اندومتریومای تخمدان (OE)( Ovarian endometrioma) شایع ترین زیرگروه آندومتریوز است[1, 2]. OE می تواند در زنان در تمام سنین رخ دهد و می تواند به قشر تخمدان آسیب برساند[3].در همین راستا، تقریباً صد سال پیش، Blair Bell خواستار توجه همکاران بریتانیایی خود به نقطه‌ای بسیار مهم آسیب‌شناسی و بالینی شد. یعنی کیست های 'شکلاتی' تخمدان حاوی مایع قاعدگی هستند که توسط آندومتر پوشش داخلی کیست تخمدان ترشح می شود[4]. در واقع، او کسی بود که کلمه «اندومتریوما» را ابداع کرد تا آن چیزی را که Sampson یک سال قبل در نشریه اصلی خود با نام «کیست‌های خونریزی‌دهنده (شکلاتی) سوراخ‌دار تخمدان» نام‌گذاری کرده بود و همکاران بریتانیایی خود را تشویق به استفاده از این کلمه جدید کرد[5].مطالعات فعلی در مورد آندومتریوز بین ضایعات سطحی و عمقی تمایز قائل می شود. فرض بر این است که ضایعات عمیق منعکس کننده بیماری تهاجمی و پیشرونده هستند. سیستم طبقه‌بندی انجمن باروری آمریکا برای آندومتریوز ، ضایعاتی را که در زیر سطح صفاق و تخمدان‌ها به میزان کمتر از 1، 1 تا 3 و 3 سانتی‌متر گسترش می‌یابند متمایز می‌کند و آنها را 2 تا 8 برابر بیشتر از  ضایعات سطحی ارزیابی می‌کند[6]. اندومتریوز معمولاً به سه شکل ظاهر می شود: اندومتریوز تخمدان (اندومتریوم)، اندومتریوز و چسبندگی صفاقی و آندومتریوز عمیق. اندومتریوز لگن، به ویژه در مراحل شدید، به شدت با آدنومیوز مرتبط است که نقش مهمی در ایجاد دیسمنوره، منوراژی و ناباروری در زنان مبتلا به آندومتریوز دارد. ضایعات تخمدانی شایع ترین موضعی شدن بافت آندومتریوز است که باعث ایجاد کیست تخمدان معمولی می شود. آندومتریوز ارتشاحی عمیق (DIE) به عنوان یک ضایعه آندومتریوز که به صفاق نفوذ می کند و به فضای خلفی صفاقی یا دیواره اندام های لگن تا عمق حداقل 5 میلی متر نفوذ می کند، تعریف می شود و بین 4 تا 37 درصد از بیماران مبتلا به آندومتریوز را تحت تأثیر قرار می دهد[7].  این فنوتیپ‌های مختلف الگوهای تصویربرداری متفاوتی دارند که ممکن است چالش‌های تشخیصی تصویربرداری خاصی ایجاد کند. چندین طبقه بندی برای مرحله گسترش اندومتریوز استفاده شده است. رایج ترین سیستم مورد استفاده برای ارزیابی بیماری، سیستم طبقه بندی تجدید نظر شده انجمن پزشکی باروری آمریکا (rASRM) (revised classification system of the American Society of Reproductive Medicine) است که از امتیاز انجمن باروری آمریکا (AFS)( Fertility Society) پیروی می کند[8]. چالش های اصلی تشخیصی برای آندومتریوز، تشخیص بیماری غیر کیستیک مانند بیماری صفاقی و ارزیابی گسترش بیماری به ساختارهای لگنی مانند روده و مثانه است. در بیماران مبتلا به آندومتریوز، ارزیابی آدنومیوز همزمان که به درد آنها و/یا علائم خونریزی غیرطبیعی رحم کمک می کند، مهم است. در بیمارانی که تحت عمل جراحی اندومتریوز قرار می گیرند، شیوع آدنومیوز تشخیص داده شده با سونوگرافی تقریباً 22٪ است. DIE به شدت با آدنومیوز مرتبط است[9, 10].  تشخیص صحیح اندومتریوز لگن در تعیین بهترین استراتژی درمانی اساسی است. دو روش تصویربرداری اغلب برای شناسایی و مشخص کردن ضایعات اندومتریوز استفاده می شود، سونوگرافی ترانس واژینال و تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI). سونوگرافی ترانس واژینال (TVS) تکنیک تصویربرداری خط اول بوده است زیرا امکان کاوش گسترده لگن را فراهم می کند و به خوبی پذیرفته شده و با هزینه نسبی کم  و به طور گسترده در دسترس است. MRI به عنوان خط دوم بررسی در مطالعه لگن زنان استفاده می شود. نقش MRI در ارزیابی اندومتریوز، به ویژه DIE، در بیماران منتخب با توجه به نتیجه تصویربرداری سونوگرافی ترانس واژینال و شدت علائم مفید است. سایر روش‌های تشخیصی مانند سونوگرافی رکتوم، باریم انما یا اوروگرافی توموگرافی کامپیوتری نقش مکملی در شناسایی آندومتریوز بسته به محل آسیب‌دیده دارند و می‌توانند در انتخاب روش جراحی مفید باشند. سونوگرافی ترانس شکمی تشخیص دقیق آندومتریوز را عمدتاً به دلیل گاز روده و چسبندگی که توانایی ارزیابی اندام های لگنی را کاهش می دهد نشان نمی دهد. به طور خاص، ضایعات DIE و روده با پروب های اولتراسوند ترانس شکمی به سختی قابل مشاهده هستند[11].معاینه دقیق غیرتهاجمی لگن برای ارزیابی گسترش ضایعات آندومتریوز می تواند انتخاب یک استراتژی جراحی یا پزشکی ایمن و کافی را تسهیل کند[7]. اندومتریوما مطالعات متعددی ویژگی‌های سونوگرافی اندومتریوما را توصیف کرده‌اند و تلاش کرده‌اند ویژگی‌های سونوگرافی معمولی آن‌ها را مشخص کنند[12-13].   آندومتریوم معمولی یک کیست تک حفره ای یا چند حفره ای (کمتر از پنج locules) با اکوژنیسیته همگن سطح پایین (ground glass echogenicity) مایع کیست است. آدنومیوز یک بیماری شایع ژنیکولوژیک است که با مهاجرت غدد آندومتر و استروما از لایه پایه آندومتر به داخل میومتر مشخص می شود. این با هیپرپلازی عضلات صاف همراه است که منجر به تصویر اولتراسوند از ضایعات نامشخص در میومتر می شود. از آنجایی که بیماران تمایل خود را برای باردار شدن به تعویق می اندازند، می توان انتظار افزایش بروز آسیب شناسی آدنومیوز در بیماران مبتلا به مشکلات باروری را داشت[14]. آدنومیوز را می توان به عنوان یک بیماری ناحیه اتصالی (JZ) در نظر گرفت، جایی که مانع آندومیومتر مختل شده و اجازه نفوذ بافت آندومتر به داخل میومتر را می دهد[15]. آدنومیوز ممکن است در یک یا چند محل در دیواره رحم وجود داشته باشد یا بیشتر میومتر را درگیر کند و اغلب ممکن است به جای ایجاد یک ضایعه محدود در داخل میومتر پراکنده شود (diffuse adenomyosis). از طرف دیگر، اگر آدنومیوز فقط در یک قسمت از میومتر وجود داشته باشد، آدنومیوز کانونی نامیده می شود. آدنومیوم یک آدنومیوز کانونی با هیپرتروفی جبرانی اضافی میومتر اطراف است و در موارد نادر ممکن است به صورت کیست بزرگ (adenomyotic cyst or cystic adenomyoma ) ظاهر شود[16]. چندین مطالعه نشان داده اند که حساسیت و ویژگی TVS 2D در تشخیص آدنومیوز با MRI و/یا بافت شناسی به ترتیب از 75 تا 88 درصد و 67 تا 93 درصد قابل مقایسه است[17, 18]. به نظر می رسد آدنومیوز با اندومتریوز مرتبط باشد[15]. ارزش تشخیص آدنومیوز باعث می شود تا بینش در مورد آنچه در سندرم درد نقش دارد و همچنین احتمال یافتن اندومتریوز لگنی در لاپاراسکوپی را افزایش دهد[9].  با توجه به مطالب بیان شده در بالا و همچنین نقش اندومتریوز در  کاهش قدرت باروری و سلامت زنان و نیاز  افزیش آگاهی زنان در خصوص عوامل بروز آن و همچنین کمک به تشخیص به موقع و درمان این بیماری ، در این مطالعه به بررسی ' بررسی شیوع اندومتریوز در اوایل بارداری ( مطالعه با سونوگرافی) روی مراجعه کنندگان به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1401' خواهیم پرداخت.

1-  Orlov و همکاران ر سال 2022 مطالعه ای با عنوان ' شیوع اندومتریوز و آدنومیوز در معاینه سونوگرافی ترانس واژینال در زنان علامت دار' در سوئد انجام داده اند. آن ها در این مطالعه بیان نمودند که شیوع اندومتریوز معمولا بر اساس یافته های جراحی گزارش می شود و بسته به جمعیت مورد مطالعه و اندیکاسیون جراحی متفاوت است. علائمی مانند دیسمنوره، درد لگن، دیسپارونی، دیزوری و دیسکزیا می تواند با اندومتریوز و آدنومیوز همراه باشد. آزمایش اولتراسوند ترانس واژینال به عنوان روش تشخیصی خط اول پیشنهاد می شود، با این وجود هیچ مطالعه مبتنی بر اولتراسوند منتشر شده ای وجود ندارد که شیوع آندومتریوز و آدنومیوز را در زنان علامت دار به غیر از مواردی که برای جراحی برنامه ریزی شده است، گزارش کند. هدف از این مطالعه تعیین شیوع آندومتریوز و آدنومیوز به روش سونوگرافی ترانس واژینال در زنان دارای علائم حاکی از آندومتریوز و آدنومیوز بود. این یک مطالعه مقطعی گذشته نگر است که در یک مرکز مراقبت های عالی انجام شد که شامل 373 زن علامتدار بود که به طور سیستماتیک با سونوگرافی ترانس واژینال توسط یک معاینه کننده سونوگرافی با تجربه مورد بررسی قرار گرفتند. قبل از معاینه اولتراسوند، زنان با استفاده از مقیاس آنالوگ بصری، پرسشنامه‌ای شامل خودارزیابی شدت علائم خود (دیسمنوره، درد مزمن لگن، دیسپارونی، دیزوری، دیشزیا) را پر کردند. یافته‌های غیرطبیعی در رحم، تخمدان‌ها، روده، مثانه، رباط‌های uterosacral و سپتوم رکتوواژینال مشاهده شد و اندازه و محل آنها شرح داده شد. شیوع اندومتریوز، آدنومیوز، اندومتریوم و اندومتریوز عمیق در نقاط مختلف آناتومیکی گزارش شده است. شیوع اندومتریومای تخمدان و/یا اندومتریوز عمقی 25 درصد و آدنومیوز 12 درصد بود. شیوع آندومتریوما 20% و آندومتریوز عمقی 9% بود که هر محل 8% در روده، 3% در رباطهای رحمی خاجی، 3% در سپتوم رکتوواژینال و 0.5% در مثانه بود. در زنان علامت دار که با سونوگرافی ترانس واژینال توسط یک معاینه کننده سونوگرافی مجرب معاینه شدند، اندومتریوم تخمدان و/یا اندومتریوز عمیق در یکی از چهار زن و آدنومیوز در یکی از 9 زن مشاهده شد. آندومتریوز عمیق در یکی از 11 زن وجود داشت. با وجود داشتن علائم، نیمی از زنان هیچ یافته غیرطبیعی سونوگرافی نداشتند.[19].

2- Szabó و همکاران در سال 2022 مطالعه ای با عنوان ' یک روش مکمل جدید برای غربالگری سونوگرافی اندومتریوز عمیق: یک سری مورد از 5 بیمار با تشخیص الاستوگرافی فشار ترانس واژینال ' در آلمان انجام دادند. آنها در این مطالعه بیان نمودند که الاستوگرافی اولتراسوند اطلاعات سفتی بافت را نشان می دهد. ندول های اندومتریوز عمیق بافت های فیبروتیک سختی هستند. بیماران تنها پس از گذشت چندین سال از شروع علائم به آندومتریوز عمیق مبتلا می شوند، بنابراین بهبود قابلیت های تشخیصی مهم است. موارد: در این سری موارد، هدف ما ارائه کاربرد و امکان سنجی الاستوگرافی سویه ترانس واژینال بود. پنج بیمار با شکایات مختلف سازگار با اندومتریوز تحت سونوگرافی ترانس واژینال با استرین الاستوگرافی قرار گرفتند. با استفاده از پروتکل بین المللی تجزیه و تحلیل آندومتریوز عمیق (IDEA) همراه با الاستوگرافی فشاری ترانس واژینال، معاینه قبل از عمل به وضوح اندازه و وسعت اندومتریوز عمیق را نشان داد. این روش سونوگرافی بدون در نظر گرفتن اینکه آیا رباط های دستگاه تناسلی زنان، یا اندام های دستگاه ادراری و روده نفوذ کرده بودند، مؤثر بود.  [20].

3-فاطمه ناجی امیدی و همکاران در سال 1395 مطالعه ای با عنوان بررسی عوامل موثر بر اندومتریوز در زنان سنین باروری در ایران انجام دادند. آن ها در این مطالعه بیان نمودند که اندومتریوز، یکی از شایع‌ترین و پرهزینه‌ترین بیماری‌های زنان است. هدف از این مطالعه تعیین عوامل موثر بر اندومتریوز در زنان سنین باروری با استفاده از رگرسیون لجستیک بود. در این مطالعه مورد – شاهدی، کلیه بیماران مبتلا به اندومتریوز (250 نفر) مراجعه‌کننده به بیمارستان حضرت رسول (ص) شهر تهران که به روش لاپاراسکوپی، بیماری آنان تشخیص داده شده‌ بود به عنوان مورد و نفرات بعدی که به روش لاپاراسکوپی، عدم اندومتریوز در آنان تشخیص داده شده بود به عنوان شاهد (250 نفر) بررسی شدند. داده­ها از پرونده آنها استخراج شد. عوامل موثر بر اندومتریوز از طریق روش رگرسیون لجستیک در سطح خطای 5% با استفاده از نرم افزار SPSS (نسخه 22) تحلیل شد. میانگین و انحراف معیار سن زنان گروه مورد (62/0±84/34) اختلاف معنی­داری نسبت به گروه شاهد (55/0±75/33) داشت (02/0p=). با انجام رگرسیون لجستیک تک‌ متغیری، متغیرهای سن، قاعدگی نامنظم، طول سیکل قاعدگی، مدت زمان خونریزی، تعداد حاملگی، تعداد تولد زنده، نازایی، لکه بینی قبل از قاعدگی در سطح خطای 2/0 کاندید ورود به رگرسیون لجستیک چند متغیری شدند که سن، تعداد تولد زنده و لکه‌بینی قبل از قاعدگی به عنوان عوامل موثر بر ابتلای به بیماری اندومتریوز و تولد زنده، عوامل محافظت کننده‌ای پیشگویی شدند. سن، تولد زنده و لکه‌بینی قبل از قاعدگی به عنوان عوامل موثر بر ابتلای اندومتریوز پیشگویی شدند که افزایش آگاهی زنان در خصوص این عوامل، ممکن است در تشخیص به موقع و درمان این بیماری کمک کننده باشد. [21].

4-فرحنارمردانین و همکاران در سال 2016 مطالعه ای با عنوان بررسی ارتباط آندومتریوز و بروز اختلالات فشارخون حاملگی در زنان نخست زا در ایران انجام دادند. آنها در این مطالعه بیان نمودند که آندومتریوز یکی از بیماری‌های شایع سنین باروری و پره اکلامپسی یک بیماری سیستمیک با درگیری ارگان‌های مختلف است که خطرات زیادی برای مادر به ویژه در سندرم HELLP و اکلامپسی و برای جنین به دنبال دارد. نتایج متناقضی از مطالعات در زمینه ارتباط آندومتریوز و اختلالات هیپرتانسیو بارداری گزارش شده است. بنابراین با توجه به زمینه مشترک فعالیت آنژیوژنز در دو اختلال آندومتریوز و پره اکلامپسی، مطالعه حاضر با هدف بررسی فراوانی پره اکلامپسی و اختلالات هیپرتانسیون بارداری در زنان نخست زا مبتلا به آندومتریوز و افراد سالم انجام شد. در این مطالعه کوهورت تاریخی پرونده‌های 893 زن که به دلیل ناباروری طی سال‌های 86-1382 در بیمارستان‌های الزهرا (س)، شهید بهشتی و مرکز باروری و ناباروری اصفهان تحت عمل لاپاروسکوپی قرار گرفته بودند، استخراج شد. 101 بیمار مبتلا به آندومتریوز و 101 نفر از افراد غیر مبتلا به آندومتریوز در هر گروه وارد و ابتلاء به پره اکلامپسی و فشارخون بارداری، در حاملگی بعد از انجام لاپاراسکوپی در دو گروه مقایسه شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار آماریSPSS  (نسخه 16) و آزمون‌های کای اسکوئر، تی دانشجویی و تست دقیق فیشر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. در این مطالعه ارتباط معنی داری بین آندومتریوز با پره اکلامپسی و هیپرتانسیون بارداری وجود نداشت (5/0=p). 2 نفر (2%) از زنان مبتلا به آندومتریوز و 3 نفر (3%) از زنان غیر مبتلا به آندومتریوز به پره اکلامپسی مبتلا بودند. فراوانی فشارخون بارداری در زنان مبتلا به آندومتریوز 9/6% و در زنان بدون آندومتریوز 9/8% به دست آمد که این اختلاف نیز از نظر آماری معنی دار نبود (3/0=p). فراوانی آندومتریوز و اختلالات فشارخون بارداری در زنان با و بدون سابقه آندومتریوز تفاوتی با هم ندارد و سابقه آندومتریوز با افزایش اختلالات هیپرتانسیو بارداری همراه نمی باشد.[22].

5- Testini و همکاران در سال 2022 مطالعه ای با عنوان ' تصویربرداری از اندومتریوز: نقش اولتراسوند و تشدید مغناطیسی ' در ایتالیا انجام دادند.آنها در این مطالعه بیان نمودند که اندومتریوز یک بیماری مزمن زنانه است که با رشد غدد آندومتر نابجا و استروما در خارج از رحم مشخص می شود. باعث درد لگن، دیسمنوره، دیسپارونی یا ناباروری می شود. تشخیص نیاز به ترکیبی از تاریخچه بالینی، تکنیک های غیرتهاجمی و تهاجمی دارد. هدف محققین از این پژوهش ارزیابی سهم تکنیک‌های تصویربرداری، عمدتاً سونوگرافی ترانس واژینال و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی برای تشخیص مکان‌های مختلف و مناسب‌ترین برنامه‌ریزی درمانی بود. اندومتریوز نیازمند یک کار گروهی چند رشته ای برای مدیریت بالینی و جراحی این بیماران است[23].

6- Cucinella و همکاران در سال 2022مطالعه ای با عنوان ' کارسینوم سلول سنگفرشی خلفی صفاقی شامل دیواره کناری لگن ناشی از آندومتریوز: گزارش یک مورد' در پالرمو ایتالیا انجام دادند. در این مطالعه موردی از خانم 52 ساله با توده راست پارارکتال خلفی صفاقی ارائه شده است. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی لگن یک تومور خلفی صفاقی را نشان داد که تا دیواره سمت راست لگن گسترش یافته است. معاینه عصبی لگنی ارزیابی قبل از عمل را تکمیل کرد و علائم سیاتیک سمت راست و مثانه بیش فعال را نشان داد. برداشتن تومور به طور کامل توسط یک روش کم تهاجمی از طریق روش لاپاراسکوپی برداشتن آندوپولویک گسترش یافته جانبی و نورولیز لگن مدیریت شد. بافت شناسی نهایی SCC را در زمینه آندومتریوز منتشر با تداوم بافت شناسی بین SCC و اندومتریوز نشان داد. بیمار تحت شیمی درمانی کمکی قرار گرفت و پس از 6 ماه عود نکرد. نتیجه‌گیری: مورد حاضر نشان‌دهنده اولین شواهد SCC خلفی صفاقی دیواره جانبی لگن ناشی از آندومتریوز است که با روش لاپاراسکوپی کاملاً برداشته شده است. اگرچه نادر است، انکولوژیست زنان باید در صورت وجود توده لگنی خلفی صفاقی و سابقه اندومتریوز، شاخص بالایی از سوء ظن برای تبدیل آندومتریوز بدخیم را حفظ کند[24].

1-میانگین پاریتی در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در نتایج سونوگرافی چگونه است؟

2-میانگین سایز ضایعه اندومتریوز در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چگونه است؟

3-فراوانی سابقه جراحی شکمی در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چگونه است؟

4-فراوانی نوع اندومتریوز در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چگونه است؟

5- فراوانی اندومتریوز در زنان باردار چگونه است؟

6- فراوانی سقط در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چگونه است؟

7- فراوانی علائم اندومتریوز در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چگونه است؟

8-فراوانی محل ضایعه و سمت درگیر در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چگونه است؟

تعیین فراوانی  سابقه نازایی در زنان باردار  مبتلا به اندومتریوز مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1401

1-تعیین میانگین پاریتی در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در نتایج سونوگرافی

2- تعیین میانگین سایز ضایعه اندومتریوز در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی

3- تعیین فراوانی سابقه جراحی شکمی در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی

4- تعیین فراوانی نوع اندومتریوز در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی

5- تعیین فراوانی اندومتریوز در زنان باردار 

6- تعیین فراوانی سابقه  سقط در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی

7- تعیین فراوانی علائم اندومتریوز در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی

8-تعیین فراوانی محل ضایعه و سمت درگیر در زنان باردار با تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی

ندارد.

دانشکده علوم پزشکی -مراکز ناباروری

اندومتریوز: یک بیماری خوش خیم سیستم ژنیتال زنان است که اغلب درسنین باروری دیده میشود و به صورت وجود بافتی شبیه بافت اندومتر شامل غدد و محافظ بافت بیرون ازحفره رحم تعریف می گردد

مقطعی- توصیفی

جامعه مورد مطالعه 

زنان باردار مبتلا به اندومتریوز مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع)زاهدان

معیارهای ورود به مطالعه:

1.  مراجعه در اولین مراقبت بارداری به کلینیک بارداری بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع)
2. رضایت آگاهانه بیماران

معیارهای خروج از مطالعه:

1. سابقه آندومتریوز قبلی
2. سابقه قبلی بیماری های دستگاه تولید مثل

با توجه به نتایج مطالعات متعدد (25) مبنی بر شیوع حدود 10%  ،اندومتریوز در زنان سن باروری،حجم نمونه با در نظر گرفتن حدود اطمینان 95% و  = d با استفاده از فرمول زیر  865 محاسبه شد.

آسان  و در دسترس

فرم جمع آوری اطلاعات

Para: .......................

نوع اندومتریوز تشخیص داده شده: سطحی○عمقی○تخمدانی○

سایز ضایعه:....................... محل اندومتریوز:                    سمت درگیر:

سابقه جراحی شکمی: دارد○ ندارد○

نازایی: دارد○ ندارد○

سقط: بله○ خیر○

پس از تصویب پروپوزال در شورای پژوهشی دانشکده پزشکی و مراحل دریافت کد اخلاق و کسب مجوز از معاونت تحقیقاتی دانشگاه انجام خواهد شد. این مطالعه یک پژوهش مقطعی و توصیفی خواهد بود .جامعه مورد مطالعه زنان باردار مشکوک به اندومتریوز هستند که جهت مراقبت های سه ماهه اول بارداری و انجام سونوگرافی روتین تریمستر اول به کلینیک بارداری بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) مراجعه می نمایند. توضیحات لازم پیرامون این پژوهش و اهداف ان به جامعه مورد مطالعه داده می شود و با تاکید بر حفظ محرمانگی اطلاعات و انتشار گروهی نتایج  آن در قالب پایان نامه ،رضایت آگاهانه اخذ می شود.بیماران پس از انجام مراقبت های روتین  و تکمیل فرم شرح حال برای دستیابی به اهداف پژوهش، جهت انجام سونوگرافی به بخش رادیولوژی بیمارستان ارجاع می شوند. در این مطالعه از یک رادیولوژست به منظور کاهش خطای بین مشاهده گر مرتبط با تشخیص اولتراسوند اندومتریوز استفاده خواهدشد. اطلاعات دموگرافیک زنان، اندیکاسیون های حضور و سابقه پزشکی دقیق را ثبت خواهیم نمود. این اطلاعات شامل سن، سن بارداری ،گراویدیتی ،پاریتی ،شرح حال مامایی ،سوابق جراحی های شکمی/لگنی و در صورت مثبت بودن نتایج تشخیص اندومتریوز با سونوگرافی ، نوع و علائم اندومتریوز ،سمت درگیر ، سایز و محل ضایعات اندومتریوز می باشند. در این مطالعه برای انجام سونوگرافی از روش های شکمی یا واژینال استفاده می شود که در روش استاندارد با استفاده از یک پروب های مخصوص انجام خواهد شد. سپس تخمدان ها و آدنکس ها مورد بررسی قرار خواهند گرفتند. اگر شواهدی از کیست تخمدان آندومتریوز و/یا گره‌های عمیق آندومتریوز وجود داشته باشد، در نظر گرفته خواهند شد که زنان دارای آندومتریوز هستند. آندومتریوم های تخمدان به عنوان کیست هایی با دیواره ضخیم و به خوبی محصور شده با پژواک داخلی سطح پایین ('شیشه زمین') شناسایی شدند. ندول های آندومتریوز به صورت ضایعات جامد هیپواکوئیک یا ایزواکوژنیک با مرزهای نامنظم که به ساختارهای اطراف لگن کشیده شده اند، ظاهر می شوند. اطلاعات مذکور در فرم های جمع آوری اطلاعات ثبت شده و جهت تجزیه و تحلیل وارد نرم افزار spss.v.22 خواهد شد.

 داده ها با استفاده از نرم افزار spss مورد بررسی قرار خواهند گرفت. از شاخص های مرکزی از جمله میانگین و شاخص های پراکندگی،  انحراف معیار و فراوانی و  درصد فراوانی برای توصیف اطلاعات استفاده خواهد شد. جداول و نمودارهای متناسب نیز بکار می رود.

دفترچه راهنمای عمومی آزمودنی انسانی طبق کدهای زیر:

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    

12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15. پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

22. از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

23. در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

24. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 

25. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

26. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.

27. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

عدم همکاری و تمایل مراجعین به شرکت در مطالعه

شیوع اندومتریوز- مورفولوژیک -بافتهای عمقی تخمدان

Prevalence of endometriosis - morphological - deep ovarian tissu

1.       Jenkins, S., D.L. Olive, and A.F. Haney, Endometriosis: pathogenetic implications of the anatomic distribution. Obstetrics and gynecology, 1986. 67(3): p. 335-338.

2.       Gylfason, J.T., et al., Pelvic endometriosis diagnosed in an entire nation over 20 years. American journal of epidemiology, 2010. 172(3): p. 237-243.

3.       Somigliana, E., Ovarian reserve, endometriomas, and surgery: research must go on. Fertility and sterility, 2018. 110(5): p. 856-857.

4.       Bell, W.B., Endometrioma and endometriomyoma of the ovary. J. Obstetr., 1922. 29: p. 443.

5.       Brosens, I., P. Puttemans, and G. Benagiano, Endometriosis: a life cycle approach? American journal of obstetrics and gynecology, 2013. 209(4): p. 307-316.

6.       Brosens, I. and J. Brosens, Redefining endometriosis: is deep endometriosis a progressive disease? Human Reproduction, 2000. 15(1): p. 1-3.

7.       Koninckx, P.R., et al., Deep endometriosis: definition, diagnosis, and treatment. Fertility and sterility, 2012. 98(3): p. 564-571.

8.       Andrews, W., et al., Revised American fertility society classification of endometriosis: 1985. Fertility and sterility, 1985. 43(3): p. 351-352.

9.       Di Donato, N., et al., Prevalence of adenomyosis in women undergoing surgery for endometriosis. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 2014. 181: p. 289-293.

10.     Lazzeri, L., et al., Preoperative and postoperative clinical and transvaginal ultrasound findings of adenomyosis in patients with deep infiltrating endometriosis. Reproductive sciences, 2014. 21(8): p. 1027-1033.

11.     Katsumata, R., et al., Diagnosis of Fibrotic Distal Ileum Stenosis after Ischemic Enteritis Using Transabdominal Ultrasonography. Case Reports in Gastroenterology, 2021. 15(2): p. 568-577.

12.     Mais, V., et al., The efficiency of transvaginal ultrasonography in the diagnosis of endometrioma. Fertility and sterility, 1993. 60(5): p. 776-780.

13.     Van Holsbeke, C., et al., External validation of diagnostic models to estimate the risk of malignancy in adnexal masses. Clinical Cancer Research, 2012. 18(3): p. 815-825.

14.     Vercellini, P., et al., Uterine adenomyosis and in vitro fertilization outcome: a systematic review and meta-analysis. Human Reproduction, 2014. 29(5): p. 964-977.

15.     Leyendecker, G., L. Wildt, and G. Mall, The pathophysiology of endometriosis and adenomyosis: tissue injury and repair. Archives of gynecology and obstetrics, 2009. 280(4): p. 529-538.

16.      Dueholm, M., Transvaginal ultrasound for diagnosis of adenomyosis: a review. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 2006. 20(4): p. 569-582.

17.     Dueholm, M. and E. Lundorf, Transvaginal ultrasound or MRI for diagnosis of adenomyosis. Current Opinion in Obstetrics and Gynecology, 2007. 19(6): p. 505-512.

18.     Champaneria, R., et al., Ultrasound scan and magnetic resonance imaging for the diagnosis of adenomyosis: systematic review comparing test accuracy. Acta obstetricia et gynecologica Scandinavica, 2010. 89(11): p. 1374-1384.

19.     Orlov, S. and L. Jokubkiene, Prevalence of endometriosis and adenomyosis at transvaginal ultrasound examination in symptomatic women. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 2022.

20.     Szabó, G., et al., A novel complementary method for ultrasonographic screening of deep endometriosis: a case series of 5 patients diagnosed with transvaginal strain elastography. Clin. Exp. Obstet. Gynecol, 2022. 49(1): p. 002.

21. Naji Omidi F, Abolghasemi J, Chaichian S, Rimaz S, Najmi Z, Mehdizadehkashi A. Evaluation of the factors influencing endometriosis in reproductive age women. MEDICAL SCIENCES. 2016; 26 (3) :188-194
URL: http://tmuj.iautmu.ac.ir/article-1-1134-fa.html

22.     Mardanian, F., Kianpour, M., Sharifian, E. Association between endometriosis and pregnancy hypertension disorders in nulliparous women. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility, 2016; 19(7): 1-8. doi: 10.22038/ijogi.2016.6967

23.     Lucas, E. and K.S. Carrick. Low grade endometrial endometrioid adenocarcinoma: A review and update with emphasis on morphologic variants, mimics, immunohistochemical and molecular features. in Seminars in Diagnostic Pathology. 2022. Elsevier.

24.     Testini, V., et al., Imaging of Endometriosis: The Role of Ultrasound and Magnetic Resonance. Current Radiology Reports, 2022: p. 1-19.

25.     Cucinella, G., et al., Retroperitoneal squamous cell carcinoma involving the pelvic side wall arising from endometriosis: a case report. Gynecologic and Obstetric Investigation, 2022: p. 1-6.

عنوان: بررسی فراوانی  اندومتریوز در زنان باردار مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب زاهدان در سال 1401
محقق: شراره سنجارون پوری
(تعداد):para
شرح حال مامائی (بله/خیر):
سابقه جراحی شکمی/لگنی (بله/خیر):
):Endometrioma/deep endometriosis/adenomyosisنوع اندومتریوز( 
علائم اندومتریوز (بله/خیر):
سمت درگیر اندومتریوز (راست/چپ/دوطرفه):
محل  ضایعات اندومتریوز (تخمدان/سرویکس/واژن/لوله فالوپ/پرینه/جدار شکم/توده لگنی):
سایز ضایعه اندومتریوز (میلیمتر):

در این مطالعه خونگیری انجام نمیشود.

شرکت در این مطالعه توانایی تشخیص زودهنگام و درمان به موقع بیماری را را ارتقا داده و در نتیجه آن به کاهش عوارض بارداری و افزایش سلامت مادر و نوزاد کمک می نماید.

در این مطالعه برای تشخیص از روش سونوگرافی استفاده می شود که یک روش امن تشخیص می باشد و عوارض ندارد .

در طول انجام این مطالعه جبران عوارض احتمالی روش تشخیصی یا درمانی جدید به عهده مجری یا مجریان طرح تحقیقاتی می باشد و در صورت اثبات، جبران عوارض طبق مراحل قانونی انجام خواهد شد

در این مطالعه پژوهشگر نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته را به اطلاع بیمار خواهد رساند و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.