بررسی میزان آگاهی ایمنی مواد شیمیایی و آشنایی با علائم هشدار دهنده سیستم جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی در کارگران کارخانه های شیمیایی شهرستان زاهدان در سال 1400

در پنجاه سال اخیر ،تغییرات چشمگیری در کاربرد مواد شیمیایی،فرآیندها و نوع فعالیت ها در صنایع شیمیایی رخ داده است (1). و موادشیمیایی در طیف وسیعی از محیط های کاری صنعتی و غیر صنعتی و کارگاه های کوچک و بزرگ مورد استفاده قرار گرفته است (2,۳). از مواد شیمیایی به منظور بهبود و ارتقا زندگی به طور وسیعی در سراسر جهان استفاده می شود .اما علاوه بر مزایای این محصولات،عوارض سوء  برای  افراد یا محیط نیز وجود دارد(۴,۵) . مواد شیمیایی در طبیعت به صورت معدنی و یا آلی و در قالب گاز ،مایع و یا جامد وجود دارند.که این مواد ممکن است اثرهای خورندگی ،منفجر شونده، سمی و قابل اشتعال داشته باشند (۶). برای جلوگیری از ایجاد عوارض مضر ناشی از این مواد شیمیایی، رعایت اصول احتیاطی و اقدامات کنترلی به هنگام کار با آن ها دارای اهمیت ویژه ای  می باشد(۷,۸). 

سطح آگاهی از ایمنی شیمیایی در بین کسانی که در تولید ، ذخیره سازی ، فروش و مشاغل ایمنی و بهداشت شغلی کار می کنند ، ازاهمیت ویژه ای در کاهش سطح خطرات برخوردار است(۹,۱۰).

 بنابراین یکی ازاصلی ترین  راه های پیشگیری از وقوع و تکرار حوادث افزایش آگاهی و آموزش خطرات مواد شیمیایی و روش های صحیح استفاده از این مواد در محیط های کاری و آزمایشگاهی است. مسئله ای که در این زمینه واضح است ، ارتباط بین نحوه ی برچسب گذاری مواد شیمیایی و درک و آگاهی افراد از خواص و خطرات مواد شیمیایی می باشد که شامل چندین بعد از جمله احساس کردن، حافظه و فرآیند ادراک است  (۱۱,۱۲) . عدم توجه به ویژگی ها و انواع مواد شیمیایی استفاده شده  و به کار گیری روش های نامناسب و اشتباه هنگام کار با این مواد می تواند عواقب ناگواری را به همراه داشته باشد.بر اساس شدت مواجهات ، اثرات و پیامد های ناشی از آن ها می تواند باعث کاهش توانایی افراد برای ادامه فعالیت ها و یا حتی کاهش کیفیت آن ها شود. همچنین ، مواجهه با این مواد می تواند موجب بیماری های تنفسی ، سوختگی ها ، عوارض پوستی و چشمی ، سردرد ، اختلالات ارگانی و سرطان شود و در  موارد حاد منجر به مرگ شود( ۱۳,۱۴ ). بسیاری از مردم در صنایع تولید مواد شیمیایی کار می کنند .کارگران بی سواد و کم تجربه یا افرادی که از تأثیرات کوتاه مدت و طولانی مدت تماس با این مواد شیمیایی بی اطلاع هستند  و همچنین کارگرانی که در صنایع آفت کش ها کار می کنند و به سموم دفع آفات شیمیایی حساس هستند  در معرض خطربالای  مواد شیمیایی قرار دارند بنابراین ، محققان بر ضرورت دانش کافی و مدیریت صحیح مواد شیمیایی تأکید کرده اند..(۱۵,۱۶,۱۷). می توان گفت علت اصلی رخداد حوادث  و صدمات در محیط های کاری ، اعمال و شرایط نا ایمن می باشد . اعمال ناایمن متوجه فرد بوده و بیشتر به رفتار وی در محیط کار  برمیگردد( ۱۸,۱۹). کشورهای در حال توسعه به دلیل ضعف مکانیسم های نظارتی و انطباق با استانداردهای بین المللی به توجه و پشتیبانی بیشتری نیاز دارند(۲۰). در ایران 9886 حادثه ناشی از کار در سال 2018 ثبت شده است که 64 مورد آن به دلیل قرار گرفتن در معرض مواد خطرناک رخ داده است (۲۱). بر طبق گزارش  WHO تا کنون 100000 ماده شیمیایی  شناسایی شدند که سالیانه بیش از 1000 تا  2000ماده شیمیایی دیگر به این لیست افزوده می شود(۲۲,۲۳).  و بنابر تخمین سازمان OSHA ، بیش از 32 میلیون نفر در آمریکا با حدود 650 هزار ماده شیمیایی خطرناک در محیط کارشان تماس دارند (۲۴).  سازمان ایمنی و بهداشت آمریکا برنامه ی تبادل اطلاعات خطر (HCS)  را  در سال  2012 در سطح جهانی به سیستم برچسب گذاری شیمیایی و طبقه بندی تغییر داده است (۲۵,۲۶).

در سال 2002 ، سیستم جهانی هماهنگ (GHS) برای طبقه بندی و برچسب مواد شیمیایی توسط سازمان ملل متحد با هدف یکسان سازی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی معرفی شد(۲۷,۲۸). به این ترتیب  GHS یک سیستم فنی هماهنگ شده جهانی است که اطلاعات بهداشتی و ایمنی  مربوط به موادو نوع اطلاع رسانی خطرات مواد شیمیایی را ارائه داده است .باتوجه به اینکه کلیه ی تقسیم بندی های خطرات شیمیایی زیان آور و کالاهای خطرناک براساس دو سیستم بین المللی ملل متحد و سیستم اروپایی انجام شده است بنابراین اجرای  GHSاولین گام در رسیدن به مدیریت صحیح مواد شیمیایی است (۲۹). این سازمان ها و برنامه های بین المللی در تلاشند تا مدیریت صحیح استفاده ایمن از مواد شیمیایی را افزایش دهند(۲۰).

در  GHSهر کدام از خطرات مرتبط با کالاهای خطرناک در 3 گروه اصلی خطرات فیزیکی ، محیط  زیستی و بهداشتی گروه بندی شده است.هر کدام از خطرات دارای  قوانین خاص خود در زمینه ی کاربرد در محیط کار ، حمل و نقل و تهیه و توزیع است که با توجه به انتخاب کشور ها جهت استفاده در هر یک از زمینه ها باید قوانین مربوطه مورد استفاده قرار می گیرد . در تقسیم بندی خطرات فیزیکی از سیستم  UN و در طبقه بندی اثرات سلامتی تا حدودی از سیستم های اروپایی استفاده می شود.هدف GHS اطمینان به دسترسی  اطلاعات لازم در زمینه ی خطرات فیزیکی و اثرات سمی و زیست محیطی مواد به منظور افزایش سلامت محیط و انسان می باشد (۳۰) . 

پیاده سازی سیستم GHS  از طریق آگاهی بهتر از خطرات مواد شیمیایی خطرناک ، افزایش ایمنی مصرف ، کاهش تصادفات در معرض مواد شیمیایی ، تجارت آسانتر مواد شیمیایی در داخل و خارج از کشور و همچنین آمادگی بهتر برای پاسخ به نشت مواد شیمیایی ، به نفع کارگران ، صنایع و مردم است . علیرغم فواید بزرگ اجرای جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری استاندارد ، این هدف با چالش های بزرگی روبرو است (۲۰) .                                                                                                                                                                                                                       

ضرورت انجام طرح :

در کشور ما در ارتباط با تفسیر اطلاعات مواد شیمیایی و خطرات آنها بنیان گذار خاصی وجود ندارد و همچنین در خصوص میزان آشنایی با GHS و آگاهی در میان کارگرانی که با مواد شیمیایی سروکار دارند مطالعات کمی انجام شده است. از این رو، این مطالعه برای ارزیابی سطح دانش ایمنی شیمیایی و بررسی وضعیت برچسب گذاری موجود در محل کار در بین گروه های اصلی شغلی که با مواد شیمیایی کار می کنند انجام شده است (۳۱).

 1 . میزان آگاهی شرکت کنندگان نسبت به ایمنی کار با مواد شیمیایی چقدر است؟

2. میزان آگاهی شرکت کنندگان نسبت به علائم هشداردهنده سیستم جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی چقدر است؟

3. بین عوامل دموگرافیک (سن ، جنس، سابقه کار و سطح تحصیلات) با آگاهی نسبت به ایمنی کار با مواد شیمیایی ارتباط وجود دارد.

4. بین عوامل دموگرافیک (سن ، جنس، سابقه کار و سطح تحصیلات) با آگاهی نسبت به علائم هشداردهنده سیستم جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی ارتباط وجود دارد.

 تعیین میزان آگاهی ایمنی مواد شیمیایی و آشنایی با علائم هشدار دهنده سیستم جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی  در کارگران کارخانه های شیمیایی شهرستان زاهدان در سال 1400

. تعیین آگاهی نسبت به ایمنی کار با مواد شیمیایی

2. تعیین آگاهی نسبت به علائم هشداردهنده سیستم جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی

3. تعیین ارتباط عوامل دموگرافیک (سن ، جنس، سابقه کار و سطح تحصیلات) با آگاهی نسبت به ایمنی کار با مواد شیمیایی

4. تعیین ارتباط عوامل دموگرافیک (سن ، جنس، سابقه کار و سطح تحصیلات) با آگاهی نسبت به علائم هشداردهنده سیستم جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی

1- دانشگاه های علوم پزشکی جهت نظارت و برنامه ریزی آموزشی

2- مدیران و کارگران صنایع و محیط های شغلی جهت افزایش میزان آگاهی نسبت به ایمنی مواد شیمیایی

   : GHSیک سیستم فنی هماهنگ شده جهانی است که اطلاعات بهداشتی و ایمنی مربوط به مواد و نوع اطلاع رسانی خطرات مواد شیمیایی را ارائه داده است ‌

این تحقیق یک مطالعه ی توصیفی-تحلیلی و از نوع مقطعی است.

معیار ورود: کلیه کارگران شاغل در دو صنعت آریا شیمی  و  مروارید هامون شهرستان زاهدان که با مواد شیمیایی کار می کنند.

با توجه به فرمول زیر و میزان خطای نوع اول ( آلفا ) برابر با 0.05 و خطای برآورد 0.5 و با توجه به انحراف معیار آگاهی با استفاده از پرسشنامه MCQ و بر اساس مراجع ارائه شده (32) حجم نمونه 82 نفر تعیین شده است.

گروه های تحت مطالعه با روش نمونه گیری در دسترس (آسان) از کارگران صنعت آریا شیمی ومروارید هامون شهرک صنعتی زاهدان انتخاب خواهند شد.

پرسشنامه و فرم جمع آوری اطلاعات که پیوست می باشد.

پس از تصویب طرح، با هماهنگی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه نسبت به معرفی محقق به مدیریت صنایع مورد مطالعه اقدام و موافقت لازم جهت همکاری در انجام طرح کسب خواهد گردید. به منظور آگاهی کارگران و حضور داوطلبانه آنها در پژوهش، هدف مطالعه به طور کامل توضیح داده خواهد شد و شرکت در نظرسنجی اختیاری بوده و کسانی که مایل به شرکت در این مطالعه نبودند از نظرسنجی حذف خواهند شد.

اطلاعات مورد نیاز از قبیل سن ، جنس ، سابقه کار ، سطح تحصیلات و عنوان شغلی از طریق فرم جمع آوری اطلاعات، برای کلیه کارگران شرکت کننده در مطالعه تکمیل و گردآوری خواهد شد. علاوه بر این برای ارزیابی سطح آگاهی ایمنی کارگران در تماس با مواد شیمیایی، از پرسشنامه سیستم هماهنگ جهانی(GHS)در خصوص علائم هشداردهنده و برچسب گذاری مواد شیمیایی استفاده خواهد شد. روایی و پایایی این پرسشنامه ها قبلاً ارزیابی و منتشر شده است (31). روایی صوری پرسشنامه ها با روش نمره تاثیر (نمره تاثیر = فراوانی٪ × اهمیت) مورد بررسی قرار گرفت. پرسشنامه اول (پرسشنامه شماره 1) برای ارزیابی میزان آگاهی عمومی پاسخ دهندگان نسبت به ایمنی  مواد شیمیایی و پرسش نامه دوم (پرسشنامه شماره 2) برای ارزیابی وضعیت فعلی برچسب گذاری مواد شیمیایی در محل کار آنها طراحی شده است. پرسشنامه شماره 1 شامل 37 سوال بوده که شامل 24 سوال چند گزینه ای و 13 سوال تصویری برای ارزیابی توانایی پاسخ دهندگان در تشخیص معنای نمادهای هشدار دهنده مورد استفاده در برچسب های قدیمی و جدید (سیستم های GHS ، WHIMS و CHIP ) میباشد. پرسشنامه شماره 2 شامل 40 سوال بوده که شامل 25 سوال چند گزینه ای برای ارزیابی وضعیت فعلی برچسب گذاری مواد شیمیایی در محل کار و 15 سوال تصویری برای ارزیابی فراوانی مواردی که علائم هشدار دهنده روی برچسب ایمنی مواد شیمیایی توسط پاسخ دهنده مشاهده شده اند . شرکت کنندگان بایستی پاسخ دهند که کمترین و بیشترین اشکال هندسی که در آن نمادها را دیده اند کدامند؟

گروه هدف در این مطالعه به عنوان 'هر فرد یا گروهی که در طول کار روزانه خود ممکن است با مواد شیمیایی خطرناک در تماس باشد' تعریف شده است. که شامل بخش های تولید ، کاربرد ، بسته بندی، ذخیره سازی ، حمل ، دفع یا بازیافت مواد شیمیایی  و همچنین نگهداری و یا تعمیر تجهیزات حاوی مواد شیمیایی می باشد. با توجه به تعریف فوق ، افراد در گروه های شغلی مختلف برای شرکت در نظرسنجی انتخاب خواهند گردید که شامل کارگران خط تولید و بسته بندی، کارکنان انبار ، رانندگان ، تکنسین ها ، سرپرستان و مدیران کارخانه های شیمیایی در شهرک صنعتی زاهدان خواهند بود. 

در نحوه ی برچسب گذاری سیستم هماهنگ جهانی علایم خطر مواد شیمیایی به صورت تصاویری در نظر گرفته شده اند که افراد بر اساس اطلاعات و دانش خود نام علائم را با توجه به نوع خطرات، به صورت خودگزارشی و تشریحی در زیر تصویر ذکر می نمایند.

سوال مورد استفاده در زمینه ی سیستم هماهنگی جهانی در این پژوهش به صورت 9 نوع خطر )قابل انفجار، قابل اشتعال، سرطان زا، خورنده، کپسول گاز فشرده، محرک، اکسیدکننده، محیط زیستی و سمی) در نظر گرفته شده است.

در تحلیل و توصیف داده ها از جداول آمار توصیفی یک بعدی و دو بعدی استفاده خواهد شد. برای گزارش آمار توصیفی متغیرهای کمی از انحراف استاندارد ، میانگین و درصد و در تحلیل پیشرفته داده ها از روشهای رگرسیون خطی استفاده خواهد شد. در گزارش نتایج آزمون های آماری مقادیر P-value کمتر از 5% معنی دار در نظر گرفته شده و در گزارش آماره ها حدود اطمینان 95% گزارش خواهد شد

در این مطالعه کدهای 1، 4، 7، 10، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 19، 25، 27، 28، 29، 30 و 31 راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش ­های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی که مربوط به رضایت آگاهانه و آزادانه، آگاه سازی کمیته اخلاق در صورت تغییر در روند پژوهش، ارائه‌ی اطلاعات کافی و آگاه کردن افراد مورد مطالعه، حفظ و رعایت اصول رازداری، انتشار دقیق و کامل نتایج با در نظر گرفتن ارزش ­های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه و غیر می­باشد، توسط پژوهشگر رعایت می­ شود.

 کد 1: هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد 4: مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه ی پایین تر و یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید آزمودنی را در معرض خطر قرار دهد.

کد7: توقف پژوهش در صورت بیشتر بودن خطرات نسبت به فواید آن برای آزمودنی

کد 10: هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه(پروپوزال) به انجام برسد.

کد 11: ارائه اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود.

کد 12: انتخاب آزمودنی­ها باید منصفانه باشد و تبعیض آمیز نباشد.

کد 13: کسب رضایت آگاهانه و آزادانه الزامی است.

کد 14: آگاه سازی کمیته اخلاق در صورت تغییر در روند پژوهش

کد 15: پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند.

کد 16: پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند.

کد 17: پژوهشگر ارشد مسئول مستقیم ارائه اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده و اخذ رضایت آگاهانه است.

کد 19: عدم قبول شرکت در پژوهش یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ­گونه تأثیری بر ارائه خدمات موسسه به آن فرد داشته باشد.

کد 25: رعایت اصول رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن

کد 27: آگاهی و بهره مندی آزمودنی از نتایج مطالعه

کد 28: انتشار دقیق و کامل نتایج

کد 29: نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش باشد.

کد 30: گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

کد 31: روش پژوهش نباید با ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

امکان عدم همکاری افراد برای شرکت در مطالعه و ریزش افراد که با در نظر گرفتن تمهیدات لازم برای ترغیب مشارکت آنها پیش بینی می شود این محدودیت برطرف گردد.

ایمنی شیمیایی ، برچسب گذاری ، آگاهی ، مواد خطرناک

1.  AllahyariAllahyari, T., Risk analysis and Risk Assessment in Chemical Processes. 1nd ed. Qom: Nejabat. 2006. [Persian].

2.  Ministry of Health and Education, Enviromental and Occpational Health Center. A Guide to Use of Hazrdous Chemical substances. 1nd ed. Enviromental and Occpational Health Center.Tehran. 2012. [Persian].

3.  Bakand, S., The review of Globally harmonized system of classification and labeling of chemicals (GHS)(Editorial) Iran Occupational Health Journal, 2011; 8(3): 1-6. [Persian].

4. Secretariat U. Globally harmonized system of classification and labelling of chemicals (GHS).United Nations Publications. 2003;100-195.

5. Draman SFS, Daik R, Jusoff K, Abdullah ML. Understanding of chemical labeling using Globally Harmonised System (GHS) amongst students of secondary level in Terengganu, Malaysia. World Applied Sciences Journal. 2010;11(11):1388-92.

6. Kan C. Chemical safety management in Hong Kong. Journal of Chemical Health and Safety. 2007;14(1):13-6.

7. Heydari M, Omedvare M, Mohammadfam E. Health Risk Assessment Model of chemicals in the oil and gas industry (Case Study: Pars Special Economic Energy Zone). Safety and Health at Work. 2013;4(3):11-22. [Persian].

8. Jahangir M, Jalali M, Saeedi C, Pour HM, marde H, Poor JMA. Risk assessment of occupational exposure to chemicals in order to provide control measures (Case Study in the polyurethane foam industry). Journal of Occupational Medicine.5):33-4. [Persian].

9. Brückner, S.; Marendaz, J.-L.; Meyer, T. Using very toxic or especially hazardous chemical substances in a research and teaching institution. Safety Science. 2016, 88, 1−15.

10. Wang, B.; Wu, C.; Reniers, G.; Huang, L.; Kang, L.; Zhang, L. The future of hazardous chemical safety in China: Opportunities, problems, challenges and tasks. Sci. Total Environ. 2018, 643, 1−11.

11. Su TS, Hsu IY. Perception towards chemical labeling for college students in Taiwan using Globally Harmonized System. Saf Sci. 2008;46(9):1385-92. DOI: 10.1016/j. ssci.2007.09.002

12. Karapantsios T, Boutskou E, Touliopoulou E, Mavros P. Evaluation of chemical laboratory safety based on student comprehension of chemicals labelling. Educ Chem Eng. 2008;3(1):e66-73. DOI: 10.1016/j.ece.2008.02.001

13. Draman SF, Daik R, Abdullah ML. Globally harmonized system: a study on understanding and attitude towards chemical labeling amongst students of secondary school. Science and Social Research (CSSR), 2010 International  Conference on, Kuala Lumpur, Malaysia; 2010. DOI: 10.1109/CSSR.2010.5773740

14. Walters AU, Lawrence W, Jalsa NK. Chemical laboratory safety awareness, attitudes and practices of tertiary students. Saf Sci. 2017;96:161-71. DOI: 10.1016/j.ssci.2017.03.017

15. Bian Q, Xu LC, Wang SL, Xia YK, Tan LF, Chen JF, et al. Study on the relation between occupational fenvalerate exposure and spermatozoa DNA damage of pesticide factory workers. Occup Environ Med 2004; 61(12):999-1005.

16. Brückner, S.; Marendaz, J.-L.; Meyer, T. Using very toxic or especially hazardous chemical substances in a research and teaching institution. Safety Science. 2016, 88, 1−15.

17. Wang, B.; Wu, C.; Reniers, G.; Huang, L.; Kang, L.; Zhang, L. The future of hazardous chemical safety in China: Opportunities, problems, challenges and tasks. Sci. Total Environ. 2018, 643, 1−11.

18.  determinants among nurses in one hospital in Kermanshah city, Iran. J Occup Hyg Eng. 2017;3(4):53-60. DOI: 10.21859/johe-03047

19.  Shappell SA, Wiegmann DA. A human error approach to accident investigation: the taxonomy of unsafe operations. Int J Aviation Psychol. 1997;7(4):269-91. DOI: 10.1207/ s15327108ijap0704_2

20.  Pouyakian, M.; Arghami, S. Chemical Safety; Classification, Labeling, Packaging, Transportation and Storage (In Persian); Shahid Beheshti University of Medical Sciences Publications: Tehran, 2017.

21. Over 9000 of Iranian workers injured in workplaces during 2018 (In Persian). https://tn.ai/1999215 (accessed 8/25/2019).

22. Guo H, L.S., Chan L, Li W, Risk Assessment of Exposure to Volatile Organic Compounds in Different Indoor Environments. Environmental Research, 2012: p. 94(1):57-66.

23.  Negahban, A.R., et al, Evaluating Occupational Exposure to Carcinogenic Volatile Organic Compounds in an Oil Dependent Chemical Industry: a Case Study on Benzen and Epichlorohydrin. Journal of Occupational Hygiene Engineering, 2014: p. 1(1):p. 36-46.

24.  Farmer JL, Hill PM, Dietz GP, Companion G, Cogar DA, Finkelstein MC, et al. Hazard communication system. Google Patents; 2007.

25.  Peter J. Peterson, M.b.M., Cheryl Chang, Jonathan Krueger, Indicators as a tool for the evaluation of effective national implementation of the Globally Harmonized

System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS). Environmental Management. 2010; 91: 1202– 1208.

26. D, T.G., Hazard Communication. Atechnical Publication of Asse International Practice Speciaty. World Focus. 2012; 11(2): 8.

27. Dalvie, M. A.; Rother, H.-A.; London, L. Chemical hazard communication comprehensibility in South Africa: Safety implications for the adoption of the globally harmonised system of classification and labelling of chemicals. Safety Science. 2014, 61, 51−8.

28. Silk, J. C. Development of a globally harmonized system for hazard communication. Int. J. Hyg. Environ. Health 2003, 206 (4−5), 447−52.

29. Ministry of Health and Education, E.a.O.H.C., Kalatpour Omid, A Guide to Managment of Chemical Accident in Workplace and Industrial. 1nd ed. Enviromental and Occpational Health Center.Tehran. 2014. [Persian]

30. Pouyakian M, A.S., Chemical Safety: Classification, Labeling, Packaging, Transportation and Storage. 2nd ed. Tehran: Shahid Beheshti University of Medical Sciences Publications;2017. [Persian].

31- Fayazi, A.; Pouyakian, M.; Jafari, M. J.; Khodakarim, S.
Development and validation of two awareness and current status
assessment questionnaires for the hazardous chemically-exposed staffs
though Globally Harmonized System of Classification and Labeling of
Chemicals (GHS). Journal of Health and Safety at Work 2019, 9 (1),
29-39.

32_ Fayazi, A., Pouyakian, M., Jafari, M. J., & Khodakarim, S. (2020). A Survey among Three Iranian Occupational Groups: General Knowledge of Chemical Safety and Familiarity with GHS and Outdated Labeling Systems. ACS Chemical Health & Safety, 27(1), 43-51

33_ jafarvand, M., Heydari, P., & Varmazyar, S. (2019). The effect of training intervention on student’s awareness toward warning signs of Global Harmonized System (GHS)

34_ Jafarvand, M., Heydari, P., & Varmazyar, S. (2019). The effect of training intervention on student’s awareness toward warning signs of Global Harmonized System (GHS)

35-.Eric Boelhouwer, J.D., Ana Franco-Watkins, Nathan
Dorris, Claudiu Lungu, Effects of pictograms on safety
data sheets and labels. Journal of Safety Research 46
(2013) 145–155

36.El-Gilany AH, El-Shaer S, Khashaba E, El-Dakroory SA,
Omar N. Knowledge, attitude, and practice (KAP) of
‘teaching laboratory’technicians towards laboratory safety
and waste management: a pilot interventional study. J
Hosp Infect. 2017;96(2):192-4. PMID: 28268025 DOI:
10.1016/j.jhin.2017.02.007

37.Sattler, B., Lippy, B., and Jordan, T, Hazard
Communication: A Review of the Science Underpinning
the Art of Communication for Health and Safety. USDOL OSHA Report. 1997;1-34

38.Peter J. Peterson, M.b.M., Cheryl Chang, Jonathan
Krueger, Indicators as a tool for the evaluation of effective
national implementation of the Globally Harmonized
System of Classification and Labelling of Chemicals
(GHS). Environmental Management. 2010; 91: 1202–
1208

39.Walters AU, Lawrence W, Jalsa NK. Chemical laboratory
safety awareness, attitudes and practices of tertiary students.
Saf Sci. 2017;96:161-71. DOI: 10.1016/j.ssci.2017.03.017

40. Khosravi Y, Farshad A, Arghami S, Taghdisi MH, Rangi
NH. The Effect of exchange risk information (HCS)
the knowledge and practice of safety management
of hazardous chemicals in Tehran refinery. Iran
Occupational Health. 2008;5(3,4):20-27. [Persian]

41. Adane L, Abeje A. Assessment of familiarity and
understanding of chemical hazard warning signs among
university students majoring chemistry and biology: a
case study at Jimma University, Southwestern Ethiopia.
World Applied Sciences Journal. 2012;16(2):290-9.

فایل مربوط به پرسشنامه طرح تحقیقاتی به پیوست می باشد.

این مطالعه برای ارزیابی سطح دانش ایمنی شیمیایی و بررسی وضعیت برچسب گذاری موجود در محل کار در بین گروه های اصلی شغلی که با مواد شیمیایی کار می کنند انجام شده است .

طرح نیاز به خونگیری ندارد

افزایش آگاهی کارگران و کارفرمایان صنایع در خصوص ایمنی کار با مواد شیمیایی

ندارد

ندارد

کلیه هزینه های مربوط به طرح تحقیقاتی به عهده محقق بوده و هیچ هزینه ای را افراد شرکت کننده متحمل نخواهند شد.

در صورت عدم همکاری شرکت کنندگان از افراد جایگزین که شغل آنها در ارتباط با استفاده از مواد شیمیایی باشد استفاده خواهد شد.

کلیه اطلاعات پرسشنامه برای هر یک از شرکت کنندگاه به صورت محرمانه بوده و در اختیار فرد یا سازمانی قرار نخواهد گرفت.

سوالات پرسشنامه به طور کامل برای شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد و از شرکت کنندگان درخواست خواهد شد به تمام سوالات پاسخ دهند

تمام شرکت کنندگان  حق دارند در صورت عدم تمایل به همکاری در طول انجام طرح از آن انصراف دهند.

فرم رضایت آگاهانه در اختیار تمام شرکت کنندگان قبل از انجام طرح قرار خواهد گرفت.