بررسی شاخص های تن سنجی در کودکان زیر 5 سال شهرستان زاهدان درسال 1401

 اندازه گیری شاخص های تن سنجی یکی از ساده ترین و متداول ترین روش های ارزیابی رشد و تکامل نوزادان و نشانه سلامت یک جامعه است. اختلال در این شاخص ها نیز ، یکی از مهم ترین علل مرگ و میر در جهان بوده و از عمده ترین مشکلات بهداشتی محسوب می گردند. لذا بررسی این شاخص ها و اندازه گیری دوره ای آن در جمعیت های مختلف و مناطق مختلف یک کشور منعکس کننده وضعیت تغذیه و سلامت کودکان می باشد (1). امروزه در تمام دنیا برای ارزیابی رشد فیزیکی و سلامت کودکان از شاخص هایی نظیر قد و وزن استفاده می شود، زیرا سنجش این شاخص ها ساده است. مرجع اصلی ارزیابی رشد را منحنی های رشد تشکیل می دهند که اکثر آنها از معیارهای کشورهای پیشرفته غربی نظیر انگلستان، سوئد و آمریکا اقتباس شده است. بررسی های متعددی درسال های اخیر نشان می دهد که الگوی رشد با زمان تغییر می کند (2).

وزن کودک زیر2 سال یکی از مهمترین شاخص های تن سنجی بوده که به عنوان یکی از نشانگرهای قابل اعتماد و مفید وضعیت بهداشتی  به شمار می آید(3). نوزادان با وزن کم و غیرطبیعی درمعرض بیشتر مشکلات تکاملی، نورولوژیک ، مشکلات مغزی ،بینایی،شنوایی –حرکتی ،ناتوانی یادگیری،سندروم مرگ ناگهانی، بیماری های عفونی و تنفسی ، اختلالات تعاملی، مرگ ومیر و بیماریهای دوران میانسالی وبزرگسالی هستند(4و5). قد نیز یکی دیگر از شاخصهای تن سنجی است که در برخی مواقع مانند ابتلا به ناهنجاریهای کروموزومی و یا سرخچه مادرزادی ، نسبت به وزن شاخص بهتری برای نشان دادن سن بارداری می باشد(6). اندازه گیری دور سر نیز یک روش غیرمستقیم اندازه گیری رشد مغز در رحم و پس از تولد است(7). درنوزادان با دورسر خیلی زیاد یاخیلی کم احتمال مالفورماسیون های سیستم عصبی مرکزی ثانویه و یا اثرات تراتوژن ها افزایش یابد(8).

اندازه گیری مقطعی این شاخص ها و مقایسه آنها با شاخص های ارائه شده توسط ارگان های معتبری همچون سازمان بهداشت جهانی و مرکز کنترل بیماری ها نشان دهنده فاصله وضعیت موجود با حالت مطلوب و سیاست گذاری های بعدی در دوران طلایی شیرخوارگی می باشد(9). دراین راستا نتایج مطالعه kheir و همکاران درسال 2013 حاکی از کمتر بودن شاخص های قد، وزن و دور سر نوزادان سودانی درمقایسه با مقادیر مقادیر سازمان بهداشت جهانی و مرکز کنترل بیماری ها بود(10).نتایج حاصل از آخرین بررسی تحت عنوان Survey) ANIS1 (Anthropometric Nutrition Index در ایران نشان داد 19.1% ، 5.8% و 12.4% از کودکان زیر پنج سال ایران به ترتیب از کوتاه قدی، لاغری و کم وزنی شدید یا متوسط رنج میبرند(11).مطالعه مریدی و فتحی نشان داد که شیوع سوءتغذیه در کودکان زیر 5 سال در مناطق مختلف کشور متفاوت و از 8.6 تا 38درصد متغیر است.  مطالعه احمدی پور در کرمان نشان داد 9.2% کودکان کم وزنی متوسط و شدید، 15.2% لاغری متوسط و شدید و 6.4% کوتاه قدی متوسط و شدید داشتند(12).کمترین میزان سوءتغذیه در کودکان گیلان و بالاترین میزان سوءتغذیه در کودکان استان سیستان و بلوچستان مشاهده شد. عوامل خطر سوءتغذیه شامل وزن کم زمان تولد، فاصله کوتاه بین موالید، عدم استفاده از غذای کمکی و عدم آگاهی مادر از زمان مناسب شروع تغذیه تکمیلی و تحصیلات پایین مادر ذکر شده است.میزان کم وزنی ، کوتاه قدی ، لاغری و اضافه وزن کودکان کمتر از 5 سال شهر یاسوج در آخرین آمار کسب شده از معاونت بهداشت استان به ترتیب 6.11% ، 12.2% ، 4% و 2.6% بوده است(13و14).

 عوامل زیادی بر تعیین ساختار و وزن نوزاد اثرگذارند که ویژگی های مادر و عوامل زیست محیطی و اجتماعی ازمهم ترین آنها می باشند(15). عواملی از قبیل شاخص توده بدنی مادر ، حاملگی درسنین نوجوانی، فاصله کوتاه بین دو بارداری، رتبه تولد، سابقه ابتلا بیماری های مزمن در مادر،بروز خونریزی دربارداری ، مواجهه با سیگار و تراتوژنها در برخی مطالعات به عنوان عوامل اثرگذار بر شاخص های تن سنجی نوزادی مطرح شده اند(16-18). به طور کلی بررسی این شاخص ها در نوزادان و مقایسه آن با شاخص های استاندارد ارائه شده توسط سازمان های معتبری همچون سازمان بهداشت جهانی و مرکز کنترل بیماری ها و به علاوه درک عوامل مرتبط و اثرگذار بر شاخص های تن سنجی کودکان زیر2 سال اهمیت بسزایی دارد زیرا ممکن است بتوان با اثرگذاری بر این عوامل منجر به بهبود شاخص های تن سنجی در سن شیرخوارگی شد.

در دهه های گذشته مطالعات اندکی به بررسی شاخصهای تن سنجی کودکان زیر 5 سال ایرانی پرداخته اند (19و20)؛ لذا با توجه به اثرات نامطلوب انحراف این شاخص ها از محدوده ارائه شده توسط سازمان های جهانی و استاندارد و همچنین عدم انجام چنین  مطالعه ای در شهرستان زاهدان مطالعه حاضر با هدف تعیین شاخص های تن سنجی کودکان زیر 5 سال شهرستان زاهدان درسال 1401 طراحی و اجرا خواهد شد.

ضرورت اجرای طرح:

اندازه گیری شاخص های تن سنجی یکی از ساده ترین و متداول ترین روش های ارزیابی رشد و تکامل نوزادان و نشانه سلامت یک جامعه است. اختلال در این شاخص ها نیز ، یکی از مهم ترین علل مرگ و میر در جهان بوده و از عمده ترین مشکلات بهداشتی محسوب می گردند.

 لذا بررسی این شاخص ها و اندازه گیری دوره ای آن در جمعیت های مختلف و مناطق مختلف یک کشور منعکس کننده وضعیت تغذیه و سلامت کودکان می باشد. بررسی های متعددی درسال های اخیر نشان می دهد که الگوی رشد با زمان تغییر می کند لذا بررسی این شاخص ها و اندازه گیری دوره ای آن در جمعیت های مختلف و مناطق مختلف یک کشور منعکس کننده وضعیت تغذیه و سلامت کودکان می باشد. بنابراین با توجه به اثرات نامطلوب انحراف این شاخص ها از محدوده ارائه شده توسط سازمان های جهانی و استاندارد و همچنین عدم انجام چنین  مطالعه ای در شهر زاهدان مطالعه حاضر با هدف بررسی شاخص های تن سنجی کودکان زیر 5 سال شهرستان زاهدان درسال 1401 انجام می شود.

بررسی متون (در صورت نیاز می توانید از صفحات اضافی استفاده نمایید):

1- مطالعه حیدری و همکاران در سال 1384 با عنوان بررسی رشد کودکان زیر دوسال جهرم و مقایسه آن با معیارهای NCHS انجام شد.هدف از این مطالعه تعیین صدکهای قد و وزن کودکان زیر دو سال جهرمی و مقایسه آن با معیارهای جهانی NCHS  بود. در این مطالعه طولی 597 کودک (391 پسر و 206 دختر) سالم که از تاریخ 1/2/83 تا تاریخ 1/10/83 در جهرم متولد شده بودند مورد بررسی قرار گرفتند. از بدو تولد تا دو سالگی در 18 بار قد و وزن آنها ثبت گردید. مدل چند جمله ای با استفاده از روش HRY - به وسیله نرم افزار GROSTAT که توسط سازمان بهداشت جهانی تهیه شده است به داده ها برازش گردید. میانگین وزن نوزادان پسر بجز در یک ماهگی بیشتراز نوزادان دختر بود. قبل از دو ماهگی و در دو سالگی اختلاف معنی داری بین وزن نوزادان پسر و دختر نبود، میانگین قد نوزدان پسر بجز در یک ماهگی بیشتر از میانگین قد دختران بود. مدل چند جمله ای از درجه 3 به داده ها پردازش گردید. قد کودکان پسر و دختر یک روند افزایشی تا دو سالگی دارد. وزن کودکان پسر و دختر نیز تا دو سالگی دارای روند افزایشی اما سرعت افزایش تا 6 ماهگی بیشتر از 6 تا 24 ماهگی بود. نتایج نشان دادند صدک های قد و وزن کودکان جهرمی تا دو سالگی همواره زیر صدکهای NCHS  می باشد که تهیه منحنی های محلی ضروری به نظر می رسد. اگر از منحنی های استاندارد NCHS استفاده گردد، تعدادی از کودکان ممکن است لاغر یا کم قد در نظر گرفته شوند در صورتی که با منحنی های محلی وزن و قد این کودکان طبیعی می باشد(21).

2- مطالعه اکابری و همکاران در سال 1386 با موضوع بررسی شاخص های تن سنجی در کودکان زیر یک سال شهر سبزوار و مقایسه آن با منحنی استاندارد NCHS در سال 1386 ، انجام گرفت. در این مطالعه توصیفی - تحلیلی جمعیت مورد مطالعه کودکان زیر یک سال مراجعه کننده به مراکز بهداشتی - درمانی شهر سبزوار بودند.  مطالعه بر روی 873 کودک زیر یک سال انجام شد و نمونه گیری به روش تصادفی ساده و متناسب با جمعیت کودکان تحت مراقبت هر یک از مراکز بهداشتی - درمانی شهر و پایگاه های وابسته به آن انجام گردید. سنجش وزن بر حسب کیلوگرم و قد و دور سر برحسب سانتی متر برای تمام نمونه ها در شرایط یکسان انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها شامل فرم های مشاهده و مصاحبه بوده است. داده های این پژوهش توسط نرم افزار SPSS با استفاده از جداول و نمودارها توصیف و با آزمون مجذور کای و مقایسه نسبت ها تحلیل شد.نمونه های پژوهش از نظر شاخص وزن به سن، 10.5 درصد، قد به سن، 6.5 درصد و دور سر به سن، 14 درصد زیر صدک سوم      NCHS قرار داشتند که این اختلاف به لحاظ آماری معنی دار بود. کودکان مادران شاغل در مقایسه با کودکان مادران خانه دار از وضعیت رشدی بهتری برخوردار بودند. کودکان محروم از شیر مادر در مقایسه با شیر مادرخواران، در شاخص وزن به شکل قابل توجهی دچار افت شده بودند به طوری که 19.4 درصد در شاخص وزن پایین تر از صدک سوم قرار داشتند در حالی که در مورد شیر مادرخواران 9.8 بود(. (P=0.014نتایج این پژوهش نشان داد که کودکان زیر یک سال سبزوار در مقایسه با استاندارد، وضعیت رشد مناسبی ندارند(22).

3- مطالعه نوری سعیدلو و همکاران با عنوان بررسی سریع وضعیت تغذیه ای کودکان زیر 5 سال شهرستان سلماس در سال 1391 انجام شد.  این مطالعه مقطعی بوده بر روی 902 کودک زیر 5 سال در مناطق شهری و روستایی شهرستان سلماس در سال 1391 انجام شد. اطلاعات مورد نیاز به وسیله تکمیل پرسشنامه و اندازه گیری های آنتروپومتریک جمع آوری و با استفاده از نرم افزار ENA درصد کم وزنی، کوتاه قدی، لاغری، اضافه وزن و چاقی محاسبه و برای بررسی ارتباط متغیرها با شاخص های تغذیه ای از آزمون آماری مجذور کای استفاده شد.نتایج نشان دادند 50.4% دختر و 83.8% کودکان و 16.2% کودکان به ترتیب دارای وضعیت تغذیه ای طبیعی و دچار سوءتغذیه بودند. از 146 کودک دارای سوءتغذیه ، 14.4% کم وزن ، 45.2% کوتاه قد ، 8.9% لاغر ، 31.5% دارای اضافه وزن و چاق بودند و شاخص کوتاه قدی در مناطق روستایی بیش از مناطق شهری بود و این اختلاف از نظر آماری معنی بود.به طور کلی نتایج مطالعه نشان دادند که شاخص کوتاه قدی در دختران و پسران نسبت به شاخص کم وزنی و لاغری از فراوانی بالاتری برخوردار است(23).

4- مطالعه نادری بنی و همکاران با عنوان سوءتغذیه در کودکان زیر 5 سال شهرستان چادگان و عوامل موثر بر آن در سال 1390 انجام شد.این مطالعه توصیفی تحلیلی بر روی همه کودکان زیر 5 سال شهرستان چادگان به روش تصادفی چندمرحله ای انجام شد.جمع آوری داده ها با پرسشنامه استاندارد شده انجام شد که این اطلاعات از طریق مصاحبه با مادران و اطلاعات پرونده خانوار تکمیل گردید.نتایج بدست آمده نشان دادند که شیوع سوءتغذیه برای شاخص لاغری ، کم وزنی ، کوتاه قدی و چاقی به ترتیب برابر با 17.8% و 34.5% و 37% و 2.2% است.بین شاخص لاغری با سن کودک، محل سکونت،زمان شروع غذای کمکی،سابقه داشتن بیماری و سابقه بستری کودک و نیز بین شاخص کم وزنی با سن و جنسیت کودک،قومیت،محل سکونت،سابقه داشتن بیماری و سابقه بستری کودک و همچنین بین شاخص کوتاه قدی با جنسیت کودک،شغل پدر،تحصیلات مادر،قومیت،محل سکونت و سابقه داشتن بیماری، رابطه معنی دار آماری مشاهده شد(P‹0.05) (24).

5- مطالعه ی محمدی و همکاران در سال 1396 با عنوان بررسی شیوع کم وزنی در کودکان ایرانی: یک مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز انجام شد.این مطالعه با روش متاآنالیز در محدوده زمانی فروردین 1375 تا اسفند 1396 انجام شد. مقالات داخلی و خارجی مرتبط با موضوع مورد بررسی از طریق جستجو در پایگاه های Scientific Information Database و PubMed ،ScienceDirect ، Google Scholarبه دست آمد. معیارهای ورود شامل مطالعات مقطعی بود که شیوع کم وزنی در کودکان ایرانی مناطق مختلف ایران را گزارش داده بودند. مقالات غیرمرتبط شامل مقالات مروری،مداخله ای، هم گروهی، مورد-شاهدی و مطالعاتی که به بررسی کوتاه قدی، چاقی، اضافه وزن و رابطه این عوامل با سایر و احتمال سوگیری بیماری ها پرداخته بودند از فهرست مطالعه خارج شدند. نتایج نشان دادند در 26 مقاله شیوع کلی کم وزنی در کودکان ایرانی 15.5% بود.بیشترین شیوع کم وزنی در کودکان بیرجند و زاهدان با 68.6% و کمترین شیوع کم وزنی در کودکان جهرم با 1.8% به دست آمد و بنابراین شیوع کم وزنی در کشور بالا است(25).

6-مطالعه مهدوی قاجار و همکاران با موضوع بررسی کودکان زیر 5 سال شهرستان ساری از نظر شاخص های تن سنجی و عوامل مرتبط با آن در سال 1394 انجام شد. در این مطالعه توصیفی تحلیلی تمام کودکان زیر 5 سال قابل دسترس مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان -ساری که به تعداد 305 نفر بودند انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات با استفاده از پرونده و مصاحبه از مادران جمع آوری شده و با استفاده از آزمون ها ی کای دو ، اسپیرمن و آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از 305 نفر از کودکان زیر 5 سال، 153 نفر پسر و 152 نفر دختر بودند. در این مطالعه بین سن مادر در هنگام وضع حمل با دور سر کودک در هنگام تولد ، وزن کودک درحال حاضر اختلاف معناداری مشاهده شد(p‹0.05).همچنین بین جنس و هفته رویانی هنگام تولد نیز اختلاف معناداری مشاهده شد(p‹0.05). با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه مهم ترین متغیر های مرتبط با شاخص های تن سنجی سن مادر در هنگام تولد و در حال حاضر، میزان تحصیلات مادر و سطح درآمد خانواده می باشد. در سایر مطالعات نیز موارد فوق با شاخص های تن سنجی ارتباط داشتند. این موارد جهت برنامه ریزی مدیران می تواند در اموزش های لازم به مادران و مراقبت دهنده ها به کار گرفته شود(26).

7- مطالعه دانجین و همکاران در سال 2015 با عنوان بررسی وضعیت تغذیه ای کودکان 0 تا 12 ماهه در بیمارستان تخصصی گمبه در کشور نیجریه انجام شد.در این مطالعه 550 کودک 0 تا 12 ماهه که در جلسات واکسیناسیون شرکت میکردند با استفاده از ابزارها و تکنیک های حساس آنتروپومتریک به طور هدفمند نمونه برداری و اندازه گیری شدند .شاخص های تن سنجی مورد استفاده شامل قد برای سن ، وزن برای قد، وزن برای سن و دور بازوی کودکان بود.نتایج نشان دادند شیوع کوتاه قدی متوسط در پسران 46.9% و در بین دختران 33.3% بود.12.7% پسران کم وزنی شدید و 7.1% دختران کم وزنی شدید داشتند.بنابراین برای پیشگیری از آسیب های تغذیه در کودکان کمتر از 1 سال باید مادران آموزش های تغذیه ای لازم را دیده و مسئولان اقدامات لازم برای رفع فقر در کشور نیجریه را در نظر بگیرند(27).

8- مطالعه ی گوفینات و همکاران در سال 2018 با عنوان ارزیابی وضعیت تغذیه ای کودکان زیر 5 سال در جمعیت قبیله های تپه های جوادو در کشور هند انجام شد.در این مطالعه مقطعی 316 کودک با استفاده از پرسشنامه های از پیش طراحی شده ی استاندارد و شاخص های آنتروپومتریک مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج نشان دادند 9.2% از کودکان دچار سوءتغذیه بودند و همچنین 23.4% از کودکان کوتاه قد و 10.4% کم وزن بودند(28).

9- مطالعه گوپتا و همکاران در سال 2017 با عنوان بررسی میزان سوءتغذیه در کودکان زیر 5 سال با استفاده از شاخص های تن سنجی در کشور هند انجام شد.در این مطالعه توصیفی مقطعی 1000 کودک زیر 5 سال با استفاده از داده های تن سنجی و شاخص زداسکور مورد بررسی قرار گرفتند.آنالیز داده ها بوسیله نرم افزار   SPSS ورژن 16 انجام شد. نتایج نشان دادند که 35% کودکان کم وزن بودند و 43% کودکان کوتاهی قد داشتند(29).

10- مطالعه ی آدغوسی و همکاران در سال 2011 با عنوان ارزیابی آنتروپومتریک و بیوشیمیایی کودکان کمتر از 5 سال منطقه تحت حاکمیت کاتسینا در کشور نیجریه انجام شد.این مطالعه بر روی 400 کودک 1 تا 5 سال(250 دختر و 150 پسر) با استفاده از شاخص وزن برای قد و تست های بیوشیمیایی کلسیم،آلبومین،توتال پروتئین و هموگلوبین انجام شد.نتایج نشان دادند 24% کودکان از سوءتغذیه رنج می بردند و 36% کودکان وزن برای قد مناسبی نداشتند.همچنین 90 نفر از آنها سطح آلبومین و کلسیم و هموگلوبین کمتر از مقدار استاندارد داشتند(30).

11- مطالعه ی سوبال و همکاران در سال 2011 با عنوان بررسی وضعیت تغذیه ای کودکان قبیله ی سانتال به وسیله شاخص های تن سنجی در کشور هند انجام شد.در این مطالعه مقطعی که برای تعیین کوتاه قدی،کم وزنی و سوءتغذیه انجام شد در مجموع 251 نفر(116 پسر و 135 دختر) در سن 2 تا 6 سال مورد بررسی قرار گرفتند. آنالیز داده ها بوسیله نرم افزار  SPSS ورژن 16 انجام شد .نتایج مطالعه نشان دادند که 26.3% کودکان کوتاه قد ، 38.2% کودکان کم وزن،12.7% اضافه وزن داشتند.بنابراین با توجه به آمار نسبتا بالای سوءتغذیه نیاز به آگاهی دادن و برنامه ریزی در این مورد ضروری است (31).

1. شیوع اضافه وزن در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401 متفاوت است.
2. شیوع چاقی  در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال  1401  متفاوت است.
3. شیوع کوتاه قدی در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401 متفاوت است.
4. شیوع کم وزنی در پسران و دختران زیر5سال شهرستان زاهدان در سال 1401 متفاوت است.
5. شیوع لاغری در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401 متفاوت است.

تعیین شاخص های تن سنجی کودکان زیر 5 سال شهرستان  زاهدان  در سال 1401

1. تعیین و مقایسه شیوع اضافه وزن در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401
2. تعیین و مقایسه شیوع چاقی  در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401
3. تعیین و مقایسه شیوع کوتاه قدی در پسران و دختران زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401
4. تعیین و مقایسه شیوع کم وزنی در پسران و دختران زیر5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401
5. تعیین و مقایسه شیوع لاغری در پسران و دختران زیر5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401

متخصصین تغذیه  - پزشکان - متخصصین کودکان - مراکز بهداشتی 

نتایج این طرح را می توان در اختیار دست اندرکاران بهداشت و سلامت شهر زاهدان و استان سیستان بلوچستان قرار داد ، تا درجهت بهبود شاخص های تغذیه ای و رشد کودکان زیر5 سال شهرستان زاهدان برنامه ریزی های لازم صورت گیرد.

شاخص تن سنجی: شاخص‌های آنتروپومتریک کوتاه‌قدی (H/A)، لاغری (W/H) و کمبود وزن (W/A)، و دور وسط بازو (MUAC) در کودکان زیر پنج سال و شاخص توده بدن (BMI) در بزرگسالان است.

سوء تغذیه : به کمبودها، دریافت بیش از حد یا عدم تعادل در دریافت انرژی و/یا مواد مغذی توسط فرد اشاره دارد.

توصیفی  تحلیلی-مقطعی

کودکان زیر 5 سال شهرستان زاهدان سال 1401

معیارهای ورود:

بیماری خاص زمینه ای نداشته باشد.

مقدار شیوع چاقی (P)   را بالاترین مقدار یعنی 0.5، حدود اطمینان 95% و خطای برآورد 4% در نظر می گیریم(24).

حجم نمونه 600 نفر برای هر گروه (دختر و پسر) در مجموع 1200 نفر محاسبه شد. که بر حسب اندازه جمعیت شهری و روستایی شهرستان زاهدان تقسیم می شوند (PPS).

چندمرحله ای (طبقه ای خوشه ای) که طبقات شهر، حاشیه شهر و روستا و خوشه ها مراکز جامع خدمات سلامت و خانه های بهداشت هستند.

جمع آوری داده ها با استفاده از اطلاعات سامانه سیب مراکز جامع خدمات سلامت شهرستان زاهدان انجام می گیرد

این مطالعه ی توصیفی-تحلیلی مقطعی بر روی  کودکان زیر 5 سال شهرستان زاهدان در سال 1401 انجام  می گردد. نمونه ها به صورت تصادفی ساده از بین کودکان زیر5 سال شهرستان زاهدان انتخاب می شوند.ابتدا لیست اسامی کودکان زیر 5 سال هر مرکز بهداشتی شهری تهیه شده و از بین آنها 1200 کودک در بازه های سنی مختلف انتخاب می شوند. کودکانی که نقص ارگانیک بیماری داشته باشند از مطالعه خارج می شوند.  اطلاعات مربوط به هر کودک نیز محرمانه باقی می ماند. قد و وزن  افراد با نمودار های رشد سازمان بهداشت جهانی (براساس صدک و زداسکور) مقایسه می شوند. هر کدام از این منحنی ها نشان دهنده صدک های مختلف می باشند که شامل صدک 5، 10، 25، 50، 75، 90،  95 خواهد بود. صدک 50 نشان دهنده متوسط آن مقدار برای آن گروه سنی حاضر می باشد.محدوده زداسکور نیز بین 3- تا 3+ می باشد. ضمنا داده ها با استفاده از سامانه سیب گردآوری خواهند شد.

بیان نتایج داده های کمی با استفاده از آمار توصیفی شامل توزیع فراوانی، مقادیر میانگین و انحراف معیار و حداقل و حداکثر مقادیر کمی مشاهده شده و ارائه جداول و نمودار ها،

بیان نتایج داده های کیفی شامل فراوانی داده ها ، نسبت (درصد) و ارائه جداول و نمودار ها در صورت لزوم از جداول ترکیبی در نرم افزار SPSS نسخه 23 استفاده خواهد شد

همچنین برای تحلیل و اندازه گیری زداسکور و صدک قد و وزن کودکان از نرم افزار Anthro سازمان بهداشت جهانی استفاده می شود.

در این پژوهش از دستورالعمل راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر استفاده خواهد شد:

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
6. در کارآزمایی های بالینی دوسوکور  که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله‌ای که برای وی تجویز شده بی‌اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک‌رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.
7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
8. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
9. در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
15.  پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
18. در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.
19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.
21. برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.
22.  از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.
23. در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.
24. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
25. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
26. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
27. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
29. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
30. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

1. عدم همکاری مناسب مراکز بهداشتی برای جمع آوری اطلاعات که سعی می شود با تفهیم اهداف طرح و ارایه نامه از مراجع ذیصلاح و بالادستی همکاری همکاران محترم مراکز بهداشتی جلب گردد.

Anthropometric indicators
Malnutrition

1. Tanner JM. Growth as a mirror of the condition of society: secular trends and class distinctions. Acta paediatrica Japonica :Overseas edition. 1987;29(1):96-103.

2. Hassan NE, Shalaan AH, El-Masry SA. Relationship between maternal characteristics and neonatal birth size in Egypt. Eastern Mediterranean health journal = La revue de sante de la Mediterranee orientale = al-Majallah al-sihhiyah li-sharq al-mutawassit.2011;17(4):281-9.

3. Ballot DE, Potterton J, Chirwa T, Hilburn N, Cooper PA. Developmental outcome of very low birth weight infants in a developing country. BMC pediatrics. 2012;12:11.

4. Malloy MH. Size for gestational age at birth: impact on risk for sudden infant death and other causes of death, USA 2002. Archives of disease in childhood Fetal and neonatal edition.2007;92(6):F473-8.

5. Blanc AK, Wardlaw T. Monitoring low birth weight: an evaluation of international estimates and an updated estimation procedure. Bulletin of the World Health Organization. 2005;83(3):178-85.

6. Warkany J, Monroe BB, Sutherland BS. Intrauterine growth retardation. American journal of diseases of children (1960).1961;102:249-79.

7. Peile Ed. Growth.Differential growth in childhood. 1 ed: Churchill livingstone elesevier; 2006.

8. Oluwafemi O, Njokanma F, Disu E, Ogunlesi T. The current pattern of gestational age-related anthropometric parameters of term Nigerian neonates2013.

9. Use of growth charts for assessing and monitoring growth in Canadian infants and children: Executive summary. Paediatrics & child health. 2004;9(3):171-3.

10. Kheir AE, Abozied EE, Mohamed SH, Salih AA. The pattern of anthropometric measurements among term newborn infants in Khartoum state in relation to maternal factors. Sudanese journal of paediatrics. 2013;13(2):31-6.

11. Sheikholeslam NM, Abdollahi Z, Zarati M, Vaseghi S, Sadeghi Ghotbabadi F, Kolahdooz F, et al Current status and the 10 years trend in the malnutrition indexes of children under 5 years in Iran. Epidemiol 2008; 4(5): 21-8.
12. محمدی م، ویسی ع،میرزایی م،زاهدنژاد ح،جلالی ر،عباسی پ.بررسی شیوع کم وزنی در کودکان ایرانی:یک مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز.مجله دانشکده پزشکی،تیرماه1397 ،دوره76،شماره4 ،صفحه241 تا 249.
13. Ansari H, Zareban E, Norouzi, Fallah S, Lotfi B. Predictors of malnutrition among Zahedan's children, age ranging from 2-5 years old in 2007- 2008. J Shahrekord Univ Med Sci. 2009; 11(3):46-54. Persian.

14. Abdelgadir MH, El tom A, Karar ZEA,Ahmed IS. identifying at risk children under 5 in Sudan. 1 ed: EMHJ.

15. Stamnes Koepp UM, Frost Andersen L, Dahl-Joergensen K, Stigum H, Nass O, Nystad W. Maternal pre-pregnant body mass index, maternal weight change and offspring birthweight. Acta obstetricia et gynecologica Scandinavica. 2012;91(2):243-9.

16. Bahrami Taghanaki H, Hashemian M, Lotfalizadeh M, Noras M. The relationship between Body Mass Index (BMI) and birth weight and some pregnancy outcomes. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2016;19(30):1-8.

17. Kheirouri S, Alizadeh M. Impact of prenatal maternal factors and birth order on the anthropometric status of newborns in Iran. Journal of biosocial science. 2017;49(2):251-64.

18. Sajjadian N, Shajari H, Rahimi F, Jahadi R, Barakat M. Anthropometric measurements at birth as predictor of low birth weight. Health. 2011;3:752-6.

19. Moghaddam Tabrizi F, Saraswathi G. Maternal anthropometric measurements and other factors: relation with birth weight of neonates. Nutrition research and practice. 2012;6(2):132-7.

20. حیدری ت ، امام قریشی ف ،  امینی م .بررسی رشد کودکان زیر دوسال جهرم ومقایسه آن با معیارهای NCHS . مجلهافق دانش؛ مجله دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی گناباد (دوره 11؛ شماره 3؛ سال 1384.
21. اکابری ا ، کوشکی ا ، بلوریان ز ، باغانی م . بررسی شاخص های تن سنجی در کودکان زیر یک سال شهر سبزوار و مقایسه آن با منحنی استاندارد NCHS در سال 1384. مجله دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سبزوار، دوره 14 شماره 4 صفحه 231-237.
22. نوری سعیدلو س،بابایی ف،آیرملوی پ.بررسی سریع وضعیت تغذیه ای کودکان زیر 5 سال شهرستان سلماس در سال 1391.مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان.دوره 14،شهریور 1394،صفحه 481 تا 492.
23. نادری بنی م،لک ر،جزایری ا،افتخار اردبیلی ح.سوءتغذیه در کودکان زیر 5 سال شهرستان چادگان و عوامل موثر بر آن،در سال 1390.مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران،دوره9،سال 1392،صفحات 22 تا 28.
24. محمدی م، ویسی ع،میرزایی م،زاهدنژاد ح،جلالی ر،عباسی پ.بررسی شیوع کم وزنی در کودکان ایرانی:یک مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز.مجله دانشکده پزشکی،تیرماه1397 ،دوره76،شماره4 ،صفحه241 تا 249.
25. مهدوی قاجار ا ، بنگاه و ، باقری نسامی م . بررسی کودکان زیر 5 سال شهرستان ساری از نظر شاخص های تن سنجی و عوامل مرتبط با آن در سال 1394.ششمین همایش سراسری راهکارهای ارتقای سلامت و چالش ها، ساری آذر 1395.
26. Danjin M, Dawud NU. A survey of nutritional status of children 0-12 months in specialist hospital Gombe, Nigeria. CHRISMED Journal of Health and Research. 2015 Apr 1;2(2):109.

27. Gopinath TT, Logaraj M, John KR. Assessment of nutritional status of children aged under five years in tribal population of Jawadhu hills in Tamil Nadu. International Journal Of Community Medicine And Public Health. 2018 Feb 24;5(3):1041-6.
28. Gupta G, Sharma AK, Choudhary TS. Assessment of undernutrition among children below 5, using Composite Index of Anthropometric Failure (CIAF). Indian Journal of Community Health. 2017 Mar 31;29(1):108-13.
29. Adegbusi HS, Sule MS. Anthropometric and biochemical assessment among under five children in Kusada Local Government Area, Katsina State, Nigeria. Bayero Journal of Pure and Applied Sciences. 2011;4(2):137-40.
30. Das S, Bose K. Assessment of nutritional status by anthropometric indices in Santal Tribal Children. Journal of Life Sciences. 2011 Dec 1;3(2):81-5.
31. Das S, Bose K. Prevalence of thinness using new international cut-off points among Santal tribal children and adolescents of Purulia District, West Bengal, India. Sri Lanka Journal of Child Health. 2011 Sep 8;40(3).

مطالعه حاضر با هدف بررسی شاخص های تن سنجی کودکان زیر 5 سال شهرستان زاهدان درسال 1401 انجام می شود.

ندارد

نتایج این طرح به شناسایی کودکان مبتلا به سو تغذیه و شیوع آن در سطح شهرستان زاهدان به تفکیک جنی کمک می کند و می تواند برای اجرای مداخلات بهداشتی و درمانی برای سیاستگزاران و مدیران بهداشتی و درمانی مفید باشد.

ندارد

عوارض ندارد

تمامی هزینه ها توسط معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان پرداخت می شود.

ندارد

تمامی اطلاعات کاملا محرمانه بوده و فقط برای اهداف پژوهشی استفاده خواهد شد. نتایج نهایی به صورت کلی ( نه فردی) منتشر خواهند شد.

تمامی افراد نمونه و کارشناسان در صورت داشتن سوال می توانند با مجری طرح تماس بگیرند

مریم جویبار

09398532611

نمونه ها از سامانه سیب جمع آوری می شوند.

اطلاعات از سامانه سیب و پس از تصویب کمیته اخلاق دانشگاه جمع آوری می شوند. 

پرسشنامه