بررسی تاثیر مداخله آموزشی –حمایتی براسترس درک شده و وضعیت تغذیه بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1400

سرطان گروهی از بیماری ها با تنوع حدود یک صد نوع مختلف بوده که ناشی از رشد بدخیم سلول های بدن هستند. در سرطان سلول ها به طور غیر عادی و خارج از کنترل و بدون آنکه بدن نیازی به آن داشته باشد تقسیم می شوند و زندگی عادی سلول های طبیعی در معرض خطر و تهاجم قرار می گیرد(1).

سرطان به عنوان یکی از مهمترین بیماری های قرن حاضر و دومین علت مرگ و میر بعد از بیماری های قلبی عروقی محسوب می شود در حال حاضر سالیانه بیش از 7 میلیون نفر در جهان در اثر ابتلا به سرطان جان خود را از دست می دهند(2).در ایران به عنوان سومین علت مرگ و میر پس از بیماری های قلبی عروقی و تصادفات شناخته شده است و سالیانه بیش از 30هزار نفر قربانی می گیرد(3) .همچنین بر اساس مطالعات انجام شده عنوان گردیده است که تا سال 2030 میلادی سرطان، اولین ومهم ترین علت مرگ انسان خواهد بود(4) .

شایع ترین سرطان در زنان ،سرطان پستان و در مردان سرطان پروستات می باشد،اما در حال حاضر علت اصلی مرگ ناشی از سرطان در هردوجنس سرطان ریه می باشدسرطان پستان به عنوان شایع ترین بیماری بدخیم زنان در سراسر دنیا می باشد و 28% کل سرطان ها را شامل می شود، سالانه بیش از 1/1 میلیون مورد جدید ابتلا به سرطان پستان گزارش می شود که حدود 10% کل سرطان های جدید و 23% کل سرطان های زنان را شامل می شود میزان بروز سرطان پستان در زنان ایرانی 22در هر 100 هزار نفر و میزان شیوع 120در هر 100هزار نفر می باشد ،که آمار بسیار تکان دهنده ای است. مجموع مبتلایان به سرطان پستان در ایران 40 هزار نفر است و سالیانه بیش از 7 هزار بیمار به این تعداد اضافه می شود (5) .

افزایش شیوع سرطان در سال های اخیر و اثرات آن در ابعاد مختلف جسمی،روانی واجتماعی زندگی بشر باعث شده است که سرطان به عنوان مشکل عمده بهداشتی قرن شناخته شود (6) .

به دلیل طبیعت مزمن سرطان، بیمار نا چار است درمان های طولانی مدت با داروهای شیمی درمانی را بپذیرد(7) ؛چرا که شیمی درمانی یکی از درمان های اصلی سرطان می باشد که باعث از بین رفتن 90 درصد سلول های بدخیم می شود؛ شیمی درمانی به طور گسترده جهت افزایش بقا در بیماران مبتلا به سرطان استفاده می شود(8) .با شیمی درمانی معالجه بیمار ماه ها طول می کشد و عوارض جانبی آن می تواند به صورت تهوع،ریزش مو،خستگی، درد های عضلانی، سوختگی پوستی و خصوصا تغییرات وزن و بی اشتهایی بروز نماید(7) .شواهد نشان می دهد که تغذیه نقش تعیین کننده ای در روند درمان سرطان دارد و یافته ها بیان گر این مهم است که نزدیک به 30 درصد مرگ ناشی از سرطان با مصرف رژیم غذایی مناسب برطرف می گردد(9) . از طرف دیگر بی اشتهایی که بدنبال آن سو تغذیه دیده می شود به عنوان بخشی از بیماری سرطان و اثرات درمانهای ضد سرطان پذیرفته شده است(10) .

مطالعات نشان می دهد که بین 20 تا 80 درصد از بیماران مستعد به سرطان در طول بیماریشان به سمت سوءتغذیه پیش می روند و حدود 20 درصد این  بیماران به دلیل عوارض ناشی از سو تغذیه میمیرند (11) .کاهش 5درصد وزن در طی 6 ماه احتمال عوارض درمان را افزایش می دهد (12) .

 در تایید این مطلب می توان گفت که نتایج مطالعه مهدوی و همکاران نشان داده استکه تاثیر کاهش وزن و سو تغذیه اثرات نامطلوب بر پی گیری درمان در مبتلایان سرطان دارد(13).

از دیگر مواردی که به دنبال سوء تغذیه دیده می شود افزایش هزینه های درمان می باشد به طوری که بررسی ها نشان داده است که میانگین روز های که افراد با سو تغذیه بستری می شوند دو برابر افرادی است که تغذیه خوب دارند(8). 

علاوه بر اثرات جسمی، سرطان با پیامدهای روان شناختی و درجاتی از تنش های احساسی،استرس و اضطراب همراه است(14) .

امروزه یکی از زمینه های بسیار گسترده در در فعالیت های تحقیقاتی در علوم پزشکی پرداختن به پیامد های ناگوار روانی ؛خانوادگی و اجتماعی در بیماران مبتلا به سر طان است مسلما چنانچه تمهیدات خاص جهت بر طرف شدن این مشکل اندیشیده نشود اثرات تخریب و پیامد های جسمی و روانی نامطلپوب خواهد داشت(15).

در  اکثریت موارد متعاقب تشخیص سرطان، در فرد بحران ایجاد می شود؛ بستری شدن های مکرر، عوارض داروهای شیمی درمانی و تغییرات ظاهری خصوصا کاهش وزن که بدنبال بی اشتهایی و سو تغذیه ایجاد می شود تاثیر نامطلوب بر وضعیت روان مبتلایان بجا گذاشته است و باعث استرس و اضطراب در آنان می گردد(16).

شواهد نیز تاکید دارد که درمان های سرطان با فشارهای روانی متعدد ،استرس و اضطراب همراه هست ؛بیماران اغلب عوارض جانبی روانی درمان مانند خشم،استرس و اضطراب را  شدید تر از عوارض جانبی جسمی آن مانند ریزش مو و حالت تهوع و استفراغ درجه بندی می کنند و حتی بعضی از بیماران شیمی درمانی را به علت مشکلات روانی آن ترک می کنند(17) .

به نظرمی رسد یک رابطه دوطرفه بین بی اشتهایی و اختلات روان شناختی در بیماران مبتلا به سرطان وجود داشته باشد(18) .کاهش وزن و سوء تغذیه در بیماران با درجات  متفاوت دیده می شود(19) .

نتایج مطالعه مهدوی و همکاران نشان می دهد که 100 درصد بیماران بعد از درمان دچار کاهش وزن شده اند و محققان عوامل مختلفی جسمی و روانی که  موثربر دریافت غذا نظیر بی اشتهایی ،خشکی دهان،حالت تهوع و استفراغ می باشد را به عنوان دلایل موثر برکاهش وزن ذکر کرده اند(20) .مطالعه ای دیگر نشان داد که بیماران سرطانی که در 6 ماه گذشته 8/1کیلو گرم کاهش وزن داشتند،پیش آگاهی بد تری داشته و در معرض عوارض درمان،تاخیر درمان،بستری شدن های مکرر و کاهش کیفیت زندگی بوده اند (21) .

در صورت تداوم بی اشتهایی و سو تغذیه کادر درمان با چالش های جدی رو برو خواهند شد که شامل کاهش کیفیت زندگی، مستعد شدن بیماران به عفونت ،تاخیر التیام زخم ،کاهش میزان تحمل درمان های ضد سرطان (شیمی درمانی و رادیو تراپی) ،افزایش مدت بستری در بیمارستان، افزایش هزینه های درمان و مرگ و میر اشاره کرد(22-23) .

به نظر می رسد کنترل استرس می تواند باعث بهبود شرایط جسمی از جمله اشتها و وضعیت تغذیه فرد گردد؛ در همین راستا نتایج تحقیقات سجادیان و همکاران  نشان داد که کاهش استرس نقش ارزشمندی در بهبود سلامت جسمی و روانی و نیز ارتقا سطح سلامت این بیماران خواهد داشت (24-25) .

از طرفی دیگر استرس می تواند با تاثیر منفی بر سیستم ایمنی موجب رشد تومور را فراهم نمایید؛همچنین استرس می تواند موجب بی اشتهایی وسوء تغذیه شود.(26)

آنچه که از مطالب گفته شده استنباط می شود در حال حاضر یکی از چالش های اصلی در درمان و پرستاری از بیماران مبتلا به سرطان کاهش وزن به دنبال بی اشتهایی و سو تغذیه می باشد چرا که یکی از عوامل بسیار تاثیر گذار بر پیگیری درمان و حتی تاثیر درمانهای انجام شده می باشد(27) . به عبارت دیگر هیچ درمان شناخنه شده ای که بتواند به نحو قابل ملاحظه ای بر بی اشتهایی بیماران تاثیر گذار باشد وجود نداردهرچند که در مواردی استفاده از مکمل ها نظیر زینک می تواند تاثیر اندک براشتها بیماران داشته باشند؛اما این بهبودی بسیار اندک و کوتاه مدت هست(28) .

شاید بتوان با اقدامات غیر دارویی از جمله آموزش به بیمار تا حدودی به کاهش مشکلات جسمی ناشی از ماهیت بیماری کمک کرد, شیوه های متعددی جهت آموزش بیماران کاربرد دارد که از آن جمله می توان شیوه های بحت گروهی،آموزش چهره به چهره و آموزش باز خورد محور و .......را نام برد ؛ اما در این بین یکی از برنامه های جامع آموزشی بسته های آموزشی حمایتی می باشد که به همه ی ابعاد جسمی و روانی بیماران توجه می نماید؛ در حقیقت برنامه های آموزشی حمایتی فرآیندی است که در طی آن افراد و بیماران می آموزند تا به طریقی رفتار کنند که منجر به ارتقاء سلامت، حفظ و اصلاح آن گردد (29, 30) .در واقع حمایت اجتماعی تعامل بین ارایه دهنده و دریافت کننده حمایت است(31) ؛ به عبارت دیگرمی توان گفت حمایت اجتماعی شامل حمایت عاطفی،ابزاری،اطلاعاتی و ارزیابی می باشد. حمایت عاطفی بر روابط همدلانه با اعضای شبکه اجتماعی تاکید دارد.حمایت ابزاری به انجام فعالیت های روتین روزمره اشاره دارد.حمایت اطلاعاتی شامل اطلاعاتی است که شخص هنکام مواجهه با بیماری از آن استفاده می کند.حمایت ارزیابی شامل بازخورد یا اطلاعاتی است که فرد خود را با قبل از بیماری مقایسه می کند(32) . یکی از عوامل تسهیل بهبودی و سازگاری بیمار با بیماری ,حمایت به ویژه حمایت اجتماعی است که تحت عنوان میزان برخورداری از محبت، همراهی و توجه کادر درمان،اعضای خانواده و دوستان تعریف میشود(33) .حمایت مهارت های سازگاری را تسهیل کرده و راهبردهای سازگاری فعال ر ارتقاء می بخشد تا به افراد جهت تطابق با تغییرات زندگی کمک کند(34) .در فضای فعلی سیستم های بهداشتی و درمانی از افراد انتظار میرود که نقش فعالی در مراقبت از خود داشته باشند که لازمه این امر داشتن اطلاعات کافی است(35) .پرستاران به عنوان مهمترین عضو تیم درمان نقش مهمی در مراقبت از مبتلایان به سرطان تحت درمان بر عهده دارند و جهت آموزش و حمایت روحی آنان به دلیل تماس طولانی مدت از موقعیت مناسبی بر خوردارند(36) .

بی اشتهایی و مسایل مرتبط با درمان  می تواند بر روی بقا بیمار نیز تاتیر گذار باشد چرا که در مواردی عدم مدیریت آنها منجر به مشکلات متعدد می گردد به عبارت دیگر با انجام اقداماتی آموزشی پرستاران می توانند به بهبود شرایط بیماران مبتلا به سرطان کمک نمایید(37) .چرا که مدت زمان بیشتر در کنار بیمار می باشند و متوجه مشکلاتی میشوند که می توانند بر روی روند درمان این بیماران بسیار تاثیر گذار باشد(38).بنابراین پرستاران با آموزش مدیریت این عوارض سبب افزایش احساس کارایی بیماران  شده و درنهایت به کاهش استرس آنها کمک می شود در بعضی منابع ذکر می کنند بیمارانی که چگونگی درمان و مراقبت عوارض جانبی شیمی درمانی از جمله  استرس و وضعیت تغذیه را یاد می گیرند عزت نفس خود را تقویت نموده و سلامتی خود را در حیطه های جسمی و روانی بهبود می بخشند(39) .درمطالعه عطاالهی و همکاران استرس درک شده و حمایت اجتماعی از عوامل تاثیر گذار بر درمان سرطان ذکر شده است(40) . سایر مطالعات نیز نشان داده است که ارتباط معنا داری بین حمایت اجتماعی با استرس روانی وجود دارد(41) و با توجه به تغییرات در حال شکل گیری در سیستم های بهداشتی درمانی، آموزش به بیماران مبتلا به سرطان جزء جدا نشدنی از مراقبت های پرستاری این بیماران است(42) .از آنجا که  این بیماری در بین زنان از شیوع روز افزون خبر می دهد   توجه به این مبتلایان از اهمیت خاصی برخوردار است چرا که زنان به عنوان محور خانواده سلامت جسمی و روانی آنان تاثیر شگرفت بر سلامت سایر اعضا خانواده دارد.در مبتلایان به سرطان پستان به دلیل رژیم درمانی  خاص خصوصا در طی دوره کموتراپی احتمال ایجاد عوارض درمان خصوصا  اختلال در تغذیه بیشتر دیده می شود بررسی پیشینه تحقیق نشان میدهد که مطالعات مداخله ای جامع بر روی بیماران مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی  که از سوء تغذیه و بی اشتهایی رنج می برند انجام نشده است؛در جستجوی مقالات معتبر ایرانی و مطالعات سایر کشور ها مقالات مشابهی در این زمینه یافت نشد؛اغلب مطالعات گذشته نگر و غیر اختصاصی بوده و روش های استاندارد برای ارزیابی وضعیت تغذیه براساس شرایط دموگرافیک و بالینی بیماران بکار نبرده بودند و به عبارت دیگرمداخلات طراحی شده در مطالعات گذشته تنها به ابعاد محدودی از نیازهای بیماران توجه شده است و در مطالعات محدودی به طور همزمان به  بررسی  مشکلات جسمی  و روانی  پرداخته شده است بنا براین به جای به کار گیری روش های معمول آموزش , طراحی و اجرای مداخله ای با محتوای ترکیبی آموزشی و حمایتی مورد نیاز می باشد .

بنابراین مطالعه حاضر با هدف تاثیر مداخله آموزشی-حمایتی بر استرس درک شده و وضعیت تغذیه بیماران مبتلا به سرطان خواهد بود.

جهت دستیابی به مطالعات انجام شده پیرامون این پژوهش جست و جوی وسیع ودقیق کلیدواژه های استاندارد Mesh در بانک های اطلاعاتی فارسی ولاتین با کلید واژه های فارسی ' آموزش,حمایت ,استرس  ,سرطان پستان ' و کلیدواژه های انگلیسی”   Education,supportive,breast Cancer ,Cemothrapy, Stress, ” Nutrition

در پایگاه های اطلاعاتی (SID, ProQuest, Elseveir, Magiran, Springer, PubMed, Science direct)  بین سالهای (2010) تا (2021) جستجو انجام شد وتحقیقات مربوط از بین مقالات، که از نظر ماهیت و محتوا به لحاظ موضوعی با تحقیق حاضر مرتبط بوده، انتخاب شده اند که به ترتیب نزدیکی به زمان و مشابهت با نوع مطالعه حاضر، چند تحقیق مرتبط در ذیل ذکر می گردد :

مرور متون

داخلی

اربابی و همکاران (2021)

مطالعه ای نیمه تجربی با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی حمایتی بر استرس درک شده و شدت نوروپاتی مرتبط با شیمی درمانی در بیماران مبتلا به سرطان پستان انجام شده است.این مطالعه بر روی 60 زن مبتلا به سرطان پستان در شهر زاهدان انجام شده است.نمونه ها به شیوه دردسترس و سپس تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفته اند. برای گروه مداخله 4 جلسه آموزشی 45دقیقه ای بر اساس مشکلات شایع بیماران مبتلا به سرطان پستان و به صورت فردی ارائه گردیده است وگروه کنترل به جز مراقبت های روتین مداخله ای را دریافت نکرده اند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسش نامه استرس درک شده کوهن,وپرسش نامه نوروپاتی LANSS  بوده است.محققان در این مطالعه به این نتیجه رسیده اند مداخله آموزشی و حمایتی  به طور قابل ملاحظه ای استرس درک شده و شدت نوروپاتی را کاهش می دهد(43) .

جمالی و همکاران (2018)

مطالعه ای موردی و شاهدی که باهدف بررسی ارتباط بین دریافت غذایی،امنیت غذایی و ترکیب بدن در بیمارن مبتلا به سرطان کولورکتال انجام شده است در این مطاله 80 نفر که از زمان تشخیص آن ها به سرطان کولورکتال 6 ماه می گذرد ؛ انتخاب شده اند و از لحاظ خطر ابتلا با 160 نفر سالم مورد مقایسه قرار گرفته اند. به منظور تعیین دریافت مواد غذایی از پرسش نامه 168 آیتمی بسامد غذایی FFQ و تعیین نا امنی غذایی از پرسش نامه Radmine-comel  استفاده شده است . این مطالعه نشان داده است از جمله عواملی که سرطان کولورکتال را افزایش میدهد دریافت کالری و چربی بالا و نداشتن امنیت غذایی می باشد(44) .

سجادیان و همکاران (2016)

مطالعه کارآزمایی بالینی با هدف بررسی تاثیر  روان درمانی بر کاهش اضطراب و افسردگی بیماران مبتلا به سرطان پستان در مرکز تحقیقات سرطان پستان جهاد  انشگاهی بوده است . این مطالعه از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بوده است که بر روی 60 زن مبتلا به سرطان انجام شده است ؛ نمونه ها در دو گروه آزمایش و گواه به صورت تصادفی انتخاب شده اند؛ گروه مداخله در 5 جلسه 120 دقیقه ای تحت مداخله روان درمانی توسط درمانگر قرار گرفته اند و میزان اضطراب قبل و بعد از مداخله بررسی شده است ؛ برای بررسی اضطراب از پرسش نامه HADS استفاده شده است . محققان در این مطالعه به این نتیجه رسیده اند که روان درمانی در کاهش اضطراب بیماران مبتلا به سرطان پستان موثر می باد و بدیهی است که کاهش اضطراب نقش ارزشمندی در بهبود سلامت و ارتقا کیفیت زندگی این بیماران دارد(25) .

مهدیه شفیعی و همکاران (2011)

مطالعه نیمه تجربی  با هدف تعیین اثر مداخله -آموزشی روان شناختی در ارتقا کیفیت و زندگی بیماران مبتلا سرطان پستان بوده است. این مطالعه با طرح پیش و پس آزمون با گروه کنترل بوده است. در این مطالعه 24 نفر به روش در دسترس  به عنوان نمونه انتخاب شده اند سپس 12 نفر در گروه کنترل و 12 نفر در گروه آزمایش قرار گرفته اند ؛ گروه مداخله 10 جلسه آموزشی  روان شناختی دریافت کرده اند و گروه آزمایش هیچ مداخله ای دریافت نکرده اند؛ برای سنجش کیفیت زنذگی از پرسش نامه کیفیت زندگی بیماران سرطانی آرنسنون  1998 استفاده شده است ؛ محققان در این مطالع دریافت اند که مداخله آموزشی – روان شناختی  منجر به افزایش کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان شده است(46) .

مهدوی و همکاران(2007)

مطالعه ای تجربی با هدف تعیین وضعیت تغذیه در بیماران مبتلا به سرطان انجام  دادند.  مطالعه آنان با طرح پیش آزمون و پس آزمون بوده است. به این صورت که 61 بیمار داوطلب که جهت رادیوتراپی به بیمارستان امام خمینی تبریز مراجعه کردند مورد بررسی قرار گرفتند. محققان در این مطالعه برای بررسی وضعبیت تغذیه از پرسشنامه PGA-SCA و جهت تعیین دریافت  انرژی و ریز مغذی ها از پرسش نامه 24 ساعته یادآمد استفاده کرده اند. پژوهشگران در این مطالعه به این نتیجه رسیدند که وضعیت سوءتغذیه بیماران بعد از رادیوتراپی به صورت معنی داری تشدید می یابد و میزان دریافت انرژی کاهش می یابد ولی معنا دار نمی باشد،بنابراین بررسی وضعیت تغذیه بیماران باید جز از برنامه درمان باشد و مداخلات تغذیه ای نیز انجام شود(11).

خارجی

Yun xia و همکاران ( 2021 )

این مطالعه با هدف تاثیر درمان با مکمل های غذایی خوراکی بر وضعیت تغذیه و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان مری تحت رادیوتراپی  و شیمی درمانی انجام شده است.در این مطالعه کارآزمایی بالینی بیماران به طور متوسط به دو گروه رژیم غذایی با مکمل غذایی خوراکی و گروه رژیم غذایی سنتی تقسیم شدند.در گروه مداخله یک برنامه غذایی با مکمل خوراکی داده شده و برای گروه کنترل تغذیه به روش روتین انجام شده است.نتایج مطالعه نشان می دهد که رژیم غذایی با مکمل غذایی خوراکی می تواند کمبود انرژی و پروتین را در بیماران مبتلا به سرطان مری را جبران کند و وزن بیماران را افزایش دهد و باعث بهبود وضعیت تغذیه و کیفیت زندگی شود(47) .

Lan xia و همکاران ( 2017)

این مطالعه با هدف تعیین  تاثیر مفید مداخله آموزشی و تغذیه ایی بر وضعیت تغذیه ایی و رعایت بیماران مبتلا به سرطان معده تحت شیمی درمانی انجام شده است.در این مطالعه کارآزمایی بالینی 144 بیمار مبتلا به سرطان معده تحت درمان با شیمی درمانی به روش تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند.در گروه مداخله مداخلات تغذیه ایی و آموزشی فردی در طول کل دوره های شیمی درمانی انجام شد و برای گروه کنترل مراقبت های اولیه تغذیه و بهداشت در طول بستری ارایه شد.نتایج مطالعه نشان می دهد که مداخلات آموزشی  و تغذیه ایی برای بیماران مبتلا به سرطان معده تحت شیمی درمانی میتواند به طور موثری مصرف مواد مغذی را افزایش دهد و باعث حفظ هموگلوبین ، پروتین سرم کل و سطح آلبومین شود و ممکن است منجر به افرایش انطباق با شیمی درمانی شود(48) .                

نقد متون:

اکثر مطالعاتی در این زمینه انجام شده بیش تر به وضعیت تغذیه یا اختلات روانشناختی در مبتالایان به سرطان پستان و هر کدام به صورت جداگانه پرداخته است هم چنین مطالعات مداخله ای بر روی اختلالات روانشناختی بیماران و همراهان انجام گردیده است و مطالعه ای که اختصاصا بر روی زنان مبتلا به سرطان پستان باشد ،یافت نشد؛در حالی که مطالعه حاضر بر خلاف سایر مطالعات با رویکردی متفاوت و جامع تر در قالب بسته آموزشی – حمایتی (مدیریت استرس ، تغذیه ،و .... ) علاوه بر سو تغذیه به بررسی استرس درک شده که می تواند بیماران را با چالش های جدی رو به رو می کند تحقیق انجام خواهد گرفت . محققان در بررسی بانک های اطلاعاتی به مطالعه ای که بطور همزمان به بررسی متغییر های روانشناختی وضعیت تغذیه بیماران پرداخت شده باشد دست نیافتند لذا این مطالعه در نوع خود جدید و جامع است.

استرس درک شده در بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی بعد از مداخله آموزشی–حمایتی در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

وضعیت تغذیه در بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت  شیمی درمانی بعد از مداخله آموزشی -حمایتی در دو گروه مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر مداخله آموزشی –حمایتی براسترس درک شده و وضعیت تغذیه بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی  مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر زاهدان 1400

تعیین و مقایسه میانگین نمره استرس درک شده در بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی-حمایتی

تعیین و مقایسه میانگین نمره وضعیت تغذیه  در بیماران مبتلا به سرطان پستان  تحت شیمی درمانی در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی-حمایتی 

مراکز علمی و پژوهشی

سرطان:

تعریف نظری: فرایند بیماری که در آن سلول ها به طور غیر طبیعی تکثیر شده و علائم تنظیم کننده ی رشد را در محیط اطراف سلول ها نادیده می گیرند(1).

تعریف عملی: در این مطالعه منظور از بیمارا ن با سرطان پستان است که با تشخیص قطعی سرطان و در مراحل 2و 3  سرطان به بخش کموتراپی جهت انجام شیمی درمانی مراجعه می کنند.

مداخله آموزشی-حمایتی:

تعریف نظری:

  مداخله ای است که در راستای ارتقای دانش مراقبتی، تغییر نگرش از ماهیت مشکل، افزایش حمایت از افراد در موقعیت مراقبت کردن وافزایش مهارت های ارتباطی بکار گرفته می شود(50).

تعریف عملی:

منظور اجرا ی برنامه آموزشی طی چهار جلسه 30 دقیقه ای در بخش به صورت فردی که هرهفته یک جلسه  با محتوای متفاوت در هر جلسه به بیمار آموزش داده خواهد شد.حمایت از نوع حمایت اطلاعاتی و عاطفی می باشد و طی این مدت شماره تماس پژوهشگر در اختیار فرد گذاشته میشود تا در صورت ضرورت تماس گیرد و حمایت اجتماعی در بعد عاطفی به صورت دادن فرصت کافی به بیمار در جهت ابراز نگرانی ها,ترس ها و... در بعد اطلاعاتی ارتقا آگاهی بیمار از فرآیند بیماری و عوارض درمان و مدیریت عوارض انجام خواهد شد که در کتابچه آموزشی محتوی جلسات به تفکیک خواهد آمد  اما محتوی کلی جلسات در روش کار ذکر شده است .

استرس درک شده:

تعریف نظری :

             تجربــه عواطــف همــراه بــا تغییــرات رفتاری و بیوشیمیایی قابل پـیشگـویی اسـت و انسانها را در هر جنس، سـن و محیطـی تحـت تأثیر قرار داده و میتواند به آسیبهای فیزیکـی و روانی منجر شـود.(8, 51)

تعریف عملی:

در این مطالعه منظور از استرس درک  شده نمره ای است که پاسخ دهندگان به سوالات پرسش نامه کوهن با کمترین امتیاز کسب شده صفر و بیشترین نمره 56 می دهند.

      وضعیت تغذیه

تعریف نظری :

عبارت است از رساندن مواد غذایی به بدن به مقادیر متناسب و انتخاب انواع غذا ها به نحوی که احتاجات روزانه انسان به مواد  مغذی برطرف شود (52).

تعریف عملی :

در این مطالعه منظور از وضعیت تغذیه   نمره ای است که پاسخ دهندگان به سوالات پرسش نامهPG-SGS و کمترین امتیاز کسب شدهیک و بیشترین نمره 59می دهند.

نیمه تجربی دو گروهه با طرح پیش آزمون و پس آزمون

همه بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی مراجعه کننده به بخش های شیمی درمانی بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1400 می باشند.

معیارهای ورود:

1-تمامی بیماران با تشخیص قطعی سرطان پستان .

2-داشتن سن20 تا 60  سال.

3-از جلسه دوم شروع  شیمی درمانی.

4-نداشتن بیماری روانی، نداشتن معلولیت ذهنی و جسمی

5-عدم ابتلا به دیابت

6-قرار داشتن گرید 2و 3 سرطان

7-عدم مصرف مواد مخدر

8-باردار نبودن

9-داشتن آلبومین بالای 3.5

10-داشتن هموگلبین بالای 10

معیارهای خروج:

1-عدم رضایت برای ادامه پژوهش.

2-متاستاز  بیماری سرطان حین مطالعه.

3-فوت بیمار و یا داشتن تجربه رویداد استرس زای شدید در طی پژوهش.

4-عدم حضور در بیش از 1 جلسه در جلسات آموزشی

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره رژیم غذایی در مطالعه فلاحی نیا و همکاران(2018) و با حدود اطمینان 95 % وتوان آزمون آماری   80 % و بر اساس فرمول زیر در هر گروه تعداد 36 نفر  بدست آمد (21). با در نظر داشتن ریزش احتمالی حجم نمونه در هر گروه 40  نفر و در مجموع 80  نفر تعیین شد.

n = (Z1-α2+Z1-β)2(S12+S22)(X1-X2)2 =35.64

Z1-α2 = 1.96                        S1= 0.7                                    X1= 5.4

Z1-β = 0.85                         S2= 0.8                                X2= 4.9

روش نمونه گیری از نوع نمونه گیری در دسترس بر اساس معیارهای ورود و سپس برای تخصیص تصادفی بیماران به دو گروه؛ابتدا به تعداد کل افراد مورد مطالعه پاکت های حاوی کارت های نام گروه ( یا گوی های رنگی) تهیه و این کارت ها به صورت تصادفی و بر اساس استخراج از ظرف محتوی کل کارت ها،  عضویت گروهی تعیین و در قالب لیست مرتب خواهند شدو سپس مداخله طبق طرح برنامه ریزی شده اجرا خواهد شد.

1- فرم اطلاعات فردی

2-پرسشنامه استرس ادراک شده  

3- پرسش نامه وضعیت تغذیه PG-SGA

1-فرم جمع آوری اطلاعات فردی شامل: سن، وضعیت تاهل، شغل، میزان تحصیلات و متغیر های مربوط به بیماری: طول مدت ابتلا به سرطان,مرحله بیماری,شاخص توده بدنی,استفاده از آرامبخش ها,سابقه ابتلا به سایر بیماری ها

با استفاده از مصاحبه و بررسی پرونده در بخش ثبت می شود.

2- پرسش نامه استرس ادراک شده کوهن :

پرسشنامه استرس ادراک شده در سال 1983 توسط کوهن و همکاران تهیه شده و دارای 3 نسخه 4و10و 14 ماده ای است که برای سنجش استرس عمومی درک شده در یک ماه گذشته به کار میرود. افکار و احساسات درباره حوادث استرس زا، کنترل، غلبه، کنار آمدن با فشار روانی و استرس تجربه شده را مورد سنجش قرار میدهد. همچنین این مقیاس، عوامل خطرزا در اختلالات رفتاری را بررسی کرده و فرایند روابط تنش زا را نشان میدهد. آلفای کرونباخ برای این مقیاس در سه مطالعه 0/84 ، 0/86 , 0/85 بدست آمده است و پایایی این پرسش نامه در پژوهش سپهوند (2009) ,0/80 بوده است.(53) این پرسش نامه شامل  14 سوال می باشد که نحوه نمره گذاری پرسشنامه به این شکل است که بر اساس طیف 5 درجه ای لیکرت هرگز = 0 ، تقریبا هرگز = 1 ،گاهی اوقات= 2 ،اغلب اوقات= 3 و بسیاری از اوقات= 4 امتیاز تعلق میگیرد. عبارات 4-5-6-7-9-10-13 به طور معکوس نمره گذاری می شوند (هرگز-4 بسیاری از اوقات -0) کمترین امتیاز کسب شده صفر و  بیشترین نمره 56 است. نمره بالاتر نشان دهنده استرس ادراک شده بیشتر است. (کوهن و دیگران؛ 1983)پایایی پرسش نامه بعد از تایید پر پوزال با استفاده از الفای کرونباخ تعیین خواهد شد  .روایی این پرسش نامه در مطالعه شکری و همکاران 0/76 به دست آمده است (54) .

3-پرسش نامه وضعیت تغذیه PG-SGA

این پرسشنامه به طور اختصار PG-SGA ((Paine -Generated Subjective Global assessment  در سال 1996 توسط فیت اوتری به چاپ رسید(55).نسخه پرسش نامه PG-SGA  بخش اول شامل چهار قسمت است و جهت تکمیل توسط خود بیمار طراحی شده است و این چهار قسمت شامل : قسمت اول به بررسی  سابقه وزن بیماردر طی یک ماه گذشته می پردازد در صورتی که وزن یک ماه گذشته بیمار در دسترس نباشد وزن 6 ماه گذشته بررسی می شود و در صورتی که در دو هفته اخیر کاهش وزن داشته باشد یک نمره اضافه می گردد که با توجه به میزان کاهش وزن بین صفر تا پنج نمره دریافت میکند،قسمت دوم به بررسی میزان دریافت غذایی طی یک ماه گذشته  می پردازد و با توجه وضعیت تغذیه بیمار بین صفر تا چهار نمره دریافت میکند ، قسمت سوم به مشکلاتی که باعث مانع غذا خوردن بیمار طی دو هفته گذشته شده است می پردازد حداقل نمره صفر و حداکثر آن 23 می باشد و قسمت چهارم عملکرد فیزیکی بیمار را در طی یک ماه گذشته بررسی می کند و باتوجه به میزان فعالیت مددجو بین صفر تا سه نمره می گیرد.حداقل نمرات در بخش اول صفر و حداثر نمره سی و پنج می باشد .بخش دوم که مربوط به بیماری و ارتباط آن با نیاز های تغذیه ای ،نیاز های متابولیک بیماران ،معاینات فیزیکی و مرحله بندی بیماری است که جهت تکمیل  توسط  فرد متبحر در حیطه سلامت مثل پزشک یا پرستار و.. انجام می شود.در بررسی سابقه بیماری با توجه به stage  کانسر، سایر مشکلات همراه  نمره گذاری انجام می شود به ازای هر مشکل همراه یک نمره دریافت نموده ودر صورت سن بالای 60 سال یک نمره به مجوع نمرات این قسمت افزوده می شود؛ حداقل نمره در این قسمت یک و حداکثر آن شش می باشد.در بررسی وضعیت متابولیک با توجه به درجه حرارت ،  تب دوره ای و اینکه مصرف استروئید دارد یا خیر نمره گذاری انجام می شود حداقل نمره در این قسمت صفر و حداکثر آن نه می باشد، در قسمت معاینات بالینی با توجه به میزان کاهش ذخایر چربی و کاهش توده عضلانی و میزان تجمع مایعات که به وسیله CALIPER انجام می شود و سپس نمره گذاری  انجام می شود ، حداقل نمره در این قسمت صفر و حداکثر آن نه می باشد .حداقل نمرات در قسمت دوم یک و حداکثر بیست و چهار می باشد . باتوجه به مجموع نمرات کسب شده در بخش اول و دوم (یک تا 59 )پرسش نامه   تصمیم گیری در مورد نوع مداخله انجام می شود.اولین بار طراحی و معتبر سازی PG-SGA  در حیطه بیماران سرطانی انجام گردیده است. طبق مطالعه جلیل شاه عباسی و همکاران روایی محتوایی با قابلیت درک، سختی و ارتباط به ترتیب: 94/0 و84/0 و92/0 به دست آمده است ،پایایی ابزار با آزمون پس آزمون 84/0 ،ثبات درونی با استفاده از آلفای کرونباخ 60/0 و اعتبار سازه بیش از 6/0 به دست آمده است.(55)

پژوهشگر پس از تصویب طرح و اخذ مجوز از دانشگاه و انجام هماهنگی های لازم به بخش های شیمی درمانی بیمارستان های امام علی (ع) و خاتم الانبیا مراجعه خواهد کردو واحدهای پژوهش گروه مداخله و کنترل را از این  بیمارستان ها به تدریج انتخاب خواهد نمود و بعد از توضیح هدف طرح و اخذ رضایت کتبی و آگاهانه از بیمار و پس از اعمال معیار های ورود ، افراد به صورت در دسترس انتخاب می شوند.  برای تخصیص تصادفی ابتدا به تعداد کل افراد مورد مطالعه پاکت های حاوی کارت های نام گروه ( یا گوی های رنگی) تهیه و این کارت ها به صورت تصادفی و بر اساس استخراج از ظرف محتوی کل کارت ها،  عضویت گروهی تعیین و در قالب لیست مرتب خواهند شد. با مراجعه تدریجی افراد واجد شرایط و بر اساس لیست، عضویت گروهی هر فرد تعیین خواهد شد. قبل از مداخله پرسشنامه بررسی استرس درک شده و وضصیت تغذیه از دو گروه تکمیل خواهد شد .جهت تکمیل پرسش نامه ها پژوهشگر توضیحات لازم و تفهیم سازی سوالات پرسش نامه ها را از طریق مصاحبه انجام خواهد داد و پرسش نامه ها در حضور پژوهشگر تکمیل خواهد شد تا در صورت لزوم توضیحات لازم داده شود.برای تکمیل پرسش نامه PG-SGAبخش اول سوالات از طریق مصاحبه تکمیل میشود و بخش دوم سوالات که شامل ارزیابی بالینی می باشد توسط پژوهشگر انجا خواهد شد .گروه کنترل به جز مراقبت های روتین مراقبت خاصی را دریافت نمی کند ولی در گروه مداخله علاوه بر مراقبت های روتین پژوهشگر از جلسه دوم شروع شیمی درمانی اقدامات آموزشی حمایتی لازم را بر اساس مشکلات  شایع بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی به بیمار ومراقب اصلی اش طی 4 جلسه ی هفتگی30دقیقه ای در بخش به وسیله پرسش و پاسخ وآموزش چهره به چهره توسط پژوهشگر انجام می شود و حضور کمک پژوهشگر خانم در جلسه چهارم برای تبادل بهتر مشکلات، نگرانی ها از جانب بیمار پشینی شده است و هم چنین استفاده از کتابچه آموزشی که محتوای علمی مطالب توسط پزشک متخصص انکولوژی و پرستاران مجرب و صاحب نظر تأیید خواهد شد ارائه خواهد نمود.

در پایان کتابچه آموزشی در اختیار بیمار قرار داده می شود که این کتابچه از لحاظ علمی توسط پرستاران مجرب و صاحب نظر تأیید خواهد شد و با تماس های تلفنی هفتگی طی 6 هفته اجرای برنامه پیگیری می شودو طی این مدت پژوهشگر ازاجرای مسایل آموزش داده شده اطمینان حاصل می نماید و نیز  به سوالات بیمارطی این مدت پاسخ داده می شود.

در هفته ششم پس از اتمام جلسات آموزشی دوباره پرسش نامه ها از طریق مصاحبه در بیمارستان تکمیل خواهد شد.

در پایان مطالعه کتابچه آموزشی  در اختیار گروه کنترل قرار داده می شود و نیز شماره تماس محقق در دسترس گروه کنترل قرار داده می شود تا در صورت نیاز و مشکل تماس بگیرند.

محتوای برنامه مراقبتی طراحی شده:

داده ها پس از جمع آوری و کد گذاری، توسط نرم افزار 22- spss، مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر، به کمک آمار توصیفی، تعیین می شود و در ادامه برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه، از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین های دو گروه مداخله و کنترل ،از آزمون تی مستقل، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی دو گروه، از آزمون کای دو استفاده خواهد شد. به منظور تعیین تاثیر مداخله همزمان، با کنترل برخی عوامل مخدوش کننده،  از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده می شود. در صورت برقرار نبودن شرط نرمالیتی داده ها به کمک آزمون شاپیرو ویلک، آزمون های ناپارامتریک معادل، به کار گرفته خواهد شد. سطح معناداری در این مطا لعه کمتر از 0/05 مد نظر است.

'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

1. هدف اصلی هر پژوهش‌ باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند.

3-پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.

4-مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5-قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

7-اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

11-کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12-انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

-13کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

از مهمترین محدودیت های مطالعه محدودیت زمانی می باشد این مطالعه در طی دوره شیمی درمانی انجام شده است باز انجا که عارضه وضعیت تغذیه و استرس  ماندگار می باشد و در طی دوره های رادیو تراپی تشدید می شود بنابراین تعمیم یافته ها برای سایر مداخلات درمانی مانند رایوتراپی و ایمونوتراپی بیماران می تواند از محدودیت های این مطالعه باشد

جهت دستیابی به مطالعات انجام شده پیرامون این پژوهش جست و جوی وسیع ودقیق کلیدواژه های استاندارد Mesh در بانک های اطلاعاتی فارسی ولاتین با کلید واژه های فارسی ' آموزش,حمایت ,استرس  ,سرطان پستان ' و کلیدواژه های انگلیسی”   Education,supportive,breast Cancer ,Cemothrapy, Stress, ” Nutrition

1.            

Bruner & Sudarth's Internal Nursing and Surgery 2018 Volume 3 Concepts and Challenges of Patient Care

2.            N H, O B, A A, M F, 5:79-95. The role of disease stage illness perceptions, unmet needs and fatigue in predicting quality of life in patients with cancer. Health Psychol. 2016;5:79-95.

3.            S H, T A, Z J, N S, Z S. Cancer-related fatigue and its association with health-related quality of. Advances in Nursing & Midwifery. 2015;24(85):21-30.

4.            RotC R. The management of non-communicable diseases 2003 [

5.            Anderson D, Harrison’s. principles of internal medicine. AAN Enterprises. 2005.

6.            M P, M H, A A, P J, M S, T D, et al. Does a rehabilitation program improve quality of life in breast cancer patients. Payesh. 2010;9(1):61-8.

7.            Abbasi A. The relationship between caregiver burden with coping strategies in Family caregivers of cancer patients. 2013;1(3):62-71.

8.            AE B, SO M. Does mindfulness decrease stress and foster empathy among nursing students? Nurs Educ. 2004;43(7):305-12.

9.            j M. Nutrition and cancer. Dient found cancer. 2006:0-56.

10.          P R, G M, C E. Dose influence quaality of lif in cancer patients undergoing radiothrapy. Radiother Oncel. 2003(67):213-20.

11.          J B, S C, M F. Use of the scored patient generated subjective global assessment (PG-SGA) as a

nutrition assessment tool in patients with cance. Eur J Clin Nutr. 2002;76:779-85.

12.          P G, S C, L M, M O. The impact of nursing practice on the history and effectiveness of total

parenteral nutrition. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2004;28:54-9.

13.          WD D, C B, PT L, PR B, JM B, JR B. Prognostic effect of weight loss prior to

chemotherapy in cancer patientsEastern Cooperative Oncology Group. Am J Med. 1980;69:491-7.

14.          M T. Social support and coping in Turkish patients with cancer. Cancer Nurs.30(6):498-504.

15.          M MS, A P, s D. Childhood cancer in Iran. Pediatr

Hemato. 2010; ;32(5):376-82.

16.          M S, M R, Abbaszadeh A, H AM, K Z. Psychometric properties of the Persian version of the Mishel’s Uncertainty in Illness Scale in patients with cance. Eur J Oncol Nur. 2014;18:52-7.

17.          K v. Supportive and Palliative care ii cancer. Practical Guide to Cncer. 2010.

18.          M V, F K, N Z. The effectiveness of behavioral regulation on reducing anxiety in women with breast cancer. Scientific Research Quarterly. 2014;13(2):45-63.

19.          S C, M F, K R. Impact of nutrution intervention outcome. Nutrition issues for patients. 2001;17:769 72.

20.          R M, M M, G G. Evaluation and comparison of nutritional status before and after radid therapy. Tabriz Medical Journal of Medical Sciences. 2014;28(3):107-12.

21.          G N, B R. Nutritional support of the cancer. Critl Onco Hemato. 2000;34:137-67.

22.          S P, W.J B, H S, c M, O K. Nutritonal and zink status of head and neak cancer patients. Jacn. 1998;17:409-18.

23.          B M, SW C. Nutrionalassesmant and managment of the cancer patient CRC press. 2003:198-201.

24.          J L. Incidence of weight loss in head and neck cancer patients on commencing radiotherapy treatment at a

regional oncology centre. Eur J Cancer Care. 1999;8:133-6.

25.          S S, F D, M B. Psychotherapy and its effect on reducing anxiety and depression in women with central breast cancer

University Jihad Breast Cancer Research. Iranian Breast Diseases Quarterly. 2015.

26.          M H-R, T F, G I, J B, Y V, J H. Natural killer cells and lymphocytes increase in women with breast cancer following massage therapy. Int J Neurosc. 2005;115(4):495-510.

27.          E D, PA vdB, A GR. Consumption of Onions and Areduced Risk of Stomach Carcinoma. Gastroenterology. 1996;11(3):12-20.

28.          M T, M S, S A, K P. A review on some Nutrition-Based Interventions in Covid-19 Journal of Military Medicine. 2020;22(2):169-76.

29.          H F, B M, A T, R S, K NJ. The impacts of blended educational intervention program on blood pressure control and promoting HbA1c among type 2 diabetic patients with hypertension. RJMS. 2015;22(131):88-96.

30.          A A. The effect of BASNEF-based blended educational program on on diabetes control among type 2 diabetic patients referred to diabetes clinic of Samirom cit. RJMS. 2015;22(132):56-62.

31.          SW K, JS Y. Health-promoting lifestyle and depression in metabolic syndrome patients in Korea. Int J Nurs Pract. 2012;18(3): 268-74.

32.          Z A, T A, M NM, F Z. Correlation between perceived social support and self-care behaviors among patients with heart failure. J Health Prom Manag. 2014 3(1):27-34.

33.          L A-P, G E, B H, L J, M R. Social Support at work and the risk of myocardial infarction and stroke in women and men. Soc Sci Med. 2007;64(4):830-41.

34.          CC L, ML C, TC C, HH C, MY C. Social support buffers the effect of self-esteem on quality of life of early-stage cervical cancer survivors in Taiwan. Eur J Oncol Nur. 2015;19(5):486-94.

35.          S W, Schreier AM. The role of education in managing fatigue, anxiety, and sleep disorders in women undergoing chemotherapy for breast cancer. Applied Nursing Research. 2005;18(3):138-47.

36.          M Ab, F A, I M, E H, A V. Physical, mental, and psychosocial quality of life in women with breast cancer undergoing chemotherapy. Iran J Nurs Res. 2007;1(3):55-6.

37.          KA N, AM D, KE R-H, SS S, BB R, E B, et al. Patient-reported and clinician-reported chemotherapy-induced peripheral neuropathy in patients with early breast cancer. Current clinical practice. 2019;125(17).

38.          KaurS, D B, D G, K V. Evaluation of a ‘Supportive Educative Intervention’ on self-care in patients with bronchial asthma. Nurs and Mid Res J. 2009;5(20):124-32.

39.          SA W, AM S. The effect of education in managing side effects in women receiving chemotherapy for treatment of breast cancer. Oncol Nurs Forum. 2004;31(1):16-23.

40.          M A, SZ M, A S, Gh R, S S. Comparison of perceived social support and perceived stress in women with and without breast cancer referred to Mahdieh MRI center of Hamedan in 2013. Pajouhan Scientific 2016;14(2):62-70.

41.          DG L, SS W, RJ P, T Q, YX S, X T. Interaction of social support and psychological stress on anxiety and depressive symptoms in breast cancer patients. Asian Pac J Cancer Pre. 2011;12(10):2523-9.

42.          JT T, DK M, education Pocp. Semin Oncol Nurs. 2000;16(1).

43.          N A, A N, F K. Investigating The effect of supportive educational intervention on the perceived stress and the chemotherapy-related severity of neuropathy in breast cancer patients referred to the chemotherapy wards of hospitals affiliated to Zahedan University of Medical Sciences 2021. 2021.

44.          M G, M N, A E, A F, M K, G A. Relationship between food intake, food security and body composition in patients with colorectal cancer. Journal of Health System Research. 2017;16(1):46-53.

45.          Navidian, al e. Efficacy of Supportive-Educational Intervention on Psychological Reactions of Family Members of Intensive Care Unit Patients. 2016;5(4):51-8.

46.          M S, M K, M H. The Effectiveness of a Psycho-Educational Intervention in Improving

the Quality of Life of Patients with Breast Cancer. 2013.

47.          MB Y, Wu XM, Wei XM, Xu LMR, MM X. The effect of oral nutritional supplement therapy on nutritional status and quality of life in patients with esophageal cancer undergoing radiotherapy and chemotherapy. 2021;100(16).

48.          Park KO, Choi-Kwon S. Effects of individualized nutritional education programs on the level of nutrient intake and nutritional status of colorectal cancer patients undergoing palliative chemotherapy. 2012;42(6):799-809.

49.          A k, gheisarian Z, h b. The Effect of Care program on Care giving Burden of Mothers of Children undergoing Congenital Heart Disease Surgery. Iranian Journal of Pediatric Nursing. 2018;4(3):41-6.

50.          N A, E M, Z PE. The effect of relaxation on anxiety and stress of patients with cancer during hospitalization. Iran Journal of Nursing. 2019;23(65):15-22.

51.          Krause. Food and Nutrition car process2017. 412-4 p.

52.          T S, B G, R Z. The relationship between explanatory (attribution) styles with perceived stress and general health. Journal of Psychology and Educational Sciences. 2009;38(4):27-43.

53.          O S. Stress measurement in cancer patients: Factor validity of the Perceived Stress Scale in Iran. Journal of Psychiatric Nursing. 2014;13(22):2345-528.

54.          J S, H J-W, O F, J A, Dastgiri, R D, et al. Cross Cultural Adaptation and Validation of the

'Patient-Generated Subjective Global Assessment (PG-SGA)'

for Nutritional Status Assessment of Cancer Patients. Depiction of Health. 2018;0(3):149-58.

بدین وسیله از شما جهت شرکت در پژوهش فوق الذکر با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی –حمایتی بر استرس درک شده ووضعیت تغذیه در بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی مراجعه کننده به  بخش های شیمی درمانی  بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، سال 1400 به عمل می آید اطلاعات مربوط به این پژوهش در این برگه خدمتتان ارائه شده است و شما جهت شرکت یا عدم شرکت در پژوهش آزاد هستید .

شما مجبور به تصمیم گیری فوری نیستید و برای تصمیم گیری در این مورد می توانید سوالات خود را از تیم پژوهش بپرسید و با هر فردی که مایل باشید مشورت نمایید .قبل از امضای این رضایت نامه مطمئن شوید که متوجه تمامی اطلاعات این فرم شده اید و به تمامی سوالات شما پاسخ داده شده است.

این پژوهش خون گیری ندارد.

با شرکت در جلسات آموزشی با انجام مداخلات باعث بهبود وضعیت تغذیه  و کاهش استرس درک شده در شما می گردد

شرکت در این طرح و انجام مداخله هیچ عوارضی بر روی شما ندارد.

شرکت در این طرح و انجام مداخله هیچ عوارضی بر روی شما ندارد

چناجه در طرح تحقیقاتی اقدام تشخیصی یا درمانی انجام شود هزینه بر عهده ی مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای پرداخت نخواهد کرد.

جایگزین ندارد.

اطلاعات مندرج در پرسش نامه محرمانه خواهد ماند.

اینجانب مجید نادرپور دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری داخلی جراحی پاسخگوی شما می باشم .

شماره همراه: 09336314372

شرکت من در مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نمایم و یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در رفتار پزشک درمانکر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری و یا همکاران طرح موافقت خود را جهت شرکت در طرح اعلام می نمایم .یک نسخه از این فرم به من داده میشود و فرصت خواندن آن را داشته ام.