تبیین تجارب عدم تمایل به واکسیناسیون کووید 19 در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1400(یک مطالعه کیفی).

بیماری کرونا (Covid-19) به یک بحران بزرگ در سراسر جهان تبدیل شده است به طوری که همه چرخه های تولید اقتصادی و سرمایه گذاری را تحت الشعاع قرار داده است(1). ویروس کرونا به کشورهای مختلف و منطقه ای خاص اختصاص ندارد و بیشتر کشورهای جهان به ویژه کشور ایران را درگیر کرده است. این بیماری تاکنون علاوه بر مرگ و ناتوانی، فشارهای روانی، اجتماعی و اقتصادی زیادی وارد کرده است(2). سازمان بهداشت جهانی با افزایش شدید ابتلا و مرگ و میر ویروس کرونا در کشورهای مختلف وضعیت پاندمی اعلام کرده است(3).

بر اساس جدیدترین آمار سازمان بهداشت جهانی، این بیماری در مدت کوتاهی از پیدایش، با سرعت زیادی منتشر شده و اکنون تمام کشورهای دنیا درگیر این بیماری شده اند. تا زمان نگارش این متن (7 شهریور 1400) تعداد 214،468،601نفر در سراسر دنیا به این بیماری مبتلا و 4،471،000 در اثر این بیماری جان خود را از دست داده اند. بر اساس آمار کشور ایران تا تاریخ ذکر شده تعداد 4،739،000 ابتلا و تعداد 105،900 مرگ در اثر این بیماری رخ داده است (4).

برای کاهش شدت پیامد های بیماری در زمان شیوع گسترده ی کووید 19 ترغیب مردم برای واکسیناسیون در برابر ویروس کووید 19 امری واجب و ضروری است (5). واکسن کرونا یکی از مهم‌ترین مسائلی است که در دو سال گذشته ذهن بسیاری از مردم جهان را به خود مشغول ساخته است. واکسیناسیون گسترده و سریع همگانی در کنار رعایت پروتکل های بهداشتی مهمترین سلاح برای کنترل همه گیری کووید 19 می باشد (6). تزریق واکسن باعث می شود، زنجیره فرد به فرد انتقال ویروس شکسته شود. از این رو واکسیناسیون هرچه سریع تر در حفظ سلامت هر فرد خانواده و نیز تمامی افراد جامعه بسیار کمک کننده است (7).

خطر ابتلا به بیماری بعد از تزریق واکسن به صفر نمی رسد و ممکن است فرد واکسینه شده بعد از تزریق واکسن دچار بیماری خفیف شود و یا ناقل بیماری باشد اما بصورت چشمگیری شانس مرگ و میر ناشی از کرونا و عوارض شدید آن کاهش خواهد یافت(8).

بنابراین برای مهار همه گیری جهانی ویروس کووید 19 تقریبا تنها راه مصون شدن ایمنی درصد زیادی از جمعیت است. واکسن یکی از بهترین و کم خطرترین عوامل ایجاد ایمنی در جمیعت زیاد در بازه زمانی کوتاه است. این امر اهمیت اطلاع و نگرش عموم مردم در زمینه مشارکت در امر واکسیناسیون و همراهی با سیستم بهداشت و درمان کشور را دو چندان می کند(9).

اما با توجه به اینکه واکسیناسیون کرونا برای گروه های پرخطر در بسیاری از کشور های پیشرفته و ایران آغاز شده است، بسیاری از افراد واجد شرایط از دریافت واکسن کووید 19امتناع می ورزند(10).

سازمان جهانی بهداشت در سال 2020 تردید درباره واکسن را، عدم تمایل یا امتناع از واکسیناسیون با وجود موجود بودن آن را یکی از ده تهدید اصلی سلامت جهانی دانسته است (11).

در مطالعات مختلف عواملی از جمله عدم سهولت و دسترسی، ابتلا به کرونا، شک به کارای و سودمندی واکسن، ترس از ابتلا به عوارض جانبی، اعتقاد به سالم بودن و نیاز نداشتن به انجام واکسیناسیون و شایعه پراکنی را از عوامل مهم عدم تمایل به واکسن کرونا دانستند(12).

انریکز  و همکاران (2021) یکی ازدلایلی که برخی افراد در دریافت واکسن امتناع دارند افراد، جوانان هستند که ترسی از کرونا ندارند. از طرف دیگر، افراد محافظه کارتر جامعه هم اعتماد به واکسن ندارند و ترجیح می دهند نتیجه دراز مدت واکسن روی دیگران را ببینند(13).

واکسیناسیون رده های مختلف سنی در استان سیستان و بلوچستان زودتر از سایر مناطق کشور گسترده شده است. اما یکی از مهمترین مشکلات ایجاد شده در استان سیستان و بلوچستان، اقبال و اشتیاق بسیار کم از سوی مردم نسبت به سایر مناطق کشور برای واکسیناسیون است. به طوری که اگر مراقبین و کارشناسان بهداشتی به درب منازل مردم مراجعه نکنند، برخلاف سایر مناطق که مردم به مراکز واکسیناسیون مراجعه می‎کنند، اقبالی از سوی مردم برای تزریق واکسن وجود ندارد وحتی با اینکه مراقبین و کارشناسان بهداشتی برای واکسیناسیون به درب منازل مردم در این استان مراجعه می کنند، باز هم درصد اندکی از افراد واجد شرایط، تمایل به دریافت واکسن دارند(14).

به طور کلی می توان به این نتیجه دست یافت که استقبال از واکسیناسیون کرونا در بین مردم این استان کافی نیست و بالا رفتن آگاهی و نگرش آنها می تواند تمایل به تزریق را افزایش دهد(15).

اجرای موفقیت آمیز برنامه واکسیناسیون علیه کرونا ویروس فقط منحصر به کارایی و اثر بخشی واکسن نیست و علاوه بر وجود یک سیستم بهداشتی منسجم و قوی نیازمند اعتماد عمومی و پذیرش جامعه هدف نسبت به واکسن است(16).

با توجه به اهمیت بیماری کرونا از نظر عوارض و مرگ و میر به ویژه در افراد در معرض خطر نظیر بیماران مبتلا به بیماری های مزمن بستری و ناکافی بودن میزان استقبال از واکسیناسیون کرونا در این استان، باید میزان پذیرش و اثر بخشی آن سنجیده و اقدامات اصلاحی لازم مورد توجه قرار گیرد.

درک عوامل موثر بر پذیرش واکسیناسیون و شناسایی موانع و تسهیل تصمیم گیری ها در زمینه واکسیناسیون از جنبه های مهم طراحی استراتژی های موثر برای بهبود میزان پوشش واکسیناسیون در بین مردم این استان است (17).

با توجه به موقیعت استراتژیک استان سیستان و بلوچستان که در یک منطقه مرزی بین دو کشور افغانستان و پاکستان واقع شده است، که این امر باعث سهولت ورود سوش جدید بیماری از کشورهای همسایه می­شود(18). و با توجه به جدید بودن و گستردگی زیاد اجرای برنامه واکسیناسیون کرونا انجام یک مطالعه کیفی جهت بررسی لایه های پنهان عدم تمایل مردم به واکسن کرونا ضروری می باشد. لذا پژوهش حاضر با هدف تبیین تجارب عدم تمایل به واکسیناسیون کووید 19 در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (یک مطالعه کیفی) انجام خواهد شد. نتایج این مطالعه می­تواند جهت شناسایی موانع و پذیرش بیشتر واکسیناسیون در گروه های مختلف جمیعتی به ویژه گروه های واجد شرایط کمک کننده باشد.

مرور متون:

مطالعات داخل ایران:

فتوتیان و همکاران (1400) در مطالعه ای با عنوان 'راهکارهای افزایش پذیرش واکسن کووید-۱۹ در جامعه‌ی ایرانی'، نامه به سردبیر عواملی مانند ایجاد تقاضای تصاعدی، دسترسی ایمن به واکسن، تصویب پیش شرط دریافت واکسن برای ثبت نام و ورود به مراکز دولتی،دریافت پیش شرط دریافت واکسن برای استخدام و ... را از عواملی دانستند که در پذیرش واکسن موثر است(10).

عادلی و همکاران(1400) در مطالعه ای با عنوان 'برآورد تمایل به پرداخت برای واکسن کووید – 19 با استفاده از روش ارزش گذاری مشروط' به روش  توصیفی - تحلیلی انجام دادند. نتایج نشان داد، 7/65 درصد افراد مایل به پرداخت مبلغی برای واکسن هستند. متغیرهای درآمد خانوار، سن، سابقه بیماری زمینه-ای، سابقه ابتلا به کووید – 19، نگرش، مبلغ پیشنهادی و فرد سالمند در خانواده تأثیر مثبت و معنی دار بر واکسینه شدن طولانی مدت و متغیرهای سن، درآمد خانوار، سابقه بیماری زمینه ای، نگرش و مبلغ پیشنهادی اثر مثبت و معنی دار برای سالیانه واکسینه شدن دارند. همچنین، متوسط تمایل به پرداخت هر نفر375000 تومان برای واکسینه شدن طولانی مدت و 113000 تومان به صورت سالیانه بدست آمد(19).

مطالعات خارج از کشور:

کریستین لین  و همکاران (2020)  در مقاله ای با عنوان ' واکسن COVID-19: ترویج پذیرش واکسن' به صورت نامه به سردبیر  عواملی نظیر دسترسی آسان، رایگان بودن، تشریح شفاف فازهای کارآزمایی بالینی واکسن، معتبر بودن واکسن  و.. را از عواملی دانستند که در پذیرش واکسن موثر می باشد (20).

ویکتوریا سی لوسیا و همکاران (2020) در مطالعه با عنوان 'تردید واکسن COVID-19 در بین دانشجویان علوم پزشکی' در کشور آمریکا، به روش توصیفی تحلیی به  این نتیجه رسیدند که  تقریباً همه شرکت کنندگان نگرش مثبتی نسبت به واکسن ها داشتند و موافقت کردند که احتمالاً در معرض COVID-19 قرار خواهند گرفت. با این حال ، تنها 53 نفر اظهار داشتند که در آزمایش واکسن COVID-19 شرکت خواهند کرد و 23 تمایلی به تزریق واکسن COVID-19 بلافاصله پس از تأیید FDA ندارند. دانشجویانی که مایل بودند بلافاصله واکسن را مصرف کنند، بیشتر به متخصصان بهداشت عمومی اعتماد داشتند، نگرانی کمتری در مورد عوارض جانبی داشتند و با دستورات واکسن موافق بودند (P <0.05). نگرانی از عوارض جانبی جدی به طور مستقل شانس کمتری برای شرکت در آزمایش واکسن COVID-19 را پیش بینی می کرد (AOR = 0.41 ، P = 0.01) (21).

فورمان و همکاران (2021) در مطالعه ای با عنوان 'چالش های واکسن COVID-19: تا کنون چه چیزی را یاد گرفته ایم، و به چه موضوعاتی مانده است؟' توسعه و توزیع واکسن ایمن و م Sثر SARS-CoV-2 (COVID-19) مورد توجه جهانی گسترده قرار گرفته است. کمتر از یک سال پس از اعلام همه گیر COVID-19 ، چندین نامزد واکسن مجوز استفاده اضطراری را در طیف وسیعی از کشورها دریافت کرده بودند. علیرغم این پیشرفت علمی ، همچنان چالش های سیاستی مهمی را ارائه می دهد که نیازمند پاسخ مشترک و جهانی است. عدم استقبال دولت ها و  مردم یک چالش بزرگ در این زمینه می باشد (22).

-علل عدم تمایل جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به تزریق واکسن کرونا چیست؟

2- راهکارهای افزایش پوشش و پیشنهادات شرکت کننده گان جهت افزایش تمایل به  واکسن کرونا چه می باشد؟

تبیین و استخراج تجارب علل عدم تمایل به واکسیناسیون کووید  19 در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1400

مطالعات  کیفی اهداف اختصاصی ندارند.

1. تمامی واحد های  بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
2. شرکت‏ها و سازمان‏های خصوصی ارایه‏ دهنده خدمت در مراکز خدمات جامع سلامت شهری
3. وزارت بهداشت درمان و آموز پزشکی

کووید 19(COVID-19):

تعریف نظری: کروناویروس ها (CoV) خانواده بزرگی از ویروس ها می‌باشد که باعث رخداد بیماری‌های رایجی مانند سرماخوردگی تا بیماری‌های تنفسی مانند سندروم تنفسی خاورمیانه (MERS-Cov) و سندروم حاد تنفسی (SARS-Cov) می‌شود. کروناویروس نوع جدیدی از این نوع ویروس‎ها می‌باشد که قبلا در انسان تشخیص داده نشده‌است. کروناویروس ها به اصطلاح زئونوز هستند که طبق تعریف به معنای این است که می‌تواند در حیوانات و انسان‌ها به طور مشترک باعث ایجاد بیماری شود. برای مثال سندروم حاد تنفسی (SARS-Cov) از طریق گربه زباد (Civet Cat) و سندروم تنفسی خاورمیانه (MERS-Cov) از طریق شتر به انسان انتقال یافته‌است. همچنین چندین نوع از کروناویروس‌ها شناخته‌شده هستند که در حال حاضر انسان را آلوده نکرده‌است(2).

تعریف عملی: اپیدمی همان بیماری های فراگیر است که به نوعی از آن را کووید 19 می نامند.

بحران(crisis):

تعریف نظری: شرایط اضطراری ناشی از بلایای طبیعی مانند سونامی، زلزله، سیل، طوفان یا مواردی مانند اعتصاب های تروریستی، آشوب ها، تصادفات و غیره باعث ایجاد خسارت های اقتصادی و اجتماعی عظیم می شود و به ویژه بر افراد فقیر در اقتصادهای کم در آمد تاثیر می گذارد (1).

تعریف عملی: در این پژوهش تعریف عملی همان تعریف نظری می باشد.

واکسن:

 یک فراورده زیستی است که در برابر یک بیماری میکروبی مشخص، ایمنی فعالِ اکتسابی تولید می‌کند. در واقع سوسپانسیونی است از ریز اندام گان‌های کشته یا ضعیف‌شده ویروس یا باکتری یا پروتئینهای آنتی‌ژنیک به‌دست‌آمده از آن‌ها که برای پیشگیری یا بهبود یا درمان بیماری‌های عفونی تجویز می‌شود. پروتئین‌های آنتی‌ژنی امروزه بدون استفاده از میکروب‌های ضعیف یا کشته‌شده و با به‌کارگیری فناوری DNA نوترکیب تولید می‌گردند. واکسن معمولاً برای پیشگیری از بیماری‌ها و ایجاد ایمنی در برابر آن‌ها استفاده می‌شود(8).

تعریف عملی: در این پژوهش تعریف عملی همان تعریف نظری می باشد.

این مطالعه از نوع پژوهش های کیفی به روش موردی می باشد که با هدف کاربردی در سال 1400 انجام خواهد شد.

جامعه مورد مطالعه شامل تمام افرادی که پس از فراخوان عمومی جهت واکسیناسیون کرونا از تزریق واکسن امتناع کرده اند.

معیار ورود: در دسترس بودن فرد، تمایل به همکاری

معیار خروج:  عدم تمایل همکاری، عدم دسترسی به فرد، ابتلا به بیماری های روحی و روانی

در این مطالعه در شهرهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهرستان زاهدان (زاهدان، خاش، میرجاوه، سراوان و سیبب سوران) انجام خواهد شد بدین صورت که با توجه تعداد افراد فراخوان داده شده از هر شهرستان به تناسب افرادی انتخاب خواهد شد. با توجه به موضوع مطالعه نمونه گیری بصورت 360 درجه تا زمان حداکثر اشباع داده ها (بدین معنی که شرکت کننده گان مطلب جدیدی را به اطلاعات جمع آوری شده اضافه نکنند) ادامه یابد.

روش نمونه گیری به روش  مبتنی بر هدف (با در نظر گرفتن معیارهای ورود) تا اشباع داده ها (بدین معنی که شرکت کننده گان مطلب جدیدی را به اطلاعات جمع آوری شده اضافه نکنند) خواهد بود.

با توجه به اینکه در سامانه یکپارچه بهداشت (سیب) آیتم 'افراد واجد شرایط دریافت واکسن' وجود دارد. در  هر مرکزخدمات جامع سلامت با فیلتر کردن لیست این افراد، کسانی که حداقل یک ماه از فراخوان تزریق واکسن آنها گذشته است انتخاب می شوند.

با توجه به اینکه افراد از گروه های سنی، تحصیلی، شغلی و... متفاوت فراخوان واکسیناسیون دریافت کرده اند، سعی می شود این موضوع در نمونه گیری ها لحاظ گردد.

لازم به یادآوری است که در این قسمت برایmaximum variation ،(انتخاب از تمامی ذینفعان) خواهند شد و با آنها مصاحبه می شود که بیشترین اطلاعات را در اختیار ما بگذارند و دارای تجربه زیادی در این زمینه باشند.

مصاحبه ها توسط یک دانشجوی کارشناس ارشد اپیدمیولوژی و با نظارت یک نفر هیات علمی دانشگاه انجام خواهد شد. لازم بذکر است در مواردی که نیاز به گویش به زبان بومی منطقه باشد، از بهورز همان منطقه جهت مصاحبه ها کمک گرفته خواهد شد.

روش جمع‏آوری داده‏ها در این مطالعه، مصاحبه نیمه‏ ساختاریافته، بر اساس راهنمای مصاحبه خواهد بود؛ بدین صورت که پژوهشگران، با توجه مطالعات و مشاهدات قبلی خود، لیستی کوتاه از سوالات مرتبط با موضوع را تهیه خواهند کرد. در مرحله بعد، با توجه به نظرات اساتید و افراد با سابقه و نیز پس از تعدادی مصاحبه به‏صورت پایلوت، این راهنما به مرور اصلاح خواهد شد. نسخه اولیه راهنما مصاحبه پیوست پروپوزال می‏باشد (پیوست یک) راهنمای مصاحبه به صورت نیمه ساختار یافته با سوالات باز می باشد بدین صورت که مصاحبه با سوال علل عدم تمایل شما به تزریق واکسن کرونا چیست آغاز می­شود و سپس سایر سوالات پرسیده می­شود سوالات با  و چنانچه اگر در حین مصاحبه با افراد به عللی غیر از سوالات راهنمای مصاحبه اشاره کردند، آن علل نیز مورد بررسی قرار می گیرد و در مصاحبه های بعدی نیز مورد پرسش قرار خواهد گرفت.

جهت دستیابی به صحت (Trustworthiness)) و استحکام داده ها (Rigor) مقبولیت آنها با استفاده از مطالعه و بررسی مستمر داده ها، پیاده کردن مصاحبه ها و بررسی مرور آنها تا پیدایش درون مایه های اصلی، بازنگری تجزیه و تحلیل انجام شده توسط همکاران طرح (Peer check) و بازنگری نوشته ها توسط شرکت کننده گان مطالعه (Member check) انجام گرفت. جهت تحلیل داده های هر مرحله از روش تحلیل محتوا (Content analysis) استفاده گردید. تحلیل محتوای کیفی شیوه ای تخصصی در پردازش داده های علمی است که به منظور تعیین وجود کلمات و مفاهیم معین در متن مورد استفاده قرار می گیرد تا داده ها خلاصه توصیف و تفسیر شود.

پس از تصویب طرح در معاونت تحقیقات و کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کسب مجوز های لازم، پژوهشگران  با توجه به روش نمونه گیری ابتدا مصاحبه شده گان مورد نظر در پنج شهرستان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (زاهدان، خاش، میرجاوه، سراوان و سیبب سوران) را مورد شناسایی قرار می دهند و سپس با هر کدام از افراد ابتدا تلفنی یا حضوری ارتباط برقرار می­شود و هدف از مطالعه توضیح داده می­شود و خلاصه ای از مطالعه شامل اهداف و راهنمای مصاحبه ارسال میشود و جهت انجام مصاحبه وقت تعیین می شود و در زمان مشخص شده با رعایت پروتکل های بهداشتی مراجعه و مصاحبه ها انجام خواهد شد.

در محیطی آرام اقدام به مصاحبه خواهد شد. در ابتدای مصاحبه فرم رضایت نامه جهت مطالعه و امضا تقدیم فرد می شود (پیوست 1) و سپس اطلاعات دموگرافیک (پیوست 2) را در فرم مربوطه ثبت خواهیم کرد.

در صورت موافقت مصاحبه ضبط میشود. پس از انجام مصاحبه در اولین فرصت نکات کلیدی مصاحبه یادداشت میشود، در پایان روز تمام اطلاعات ضبط شده در یک فایل رایانه ای مکتوب می شود. پس از نوشتن متن مصاحبه از روی صدا، متن به فرد ارسال میشود تا خوانده شود و در صورت نیاز به تغییر توسط فرد تایید و امضا شود.

بعد از انجام هر مصاحبه، سریعا مصاحبه ها رو شنیده خواهد  شد و رونویسی و سپس با استفاده از نرم افزار microsoft word 2016 در یک فایل کامپیوتر تایپ و ذخیره می شود. در مرحله بعد متن  مصاحبه ها چندین بار خوانده و مرور خواهد شد،به طوری که پژوهشگران بر داده ها تسلط کافی پیدا کنند. در مرحله سوم داده ها به واحد هایی معنایی (کد) در قالب جملات و پاراگراف های مرتبط با معنای اصلی شکسته می شوند. واحد های معنایی نیز چندین بار مرور و سپس کد های مناسب هر واحد معنایی نوشته خواهد شد. به این صورت که در هر کدام از مصاحبه ها، زیر موضوعات در هم ادغام خواهند شد و تقلیل گرایی (Reductionism) صورت خواهد گرفت و نهایت موضوعات اصلی مشخص خواهد شد. تحلیل اولیه پس از اولین مصاحبه با اولین نمونه شروع خواهد شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده خواهد شد . بدین صورت که درون محتوای هر جمله یک کد(کلمه کلیدی ) وجود دارد، تمام کد های مشابه در یک زیر طبقه دسته بندی شده و سپس زیر طبقه های مشابه را در یک طبقه و پس از آن طبقات مشابه به صورت یک زیر مضمون طبقه بندی مشوند و در نهایت مضمون (Theme) شناسایی خواهد شد.

کدهای  2، 4، 7، 10 ، 13، 22، 25 و 27 تا 31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران مد نظر است که شامل موارد زیر است :

کد 1: هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد 2: در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد.

  کد 4: مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

کد 7: اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

کد 10: هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود

کد 13: کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

کد 22: از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

کد 25: پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد 27: در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

کد28: پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

کد29: نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد

کد 30: گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

کد 31: روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

عدم همکاری و عدم دسترسی  بعضی  افراد مراجعه کننده که در این صورت یا شخص توجیه شده و یا یک شخص دیگر جایگزین خواهد شد.

1-Bofinger P, Dullien S, Felbermayr G, et al. Wirtschaftliche Implikationen der Corona-Krise und wirtschaftspolitische Maßnahmen [Economic Implications of the Corona Crisis and Economic Policy Measures]. Wirtschaftsdienst. 2020;100(4):259-265. doi:10.1007/s10273-020-2628-0

2-Jafarinejad F, Rahimi M, Mashayekhi H. Tracking and analysis of discourse dynamics and polarity during the early Corona pandemic in Iran [published online ahead of print, 2021 Jul 3]. J Biomed Inform. 2021;121:103862. doi:10.1016/j.jbi.2021.103862

3-Abed Alah M, Abdeen S, Kehyayan V. The first few cases and fatalities of Corona Virus Disease 2019 (COVID-19) in the Eastern Mediterranean Region of the World Health Organization: A rapid review. J Infect Public Health. 2020;13(10):1367-1372. doi:10.1016/j.jiph.2020.06.009

4-World Health organization, Coronavirus disease (COVID-2019) situation report-.  2021.  available in:  https://www.who.int/ emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports

5-Brean A. Koronavaksine [Corona vaccine]. Tidsskr Nor Laegeforen. 2020;140(3):10.4045/tidsskr.20.03.01. Published 2020 Feb 24. doi:10.4045/tidsskr.20.03.01

6-Shoenfeld Y. Corona (COVID-19) time musings: Our involvement in COVID-19 pathogenesis, diagnosis, treatment and vaccine planning. Autoimmun Rev. 2020;19(6):102538. doi:10.1016/j.autrev.2020.102538

7-Braun P, Haffner S, Woodcock BG. COVID-19 pandemic predictions using the modified Bateman SIZ model and observational data for Heidelberg, Germany: Effect of vaccination with a SARS-CoV-2 vaccine, coronavirus testing and application of the Corona-Warn-App. Int J Clin Pharmacol Ther. 2020;58(8):417-425. doi:10.5414/CP203846

8-Bros M, Nuhn L, Simon J, et al. The Protein Corona as a Confounding Variable of Nanoparticle-Mediated Targeted Vaccine Delivery. Front Immunol. 2018; 9:1760. Published 2018 Aug 2. doi:10.3389/fimmu.2018.01760

9-Xantus G, Rékassy B, Závori L. Koronavírusvakcina-vademecum [Corona vaccine review]. Orv Hetil. 2021;162(8):283-292. Published 2021 Feb 21. doi:10.1556/650.2021.32172

10-Fotoukian Z, Navabi N, Chaboksavar F, Mohammadkhah F.  Strategies to Increase the Acceptance of COVID-19 Vaccine in the Iranian Community: Letter to the Editor.  J Isfahan Med Sch 2021; 39(624): 341-3.

11-Gadoth A, Halbrook M, Martin-Blais R, et al. Cross-sectional Assessment of COVID-19 Vaccine Acceptance Among Health Care Workers in Los Angeles. Ann Intern Med. 2021;174(6):882-885. doi:10.7326/M20-7580

12-Laine C, Cotton D, Moyer DV. COVID-19 Vaccine: Promoting Vaccine Acceptance. Ann Intern Med. 2021;174(2):252-253. doi:10.7326/M20-8008

13-Enriquez M. Vaccine Hesitancy and COVID-19: Nursing's Role. Hisp Health Care Int. 2021;19(2):74. doi:10.1177/15404153211012874

14-Available at: Zahedan University of Medical Sciences, https://en.zaums.ac.ir/33198.News , Date updated: 02/11//2021

15-Available at: Zahedan University of Medical Sciences, https://en.zaums.ac.ir/32942.News, Date updated: 14/08/2021

16-Barnabas RV, Wald A. A Public Health COVID-19 Vaccination Strategy to Maximize the Health Gains for Every Single Vaccine Dose. Ann Intern Med. 2021;174(4):552-553. doi:10.7326/M20-8060

17-Khammarnia M, Peyvand M, Setoodehzadeh F. Global epidemic of the coronavirus and the impact of political and economic sanctions against Iran. Payesh. 2020; 19 (4) :469-471

18-Erhabor GE. The Challenges of Delta Variant (COVID-19) and Assisted Reproductive Therapy. West Afr J Med. 2021;38(7):609.

19-Adeli O A, Rahimi kah kashi S. Estimating willingness to pay for the Covid-19 vaccine using the conditional valuation method. Payesh. 2021; 20 (2) :223-236. URL: http://payeshjournal.ir/article-1-1558-fa.html

20-Laine C, Cotton D, Moyer DV. COVID-19 Vaccine: Promoting Vaccine Acceptance. Ann Intern Med. 2021;174(2):252-253. doi:10.7326/M20-8008

21-Lucia VC, Kelekar A, Afonso NM. COVID-19 vaccine hesitancy among medical students [published online ahead of print, 2020 Dec 26]. J Public Health (Oxf). 2020; fdaa230. doi:10.1093/pubmed/fdaa230

22-Forman R, Shah S, Jeurissen P, Jit M, Mossialos E. COVID-19 vaccine challenges: What have we learned so far and what remains to be done?. Health Policy. 2021 Mar 26.

این مطالعه  با هدف بررسی علل عدم تمایل به واکسیناسیون کووید 19 در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1400 و استفاده از این اطلاعات برای کمپین های آینده می باشد.

ندارد

استفاده از تجارب افراد  جهت پیشبرد کمپین  واکسیناسیون کووید 19

صرف زمان برای انجام  مصاحبه

تمام عوارض جانبی این طرح بر عهد ه مجری و تیم پژوهش می یاشد 

ندارد

اطلاعات تمام افراد به صورت محرمانه و برای انجام این پژوهش علمی استفاده خواهد شد.

شرکت در پژوهش و پاسخ به سوالات به صورت کاملا داوطلبانه می باشد،  و در بالای راهنمای مصاحبه ذکر شده است که شرکت در مطالعه کاملا اختیاری می باشد .

شرکت کننده در طرح در ابتدا و در  حین مصاحبه حق انصراف از طرح را دارد

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

راهنمای مصاحبه:

1-علل عدم تمایل شما به تزریق واکسن کرونا چیست؟

2-ترس از عوارض جانبی واکسن ، مسایل مذهبی، اعتقادات، شایعه پراکنی، فضای مجازی، دسترسی فیزیکی و شلوغی مراکز واکسیناسیون   چگونه در میزان پذیرش شما تاثیر گذار بوده است؟ توضیح دهید....

3-ارتباط بین نوع واکسن تزریقی با  عدم پذیرش شما چیست؟

4-به نظر شما چه کاری می توان کرد که مردم به سیستم بهداشتی اعتماد کنند  و واکسن بزنند ؟

ایا با سابقه نیم قرن تلقیح واکسن های کودکان در کشور ایران  آیا باز هم تمایل به تزریق واکسن ندارید ؟

5-در مورد عدم اعتماد به سیستم بهداشتی نظر خود را ذکر کنید....

6-وجود بیماری های زمیته (فشار خون، دیابت ، و... ) در عدم پذیرش شما تاثیر گذار بوده است؟

7-نظر شما در مورد سابقه ایجاد عوارض و مرگ در اثر واکسن آشنایان شما در عدم پذیرش چه است؟

8-چه راهکار هایی در مورد افزایش پذیرش مردم پیشنهاد می کنید؟

9-سایر علل توضیح دهید.....