها از تکنیک dual chamber (22)استفاده خواهد شد.(fig 1) دندان ها در میکروتوب های برش خورده قرار خواهند گرفتند (لوله اپندروف) . میکرو لوله ها از یک سر 1.5 میلی متر بریده شدند به طوری که 3 تا 5 میلی متر ریشه از میکروتوب خارج شد. محل اتصال دندان و میکروتوب با موم چسبناک مهر و موم شده است.

 این مجموعه برای 12 ساعت توسط گاز اتیلن اکساید استریل می گردد. بعد از استریلیزاسیون، نمونه ها به شیشه های انتی سرم حاوی 10 میلی لیتر محلول BHI (Brain heart Infusion) (Merck KGaA, Darmstadt, Germany) انتقال داده می شوند و برای اطمینان از عدم الودگی نمونه ها تا این مرحله، به مدت24 ساعت در انکوباتور در دمای 37 درجه قرار خواهند گرفت که عدم ایجاد کدورت در محیط کشت،دقت استریلیزاسیون را تایید می کند.

در مرحله بعد، هرسه روز یک بار  15 میلی لیتر محلول BHI حاوی 10⁶ باکتری انترکوک فکالیس(ATCC 29212) از قسمت فوقانی دستگاه تزریق می گردد و ریزنشت میکروبی توسط ایجاد کدورت در محلول BHI درون شیشه ارزیابی خواهدشد. نمونه ها به مدت 60 روز بصورت روزانه در انکوباتور در رطوبت 100% و دمای 37 درجه ،نگهداری و بررسی خواهند شد. به محض بروز کدورت،ان نمونه ثبت خواهد شد و محلول کدر شده در هر نمونه ، جهت اطمینان از اینکه عامل آلودگی فقط باکتری انترکوک فکالیس باشد، در محیط بلاد آگار کشت داده می شود.

پس از گردآوری اطلاعات، داده‌های خام وارد نرم‌افزار آماری SPSS نسخه‌ی 24 خواهند شد. در گام نخست به بررسی کیفیت داده‌ها با استفاده از روش‌های نموداری و محاسبه‌ی شاخص‌های توصیفی اقدام می‌شود.

برای توصیف داده‌‌های کیفی از جداول توزیع فراوانی و نمودارهای متداول آماری (میله‌ای یا دایره‌ای) استفاده می‌شود. هم‌چنین برای توصیف داده‌های کمی از شاخص‌های متداول مرکزی (میانگین و میانه) و شاخص‌های پراکندگی (انحراف معیار و دامنه میان‌چارکی) به همراه کمینه و بیشینه استفاده می‌شود.

برای برآورد فراوانی کدورت و متوسط مدت زمان رویش باکتری از برآورد نقطه‌ای و فاصله‌ای 95 درصدی استفاده خواهد شد.

برای مقایسه نسبت بین گروه ها (بررسی فرض استقلال) از آزمون خی - دو (chi-square) یا آزمون دقیق فیشر (Fisher’s exact test) استفاده می‌شود.

برای مقایسه متوسط متغیرها بین گروهها، در صورت برقراری مفروضات آزمون‌های پارامتری، از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه (One – way ANOVA) استفاده می‌شود و در صورت برقرار نبودن مفروضات، آزمون‌های‌ ناپارامتری، مانند آزمون کروسکال – والیس ،(Kruskal-Wallis) بکار می‌رود. در صورت معنادار شدن تفاوت بین گروه‌ها، از آزمونهای تعقیبی برای مقایسه دوبدوی بین گروه ها استفاده می‌شود.

در تمام تحلیل‌ها، 0/05 > P به عنوان سطح معناداری درنظرگرفته خواهد شد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران
1- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت‌ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانی‌اند و کرامت انسانی اقتضا می‌کند که جمع‌آوری، نگه‌داری، استفاده و نابودسازی آن‌ها توأم با رعایت ملاحظات و شؤون مرتبط باشد.
2- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پژوهش‌هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری‌ها و ارتقای سلامت انسان‌ها دنبال می‌کنند.
3- تمامی پژوهش‌ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته‌ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.
4- رضایت آگاهانه‌ی فرد دهنده‌ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تأیید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت‌نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح‌نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.
5- در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده‌ی نمونه‌ی ذخیره‌شده یا جانشین قانونی او امکان‌پذیر نباشد، به‌شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده‌ی پژوهشی، در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش می‌توان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونه‌هایی استفاده شود که به ‌نحو برگشت‌ناپذیر بی‌نام ‌شده باشد. ‌
6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع‌آوری و ثبت می‌شود، راز حرفه‌ای تلقی می‌‌شود؛ از این ‌رو، تمامی اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن‌ها مراعات شود. 
7- مرکز انجام دهنده‌ی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بی‌نام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.
8- پژوهشگر باید از اعضاء و بافت‌هایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار می‌گیرد استفاده‌ی بهینه کرده، از هدر رفتن آن‌ها جلوگیری کند
9- پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی، از جمله آزمون‌های غربالگری و وسایل محافظت‌کننده را برای جلوگیری از انتقال آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی‌ها یا سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سروکار خواهند داشت، پیش‌بینی و تأمین کند.
10- پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روش‌ها و محصولاتی منجر شود که به استفاده‌ی تجاری از آن‌ها بینجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از این‌گونه پژوهش‌ها باید مورد تأیید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفاده‌ی تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالاً از آن منتفع خواهند شد باید در رضایت‌نامه‌آورده شود.
11- زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی‌ها از نتایج پژوهش باید در رضایت‌نامه آورده شود. در هر حال، آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره‌ی او به‌دست می‌آید، دسترسی داشته باشد.
12- در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده‌های درمانی بر استفاده‌های پژوهشی اولویت داده شود.  

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

3.پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است

1. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
2. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
3. در کارآزمایی های بالینی دوسوکور  که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله‌ای که برای وی تجویز شده بی‌اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک‌رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.
4. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
5. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
6. در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
7. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
8. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
9. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
10. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
11. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
12.  پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
13. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
14. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
15. در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.
16. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
17. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.
18. برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.
19.  از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.
20. در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.
21. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
22. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
23. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
24. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
25. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
26. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
27. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
28. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.
29. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
30. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

ندارد

calcium Silicat،MTA،root canal

1. Asgary S, Shahabi S, Jafarzadeh T, Amini S, Kheireh S. The properties of a new endodonti material . J Endod 2008; 34: 990-993.
2. Gutmann JL, Harrison JW. Surgical endodontics: Blackwell scientific publications Boston; 1991
3. Adel M, Nima MM, Shivaie Kojoori S, Norooz Oliaie H, Naghavi N, Asgary S. Comparison of endodontic biomaterials as apical barriers in simulated open apices. International Scholarly Research Notices. 2012;2012
4. Solanki NP, Venkappa KK, Shah NC.Biocompatibility and sealing ability of mineral trioxide aggregate and biodentine as root-end filling material: A systematic review. J Conserv Dent. 2018 Jan-Feb;21(1):10-15.
5. Asgary S, Eghbal MJ, Parirokh M, Ghoddusi J, Kheirieh S, Brink F. Comparison of mineral trioxide aggregate s composition with portland cements and a new endodontic cement. J Endod 2009; 35:243-250.
6. Purra AR, Ahangar FA, Chadgal S, Farooq R. Mineral trioxide aggregate apexification: A novel approach. J Conserv Dent. 2016; 19: 377–380.
7. 8. Nicoloso GF, Pötter IG, Rocha RO, Montagner F, Casagrande L. A comparative evaluation of endodontic treatments for immaturenecrotic permanent teeth based on cli-nical and radiographicoutcomes: a systematic review and meta-analysis. Int J Paediatr Dent. 2017; 27: 217–227.
8. 9. Khalilak Z, Vali T, Danesh F, Vatanpour M. The Effect of One-Step or Two-Step MTA Plug and Tooth ApicalWidth on Coronal Leakage in Open Apex Teeth. Iran Endod J. 2012; 7: 10–14.
9. 12. Ayatollahi F, Tabrizizadeh M, Hazeri Baqdad Abad M, Ayatollahi R, Zarebidoki F. Comparison of Microleakage of MTA and CEM Cement ApicalPlugs in Three Different Media. Iran Endod J. 2016; 11: 198–201.
10. Reyes-Carmona J, Felippe M,m Felippe W. The biomineralizatio ability of mineral trioxide aggregate and portland cement on dentin enfances the push-out strength. J Endod 2010; 36:286-291.
11. Dawood AE, Parashos P, Wong RHK, Reynolds EC, Manton DJ. Calcium silicate-based cements: composition, properties, and clinical applications. , J Investig Clin Dent. 2017 May;8(2).
12. Utneja S, Nawal RR, Talwar S, Verma M. Current perspectives of bio-ceramic technology in endodontics: calcium enriched mixture cement - review of its composition, properties and applications. Restor Dent Endod. 2015 Feb;40(1):1-13.
13. Srivastava AA, Srivastava H, Prasad AB, Raisingani D, Soni D. Effect of Calcium Hydroxide, Chlorhexidine Digluconate and Camphorated Monochlorophenol on the Sealing Ability of Biodentine Apical Plug. J Clin Diagn Res. 2016; 10: ZC43–ZC46.
14. Moradi S, Disfani R, Ghazvini K, Lomee M, Sealing Ability of Orthograde MTA and CEM Cement in Apically Resected Roots Using Bacterial Leakage Method, Iran Endod J. 2013 Summer; 8(3): 109–113.
15.  Refaei P, Zare Jahromi M,  Khademi Moughari A.A, Comparison of the microleakage of mineral trioxide aggregate, calcium-enriched mixture cement, and Biodentine orthograde apical plug, Dent Res J (Isfahan). 2020 Jan-Feb; 17(1): 66–72.
16.  Ayatollahi F, Zarebidoki F,  Razavi S.H,  Tabrizizadeh M,  Ayatollahi R, Comparison of Microleakage of CEM Cement Apical Plug in Different Powder/ Liquid Ratio in Immature Teeth Using Fluid Filtration Technique,  J Dent (Shiraz). 2019 Mar; 20(1): 37–41

    17.  Moharamzadeh K, Martin N, The Sealing Ability of Biodentine and MTA as Root   Sealer in the Management of Open Apices of Permanent   Teeth, Journal of Dental Research and Practice, 2020, ;2(4).      

     18. Torabinejad M, Parirokh M, Dummer P. Mineral trioxide aggregate and other    bioactive endodontic cements: an updated overview–part II:  other clinical applications and complications. International endodontic journal. 2018;51(3):284-317.

   19. Revathi Bashyam R.K, Murali K, Selvarajan NB, Comparative Study to Evaluate the  Apical Sealing Ability of MTA Plus and Biodentin Using a Bacterial Leakage Model: In Vitro Study, Int J Cur Res Rev,2021,13(2)

  20. Shahriari S, Faramarzi F, Alikhani MY, Farhadian M, Hendi SS. Apical sealing ability of mineral trioxide aggregate, intermediate restorative material and calcium enriched mixture cement: a bacterial leakage study. Iranian endodontic journal. 2016;11(4):336.

 21. Schneider SW. A comparison of canal preparations in straight and curved root canals. Oral surgery, Oral medicine, Oral pathology. 1971;32(2):271-5.

22. Torabinejad M, Smith PW, Kettering JD, Ford TRP. Comparative investigation of marginal adaptation of mineral trioxide aggregate and other commonly used root-end filling materials. Journal of Endodontics. 1995;21(6):295-9.

با توجه به اینکه از دندان های کشیده شده موجود در کلینیک ها استفاده می شود و بیمار در دسترس نمی باشد امکان اخذ رضایت نامه وجود ندارد ولی تمام اصول و ملاحظات اخلاقی مرتبط با استفاده از اعضای بدن رعایت می شود.

ندارد

-

-

-

-

-

-

-

-

فرم جمع آوری اطلاعات