ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان، سال 1401:مطالعه مورد-شاهدی

آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی مزمن است که مفاصل را تحت تأثیر قرار می دهد و با التهاب متقارن پیشرونده مفاصل آسیب دیده مشخص می شود که منجر به تخریب غضروف، فرسایش استخوان و ناتوانی می شود(1). در ابتدا عملکردهای جسمی، عاطفی و اجتماعی بیماران تحت تأثیر قرار می گیرد و پس از آن باعث ایجاد نقص عملکردی و کاهش کیفیت زندگی می شود(3و2). از نظر بالینی، علائم این بیماری به طور قابل توجهی بین مراحل اولیه و مراحل بعدی بیماری که درمان کافی صورت نگرفته است، متفاوت است. مرحله اولیه بیماری با علائم عمومی مانند خستگی، احساس آنفولانزا، مفاصل متورم و حساس و سفتی صبحگاهی مشخص می شود و با افزایش سرعت رسوب گلبول قرمز همراه است(4). در این بیماری پروتئین واکنشی c با فعال شدن سلول های A-B با نفوذپذیری غشای سینوویال در مفاصل متعدد با سلول های اندوتلیال رخ می دهد همچنین غشای سینوویال گسترش می یابد و  منجر به فرسایش استخوانی و تخریب غضروف می شود. علاوخ بر این  پروستاگلاندین ها و متالوپروتئیناز (RANKL) κB مولکول هایی مانند فعال کننده گیرنده لیگاند فاکتور هسته ای القا (IL)-6 و اینترلوکین (TNF) های ماتریکس توسط سیتوکین های پیش التهابی، از جمله فاکتور نکروزی تومور می شوند و علائم و نشانه های بیماری، از جمله درد و تورم، و تخریب غضروف و استخوان است (5).فاکتورهای التهابی مانند اینتر لوکین 6 و فاکتور تومور نکروزی  باعث ایجاد استئوکلاست در غشای سینوویال و آسیب به استخوان میس شوند(6). این رویدادهای مولکولی و سلولی منجر به بروز بالینی  بیماری می شوند. پیشرفت آسیب مفصل به طور ذاتی با تورم مفصل مرتبط است(7).شیوع جهانی آرتریت روماتوئید بین سال‌های 1980 تا 2019، 460 نفر در هر 100000 نفر جمعیت بود که به دلیل موقعیت جغرافیایی و روش‌شناسی مطالعه متفاوت بود(8). در سطح جمعیت، استرالیا بالاترین شیوع در سال  (NHS) را در سراسر جهان بر اساس داده های خود گزارش شده از نظرسنجی ملی سلامت.(2%)2014-2015گزارش کرده است(9). بر اساس داده‌های سال 2015، ویرجینیای غربی بالاترین شیوع آرتریت را در میان مردان بزرگسال (32.8 درصد، با توجه به سن) در بین هر ایالت در ایالات متحده را دارد(10). که تا سال 2013 بیش از 5میلیون بیمار را تحت تأثیر قرار   دارد %0.42 در چین، آرتریت روماتوئید شیوع تخمینی داده است(11). در مطالعه ای در  ایران شیوع آرتریت روماتوئید37/0 %گزارش شد(12).

عوامل محیطی متعددی مانند سیگار کشیدن، آلودگی هوا، گرد و غبار، رژیم غذایی و عفونت‌ها به ایجاد خودایمنی سیستمیک و ظهور اتوآنتی بادی ها سال ها قبل از شروع علائم کمک می کند (15-13). عادات غذایی بر اساس خواص غذاهای خاص میتواند هم خطر بیماری و هم عامل محافظتی  را نشان دهد. انتخاب های غذایی خاص در واقع میتوانند اثرات پیش التهابی را نشان دهند(مثلا گوشت قرمز،نمک، مصرف بیش از حد کالری) یا بر عکس التهاب را کاهش دهند(ماهی های چرب، میوه ها (16و17).  توضیح احتمالی این ارتباط در افزایش التهاب ناشی از چربی‌ها و نیتریت‌های گوشت، و همچنین افزایش درگیری سینوویال ثانویه به بار آهن بیش از حد است (20,19). با این حال، یک مطالعه مورد-شاهدی چند مرکزی چینی، با نظارت بر الگوی غذایی 968 بیمار آرتریت روماتوئید  و 1037 فرد سالم به مدت 5 سال قبل از شروع بالینی بیماری، تفاوت معنی‌داری را در مصرف گوشت قرمز بین دو گروه نشان نداد. مصرف قارچ، مرکبات و محصولات لبنی اثر محافظتی بر RA نشان داد، در حالی که مصرف سیب زمینی و سایر میوه ها با افزایش خطر مرتبط بود (21). نتایج مشابهی در مورد گوشت قرمز توسط Benito-Garcia و همکاران گزارش شده است، که به طور آینده نگر خطر ابتلا به RA را در رابطه با مصرف پروتئین، آهن و گوشت در بین زنان در مطالعه بهداشت پرستاران (NHS) ارزیابی کردند. هیچ ارتباطی بین پروتئین، آهن و منابع غذایی مربوطه با خطر RA وجود نداشت (22).  اخیراً، یک مطالعه همگروهی آینده‌نگر بزرگ سوئدی هیچ ارتباطی بین مصرف محصولات لبنی و توسعه RA گزارش نکرد(24). مطالعات مختلف اسیدهای چرب را به عنوان مواد مغذی محافظتی ممکن برای RA تجزیه و تحلیل کردند. دی جوزپه و همکاران کاهش (35%) خطر RA در زنان با مصرف رژیم غذایی اسیدهای چرب غیراشباع n-3 با زنجیره بلند بیشتر از 0.21 گرم در روز را مشاهده کردند(25). میوه ها، سبزیجات و روغن زیتون می توانند خطر ابتلا به RA را کاهش دهند و چندین ماده مغذی را با خواص آنتی اکسیدانی فراهم کنند، مانند توکوفرول های موجود در روغن زیتون که به عنوان پاک کننده رادیکال های آزاد عمل می کنند(26). با این حال، مطالعه دانمارکی هیچ ارتباطی بین خطر RA و مصرف مرکبات، سبزیجات، رتینول، بتاکاروتن، ویتامین‌های A، E، C، D، سلنیوم روی، آهن و گوشت نشان نداد(27). اگرچه سبزیجات سرشار از آنتی اکسیدان هستند و به طور کلی دارای  اثرات ضد التهابی اند ، اما برخی از آنها مانند سیب زمینی، گوجه فرنگی و بادمجان با افزایش خطر RA مرتبط است. اخیراً نشان داده شده است که سولانین، یک گلیکوآلکالوئید موجود در این غذاها، می‌تواند نفوذپذیری روده را با اثرات مضر بالقوه بر رشد RA افزایش دهد(28). میکولز و همکاران افزایش خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید مثبت در مصرف کنندگان 4 فنجان یا بیشتر قهوه در روز را گزارش کردند، در حالی که مصرف کنندگان بیش از 3 فنجان چای در روز خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دادند(29). هو و همکاران همچنین هیچ ارتباطی بین رژیم غذایی مدیترانه ای و بروز RA در زنان نشان ندادند(31). از سوی دیگر، یک مطالعه نشان داد که هیچ ارتباط معناداری بین مصرف قهوه و خطر ابتلا به RA وجود ندارد(32).

عدم تحرک بدنی به عنوان چهارمین عامل خطر اصلی مرگ و میر جهانی در سراسر جهان شناخته شده است(33). علاوه بر این، اثرات مثبت فعالیت بدنی بر سلامت، تندرستی و کاهش مرگ و میر به طور گسترده برای همه سنین ثابت و مستند شده است (34-37). نتایج مطالعه ای تنها نشان داد که بیماران RA زمان کمتری را صرف انجام PA متوسط و شدید نسبت به افراد سالم می کنند، علاوه بر این  PA، همانطور که ارزیابی شد، به هرگونه تغییر در فعالیت بیماری حساس بود (38). مطالعات بر روی مکانیسم های فیزیولوژیکی نشان می دهد که عدم تحرک و عدم استفاده از عضله ممکن است باعث التهاب سیستمیک مزمن با درجه پایین شود و افراد کم تحرک مبتلا به بیماری های التهابی مانند آرتریت روماتوئید (RA) را در معرض خطر خاصی قرار دهد. با این حال، یک مطالعه بر روی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید، توده استخوانی کمتری را در بین افرادی که مدت زمان طولانی را بدون تحرک سپری کردند، در مقایسه با افرادی که این کار را انجام ندادند، گزارش کرد. (40,41). دو مطالعه اخیر نشان دادند که افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید به طور متوسط تقریباً 10 ساعت در روز را بدون تحرک می گذرانند(42,43). مطالعه PA در بیماران RA از 21 کشور با استفاده از پرسشنامه خود گزارش دهی نشان داد که 60 تا 80 درصد از بیماران از نظر بدنی غیرفعال بودند و ورزش منظم یا هفتگی نداشتند. در این مطالعه، عدم تحرک فیزیکی با ظرفیت عملکردی پایین و سطوح بالاتر فعالیت بیماری، درد و خستگی همراه بود(44). در واقع، همانطور که در جمعیت عمومی، BMI و چربی بدن در بیماران مبتلا به RA با PA همبستگی معکوس داشتند که توسط IPAQ ارزیابی شد(45). دو مطالعه، یکی در ایالات متحده (46) و دیگری در ژاپن (47)، هر دو به دنبال تعیین ارتباط بین PA تعیین شده و احتمال ابتلا به سندرم متابولیک بودند. نتایج نشان داد که بزرگسالانی که سبک زندگی فعالی را دنبال می‌کنند احتمالاً کمتر دچار سندرم متابولیک می‌شوند. این بیماری زنان را ۲ تا ۳ برابر بیشتر از مردان درگیر می کند و در هر سنی بروز می کند. اوج بروز در دهه ششم است (51). از طرفی ارتباط بین دردهای بدنی و اختلالات خواب
(بیخوابی) درمبتلایان به دردهای مزمن گزارش شد(52). هر بیماری دردناکی که خواب را مختل میکند، منجر به اختلالات خلقی و ناتوانی شده و اثرات منفی بر سلامت و عملکرد افراد دارد. همچنین کیفیت خواب افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید با شـدت درد و شدت بیماری آنها ارتباط مستقیم دارد در (70-50%) افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید خواب ضعیف ناشی از درد گزارش شده است که درد و خستگی را افزایش میدهد(53). همچنین اختلال خواب در یماریهای مزمن شایع است و حدود80 درصد افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید از اختلال خواب رنج میبرند. اختلال خواب باعث تشدید علائم بالینی بیماری از جمله درد میشود. به عبارتی درد هم علت و هم  در نتیجه اختلال خواب است(54). مصرف سیگار به مدت طولانی ریسک وقوع ارتریت روماتویید سروپوزیتیو را افزایش میدهد. در واقع مصرف سیگار قوی ترین ریسک فاکتور شناخته شده برای ارتریت روماتویید است و میزان مصرف و مدت ان با ریسک بیماری ارتباط دارد(55).

نشان داده شده است  که نمایه توده بدن ارتباط مستقیمی با آرتریت روماتویید دارد و بهعنوان یک ریسک فاکتور در این بیماری در نظر گرفته میشود نمایه توده بدن با مارکرهای التهابی،فعالیت و شدت بیماری آرتریت
برخی مطالعات نشان دادند که یک ارتباط معنادار بین نمایه توده بدنی و آرتریت روماتویید در مردان وجود دارد اما این ارتباط در زنان مشاهده نشد. در مقابل برخی پیشنهاد کردند، خطر مرگ ومیر در بیماران آرتریت روماتویید با نمایه توده کم 3 برابر بیماران با نمایه توده طبیعی است(56).
منطقه مسکونی، استعمال سیگار، رژیم غذایی،اضافه وزن،  وضعیت اجتماعی- اقتصادی  مانند سطح تحصیلات،دریافت الکل،کیفیت زندگی،و فاکتورهای روانی روی سطح دردرو ناتوانی جسمی این بیماران اثر می گزارد.(57). با توجه به اینکه مطالعه ای تحت عنوان ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید در شهر زاهدان انجام نشده است و نیز با وجود تفاوت فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی خاص این منطقه انجام مطالعه حاضر ضرورت دارد .

مروری بر مطالعات مرتبط پیشین

 Chiara Gioiaو همکاران نشان دادند که فعالیت بدنی، کاهش وزن و الگوهای غذایی سالم ممکن است ابزارهای مفیدی برای مدیریت بیماری باشد که باعث کاهش التهاب، علائم و ناتوانی می شود. علاوه بر این، تظاهرات اولیه RA می‌تواند به طور بالقوه با مداخلات غذایی، بر اساس تأثیر مفید رژیم‌های گیاه‌خواری یا وگان، و اسید چرب غیراشباع /اسید اولئیک به تعویق بیفتد. اثرات بلندمدت این  رژیم غذایی می‌تواند به کاهش فعالیت بیماری RA، به تاخیر انداختن پیشرفت بیماری و احتمالاً کاهش دوز داروهای مورد استفاده برای درمان بیماران RA کمک کند و در سطح جهانی پیش‌آگهی بیماران RA را بهبود بخشد(58).

Masoume Rambod و همکاران مقاله ای تحت عنوان تاثیر عادات غذایی بر پاتوژنز ارتریت روماتوئید منتشر کردند. این مطالعه مورد-شاهدی بر روی 500 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید و 500 فرد کنترل سالم مراجعه کننده به سه کلینیک دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 95-1394 انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها در دو گروه مورد و شاهد از نمونه‌گیری در دسترس و هم چنین از پرسشنامه معتبر و پایا تایید شده شامل اطلاعات مربوط به دریافت انواع نوشیدنی ها و رژیم غذایی مغذی و غیر مغذی استفاده شد. بر اساس یافته ها، مصرف بیش از یک فنجان قهوه در ماه و چای سبز ممکن است اثرات پیشگیرانه ای بر ابتلا به آرتریت روماتوئید داشته باشد. از سوی دیگر، بیمارانی که در ماه شیر پرچرب و روغن جامد بیشتری مصرف می‌کنند، ممکن است در معرض خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید باشند. بنابراین اصلاح رژیم غذایی بر اساس این یافته ها پیشنهاد می شود(59).

پورعبداله و همکاران مقاله ای تحت عنوان ارتباط اختلالات خواب و درد با کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید را منتشر کردند. از210 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید، 53 نفر مرد، 157 نفر زن، با میانگین   برای بررسی این مطالعه از پرسشنامه  (SDQ)، مقیاس خواب آلودگی (ESS) سنی 48/41 بودند. ابزار کیفیت زندگی

های اختلالات خواب استفاده شد. نتلیج نشان دادند با افزایش اختلالات خواب و شدت درد، کیفیت زندگی بیماران کاهش یافته و با کاهش کیفیت زندگی بار بیماریزایی و وابستگی افزایش و در نهایت با افزایش هزینه های مستقیم و غیر مستقم بیمار و خانواده وی همراه خواهد(60).

 Klara Nypelius Standley و همکاران مقاله ای تحت عنوان عادات غذایی زنان مبتلا به آرتریت روماتوئید با زنان بدون بیماری متفاوت است: نتایج یک مطالعه مبتنی بر جمعیت را منتشر کردند. در این پژوهش در مجموع 150 زن مبتلا به RA، انتخاب شده ازلیست کیفیت روماتولوژی سوئد، و 163 زن بدون RA، به یک پرسشنامه دفعات غذایی پستی شامل سوالاتی در مورد 45 ماده غذایی، انتخاب غذا، سن، وزن، قد، سطح تحصیلات و بیماری جدی پاسخ دادند. زنان مبتلا به RA کمتر گوشت قرمز و آجیل مصرف می‌کنند و هیچ کره/مارگارین روی ساندویچ نمی‌خورند یا انواع کم‌چرب را به میزان بیشتری نسبت به زنان بدون RA انتخاب می‌کنند(60).

Ingrid Demmelmaier و همکاران مقاله ای تحت عنوان درد به جای زمان بی تحرکی که خود گزارش می شود، تنوع درک شده در سلامت و محدودیت فعالیت را در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید توضیح می دهد: یک مطالعه مقطعی در سوئد منتشر کردند. در این مطالعه مقطعی از داده های پرسشنامه پستی و ثبت کیفیت روماتولوژی سوئد(SRQ) استفاده شد. پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی برای ارزیابی زمان بی تحرکی (نشستن) و فعالیت متوسط، شدید و راه رفتن (MVPA) استفاده شد. نتایج نشان دهنده نقش غیر قابل توجه زمان بی تحرکی و نیاز به افزایش تمرکز بر درد در مدیریت RA است(61).

M. Acar و همکاران مقاله ای تحت عنوان مقایسه سطوح فعالیت بدنی بیماری های روماتیسمی منتشر کردند. گروهی متشکل از 50 بیمار آرتریت روماتوئید، 95 بیمار استئوآرتریت، 82 بیمار فیبرومیالژیا و 110 فرد سالم در این مطالعه وارد شدند. سطح فعالیت بدنی توسط پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی (IPAQ) ارزیابی شد. در نتیجه، در مقایسه با افراد سالم، سطح فعالیت بدنی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید ، آرتروز، فیبرومیالژیا به طور قابل توجهی کاهش یافت. کاهش سطح فعالیت بدنی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید واضح تر از بیماران مبتلا به استئوآرتریت و فیبرومیالژیا بود. توصیه به فعالیت بدنی منظم باید در مدیریت بیماری روماتیسمی ضروری باشد و پیاده روی یک مداخله فعالیت بدنی بالقوه در دسترس، ارزان و قابل قبول را ارائه می دهد(62).

Vanesa Herna ndez-Herna ndez و همکاران مقاله ای تحت عنوان تأثیر فعالیت بیماری بر فعالیت بدنی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید منتشر کردند. گروهی متشکل از 50 بیمار RA بدون بیماری بالینی اندام تحتانی و 50 فرد سالم همسان با سن و جنس در این مطالعه مقطعی وارد شدند. PA با شتاب سنجی پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی(IPAQ) ارزیابی شد. این مطالعه نه تنها نشان داد که بیماران RA زمان کمتری را صرف انجام PA متوسط و شدید نسبت به افراد سالم می کنند، بلکه PA، همانطور که توسط شتاب سنجی ارزیابی شد، به هرگونه تغییر در فعالیت بیماری حساس بود(63).

با توجه به نقش رژیم غذایی و فعالیت بدنی روی بیماری آرتریت روماتوءید ایم مطالعه بر آن است که به بررسی ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی بر شیوع بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان بپردازد.

1.  عادت غذایی در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان زیر نظرعلوم پزشکی با گروه شاهد تفاوت دارد.
2. فعالیت بدنی در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان زیر نظرعلوم پزشکی با گروه شاهد تفاوت دارد.
3.  توزیع جنس در  بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان زیر نظرعلوم پزشکی با گروه شاهد تفاوت دارد.
4. توزیع محل سکونت (شهر / حاشیه شهر / روستا) در  بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان زیر نظرعلوم پزشکی با گروه شاهد تفاوت دارد.
5. متوسط سن در بیماران  آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان زیر نظرعلوم پزشکی با گروه شاهد تفاوت دارد.
6. متوسط شاخص توده بدنی در بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.
7. سطح تحصیلات در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.
8. میزان دارمد در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.
9. وضعیت کیفیت خواب در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.
10.  سابقه بیماری های خود ایمنی خانوادگی در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.
11. سابقه مصرف سیگار در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.
12. فراوانی مصرف قهوه و چای در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.

 فراوانی مصرف منابع غذایی اسیدهای چرب ضروری  در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان با گروه شاهد تفاوت دارد.

تعیین ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی  با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان

1. برآورد ارتباط عادت غذایی با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
2. برآورد ارتباط فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
3. تعیین توزیع جنس در  بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
4. تعیین توزیع محل سکونت (شهر / حاشیه شهر / روستا) در  بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
5. تعیین متوسط سن در بیماران  آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
6. تعیین متوسط شاخص توده بدنی در بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
7. تعیین وضعیت سطح تحصیلات در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
8. تعیین میزان دارمد در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
9. تعیین وضعیت کیفیت خواب در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
10. تعیین وضعیت سابقه بیماری های خود ایمنی خانوادگی در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
11. تعیین وضعیت سابقه مصرف سیگار در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
12. تعیین توزیع فراوانی مصرف قهوه و چای در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
13. تعیین توزیع فراوانی مصرف منابع غذایی اسیدهای چرب ضروری  در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد

1. برآورد ارتباط عادت غذایی با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
2. برآورد ارتباط فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
3. تعیین توزیع جنس در  بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
4. تعیین توزیع محل سکونت (شهر / حاشیه شهر / روستا) در  بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
5. تعیین متوسط سن در بیماران  آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
6. تعیین متوسط شاخص توده بدنی در بیماران آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
7. تعیین وضعیت سطح تحصیلات در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
8. تعیین میزان دارمد در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
9. تعیین وضعیت کیفیت خواب در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
10. تعیین وضعیت سابقه بیماری های خود ایمنی خانوادگی در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
11. تعیین وضعیت سابقه مصرف سیگار در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد
12. تعیین توزیع فراوانی مصرف قهوه و چای در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد

تعیین توزیع فراوانی مصرف منابع غذایی اسیدهای چرب ضروری  در بیماران آرتریت روماتوئید  مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدان و مقایسه با گروه شاهد

پزشکان – متخصصین تغذیه – مراکز بهداشت

  آرتریت روماتوید : یا روماتیسم مفصلی شایعترین بیماری التهاب سیستمیک مفاصل بوده و جزء بیماری‌های خود ایمنی مزمن محسوب می‌شود. شیوع جهانی آن حدود یک درصد گزارش شده‌است. زنان، سیگاری‌ها و افراد دارای سابقه خانوادگی مثبت بیشتر به این بیماری مبتلا می‌شوند.

عادت غذایی: عادات غذایی در فرهنگ‌های گوناگون مختلف است. اکثر جوامع با توجه به سنن و رسوم‌شان، رسم‌های مخصوصی برای آشپزی و اولویت‌های غذایی‌شان دارند.

فعالیت فیزیکی: هر نوع فعالیت بدنی است که آمادکی جسمانی، تندرستی و سلامت کلی را افزایش داده یا حفظ می‌کند

مورد -شاهدی

معیارهای ورود:

1. رضایت آگاهانه و کتبی برای ورود به مطالعه
2. دارای ملیت ایرانی
3. ساکن استان سیستان و بلوچستان
4. سن بین45-61 سال

معیارهای خروج:

انصراف از ادامه همکاری در حین مطالعه به هر دلیلی

با توجه به اینکه هدف اصلی مطالعه حاضر،  بررسی ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید در  مراجعه‌کنندگان  به بیمارستانهای منتخب زیر نظرعلوم پزشکی شهر زاهدان است از فرمول زیر برای تعیین حجم نمونه استفاده می شود

در این مطالعه با توجه به اینکه میزان همبستگی در مطالعات قبلی 0.05  در نظر گرفته شده است و با در نظر گرفتن میزان خطای 0.05 و میزان خطای 80 درصد و احتساب 10 درصد ریزش حجم نمونه لازم برای این پژوهش در هر گروه مورد و شاهد 170 نفر در نظر گرفته شد.

برای تعیین عوامل مرتبط، گروه مورد از بین بیماران ارتریت  روماتویید مراجعه کننده به بیمارستانهای منتخب زیر نظر علوم پزشکی زاهدان( که به تشخیص پزشک مربوطه دارای بیماری ارتریت روماتویید هستند) و گروه شاهد از موارد سالم مراجعه کننده به مراکز بهداشتی سطح شهر استفاده خواهد شد. همچنین دو گروه از نظر سن و جنس به صورت فراوانی نیز همسان خواهند شد.  روش نمونه گیری به روش نمونه گیری در دسترس میباشد

جهت گرد اوری اطلاعات از پرسش نامه های استاندارد عادات غذایی  (ضمیمه 1) و پرسشنامه فعالیت فیزیکی (ضمیمه 2) استفاده می شود.

پرسشنامه فعالیت فیزیکی شامل 7 سوال است که نحوه نمره دهی ان به این صورت است که فعالیت به سه دسته شدید (سوال 1 و 2 پرسشنامه)، متوسط (سوال 3 و 4 پرسشنامه)، و پیاده روی (سوال 5 و 6 پرسشنامه) تقسیم
می شود. برای فعالیت شدید ضریب 8، فعالیت متوسط ضریب 4، و پیاده روی متوسط ضریب 3/3 در نظر گرفته می شود.
بعد از مشخص شدن ضریب ها مدت زمانی که در هر روز به هر نوع فعالیت اختصاص داده شده وتعداد
روزی که در هفته به آن فعالیت اختصاص داده شده را هم در نظر میگیریم و اینها را در هم ضرب میکنیم تا مدت زمان فعالیت فرد بدست اید.پرسشنامه عادت غذایی شامل 31 سوال است که فراوانی جوابها در نظر گرفته خواهد شد.

پس از تصویب پروپوزال در معاونت تحقیقات و فناوری و کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و اخذ مجوز برای جمع‌آوری اطلاعات مربوط به تحقیق، پژوهشگر به بیمارستان های منتخب شهر زاهدان زیر نظر علوم پزشکی مراجعه خواهد کرد. در بدو ورود، هماهنگی‌های لازم با مسؤول مرکز انجام شده و موضوع پژوهش و اهداف آن شرح داده خواهد شد. ضمناً تاکید می‌شود که اطلاعات بیماران کاملاً محرمانه باقی مانده و صرفاً برای استفاده در این تحقیق مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین نتایج در سطح کلی (نه فردی) منتشر خواهند شد. پس از انتخاب نمونه‌های واجد شرایط از مرکز، تمام توضیحات درباره موضوع، اهداف و محرمانگی اطلاعات به تک تک شرکت‌کنندگان ارایه می‌شود. در صورت رضایت بیماران برای همکاری و ورود به مطالعه، از آن‌ها خواسته می‌شود که فرم رضایت‌نامه کتبی (پیوست4) را امضا نمایند. سپس متناسب با شرایط بیمار متغیر های طرح در قالب پرسش نامه از وی پرسیده خواهد شد.

در این پژوهش به منظور توصیف متغیر های کمی از میانگین و انحراف معیار و برای متغیر های کیفی از فراوانی و درصد استفاده خواهد شد. به منظور بررسی فرضیه نرمال بودن متغیر ها از ازمون کلموگروف – اسمیرنوف استفاده خواهد شد در صورت نرمال بودن متغیر ها جهت بررسی ارتباط بین متغیر ها از ازمون تی دو نمونه مستقل و انالیز واریانس یکطرفه و در صورت غیر نرمال بودن از ازمون ناپارامتری معادل (من ویتنی و کروسکال والیس ) استفاده خواهد شد. سطح معناداری در تمام ازمون ها 5 درصد در نظر گرفته خواهد شد

در این پژوهش از کدهای مندرج در «راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران» مصوب سال ۱۳۹۲ به شرح زیر‌ استفاده خواهد شد:

کدهای مربوط به راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های دارای آزمودنی انسانی:

۱- هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

۲- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

۴- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

۵- قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

۸- طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

۱۰- هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش. در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

۱۱- کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    

۱۲- انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

۱۳- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

۱۵- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

۱۶- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

۱۷- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

۱۸- در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

۱۹- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

۲۵- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

۲۶- هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.

۲۷- در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

۲۸- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

۲۹- نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

۳۰- گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

۳۱- روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

از محدودیتها ی این طرح می توان به 1-بی سوادی2-مشگلات مربوط به حافظه و فراموشکاری3-محدودیتهای فرهنگی 4-چالش در برقراری ارتباط با بزرگسالان و اوج گیری بیماری کرونا....با توجه به موارد فوق لازم است طرح های تشویقی  و جایزه برای ترغیب به پاسخ گویی افراد و استفاده از روشهای جمع آوری اطلاعات گذشته نگر که ترجیحا نیاز به سواد نداشته و ساده بوده و نیاز کمتری به حافظه داشته استفاده شود.

عادت غذایی، فعالیت بدنی، ارتریت روماتوئید

. Smolen, J.S.; Aletaha, D.; McInnes, I.B. Rheumatoid arthritis. Lancet Lond. Engl. 2016, 388, 2023–2038.1

2. Salaffi F, Stancati A. Disability and quality of life of patients with rheumatoid arthritis: assessment and perspectives. Reumatismo 2004; 56: 87-106.

3. Lapsley HM, March LM, Tribe KL, Cross MJ, Courtenay BG, Brooks PM. Living with rheumatoid arthritis: expenditures, health status, and social impact on patients. Ann Rheum Dis 2002; 61: 818-21.

4. Brzustewicz, E.; Henc, I.; Daca, A.; Szarecka, M.; Sochocka-Bykowska, M.; Witkowski, J.; Bryl, E. Autoantibodies, C-reactive protein, erythrocyte sedimentation rate and serumcytokine profiling in monitoring of early treatment. Cent. Eur. J. Immunol. 2017, 42, 259–268.

5. Wallach D. The cybernetics of TNF: old views and newer ones. Semin Cell Dev Biol. 2016;50:105-114.

6. Redlich K, Smolen JS. Inflammatory bone loss: pathogenesis and therapeutic intervention. Nat Rev Drug Discov. 2012;11(3):234-250.

7. Aletaha D, Smolen JS. Joint damage in rheumatoid arthritis progresses in remission according to the Disease Activity Score in 28 joints and is driven by residual swollen joints. Arthritis Rheum. 2011;63(12):3702-3711.

8. Almutairi, K., Nossent, J., Preen, D. et al. The global prevalence of rheumatoid arthritis: a meta-analysis based on a systematic review. Rheumatol Int 41, 863–877 (2021).

9. Shapira Y, Agmon-Levin N, Shoenfeld Y (2010) Geoepidemi- ology of autoimmune rheumatic diseases. Nat Rev Rheumatol 6:468–476.

Centers for Disease Control. Arthritis-Related Statistics. State-Specific 2015 BRFSS. .10
Prevalence Estimates. https://www.cdc.gov/arthritis/data_statistics/state-text.htm
2. Steenland K, Goldsmith DF. Silica exposure and autoimmune diseases. Am J Ind Med.
1995;28:603-8.

11. Zeng X-F, Zhu S-l, Tan A-c, Xie X-p. Disease burden and quality of life of rheumatoid arthritis in China: a systematic review. Chin J Evid Based Med. 2013;13(3):300–7.

12 . Davatchi F, Sandoughi M, Moghimi N, Jamshidi AR, Tehrani Banihashemi A, Zakeri Z, et al. Epidemiology of rheumatic diseases in Iran from analysis of four COPCORD studies. Int J Rheum Dis. 2016; 19(11):1056-1062.

13. Gerlag, D.M.; Raza, K.; van Baarsen, L.G.M.; Brouwer, E.; Buckley, C.D.; Burmester, G.R.; Gabay, C.;

Catrina, A.I.; Cope, A.P.; Cornelis, F. EULAR recommendations for terminology and research in individuals

at risk of rheumatoid arthritis: Report from the Study Group for Risk Factors for Rheumatoid Arthritis.

Ann. Rheum. Dis. 2012, 71, 638–641

14. Sugiyama, D.; Nishimura, K.; Tamaki, K.; Tsuji, G.; Nakazawa, T.; Morinobu, A.; Kumagai, S. Impact of

smoking as a risk factor for developing rheumatoid arthritis: A meta-analysis of observational studies.

Ann. Rheum. Dis. 2010, 69, 70–81.

15. Lucchino, B.; Spinelli, F.R.; Iannuccelli, C.; Guzzo, M.P.; Conti, F.; Franco, M.D. Mucosa–Environment

interactions in the pathogenesis of rheumatoid arthritis. Cells 2019, 8, 700.

16. Oliviero, F.; Spinella, P.; Fiocco, U.; Ramonda, R.; Sfriso, P.; Punzi, L. How the Mediterranean diet andsome of its components modulate inflammatory pathways in arthritis. Swiss Med. Wkly. 2015, 145, w14190.

17. Manzel, A.; Muller, D.N.; Hafler, D.A.; Erdman, S.E.; Linker, R.A.; Kleinewietfeld, M. Role of “Western diet”in inflammatory autoimmune diseases. Curr. Allergy Asthma Rep. 2014, 14, 404.

Grant, W.B. The role of meat in the expression of rheumatoid arthritis. Br. J. Nutr. 2000, 84, 589–595.. 19

20. Morris, C.J.; Blake, D.R.; Wainwright, A.C.; Steven, M.M. Relationship between iron deposits antissue

damage in the synovium: An ultrastructural study. Ann. Rheum. Dis. 1986, 45, 21–26.

210 He, J.; Wang, Y.; Feng, M.; Zhang, X.; Jin, Y.-B.; Li, X.; Su, L.-C.; Liu, S.; Wang, A.-X.; Chen, X.-M. Dietary intake and risk of rheumatoid arthritis—A cross section multicenter study. Clin. Rheum. 2016, 35, 2901–2908.

. 22Benito-Garcia, E.; Feskanich, D.; Hu, F.B.; Mandl, L.A.; Karlson, E.W. Protein, iron, and meat consumption

and risk for rheumatoid arthritis: A prospective cohort study. Arthritis Res. Ther. 2007, 9, R16.

. 24Sundström, B.; Ljung, L.; Di Giuseppe, D. Consumption of meat and dairy products is not associated with

the risk for rheumatoid arthritis among women: A population-based cohort study. Nutrients 2019, 11, 2825.

25. Di Giuseppe, D.; Wallin, A.; Bottai, M.; Askling, J.; Wolk, A. Long-term intake of dietary long-chain

n-3 polyunsaturated fatty acids and risk of rheumatoid arthritis: A prospective cohort study of women.

Ann. Rheum. Dis. 2014, 73, 1949–1953.

26. Serra-Majem, L.; De la Cruz, J.N.; Ribas, L.; Tur, J.A. Olive oil and the Mediterranean diet: Beyond the

rhetoric. Eur. J. Clin. Nutr. 2003, 57, S2–S7.

27. Di Giuseppe, D.; Wallin, A.; Bottai, M.; Askling, J.; Wolk, A. Long-term intake of dietary long-chain

n-3 polyunsaturated fatty acids and risk of rheumatoid arthritis: A prospective cohort study of women.

Ann. Rheum. Dis. 2014, 73, 1949–1953.

28. Bustamante, M.F.; Agustín-Perez, M.; Cedola, F.; Coras, R.; Narasimhan, R.; Golshan, S.; Guma, M. Design of

an anti-inflammatory diet (ITIS diet) for patients with rheumatoid arthritis. Contemp. Clin. Trials Commun.

2020, 17, 100524.

29. Mikuls, T.R.; Cerhan, J.R.; Criswell, L.A.; Merlino, L.; Mudano, A.S.; Burma, M.; Folsom, A.R.; Saag, K.G.

Co_ee, tea, and ca_eine consumption and risk of rheumatoid arthritis: Results from the Iowa Women’s

Health Study. Arthritis Rheum. 2002, 46, 83–91.

31. Hu Y, Costenbader KH, Gao X, Hu FB, Karlson EW, Lu B (2015)

Mediterranean diet and incidence of rheumatoid arthritis in women.

Arthritis Care Res 67(5):597–606

32. Lee YH, Bae SC, Song GG (2014) Coffee or tea consumption and

the risk of rheumatoid arthritis: a meta-analysis. Clin Rheumatol

33(11):1575–1583.

33. WHO. Global action plan on physical activity 2018–2030: more active people for a healthier world: WHO; 2018. http:// www. who. int/ ncds/ preve ntion/ physi cal-​activ ity/ global-​action-​plan-​2018-​2030/ en/. Accessed 22

Sep 2020

34. Almeida OP, Khan KM, Hankey GJ, Yeap BB, Golledge J, Flicker L. 150 minutes of vigorous physical activity per week predicts survival and successful ageing: a population-based 11-year longitudinal study of 12 201

older Australian men. Br J Sports Med. 2014;48:220–5.

35. Orrow G, Kinmonth A-L, Sanderson S, Sutton S. Effectiveness of physical activity promotion based in primary care: systematic review and metaanalysis of randomised controlled trials. BMJ. 2012;344:e1389.

36. Evenson KR, Wen F, Herring AH. Associations of accelerometry-assessed and self-reported physical activity and sedentary behavior with allcause and cardiovascular mortality among US adults. Am J Epidemiol.

2016;184:621–32

37. Kahn EB, Ramsey LT, Brownson RC, Heath GW, Howze EH, Powell KE, et al. The effectiveness of interventions to increase physical activity. A systematic

review. Am J Prev Med. 2002;22(4 Suppl):73–107

38. Hernández-Hernández V, Ferraz-Amaro I, Díaz-González F. Influence of disease activity on the physical activity of rheumatoid arthritis patients. Rheumatology. 2014 Apr 1;53(4):722-31.

40. Pedersen BK (2009) The diseasome of physical inactivity— and the role of myokines in muscle–fat cross talk. J Physiol

587:5559–5568

Prioreschi A, Makda MA, Tikly M, McVeigh JA (2015) Habitual 41. physical activity, sedentary behaviour and bone health in rheumatoid arthritis. Int J Sports Med 10:10

Gilbert AL, Lee J, Ma M, Semanik P, DiPietro L, Dunlop D 42. et al (2015) Comparison of subjective and objective measures of sedentary behavior using the Yale Physical Activity Survey and accelerometry in patients with rheumatoid arthritis. J Phys Act Health.

43. Khoja SS, Almeida GJ, Wasko MC, Terhorst L, Piva SR (2016) Light intensity physical activity is associated with lower cardiovascular risk factor burden in rheumatoid arthritis. Arthritis Care

Res 68:424–431

44. Sokka T, Hakkinen A, Kautiainen H et al. Physical inactivity  in patients with rheumatoid arthritis: data from twenty-one countries in a cross-sectional, international study. Arthritis

Rheum 2008;59:42_50

45. Stavropoulos-Kalinoglou A, Metsios GS, Smith JP et al. What predicts obesity in patients with rheumatoid arthritis?

An investigation of the interactions between lifestyle

and inflammation. Int J Obes 2010;34:295_301.

46. Sisson SB, Camhi SM, Church TS et al. Accelerometerdetermined steps/day and metabolic syndrome. Am J Prev Med 2010;38:575_82.

47. Kim J, Tanabe K, Yokoyama N et al. Association between physical activity and metabolic syndrome in middle-aged

Japanese: a cross-sectional study. BMC Public Health2011;11:624.

51. Aletaha D, Smolen JS. Diagnosis and management of rheumatoid arthritis: a review. Jama. 2018 Oct 2;320(13):1360-72.

52. Sofat N, Hing CB. Pain sensitization in arthritis: cause or effect of chronic pain?. Int J Clin  Rheumatol. 2015;10(3):143.

53. Løppenthin K, Esbensen BA, Jennum P, Østergaard M, Christensen JF, Thomsen T, Bech JS,  Midtgaard J. Effect of intermittent aerobic exercise on sleep quality and sleep disturbances in  patients with rheumatoid arthritis–design of a randomized controlled trial. BMC musculoskeletal disorders. 2014;15(1):1-8.

54. Grabovac I, Haider S, Berner C, Lamprecht T, Fenzl KH, Erlacher L, Quittan M, Dorner TE. Sleep  quality in patients with rheumatoid arthritis and associations with pain, disability, disease duration, and activity. J clin medic. 2018;7(10):336.

.55. مبینی. بررسی ریسک فاکتورهای احتمالی بیماری آرتریت روماتوئید در یک مطالعه مورد شاهدی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران.;20(75):38-44.

56. Ali Karoosi M, Shishehbor F, Mola K, Alipour M. Association between obesity types and anthropometric indices with rheumatoid arthritis disease. Tehran Univ Med J. 2019; 77 (5) :320-325.

57. مرادی سارا، درستی مطلق احمدرضا، نوری جلیانی کرامت اله، توکلی راحله، جمشیدی فاطمه. بررسی ارتباط ناامنی غذایی و برخی عوامل اجتماعی- اقتصادی موثر در بیماری آرتریت روماتوئید. مجله علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1395 [cited 2022March12];11(1):31-42. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=266873


 

58. Gioia C, Lucchino B, Tarsitano MG, Iannuccelli C, Di Franco M. Dietary habits and nutrition in rheumatoid arthritis: can diet influence disease development and clinical manifestations?. Nutrients. 2020 May;12(5):1456.

59. Rambod M, Nazarinia M, Raieskarimian F. The impact of dietary habits on the pathogenesis of rheumatoid arthritis: a case-control study. Clinical rheumatology. 2018 Oct;37(10):2643-8.

60. پورعبداله, پایانامه فاقد فایل می باشد. ارتباط اختلالات خواب و درد با کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید مراجعه کننده به درمانگاه های علوم پزشکی تبریز-1392

60. Standley KN, Gjertsson I, Winkvist A, Lindqvist HM. Dietary Habits of Women with Rheumatoid Arthritis Differ from that of Women without the Disease: Results from a Population-Based Study. J Rheum Dis Treat. 2019;5:072.

61. Demmelmaier I, Åsenlöf P, Bergman P, Nordgren B, Opava CH. Pain rather than self-reported sedentary time explains variation in perceived health and activity limitation in persons with rheumatoid arthritis: a cross sectional study in Sweden. Rheumatology International. 2017 Jun;37(6):923-30.

62. Acar M, Tonga E, Daskapan A, Karataş M, Tekindal A. Comparison of Physical Activity Levels in Rheumatic Diseases. Aktuelle Rheumatologie. 2017 Aug;42(04):329-35.

63. Hernández-Hernández V, Ferraz-Amaro I, Díaz-González F. Influence of disease activity on the physical activity of rheumatoid arthritis patients. Rheumatology. 2014 Apr 1;53(4):722-31.

موارد مربوط پیوشت شد.

هدف از این مظالعه بررسی ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانهای منتخب شهر زاهدانمی باشد . در این راستا رضایت نامه از فرد بیمار اخذ خواهد شد.

ندارد

تعیین ارتباط عادت غذایی و فعالیت بدنی با بیماری آرتریت روماتوئید و آگاهی بخشی به بیمار

ندارد

در صورت بروز هر گونه عارضه ای، گروه تحقیق موظف به پیگیری و جبران خسارت خواهد بود

هزینه های مربوط به این طرح پژوهشی اعم از انجام آزمایشها، جمع آوری نمونه ها، تکثیر و تکمیل پرسشنامه ها و هزینه های پرسنلی و سایر هزینه ها، توسط معاونت محترم تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان پرداخت خواهد شد. شرکت در این طرح تحقیقاتی برای تمامی شرکت کنندگان رایگان است

ندارد

تمامی شرکت کنندگان اطمینان می دهیم که نتایج تمامی آزمایش ها و اطلاعات فردی کاملا محرمانه بوده و اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها دارای اهمیت فراوان است و نتایج تنها برای مقاصد پژوهشی بکار برده خواهد شد. همچنین انتشار نتایج به صورت کلی و با رضایت آگاهانه آزمودنی ها خواهد بود

به منظور پاسخ به هر گونه سوال احتمالی در ارتباط با طرح مذکور، شرکت کنندگان محترم می توانید با مجریان تحقیق به صورت مستقیم تماس حاصل فرمایید:

خانوم فاطمه گواهی کاخکی

09158208171

شرکت کننده گرامی، حضور شما در این پژوهش کاملا داوطلبانه و  بدون هیچ گونه اجبار است. شرکت یا عدم شرکت شما هیچ گونه تاثیر منفی در ارتباط بین شما و پزشک تان نخواهد داشت. شما می توانید در هر زمان که تمایل داشتید حتی پس از اخذ رضایت نامه، بدون ذکر هیچ دلیلی و با اختیار خودتان از مطالعه خارج شوید. خروج شما از پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول نخواهد شد.

اینجانب با مطالعه فرم رضایت نامه و استماع توضیحات دقیق مجری طرح پژوهشی و بدون هیچ گونه اجبار و تنها با اختیار و میل شخصی ام و همچنین داشتن فرصت کافی برای تصمیم گیری، موافقت آگاهانه و کتبی خود را برای شرکت در این تحقیق اعلام میدارم