تبیین تجارب دلایل عدم تمکین به درمان در بیماران مبتلا به سرطان شهر زاهدان (یک مطالعه کیفی).

تمکین به درمان بخشی از رفتار فرد بیمار است که با دستورات و پیشنهادات مراقبتی هم جهت باشد (1). تکمین در زمینه مراقبت سلامت معمولا با توانایی فرد در جهت حفظ رفتار های توام  با طرق مراقبتی مرتبط است(2)، و مصرف کامل داروها، حضور به موقع در برنامه های از قبل تنظیم شده پیگیری بیماری و پیروی از تغییرات لازم رفتارهای سلامتی را شامل می شود در غیر این صورت عدم تمکین وجود خواهد داشت(3). در واقع عدم  تمکین تصمیمی ارادی و آگاهانه است تا بیمار از دستورات حرفه ای درمانگر پیروی نکند یا سرپیچی نماید(4). انواع عدم تمکین (دارویی، غذایی، شیوه زندگی) و میزان شیوع آن در بیماری ها و مطالعات مختلف مورد توجه قرار گرفته است(5).

واگنیر و همکاران معتقدند که علی رغم تحقیقات فراوان در 5 دهه گذشته درباره عدم تمکین پیشرفت کمی در حل این مشکل سلامتی حاصل شده است. حدود 30 درصد داروها طبق دستور تجویز نمی شود و این باعث عدم تاثیر گذاری دارو ها توام با برآیندهای نامطلوب و افزایش هزینه های مراقبتی بوده است (6).

جیی و همکاران اظهار می کنند که عدم تمکین دارویی سبب عدم اثر بخشی درمان همراه با افزایش خطر عود بیماری درد و رنج  نا خواسته و افزایش هزینه ها می شود(7).

بر اساس داده های حاصل از پژوهش کارانو و همکاران نیز عوامل متعدد بر عدم تمکین مانند بی تفاوتی نسبت به نتیجه عدم تمکین عدم آگاهی خود درمانی و مشکلات روحی و روانی بیماران و خانواده بیشتر مربوط به خود بیمار هستند(8).

 بی تفاوتی نسبت عدم تمکین ناشی از نگرش منفی بیماران نسبت به مصرف دارو و اعتقاد به عدم تاثیر مثبت درمانی آنها بوده است، نتیجه نگرفتن از ویزیت پزشک معالج اولیه و مراجعه مکرر به پزشکان متعد با سطوح تجربه علمی مختلف و بیشتر شده احتمال تداخل دارویی عدم آموزش به بیمار توسط تیم درمان و آماده نکردن بیمار برای مراقبت از خود پس ازترخیص را مورد توجه قرار دادند(9).

امروزه اثبات شده است که بهترین رژیم درمانی در صورت عدم رعایت از جانب بیمار بی ارزش و غیر موثر است و رعایت صحیح رژیم های درمانی نقش مهمی در پیشگیری از مقاومت دارویی و کنترل گسترش بیماری در جامعه دارد در حال حاضر نظم درمان مهمترین وسیله پیشگیری از بروز عوارض بیماری است و شایع ترین علل جواب ندادن به درمان مصرف نامنظم داروها و عدم تمکین درمانی است(10).

از سوی دیگر بیماری سرطان تهدید جدی برای سلامت محسوب می شود که می تواند بیماری قابل کنترل را برای  همیشه با عوارض بدتری رو به رو می شود(11). شایعترین سرطان ها در ایران را بر اساس آخرین آمار بروز استاندارد شده سنی آنها در سال 1400  شامل: سرطان پستان، سرطان پروستات، سرطان پوست (غیرملانوم)، سرطان معده، و روده است(12).  به همین علت با با فراهم  آوردن حمایت سیاسی امکانات علمی و تکنولوژی جدید و بسیج همگانی به مبارزه  با بیماری سرطان و عواقب وخیم آن پرداخت. مشکلاتی که با ضعف مراقبت از خود در زمینه دارو درمانی افراد وجود دارد منجر به بدتر شدن صدمات بیماری دیابت می شود. سرطان بیماری پیچیده ای است که نیازمند توجه دایمی به رژیم غذایی، ورزش اندازه گیری فاکتور های آزمایشگاهی و نحوه مصرف دارو می باشد(13).

در برخی از انواع درمان سرطان نیاز است که از رژیم های چند دارویی استفاده شود. پیروی از دارو های تجویز شده یک مساله حیاتی برای دست یابی به هدف کنترل متابولیک می باشد(14)

بیماران مبتلا به سرطان نسبت به سایر بیماران، نیازهای جسمانی، روانی، معنوی و احساسی بیشتری دارند و ممکن است تجربه علایم بالینی شدید، انزوای اجتماعی، طرد شدن معنوی، ناراحتی، اضطراب، درماندگی، خشم و گناه را داشته باشند. سرطان به عنوان پدیده اجتماعی، عملکرده های روزانه و فعالیت های اجتماعی فرد را دچار نابسامانی میکند و توانایی او را برای انجا  مسئولیت ها تغییر می دهد و حتی ممکن است مسئولیت های جدید به وجود آورد(15). در حالی که بخشی از مرگ و میرها در سراسر جهان ناشی از سرطان می باشد، اما تعداد بسیاری دیگر از این بیماران تحت درمان موثر قرار می گیرند و سال ها بدون سرطان زنده خواهند ماند. اما گاهی در شرایط پیش آمده بیماران روحیه خود را از دست می دهد و به تنها چیزی که فکر می کنند مرگ است(16).  پذیرش توصیه های درمانی پزشک توسط بیمار منجر به بهبود کنترل بیماری سرطان میگردد که نتیجه آن کاهش عوارض بیماری و کاهش هزینه های مربوط می شود(17)  اما از آنجایی که این مطالعات به صورت کمی انجام شده، فقط چند متغیر را مورد بررسی قرار داده و با توجه به پیچیدگی و گستردگی علل عدم تمکین، این احتمال وجود دارد که دلایل پنهان دیگری نیز وجود داشته باشند که در قالب مطالعه کمی نگنجد و  مورد ارزیابی قرار نگرفته اند.  لذا مطالعه ما با هدف تبیین تجارب دلایل عدم تمکین به درمان در بیماران مبتلا به سرطان شهر زاهدان انجام خواهد شد.

مرور متون:

مطالعات داخل ایران:

1-کریمی و همکاران (1393) در مطالعه خود با عنوان 'عوامل موثر در تمکین درمانی بیماران سلی: ارزیابی کارآیی سازه های مدل اعتقاد بهداشتی'  در این مطالعه مقطعی 110 بیمار مسلول مراجعه کننده به مرکز مبارزه با سل زابل به روش سرشماری انتخاب و وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه ای شامل سازه های مدل اعتقاد بهداشتی و مرور پرونده پزشکی بیماران بود. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از آزمون تی مستقل، آنوا و رگرسیون چندگانه در سطح اطمینان 95 درصد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها نشان داد  که آگاهی، تهدید درک شده، خودکارآمدی و منافع درک شده پیشگویی کننده های معنادار برای تمکین درمانی بودند و سازه های مدل اعتقاد بهداشتی در مجموع 29 درصد از واریانس رفتار بیماران را توضیح می داد(17).

2-مشروطه و همکاران (1391) در مطالعه خود با عنوان 'بررسی سطح تمکین بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به کلینیک غدد بیمارستان افضلی پور کرمان از دستورات دارویی' در یک مطالعه مقطعی، 354 بیمار از 3000 بیمار مراجعه کننده به کلینیک غدد که دارای پرونده بودند، به طور تصادفی در سال 1389 انتخاب شدند. اطلاعات شامل مشخصات دموگرافیک بیماران، متغیرهای وابسته به بیماری و درمان دیابت جمع آوری شد. همچنین آزمایش قند خون ناشتا و HbA1c برای بیماران انجام شد.نتایج نشان داد که  74.6 درصد بیماران تمکین خوب (بالای 90 درصد) از رژیم دارویی داشتند. پیروی از درمان در افراد با تحصیلات بالاتر و افرادی که با فاصله زمانی بیشتر از 3 ماه به پزشک مراجعه می کردند، به طور معنی داری بهتر از سایرین بود (18).

 3-داود حکمت پو و همکاران (1388) در مطالعه خود با عنوان 'عوامل عدم تمکین بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب دچار بستری مکرر در بخش های ویژه قلب' با رویکردی کیفی، 42 بیمار مبتلا به نارسایی احتقانی قلب دچار بستری مجدد طی 6 ماه (آبان­ماه 1386 لغایت فروردین­ماه 1387) مورد مصاحبه قرار گرفتند به این نتیجه رسیدند که  انجام هر اقدام غیر­علمی برای ایجاد 'حس خوب بودن'، به معنی تمکین مبتلایان به نارسایی احتقانی قلبی بود؛ به­نحوی که بیماران از آن به­عنوان متغیر راهبردی حل مشکل اصلی خود یعنی 'چگونگی تامین راحتی در زندگی روزمره' استفاده کردند (19).

4- سلطانیان و همکاران (1388) در مطالعه خود با عنوان 'برآورد اثرات درمانی در مطالعات کارآزمایی بالینی متقاطع در حضور عدم تمکین بیماران'  در بررسی کارایی مدل آماری پیشنهاد شده در این مقاله، از داده‌های یک کارآزمایی بالینی متقاطع استفاده شده که در آن 42 بیمارمبتلابه استئوارتریت زانو شرکت داشته و اثر یک پماد ساختگی در مقایسه بامصرف دارونما مورد بررسی قرار گرفته است. برای تعدیل اثر عدم تمکین بیماران از متوسط نسبت تمکین بهره‌مند شده و با روش حداکثر درستنمایی به برآورد پارامترها پرداخته شده است. نتایج نشان داد که توزیع متغیرهای پایه‌ای مانند مدت زمان ابتلا به بیماری، شدت بیماری، سن، جنس و غیره دربین دو گروه درمانی اختلاف معنی‌داری ندارند (20).

مطالعات خارج از کشور:

ژنگ  و همکاران ( 2022) در مطالعه ای با عنوان 'مداخله پرستاری مبتنی بر شواهد می تواند انطباق  ادامه درمان را بهبود بخشد، کیفیت زندگی و خودکارآمدی بیماران مبتلا به سرطان ریه تحت رادیوتراپی و شیمی درمانی'بر روی  183 بیمار مبتلا به LC که در بیمارستان ما تحت رادیوتراپی و شیمی‌درمانی قرار گرفتند انتخاب و بر اساس روش‌های مختلف پرستاری به دو گروه تقسیم شدند. از این میان، 85 بیمار که مداخله پرستاری روتین دریافت کردند در گروه کنترل (CG) و 98 بیمار که مداخله پرستاری مبتنی بر شواهد را دریافت کردند در گروه تحقیق (RG) قرار گرفتند. بهبود شاخص‌های عملکرد ریوی [(FVC)، حجم بازدم اجباری در یک ثانیه (FEV1)، نسبت حجم بازدم اجباری در یک ثانیه به ظرفیت حیاتی اجباری (FEV1/FVC)] قبل و بعد از شیردهی مشاهده شد. درجه درد با مقیاس بینایی آنالوگ (VAS) ارزیابی شد. انطباق درمان بین گروه ها مقایسه شد. عواطف روانشناختی بیماران با مقیاس اضطراب خود ارزیابی (SAS) و مقیاس افسردگی خود ارزیابی (SDS) مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ارزیابی خودکارآمدی از مقیاس خودکارآمدی عمومی (GSES) و برای ارزیابی کیفیت زندگی از مقیاس کیفیت زندگی (SF-36) استفاده شد. بروز عفونت ثانویه در دو گروه مشاهده شد. رضایت پرستاری توسط پرسشنامه رضایت پرستاری ساخته شده توسط بیمارستان ما ارزیابی شد. به این نتیجه رسیدند که  پس از پرستاری، بهبود سطوح FEV1، FVC و FEV1/FVC در RG به وضوح بهتر از CG بود. نمرات VAS، SAS و SDS و کل بروز عفونت ثانویه در RG به وضوح کمتر از آن در CG بود. انطباق با درمان، نمرات GSES و SF-36، و نمرات رضایت پرستاری بیماران در RG به وضوح بالاتر از CG بود(21).

اسلایگتر  و همکاران ( 2022) در مطالعه ای با عنوان 'شیمی درمانی سه گانه با سیس پلاتین در مقابل اگزالیپلاتین در کارآزمایی منتقدان: انطباق با ادامه درمان، در بیماران مبتلا به سرطان معده قابل ' شیمی درمانی بعد از عمل درمان استاندارد فعلی برای بیماران مبتلا به سرطان معده قابل برداشت است. بر اساس مطالعات انجام شده در بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک معده، اگزالی پلاتین در زمینه درمانی نیز جایگزین سیس پلاتین شده است. با این حال، شواهد مبنی بر ترجیح اگزالی پلاتین بر سیس پلاتین در شرایط درمانی محدود است. (2) روش‌ها: ما پیامدهای مرتبط با بیمار و تومور را برای سیس پلاتین در مقابل اگزالیپلاتین در بیماران مبتلا به سرطان معده قابل برداشت که با شیمی‌درمانی بعد از عمل تحت درمان قرار گرفتند، در کارآزمایی CRITICS مقایسه کردیم. (3) نتایج: قبل از عمل، 632 بیمار سیس پلاتین و 149 بیمار اگزالی پلاتین دریافت کردند. سمیت شدید قبل از عمل در 422 (67٪) بیمارانی که سیس پلاتین دریافت کردند در مقابل 89 (60٪) بیمارانی که اگزالی پلاتین دریافت کردند (105/0 = P) مواجه شد. نوروپاتی شدید به ترتیب در 5 (1٪) در مقابل 6 (4٪؛ 0.009 = p) مشاهده شد. سمیت شدید بعد از عمل در 109 (60%) در مقابل 26 (51%) (P = 0.266) بیمار رخ داده است. نوروپاتی شدید در 2 (1%) در مقابل 2 (4%؛ p = 0.209) برای بیمارانی که به ترتیب سیس پلاتین یا اگزالیپلاتین دریافت کردند. اسهال کیفیت زندگی را در بیمارانی که اگزالی پلاتین دریافت کردند در مقایسه با سیس پلاتین بیشتر تحت تاثیر قرار داد. پاسخ پاتولوژیک کامل یا نزدیک به کامل به ترتیب در 94 (21%) در مقابل 16 (15%؛ 0.126 = p) بیمارانی که سیس پلاتین یا اگزالی پلاتین دریافت کرده بودند به دست آمد. بقای کلی در هر دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشت (300/0=p). (4) نتیجه گیری: هم سیس پلاتین و هم اگزالی پلاتین گزینه های قانونی به عنوان بخشی از درمان سیستمیک در بیماران مبتلا به سرطان معده قابل برداشت هستند. نتیجه­گیری: با مطالعه کیفی، معنای تمکین و عوامل زمینه­ساز عدم تمکین به شکل کامل­تری نمایان می­شود. قبل از ترخیص، باید ابتدا معنای تمکین و عوامل موثر بر عدم تمکین بیماران مورد توجه قرار گیرد تا از بستری شدن مجدد آنها پیشگیری به­عمل آید (22).

سان  و همکاران ( 2021) در مطالعه ای با عنوان ' تأثیر مداخلات روانشناختی پرستاری بر روانشناختی وضعیت، انطباق با  ادامه درمان  بیماران پس از عمل با سرطان رکتوم'  به منظور بررسی تأثیر بالینی مداخله پرستاری روان‌شناختی بر شیمی‌درمانی پس از عمل سرطان رکتوم، 120 مورد از بیماران مبتلا به سرطان رکتوم به عنوان افراد مورد مطالعه انتخاب شدند. به این نتیجه رسیدند که  استفاده از مداخله پرستاری روان‌شناختی در شیمی‌درمانی پس از عمل برای بیماران مبتلا به سرطان رکتوم می‌تواند به طور موثری اضطراب و افسردگی بیماران را تسکین دهد، بیماران را برای ایجاد یک وضعیت روانی سالم و هماهنگ،  بهبود انطباق با درمان، بهبود عملکرد ایمنی و بهبود بیماری تشویق کند(23).

شوشانی  و همکاران ( 2017) در مطالعه ای با عنوان 'مشارکت در مراقبت  و پذیرش در بیماران مبتلا به سرطان کودکان: پیامدها' برای انطباق با درمان، سلامت روان و کیفیت مرتبط با سلامت از زندگی'  CICS بر روی 236 کودک مبتلا به سرطان 8-12 ساله که از سه بیمارستان بزرگ در اسرائیل استخدام شده بودند، اجرا شد. کودکان همچنین پرسشنامه هایی را در مورد علائم سلامت روانی و بهزیستی عاطفی خود تکمیل کردند. والدین کودکان اقداماتی را در مورد انطباق فرزندشان با درمان و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (HRQOL) تکمیل کردند. یافته‌ها: تحلیل‌های عاملی اکتشافی و تأییدی از ساختار 2 عاملی (دانش و مشارکت) پشتیبانی می‌کنند که نشان‌دهنده جنبه‌های مختلف مشارکت در مراقبت است. انطباق با درمان به عنوان میانجی برای روابط بین مشارکت در مراقبت و پیامدهای مرتبط با سلامتی عمل کرد. مشارکت در مراقبت به طور مثبت با انطباق بالاتر درمان همراه بود. علاوه بر این، انطباق با درمان با HRQOL و احساسات مثبت ارتباط مثبت داشت اما با علائم روانپزشکی ارتباط منفی داشت. مشارکت بیماران سرطانی کودکان در فرآیند مراقبت با انطباق بهتر درمان و نتایج سلامت روان مرتبط است. تحقیقات بیشتری برای بررسی شرایط و زمینه‌های خاصی که در آن مشارکت در مراقبت به سلامت روان و رفاه ذهنی کودکان مبتلا به سرطان کمک می‌کند، مورد نیاز است(24).

مطالعات کیفی سوال یا فرضیات ندارند.

تبیین تجارب دلایل عدم تمکین به درمان در بیماران مبتلا به سرطان شهر زاهدان

-تبیین تجارب افراد مبتلا به سرطان  از عدم تمایل به ادامه درمان در کلینیک های بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان

2- راهکارهای پیشنهادی افرادی که مراحل بیماری ودرمان را سپری کردند برای تشخیص به موقع ودرمان سریعتر

اطلاعات این مطالعه جهت بررسی دلایل عدم  تمکین به درمان در بیماران مبتلا به درمان  مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

1. تمامی بیمارستان ها و مراکز خدمات جامع سلامت  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کشور
2. شرکت‏ها و سازمان‏های خصوصی ارایه‏ دهنده خدمت و دارو ها
3. وزارت بهداشت درمان و آموز پزشکی

واژه سرطان به خانواده بزرگی از بیماری‌ها اطلاق می‌شود که شامل رشد غیر طبیعی سلول‌هاست و این سلول‌ها این قابلیت را دارند که به سایر نقاط بدن گسترش یابند و به آن حمله کنند. طی این بیماری، زیرمجموعه‌ای از نئوپلاسم‌ها شکل می‌گیرند؛ یک نئوپلاسم یا تومور درواقع دسته‌ای از سلول‌ها هستند که طی یک رشد غیر قابل کنترل به‌وجود آمده‌اند و معمولاً درنهایت به تشکیل یک توده می‌انجامند، اما این توده می‌تواند در سرتاسر بدن گسترش یابد.

این مطالعه از نوع پژوهش های کیفی به روش تحلیل محتوا می باشد که با هدف کاربردی در سال 1401 انجام خواهد شد. 

جامعه مورد مطالعه (معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) :

جامعه مورد مطالعه شامل تمامی افراد در سنین مختلف که مبتلا بیماری سرطان هستند. در بیمارستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان می باشند.

معیار ورود: در دسترس بودن بیماران، داشتن سواد کافی و تمایل به همکاری

معیار خروج:عدم تمایل همکاری، عدم دسترسی به فرد، ابتلا به بیماری های روحی و روانی، نداشتن وقت کافی جهت انجام مصاحبه

این مطالعه در بیمارستان های آموزشی دارای بخش بیماری های غیر مزمن بخصوص سرطان (علی بن ابی طالب) شهر زاهدان انجام خواهد شد. با توجه به تعداد مراجعه برای شروع تعداد 5 مشارکت کننده (فرد بیمار یا همراه مطلع از سیربیماری ودرمان) از بیمارستان انتخاب خواهند شد و نمونه گیری تا زمان اشباع داده ها (بدین معنی که شرکت کننده گان مطلب جدیدی را به اطلاعات جمع آوری شده اضافه نکنند) ادامه خواهد یافت.

روش نمونه گیری به روش  مبتنی بر هدف تا اشباع داده ها خواهد بود. با توجه به اینکه افراد از گروه های سنی، تحصیلی، شغلی، اجتماعی و... متفاوت مراجعه خواهند کرد، سعی می شود این موضوع در نمونه گیری ها لحاظ گردد. لازم به یادآوری است که در این قسمت برایmaximum variation ،(انتخاب از تمامی ذینفعان) خواهند شد و با آنها مصاحبه می شود که بیشترین اطلاعات را در اختیار ما بگذارند و دارای تجربه زیادی در این زمینه باشند.  در کودکان و نوجوانان زیر 18 سال،  مبتلا به سرطان مصاحبه با والدین انجام خواهد شد.

روش جمع‏آوری داده‏ها در این مطالعه، مصاحبه نیمه‏ ساختاریافته، بر اساس راهنمای مصاحبه خواهد بود؛ بدین صورت که پژوهشگران، با توجه مطالعات و مشاهدات قبلی خود، لیستی کوتاه از سوالات مرتبط با موضوع را تهیه خواهند کرد. در مرحله بعد، با توجه به نظرات اساتید و افراد با سابقه و دکتر های متخصص و نیز پس از تعدادی مصاحبه به‏صورت پایلوت، این راهنما به مرور اصلاح خواهد شد. نسخه اولیه راهنما مصاحبه پیوست پروپوزال می‏باشد (پیوست یک) راهنمای مصاحبه به صورت نیمه ساختار یافته با سوالات باز می باشد بدین صورت که مصاحبه با سوال که'شما در مورد بیماری خود(سرطان)چقدر اطلاعات دارین' آغاز می­شود و سپس سایر سوالات پرسیده می­شود. سوالات باز و چنانچه در حین مصاحبه با افراد به عللی غیر از سوالات راهنمای مصاحبه اشاره کردند، آن علل نیز مورد بررسی قرار می گیرد و در مصاحبه های بعدی نیز مورد پرسش قرار خواهد گرفت. مصاحبه ها توسط یک دانشجوی بهداشت عمومی و با نظارت یک نفر هیات علمی گروه  دانشگاه انجام خواهد شد.

جهت دستیابی به صحت (Trustworthiness)) و استحکام داده ها (Rigor) مقبولیت آنها با استفاده از مطالعه و بررسی مستمر داده ها، پیاده کردن مصاحبه ها و بررسی مرور آنها تا پیدایش درون مایه های اصلی، بازنگری تجزیه و تحلیل انجام شده توسط همکاران طرح (Peer check) و بازنگری نوشته ها توسط شرکت کننده گان مطالعه (Member check) انجام خواهد گرفت. جهت تحلیل داده های هر مرحله از روش تحلیل محتوا (Content analysis) استفاده می گردد. تحلیل محتوای کیفی شیوه ای تخصصی در پردازش داده های علمی است که به منظور تعیین وجود کلمات و مفاهیم معین در متن مورد استفاده قرار می گیرد تا داده ها خلاصه توصیف و تفسیر شود.

پس از تصویب طرح در معاونت تحقیقات و کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کسب مجوزهای لازم، پژوهشگر با توجه به روش نمونه گیری به بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان مراجعه خواهند کرد. در ابتدای کار، افرادی (بیماران مبتلا به سرطان) را که تمایل بیشتری برای شرکت در مطالعه را داشته باشند، به صورت هدف مند انتخاب خواهند شد. سپس در محیطی آرام در همان بیمارستان با رعایت پروتکل های بهداشتی  و اصول اخلاقی مصاحبه ها انجام خواهد شد.

در ابتدای مصاحبه فرم رضایت نامه جهت مطالعه و امضا تقدیم فرد می شود (پیوست 1) و سپس اطلاعات دموگرافیک (پیوست 2) را در فرم مربوطه ثبت خواهیم کرد.

در صورت موافقت مصاحبه ضبط میشود. پس از انجام مصاحبه در اولین فرصت نکات کلیدی مصاحبه یادداشت می­شود، در پایان روز تمام اطلاعات ضبط شده در یک فایل رایانه ای مکتوب می شود.

بعد از انجام هر مصاحبه، سریعا مصاحبه ها شنیده خواهد  شد و رونویسی و سپس با استفاده از نرم افزار Microsoft Word 2016 در یک فایل کامپیوتر تایپ و ذخیره می شود. در مرحله بعد متن  مصاحبه ها چندین بار خوانده و مرور خواهد شد،به طوری که پژوهشگربر داده ها تسلط کافی پیدا کنند. در مرحله سوم داده ها به واحد هایی معنایی (کد) در قالب جملات و پاراگراف های مرتبط با معنای اصلی شکسته می شوند. واحد های معنایی نیز چندین بار مرور و سپس کد های مناسب هر واحد معنایی نوشته خواهد شد. به این صورت که در هر کدام از مصاحبه ها، زیر موضوعات در هم ادغام خواهند شد و تقلیل گرایی (Reductionism) صورت خواهد گرفت و نهایت موضوعات اصلی مشخص خواهد شد. تحلیل اولیه پس از اولین مصاحبه با اولین نمونه شروع خواهد شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده خواهد شد . بدین صورت که درون محتوای هر جمله یک کد(کلمه کلیدی ) وجود دارد، تمام کد های مشابه در یک زیر طبقه دسته بندی شده و سپس زیر طبقه های مشابه را در یک طبقه و پس از آن طبقات مشابه به صورت یک زیر مضمون طبقه بندی مشوند و در نهایت مضمون (Theme) شناسایی خواهد شد.

کدهای  2، 4، 10 ، 13، 25 و 27 ،29، 31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران مد نظر است که شامل موارد زیر است :

کد 1: هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

کد 2: در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد.

  کد 4: مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

کد 10: هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود

کد 13: کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد.

کد 25: پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

کد 27: در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

کد29: نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد

کد 31: روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

عدم همکاری  افراد مراجعه کننده که در این صورت یا شخص توجیه شده و یا یک شخص دیگر جایگزین خواهد شد.

سرطان، درمان، غیر واگیر

1. Demir B, Kocamer Sahin S, Altındağ A, Elboga G, Unal A. Substance use profile, treatment compliance, treatment outcomes and related factors in probation: a retrospective file review. J Ethn Subst Abuse. 2021 Jul-Sep;20(3):490-505. doi: 10.1080/15332640.2020.1808873. Epub 2020 Aug 24. PMID: 32838687.

2. Angelakis E, Armstrong N, Nappez C, Richez M, Chabriere E, Raoult D. Doxycycline assay hair samples for testing long-term compliance treatment. J Infect. 2015 Nov;71(5):511-7. doi: 10.1016/j.jinf.2015.08.003. Epub 2015 Aug 20. PMID: 26299894.

3. Lanteri C, Beretta M, Lanteri V, Gianolio A, Cherchi C, Franchi L. The Leaf Expander for Non-Compliance Treatment in the Mixed Dentition. J Clin Orthod. 2016 Sep;50(9):552-560. PMID: 27809214.

4. Masumori N, Hashimoto J, Itoh N, Tsukamoto T; The Sapporo Medical University Naftopidil Study Group. Short-term efficacy and long-term compliance/treatment failure of the alpha1 blocker naftopidil for patients with lower urinary tract symptoms suggestive of benign prostatic hyperplasia. Scand J Urol Nephrol. 2007;41(5):422-9. doi: 10.1080/00365590701226036. Epub 2007 Mar 8. PMID: 17853040.

5. Carano A, Machata WC. A rapid molar intruder for 'non-compliance' treatment. J Clin Orthod. 2002 Mar;36(3):137-42; quiz 145-6. PMID: 11939076.

6. Wagner EH, Truesdale RA Jr, Warner JT. Compliance, treatment practices and blood pressure control: community and survey findings. J Chronic Dis. 1981;34(11):519-25. doi: 10.1016/0021-9681(81)90014-x. PMID: 7287856.

7.Gee ME, Campbell NR, Gwadry-Sridhar F, Nolan RP, Kaczorowski J, Bienek A, Robitaille C, Joffres M, Dai S, Walker RL; Outcomes Research Task Force of the Canadian Hypertension Education Program. Antihypertensive medication use, adherence, stops, and starts in Canadians with hypertension. Can J Cardiol. 2012 May;28(3):383-9. doi: 10.1016/j.cjca.2012.01.014. Epub 2012 Apr 21. PMID: 22522073.

8.Carano A, Machata W, Siciliani G. Noncompliant treatment of skeletal open bite. Am J Orthod Dentofacial Orthop. 2005 Dec;128(6):781-6. doi: 10.1016/j.ajodo.2004.11.029. PMID: 16360921.

9. Taslan S, Biren S, Ceylanoglu C. Tongue pressure changes before, during and after crib appliance therapy. Angle Orthod. 2010 May;80(3):533-9. doi: 10.2319/070209-370.1. PMID: 20050749; PMCID: PMC8985714.

10.Trayes KP, Cokenakes SEH. Breast Cancer Treatment. Am Fam Physician. 2021 Aug 1;104(2):171-178. PMID: 34383430.

11. Martínez-Reyes I, Chandel NS. Cancer metabolism: looking forward. Nat Rev Cancer. 2021 Oct;21(10):669-680. doi: 10.1038/s41568-021-00378-6. Epub 2021 Jul 16. PMID: 34272515.

12. Thai AA, Solomon BJ, Sequist LV, Gainor JF, Heist RS. Lung cancer. Lancet. 2021 Aug 7;398(10299):535-554. doi: 10.1016/S0140-6736(21)00312-3. Epub 2021 Jul 21. PMID: 34273294.

13. Cullin N, Azevedo Antunes C, Straussman R, Stein-Thoeringer CK, Elinav E. Microbiome and cancer. Cancer Cell. 2021 Oct 11;39(10):1317-1341. doi: 10.1016/j.ccell.2021.08.006. Epub 2021 Sep 9. PMID: 34506740.

14. Sandhu S, Moore CM, Chiong E, Beltran H, Bristow RG, Williams SG. Prostate cancer. Lancet. 2021 Sep 18;398(10305):1075-1090. doi: 10.1016/S0140-6736(21)00950-8. Epub 2021 Aug 6. PMID: 34370973.

15. Abe K, Kitago M, Kitagawa Y, Hirasawa A. Hereditary pancreatic cancer. Int J Clin Oncol. 2021 Oct;26(10):1784-1792. doi: 10.1007/s10147-021-02015-6. Epub 2021 Sep 2. PMID: 34476650; PMCID: PMC8449773.

16. Catts ZA, Baig MK, Milewski B, Keywan C, Guarino M, Petrelli N. Statewide Retrospective Review of Familial Pancreatic Cancer in Delaware, and Frequency of Genetic Mutations in Pancreatic Cancer Kindreds. Ann Surg Oncol. 2016 May;23(5):1729-35. doi: 10.1245/s10434-015-5026-x. Epub 2016 Jan 4. PMID: 26727920.

17.Karimi M, Dharban I, Sarani M, Rokhshani F, Kouhpayeh Zadasfahani J, Baradaran H. Effective factors in supporting the treatment of tuberculosis patients: Evaluating the effetiveness of the constructs of the health belief model

18.Mashrote M, Khanjani N, Hossein Pasdi M. Examining the level of compliance of diabetic patients referring to the endocrinology clinic of Afzalipur Hospital in Kerman to the medication orders. Journal of health and development. 2012 Dec 10;1(3):182-0

19.hekmatpou d د, mohammadi e ع, ahmadi f ف ا, arefi s h S H. Non-compliance factors of congestive heart failure patients readmitted in cardiac care units. jccnursing. 2009; 2 (3) :91-97
URL: http://jccnursing.com/article-1-125-fa.html

20.Soltanian A, Faghihzadeh S, Gerami A, Mehdibarzi D, Jing Cheng J. Estimation of Treatment Effects in Crossover Clinical Trials with Noncompliance. irje. 2010; 6 (1) :18-25
URL: http://irje.tums.ac.ir/article-1-89-fa.html

21.Zhang T, Lu J, Fan Y, Wang L. Evidence-based nursing intervention can improve the treatment compliance, quality of life and self-efficacy of patients with lung cancer undergoing radiotherapy and chemotherapy. Am J Transl Res. 2022 Jan 15;14(1):396-405. PMID: 35173858; PMCID: PMC8829589.

22. Slagter AE, Caspers IA, van Grieken NCT, Walraven I, Lind P, Meershoek-Klein Kranenbarg E, Grootscholten C, Nordsmark M, van Sandick JW, Sikorska K, van de Velde CJH, Jansen EPM, Verheij M, van Laarhoven HWM, Cats A. Triplet Chemotherapy with Cisplatin versus Oxaliplatin in the CRITICS Trial: Treatment Compliance, Toxicity, Outcomes and Quality of Life in Patients with Resectable Gastric Cancer. Cancers (Basel). 2022 Jun 15;14(12):2963. doi: 10.3390/cancers14122963. PMID: 35740628; PMCID: PMC9221508.

23. Sun X, Zhong W, Lu J, Zhuang W. Influence of Psychological Nursing Intervention on Psychological State, Treatment Compliance, and Immune Function of Postoperative Patients with Rectal Cancer. J Oncol. 2021 Jul 19; 2021:1071490. doi: 10.1155/2021/1071490. PMID: 34335750; PMCID: PMC8315871.

24. Shoshani A, Kanat-Maymon Y. Involvement in care in pediatric cancer patients: implications for treatment compliance, mental health and health-related quality of life. Qual Life Res. 2018 Feb;27(2):567-575. doi: 10.1007/s11136-017-1744-9. Epub 2017 Dec 1. PMID: 29196842

1-چه عواملی باعث عدم تمکیل و ادامه درمان شما شده است؟ توضیح دهید؟

2-آیا عوامل اقتصادی و  ناتوانی در تهیه دارو (کمیاب بودن یا گران بودن) باعث عدم تمکیل و ادامه درمان شما شده است؟ توضیح دهید؟

3-آیا عوامل ممانعت کننده مانند (عوامل عوارض مصرف، نتیجه نگرفتن از درمان فعلی اصرار خانواده، عوامل اجتماعی و دوستان) باعث عدم تمکیل و ادامه درمان شما شده است؟ توضیح دهید؟

4-آیا عدم اعتماد به کادر درمان باعث عدم تمکیل و ادامه درمان شما شده است؟

5-سایر عللی در روند عدم تمکین شما موثر بوده است، توضیح دهید؟

6-چه پیشنهاداتی جهت بهبود این مشکل و افزایش تمکین بیماران  توصیه می کنید؟

این مطالعه  با هدف تبیین تجارب دلایل عدم تمکین به. درمان در بیماران مبتلا به سرطان  در بیمارستانهای آموزشی شهر زاهدان سال 1401 (یک مطالعه کیفی) و استفاده از این اطلاعات برای سیاست گذاری های سلامت می باشد.

ندارد

استفاده از تجارب افراد  جهت  استفاده و اموزش در مورد بیماری های غیر واگیر بخصوص سرطان

صرف زمان برای انجام  مطالعه

جبران عوارض احتمالی بر عهده مجری و تیم پژوهش است 

بودجه پژوهشی معاونت تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و مشارکت کننده گان هیج گونه هزینه ای پرداخت نمی کنند

ندارد

اطلاعات تمام افراد به صورت محرمانه و برای انجام این پژوهش علمی استفاده خواهد شد.

شرکت در پژوهش و پاسخ به سوالات به صورت کاملا داوطلبانه می باشد،  و در بالای راهنمای مصاحبه ذکر شده است که شرکت در مطالعه کاملا اختیاری می باشد .

شرکت کننده در طرح در ابتدا و در  حین مصاحبه حق انصراف از طرح را دارد

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.