بررسی تجزیه شیمیایی رنگ اسید بلو 80 و اسیدبلو 113 از محیط های آبی با استفاده از پرتوفرابنفش/پرسولفات/پراکسید هیدروژن

 پسابهای صنعتی معمولاً، یکی از عمدهترین صنایع آلاینده محیط زیست به شمار میروند. فاضلابهای رنگی در صنایع مختلفی از جمله صنایع نساجی و رنگرزی، صنایع داروسازی، صنایع غذایی، تولید مواد آرایشی و بهداشتی، کاغذ سازی، چرم سازی و صنایعی از این قبیل تولید میشوند. صنایع نساجی یکی از مهمترین صنایع پایه هر کشور می باشد. علیرغم اهمیت بنیادی صنعت نساجی ، تأثیرات زیست محیطی آن نگران کننده است.  معمولاً مشخصه اصلی پساب این نوع صنایع، رنگی بودن آنها میباشد، که به دلیل استفاده از مواد رنگی در این گونه صنایع است.  یکی از اصلی ترین مباحث زیست محیطی این صنعت تولید مقادیر زیادی از فاضلاب با کیفیت های مختلف است (1-3).   در فرآیندهای رنگرزی، در حدود ۱۵ درصد از کل رنگ تولید شده وارد فاضلاب میشود و فاضلابهای رنگی به این صورت تشکیل میگردند.  اغلب رنگهای مورد استفاده در این صنایع از نوع رنگهای سنتیتیک میباشند. معمولاً رنگهای سنتیتیک به انواع رنگهای اسیدی، رنگهای راکتیو، رنگهای مستقیم، رنگهای بازی و سایر گروهها تقسیمبندی میگردند(4-5). عمدتاً مواد رنگزا دارای یک یا چند حلقه بنزنی میباشند که به دلیل سمی بودن و دیر تجزیه شدن، چنانچه بدون تصفیه وارد محیط شوند میتوانند صدمات جبران ناپذیری به محیط زیست وارد کنند. بنابراین لازم است که این گونه پسابها قبل از تخلیه به محیط زیست با استفاده از روشهای مناسب مورد تصفیه قرار گیرند. روشهای زیادی برای تصفیه فاضلاب نساجی وجود دارد. فرآیندهای بیولوژیکی متداول ترین روش های تصفیه فاضلاب حاوی محلولهای رنگی هستند ، زیرا این روش ها ارزان و سازگار با محیط زیست هستند (6-8). با این حال ، این فرآیندها محدودیت هایی در تخریب ترکیبات غیر قابل تجزیه بیولوژیکی دارند زیرا برخی از ترکیبات فاضلاب نساجی سمی هستند و از رشد و فعالیت میکروارگانیسم ها جلوگیری می کنند. فرایندهای فیزیکی-شیمیایی مانند انعقاد و جذب می توانند به طور موثری ترکیبات آلی را از فاضلاب حذف کنند. با این وجود ، این فرآیندها فقط مواد آلی را از محیط مایع به محیط جامد منتقل می کنند و لجن غلیظی را تولید می کنند که نیاز به تصفیه های بعدی دارد (9-11). فناوری غشا فرآیندی موثر برای جداسازی ترکیبات آلی از فاضلاب است. به دلیل احتمال رسوب گیری در ماژول های غشایی (possibility of fouling the membrane modules,) ، هزینه های عملیاتی در نتیجه افزایش می یابد.  فرآیندهای الکتروشیمیایی برای فاضلاب پتروشیمی نیز مورد بررسی قرار گرفته است ، اما انرژی الکتریکی زیاد کاربرد آنها را در مقیاس وسیعی محدود می کند(12-14). 

استفاده از تکنولـوژی هایی ماننـد اکسیداسـیون پیشرفته در تصفیه آب و فاضلاب دارای مزایای زیادی میباشد. از جمله این مزایا میتوان به واکـنش سـریع، تولیــد لجــن کمتــر، طیــف گســترده بــرای انــواع آلایندههای مختلف در محیطهای آبی، معدنی سـازی اکثر ترکیبات آلی موجود در این محـیط هـا و... اشـاره نمود(15-17).  فتولیز با کمـک UV در دهـه اخیـر بطـور مـوثری بـرای حـذف ترکیبـات آلی مـورد اسـتفاده قـرار گرفتـه اسـت کـه باعـث آشکارشـدن سینتیکهای مختلف، مکانیسمهـا و همچنـین تولیـدات جانبی ناشی از تجزیه این ترکیبات شده است. فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته (AOP) بر اساس تولید رادیکال های آزاد که عوامل اکسید کننده قدرتمند و بسیار واکنشی هستند و می توانند به طور موثرآلاینده های آلی را تخریب کنند ، تعریف شده است. این رادیکال ها را می توان با روش های مختلف تولید کرد.  متداول ترین متود استفاده از اکسید کننده شیمیایی مانند پراکسید هیدروژن است (18-20). 

 در سالهای اخیر ثابت شده است که پرسولفات (PS) یک اکسید کننده جایگزین برای تولید رادیکالهای آزاد برای تخریب آلاینده های آلی است. این اکسیدان ها باید فعال شوند تا رادیکال های آزاد تولید کنند. به منظور فعال سازی اکسیدان ها ،  اشعه ماورا بنفش (UV) ، transitional metals   و ultrasound استفاده شده است که تولید می کنند رادیکالهای هیدروکسیل و سولفات به ترتیب در حضور H₂O₂ و S₂O₈^2–.

H₂O₂+ UV                2HO⁰                                     (1)

S₂O₈^-2 + UV                2SO₄^-0                                 (2)

H₂O₂ + M⁺ⁿ + H                  HO⁰ +HO^- +M⁽ⁿ⁺¹⁾⁺     (3)

S₂O₈^-2 + M⁺ⁿ                SO₄^-0 + SO₄^-2 + M⁽ⁿ⁺¹⁾⁺       (4)

رادیکال هیدروکسیل و رادیکال سولفات عوامل اکسیدکننده قوی با E0 = 2.7 ولت و E0 = 2.6-3.1 ولت به ترتیب هستند. رادیکال هیدروکسیل یک اکسیدان غیر انتخابی با طول عمر 20 نانومتر  (lifetime=20 ns) است در حالی که رادیکال سولفات یک اکسیدان انتخابی با طول عمر بیشتر (40-40 میکرو ثانیه) است.  بنابراین ، رادیکال سولفات فرصت بیشتری برای واکنش با ترکیبات آلی را دارد (21-22). 

هدف اصلی این کار مقایسه UV/PS و UV/PC و فرایند ترکیبی UV/ PS/ H₂O₂ در رنگ اسید بلو 80 و اسیدبلو 113 از محلولهای آبی می باشد در این مطالعه میزان تجزیه پذیری بیولوژیکی با استفاده از نسبت BOD₅/COD محاسبه خواهد شد همچنین تاثیر پارامترهای مختلف مثل زمان تماس، غلظت اکسیدانها، پی اچ و غلظت اولیه رنگ اسید بلو 80  و اسید بلو 113 بررسی خواهد شد  همچنین میزان انرژی مصرف شده برای جنبه های اقتصادی برای هر کدام از سیستم ها محاسبه خواهد شد.

1. در مطالعه ایعنوان بررسی کارایی زئولیت کلینو پتیلیولایت در جذب رنگهای آزو،ری اکتیو رد 198 (RR -198 )، بازیک رد 18 (BR -18 ( و بازیک رد 46 (BR -46 ): تعین سنتیک و ایزوترم جذب انجام شد پارامترهایی مانند دوز جاذب ،غلظت اولیه رنگ ، PH، زمان جذب مورد بررسی قرار گرفت نتایج نشان داد که حداکثر میزان جذب با استفاده ازکلینوپتیولایت برای  رنگ های BR-18  و RR-198 در زمان تماس 90 دقیقه و برای رنگ BR-46 زمان تماس بهینه 120 دقیقه بوده است ،با افزایش میزان دوز جاذب راندمان حذف رنگ های کاتیونی به 99 درصد افزایش یافته وبهترین PH ،برای حذف رنگ های کاتیونی  9 بوده است در هر سه رنگ ایزوترم جذب پیرو معادله ی لانگمیر بوده وسرعت جذب سنتیک درجه دو داشته و با توجه به ارزان ودر دسترس بودن و تاثیر زیاد زئولیت در حذف رنگ های کاتیونی استفاده ازاین جاذب توجیه پذیر است (23)
2. در مطالعه ایی با عنوان حذف رنگ اسید بلاک 1 به روش حذب سطحی با اسفاده ازسنگ دولومیت و زئولیت از محلول های آبی انجام شد میزان حذف رنگ  اسید بلاک 1باغلظت 100 میلی گرم در لیتر در زمان های تماس 0.5 تا 3 ساعت بررسی شد راندمان حذف برای پودر زئولیت پس از زمان ماند 0.5 ساعت 15.4 درصد  و برای پودر دولومیت 1.1 درصد بوده است همچنین راندمان حذف در زمان های تماس 5،3 و 2.2 ساعت برای دولومیت 21.3 و 36.5 و 42 و برای زئولیت 42.5 ،48.1 و 47.6بوده است . زمان تماس 2 ساعت به عنوان زمان بهینه در نظر گرفته شد وبا افزایش وزن جاذب راندمان حذف زیاد شده و وزن جاذب 0.6 به عنوان وزن بهینه در نظر گرفته شده است وبا کاهش PH  کارایی حذف رنگ کاهش می یابد می توان نتیجه گرفت که کارایی زئولیت در حذف رنگ اسید بلاک 1 از دولومیت بیشتر است((24
3. در مطالعه عنوان حذف رنگ زای راکتیو آبی 19 با استفاده از زئولیت طبیعی و اصلاح شده انجام شد نتایج نشان داد که جذب از سنتیک کاذب درجه یک پیروی می کند و زئولیت خام ظرفیت پایینی در جذب رنگزا داشته ولی یا اصلاح زئولیت توسط اسید این ظرفیت زیاد شده وتاثیر اسید سولفوریک در اصلاح زئولیت جهت جذب رنگ بیشتر از اسید فسفریک بوده وزمانی که از زئوایت اصلاح شده با نسبت سیلیس به آلومین 7.5  در زمان تماس 3 ساعت استفاده شده راندمان حذف رنگزا در محدوده ی72 تا 41 درصد بدست آمده است (25)
4. در مطالعه ای که با عنوان کارایی روش پاسخ سظح در بهینه سازی حذف رنگزای مالاشیت سبز با استفاده از زئولیت طبیعی انجام شد پارامترهایی مانند PH  ،مقدار جاذب ،غلظت اولیه رنگزا و زمان تماس بررسی شد که حداکثر حذف رنگزا در PH =9 و مقدار غلظت اولیه رنگزا 45 میلی گرم در لیتر و مقدار جاذب 65 گرم و زمان تماس بهینه ی 80 دقیقه حاصل شد  . آنالیز آماری نشان داد که در محدوده ی مشخص شده PH  ومقدار جاذب اثر زیادی روی راندمان حذف  رنگ داشستند(26 )
5. در مطالعه ای که با عنوان حذف رنگ راکتیو قرمز 120 از مخلول های آبی بوسیله زئولیت طبیعی اصلاح شده با سورفکتانت  تاثیر پارامترهای زمان تماس ، PH ، غلظت اولیه رنگ راکتیو 120 ،و مقدار جاذب مورد بررسی قرار گرفت . نتایج نشان داد که در زمان تماس 90 دقیقه با افزلیش غلظت از 25 به 100 میلی گرم در لیتر میزان جذب از 2.47 به 5.1 میلی گرم درگرم افزایش می یابد وظرفیت جذب رنگ در PH  ،3، 5، 7،و9 به ترتیب 4.68 ،4.59 ،4.52 ،و 3.69 است . در غلظت ثابت 75 میلی گرم در لیتر با افزلیش دوز جاذب از104 به 3 گرم میزان جذب آلاینده در واحد جرم جاذب از 5.21 به 2.45 میلی گرم در گرم کاهش می یابد داده ها نشان داد که ایزوترم جذب لانگمیر و سنتیک جذب نیز درجه دو است نتایج این مطالعه نشان داد که زئولیت ایرانی اصلاح شده با سورفکتانت در مقایسه با زئولیت های سایر نقاط جهان کارایی خوبی در حذف رنگ راکتیو قرمز 120 دارد . باتوجه به در دسترس بودن و سادگی اصلاح می توان این زئولیت را برای حذف رنگ از فاضلاب به کار برد 27))

راندمان حذف آمپی سیلین در زمان تماس های متفاوت و غلظت های اولیه مختلف رنگ چقدر است؟

راندمان حذف رنگ در pH های مختلف چقدر است؟

راندمان حذف رنگ در زمان تماس های متفاوت و توان های مختلف لامپ  UV چقدر است؟

راندمان حذف رنگ با استفاده از UV در زمان تماس های مختلف چقدر است؟

راندمان حذف رنگ با استفاده از UV و پراکسید هیدروژن در زمان تماس های مختلف چقدر است؟

راندمان حذف رنگ با استفاده از UV و پرسولفات در زمان تماس های مختلف چقدر است؟

بررسی تجزیه شیمیایی رنگ اسید بلو 80 و اسیدبلو 113 از محیط های آبی با استفاده از پرتوفرابنفش/پرسولفات/پراکسید هیدروژن

بررسی حذف آمپی سیلین در زمان تماس های متفاوت و غلظت های اولیه مختلف رنگ 

بررسی حذف آمپی سیلین در زمان تماس های متفاوت و غلظت های اولیه مختلف رنگ

بررسی حذف رنگ در pH های مختلف 

بررسی حذف رنگ در زمان تماس های متفاوت و توان های مختلف لامپ  UV 

بررسی حذف رنگ با استفاده از UV در زمان تماس های مختلف 

بررسی حذف رنگ با استفاده از UV و پرسولفات در زمان تماس های مختلف 

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان آب و فاضلاب، تصفیه خانه های فاضلاب

ندارد

ندارد

تجربی-ازمایشگاهی

نمونه های درست شده در آزمایشگاه حاوی محلول رنگی

زمان تماس 10-20-30-45-60-90 دقیقه

غلظت رنگ  10-20-40-60-80-100 میلی گرم در لیتر

 pH های مختلف 3-5-7-9-11

توان های مختلف لامپ  UV 8-15-24 وات

غلظت پراکسید هیدروژن 1-10 میلی مول 6 غلظت 

غلظت پرسولفات 6 غلظت 

نمونه های سینتیک ساخته شده در آزمایشگاه

پس از انجام هر آزمایش نمونه با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتری طول موج  آنالیز شده و پس از رسم منحنی استاندارد، غلظت باقیمانده رنگ تعیین می گردد.و در نهایت با استفاده از غلظت اولیه و غلظت نهایی رنگراندمان حذف بر اساس فرمول زیر محاسبه می شود:

%η= C₀-C₁/C₁ *100

C₀ = غلظت اولیه رنگ

C₁ = غلظت نهایی  رنگ

%η= راندمان حذف رنگ

شرح آزمایش: این مطالعه از نوع تجربی- کاربردی می‌باشد که به صورت ناپیوسته در مقیاس آزمایشگاهی، در دمای محیط آزمایشگاه انجام خواهد گرفت. در این آزمایش کلیه مواد شیمیایی ساخت شرکت سیگما با گرید آزمایشگاهی و درجه خلوص بالا  مورد استفاده قرار خواهد گرفت.  عمل هم زنی نمونه ها با استفاده از همزن مغناطیسی با سرعت 180 دور در دقیقه انجام خواهد شد. جهت تنظیم pH از اسیدکلریدریک و سود یک دهم نرمال  استفاده خواهد شد.

مشخصات پایلوت:

راکتور از دو قسمت تشکیل شده است 1- محفظه اصلی (محفظه واکنش): که دارای حجم مفیدی برابر با 500 میلی لیتر خواهد بود که کل مراحل آزمایش در آن انجام خواهد گرفت. 2 – محفظه ثانویه: که محفظه اصلی را در بر گرفته و برای کاهش دمای حاصل از تابش لامپ UV، توسط جریان مداوم آب است. لامپ UV مستقیما در بالای محفظه واکنش قرار داده شد و دیواره خارجی راکتور توسط فویل آلومینیم پوشانده خواهد شد.

جهت تهیه محلول استوک مقدار 1 گرم رنگ در یک لیتر آب مقطر حل خواهد شد تا غلظت 1000 میلی گرم در لیتر بدست بیاید و سپس با رقیق سازی محلول استوک غلظت های دیگر نیز تهیه خواهد شد.  نمونه  تهیه شده درون یخچال نگهداری خواهد شد. جهت کاهش خطای آزمایشگاهی محلول استوک  به صورت هفتگی تهیه می شود.

از محلول استوک جهت تهیه غلظت های میانی استفاده خواهد شد آزمایشات در چند مرحله زیر اجرا خواهد شد.

تعیین pH بهینه : در این مرحله با ثابت نگه داشتن متغیرهای دوز پرسولفات وپراکسید، زمان تماس، غلظت رنک  و شدت لامپ UV و تنظیم pH نمونه در رنج های (3 تا 11)، اثر PH  را در حذف رنگ بررسی خواهد شد. با استفاده از محلول استوک، غلظت 25 میلی گرم در لیتر را تهیه نموده، داخل بشر ریخته و درون راکتور قرار خواهیم داد. pH را با استفاده از اسید کلریدریک و سود تنظیم نموده و مقدار مشخصی  پرسولفات وپراکسید، را اضافه نموده و در معرض لامپ UV با شدت 15 وات در زمان تماس 60 دقیقه قرار خواهیم داد. در انتهای زمان ماند، مقدار باقیمانده ی رنگ اندازه‌گیری خواهد شد

تعیین دوز بهینه پس از تعیین pH بهینه، غلظت 25 میلی گرم در لیتر رنگ را از محلول استوک تهیه خواهیم نمود و pH را با استفاده از اسید کلریدریک یا سود در حد pH بهینه بدست آمده از مرحله قبل تنظیم نموده و مقادیر مختلف پرسولفات وپراکسید،در نمونه های تهیه شده اضافه کرده و در راکتور قرار خواهیم داد و در معرض لامپ UV با شدت 15 وات و در زمان تماس 60 دقیقه قرار خواهیم داد. در انتهای زمان ماند مشخص شده، غلظت رتگ خروجی را تعیین می نماییم. که در این شرایط نقطه ای که دارای بیشترین درصد حذف باشد بعنوان نقطه بهینه انتخاب خواهد شد.

سپس زمان تمس بهینه و غلظت پرسولفات وپراکسید بهینه را مثل موارد بالا تعیین می کنیم 

برای تعیین طول موج مناسب با استفاده از غلظت معین رنگ ، بهترین طول موج انتخاب خواهد شد. با استفاده از منحنی استاندارد و فرمول زیر، میزان راندمان حذف دیازینون را محاسبه می کنیم و بالاترین عدد را به عنوان بهینه متغیر هر مرحله در نظر می‌گیریم.

               η = C0-C1/C0×100                                                                      

C0: غلظت ورودی رنگ

C0: غلظت خروجی  رنگ

η :درصد راندمان حذف رنگ

پس از انجام آزمایشات، نمودار مربوط به هر یک از متغیرها نسبت به راندمان حذف توسط نرم افزار Excel رسم می شود، مقدار بهینه برای هر متغیر تعیین شده و با نتایج مطالعات دیگر مقایسه و بحث خواهد شد.

در این طرح کد شماره 9  دفترچه   راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی که مربوط به حفاظت از محیط زیست می باشد رعایت خواهد شد همچنین کدهای شماره  11 و 30 و 31 مربوط به ائین نامه اخلاقی پژوهش مروبط به همین راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت خواهد شد.

1.  در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
2. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.
3. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
4. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

ندارد

رنگ، تجزیه فوتوکاتالیستی، محیط های آبی

1. Adeniyi AG, Ighalo JO. (2019).  Biosorption of pollutants by plant leaves: an empirical review. J Environ Chem Eng. 7(3):103100. https ://doi.org/10.1016/j.jece.2019.10310.
2. Adeogun AI, Balakrishnan RB. (20179). Kinetics, isothermal and thermodynamics studies of electrocoagulation removal of basic dye rhodamine B from aqueous solution using steel electrodes. Appl Water Sci. 7: 1711. https ://doi.org/10.1007/s1320 1-015-0337-4.
3. Ali I, Alharbi OM, Al Othman ZA, Badjah AY. (2018). Kinetics, thermodynamics, and modeling of amido black dye photodegradation in water using Co/TiO₂ nanoparticles. Photochem Photobiol. 94:935–941. https ://doi.org/10.1111/php.12937.
4. Balarak D, Mostafapour FK. (2018). Adsorption of acid red 66 dye from aqueous solution by heat-treated rice husk. Res J Chem Environ. 2018; 22(12):80–84.
5. Balarak D, Mahdavi Y, Bazrafshan E, Mahvi A. Kinetic, isotherms and thermodynamic modeling for adsorption of acid blue 92 from aqueous solution by modified Azollafilicoloides. Fresen Environ Bull. 25(5):1321–1330.
6. Al-Musawi TJ, Mengelizadeh N, Al Rawi O. (2021).Capacity and Modeling of Acid Blue 113 Dye Adsorption onto Chitosan Magnetized by Fe₂O₃ Nanoparticles. J. Polymer. Environ.   https://doi.org/10.1007/s10924-021-02200-8.
7. Bulut Y, Gozubenli N, Aydin H (2007). Equilibrium and kinetics studies for adsorption of direct blue 71 from aqueous solution by wheat shells. J Hazard Mater. 144:300–307. https ://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2006.10.027.
8. Dotto G, Pinto L. (2011). Adsorption of food dyes acid blue 9 and food yellow 3 onto chitosan: Stirring rate effect in kinetics and mechanism. J Hazard Mater. 187(1–3):164–170. https ://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2011.01.016.
9. Goshadrou A, Moheb A. (2018). Continuous fixed bed adsorption of CI Acid Blue 92 by exfoliated graphite: An experimental and modeling study. Desalination. 269(1–3):170–176. https ://doi.org/10.1016/j.desal .2010.10.058.
10. Gupta VK, Kumar R, Nayak A, Saleh TA, Barakat M (2013). Adsorptive removal of dyes from aqueous solution onto carbon nanotubes: a review. Adv Colloid Interf Sci. 193:24–34
11. Sillanpää M, Mahvi AH. (2021). Adsorption of Acid orange 7 dyes from aqueous solution using Polypyrrole/nanosilica composite: Experimental and modelling. Int. J. Environ. Anal. Chem. https://doi.org/10.1080/03067319.2020.1855338.
12. Igwegbe CA, Onyechi PC, Onukwuli OD, Nwokedi IC. (2016). Adsorptive treatment of textile wastewater using activated carbon produced from Mucunapruriens seed shells. World J Eng Technol. 4(1):21–37. https ://doi.org/10.4236/wjet.2016.41003.
13. Iram M, Guo C, Guan Y, Ishfaq A, Liu H (2010). Adsorption and magnetic removal of neutral red dye from aqueous solution using Fe₃O₄ hollow nanospheres. J Hazard Mater. 181(1–3):1039–1050. https ://doi.org/10.1016/j.jhazm at.2010.05.119.
14. Jauris IM, Fagan SB, Adebayo MA, Machado FM (2016). Adsorption of acridine orange and methylene blue synthetic dyes and anthracene on single wall carbon nanotubes: a first principle approach. Comput Theoretic Chem. 1076:42–50.
15. Machado FM, Carmalin SA, Lima EC, Dias SL, Prola LD, Saucier C, Jauris IM, Zanella I, Fagan SB. (2016). Adsorption of Alizarin Red S dye by carbon nanotubes: An experimental and theoretical investigation. J Physic Chem. 120: 18296–18306.
16. Menkiti M, Aniagor C, Agu C, Ugonabo V. (2018). Effective adsorption of crystal violet dye from an aqueous solution using lignin-rich isolate from elephant grass. Water Conserv Sci Eng. 3(1):33–46. https ://doi.org/10.1007/s4110 1-017-0040-4.
17. Azarpira, H. (2016). Biosorption of acid orang 7 using dried cyperusrotundus: Isotherm studies and error functions. Int J ChemTech Res.  9(9), 543–549
18. Balarak D, Zafariyan M, Igwegbe CA, Onyechi KK, Ighalo JO. (2021). Adsorption of Acid Blue 92 Dye from Aqueous Solutions by Single-Walled Carbon Nanotubes: Isothermal, Kinetic, and Thermodynamic Studies. Environ Processes,  8(2), 869–888.
19. Balarak D, Ganji F, Choi SS, Lee SM, Shim MJ. (2019). Effects of operational parameters on the removal of acid blue 25 dye from aqueous solutions by electrocoagulation. Appl. Chem. Eng.  30(6), 742–748.
20. Al-Musawi TJ, Rajiv P, Mengelizadeh N, Mohammed IA. (2021). Development of sonophotocatalytic process for degradation of acid orange 7 dye by using titanium dioxide nanoparticles/graphene oxide nanocomposite as a catalyst. J. Environ. Manage.  292, 112777.
21. Baeza C, Knappe DRU. (2021). Transformation kinetics of biochemically activecompounds in low-pressure UV Photolysis and UV/H₂O₂ advanced oxidation processes. Water Res. 45 (15), 4531e4543.
22. Canonica S, Meunier, L, Gunten U, (2008). Phototransformation of selected pharmaceuticals during UV treatment of drinking water. Water Res. 42 (1-2),121-128.

23. Robinson T, Chandran B, Nigam P. Removal of dyes from an artificial textile dye effluent by two agricultural waste residues, corncob and barley husk. Environment international 2002; 28(1):29-33.

24. Du WL, Xu ZR, Han XY, Xu YL, Miao ZG. Preparation, characterization and adsorption roperties of chitosan nanoparticles for eosin Y as a model anionic dye. J Hazard Mater. 2008; 69:152-56.
25. Forgacs E, Cserhati T, Oros G. Removal of synthetic dyes from wastewaters: a review.  nviron Inter. 2004;30:953-71.
26. Papic S, Koprivanac N, BozicAL,MetesA. Removal of some reactive dyes from synthetic astewater by combined Al (III) coagulation/carbon adsorption process. Dyes Pigments. 2004;62:293-300
27.          Malik P. Dye removal from wastewater using activated carbon developed from sawdust: adsorption equilibrium and kinetics. Journal of Hazardous Materials. 2004; 113(1-3):81-88. doi:10.1016/j.jhazmat.2004.05.02

ندارد