بررسی آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در حوادث و بلایای طبیعی در شهر زاهدان

در حال حاضر، جمعیت جهان به‌سرعت به سمت سالمندی در حرکت است. پیش‌بینی می‌شود تا سال 2050، تعداد افراد بالای شصت سال، سه برابر شده و به حدود 2 میلیارد نفر برسد. سرعت افزایش جمعیت بالای هشتاد سال، بیشتر بوده و سالانه %3,8 رشد دارد؛ این در حالی است که رشد جمعیت بین 60 تا 79 سال، سالیانه %2 است(1).

بنا به تعریف سازمان بهداشت جهانی سالمندی عبور از مرز 60 سالگی است(1). در واقع سالمندی بخشی از روند طبیعی زندگی انسان محسوب می­شود و گذشت زمان، وضعیت فیزیکی و شرایط محیطی از جمله عواملی است که در این روند موثر می­باشد(2). در طول نیمه دوم قرن بیستم و ابتدای قرن بیست و یکم به ­دلیل افزایش امید به زندگی و کاهش تدریجی میزان موالید، جمعیت سالمندان در تمامی کشورها از جمله ایران روبه افزایش بوده است(3).

حدود 10 درصد جمعیت جهان را سالمندان (افراد بالای 65 سال) تشکیل می­دهند که بیش از 60 درصد این افراد در کشورهای در حال توسعه زندگی می­کنند(4). در ایران نیز حدود 9 درصد از جمعیت را سالمندان بالای 60 سال تشکیل می­دهند و پیش­بینی­های جمعیتی حاکی از آن است که طی 25 سال آینده این جمعیت دو برابر خواهد شد(5). با افزایش سن و آغاز سالمندی، افراد بتدریج برخی از کارکردهای فیزیولوژیک و روانی –  اجتماعی خود را از دست می­دهند و همانطور که تحقیقات انجام شده نیز نشان داده ­اند با افزایش سن سلامتی نیز کاهش می­یابد(6)، بطوریکه مشکلات دوران سالمندی علاوه بر بار بالینی و اقتصادی، کیفیت زندگی وابسته به سلامتی و سلامت روانی را در سالمندان مورد تهدید قرار می­دهد(7).

سن فرد تاثیر بسزایی در میزان آسیب­پذیری وی دارد، سالمندان به دلیل آنکه نیاز بیشتری به مراقبت دارند در معرض آسیب­های بیشتری هم قرار می­گیرند(8). افراد مسن آسیب­پذیری­های خاص خود را دارند که می­تواند سطح استرس  آنها را در طی بالایای طبیعی افزایش دهد. مسایلی از قبیل مشکلات حرکتی، کاهش هشیاری ، محدودیت­های شناختی، شرایط بهداشتی و محدودیت­های اجتماعی و اقتصادی همگی می­توانند انجام اقدامات حفاظتی قبل از حوادث و بلایا و یا سازگاری با تغییر شرایط پس از حوادث و بلایا را برای آنان مشکل کنند(9). 

بطور کلی افراد مسن­تر دارای نیازها و الزامات متمایز و خاص خود هستند که در تسهیل حوادث و بلایا به عنوان نیازهای حیاتی یا اولویت بالایی دیده نمی­شوند. لذا در زمان پاسخ  به حوادث و بلایای فوری و یا در طول برنامه بهبودی، نیازهای آنها نباید رد شده یا نادیده گرفته شود(10).

سالمندان اقشار آسیب پذیر در حوادث و بلایا هستند زیرا توجه زیادی به خودشان ندارند و یا به حدی مشکلات زیاد است که تعداد زیادی از سالمندان در بلایا نادیده گرفته می شوند و این در حالی است که این افراد به خاطر تغییرات روحی و جسمی و بیماری های قلبی، عروقی، آلزایمر، دیابت بیشتر در حوادث و بلایا زخمی می شوند و مرگ و میر آنها بالاتر است. پرستاران به عنوان عضوی از تیم مدیریت بحران باید توجه داشته باشند که برای بسیاری از افراد سالمند در یک منطقه تحت تاثیر حوادث و بلایا، روش­های معمول تسکین مورد نیاز و مناسب نیست. باید نیازهای ضروری، کوتاه­مدت و بلندمدت آن­ها مورد ارزیابی قرار گیرد و سازمان­های امداد و نجات باید آموزش ببینند که حساس به سن مددجویان باشند و حقوق افراد سالمند در برنامه ریزی و اجرا رعایت شود(11). البته باید مد نظر قرار داد که از طرفی سالمندان به خاطر طول عمر بیشتر در حوادث و بلایا با تجربه تر هستند و برنامه ریزان می توانند از تجربیات این افراد استفاده کنند. از سوی دیگر تحقیقات انجام‌شده درباره آسیب‌پذیری در یلابا طبیعی به آسیب‌های روانی و جسمانی محدود است. این در حالی است که بدون شک بلایا با خود تبعات اجتماعی زیادی خواهند داشت(12). در برخی موارد گستردگی آسیب‌پذیری اجتماعی بیشتر از مسائل روان‌شناختی است؛ چنانکه دامنه آسیب‌های اجتماعی وارده، سال‌ها بعد از وقوع بحران حضور خواهد داشت. بنابراین انتظار می‌رود که به ابعاد اجتماعی حوادث به خصوص حوادث و بلایای طبیعی بیشتر پرداخته شود.ایران در طول تاریخ با حوادث غیرمترقبه و بلایای طبیعی فراوانی دست به ­گریبان بوده و بنا به جایگاه جغرافیایی خاص، جزء کشورهای بلاخیز جهان به ­شمار می­رود(13). بر اساس خطرسنجی که توسط کمیته ملی کاهش خطر بلایای کشوری انجام گرفته، زمین‌لرزه، سیل  و خشکسالی از بلایای طبیعی در ایران هستند که بیشترین آمار وقوع را دارند. آمارهای جهانی حاکی از آن است که کشور ایران در جهان رتبه دهم حوادث و بلایا دنیا را دارد و بیشتر از دیگر کشورها شاهد حوادثی مانند سیل(14)، زلزله(15) و سایر بلایا است.

بنابر آمار جهانی فائو[1]، از سال 1900 تا 2018، بالغ بر 22000 بلایای طبیعی در جهان رخ داده است. در زمینه درصد جمعیتی که بین سال های 1900 تا 2018 تحت تأثیر انواع بلایای طبیعی قرار گرفتند، سهم آسیا و خاورمیانه بیش از دیگر مناطق است(16).از سوی دیگر آمارها نشان می دهد که جمعیت سالمند جهان در سال 2017، 962 میلیون نفر بوده است که انتظار می رود این رقم تا اواسط قرن 21 سه برابر شده و به دو میلیارد نفر برسد که در آن صورت جمعیت سالمندان برای اولین بار از تعداد کودکان زیر 14 سال بیشتر خواهد شد(1).

رشد جمعیت، بافت کالبدی فرسوده در بسیاری از بخشهای شهر، استفاده از مصالح کم دوام سبب شده تا تبلور کالبدی - فضایی آن در بخشی از جنبههای بدون تبعیت از اصول واستانداردهای شهرسازی ایجاد شود. همچنین به دلیل   گسترش بی رویه شهر، وجود زاغه نشینی، حاشیه نشینی و سکونتگاههای غیر رسمی، فقدان تأسیسات و تجهیزات زیربنایی و خدمات شهری در آنها، وجود آسیبهای محیطی مانند قرار- گیری در معرض ریزگردها، وجود دو گسل بنیادی و قرارگیری بر روی پهنه سیلخیز  سبب آسیب پذیری شهر زاهدان در برابر بلایا شده است.(17)

3 درصد جمعیت استان سیستان و بلوچستان  سالمند هستند در استان 2 خانه سالمند در شمال استان و در زاهدان نیز 2 مرکز ارائه خدمات به سالمندان وجود دارد

جمعیت سیستان و بلوچستان بیش از دو میلیون 800 هزار نفر است (18)

با توجه به اهمیت آسیب­پذیری اجتماعی و گروه­های آسیب پذیر به­ویژه سالمندان در جامعه، ارزیابی میزان آسیب پذیری اجتماعی در جهت کاهش خطر بلایا وعوارض ناشی از آن مورد نیاز می باشد.براساس مطالب مطرح شده پژوهش حاضر بدنبال ارزیابی آسیب­پذیری اجتماعی سالمندان در حوادث و بلایای طبیعی می­باشد.

اهمیت و ضرورت پژوهش

با توجه به غیرقابل اجتناب بودن وقوع مخاطرات و ضرورت سیاست حمایت اجتماعی برای توانمندسازی گروه­های آسیب­پذیرمثل سالمندان، موضوع آسیب پذیری اجتماعی مورد  تأکید قرار می­گیرد و همچنین با توجه به اهمیت ارزیابی آسیب­پذیری در کاهش خطر بلایا و در نظر گرفتن تفاوت­های فردی انسان­ها که باعث تاثیر متفاوت بلایا از فردی به فردی دیگر و از گروهی به گروه دیگر و از جامعه­ای به جامعه دیگر می­شود. باید به منظور برنامه­ریزی و کاهش خطر بلایا، باید براساس دانش محلی رویکردی جامع نگرانه نسبت به آسیب­پذیری وجود داشته باشد و لازم است بررسی حوادث و بلایا در بستر فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خاص خود صورت گیرد.

مرور متون 

1-میزان آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد توانمندی جسمانی  در حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان چگونه است ؟

2-میزان آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد توانمندی اجتماعی  در  حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان چگونه است ؟

3-میزان آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد توانمندی روانی  در حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان چگونه است ؟

4-میزان آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد احساس ایمنی در    حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان چگونه است ؟

5-میزان آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد آگاهی خطر   در  حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان چگونه است ؟

تعیین آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در حوادث و بلایای طبیعی در شهر زاهدان

1-تعیین آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد توانمندی جسمانی  در حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان 

2-تعیین آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد توانمندی اجتماعی  در  حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان 

3-تعیین  آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد توانمندی روانی  در حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان 

4-تعیین آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد احساس ایمنی در    حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان 

5-تعیین  آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بعد آگاهی خطر   در  حوادث و بلایای طبیعی  در شهر زاهدان 

مدیران عرصه سلامت و درمان 

نتایج این مطالعه می تواند با توجه به مسئولیت عمده پرستاران در ارائه کلیه خدمات به مددجویان در زمان وقوع بلایای طبیعی کمک کند.

سالمند 

تعریف علمی 

سالمندی فرآیندی است که در آن فرد دچار تغییرت روانی ،اجتماعی و فیزیکی می شود که این تغییرات به تدریج رخ می دهند و باعث بروز عوارضی غیر قابل برگشت در افراد می شوند.(7)

تعریف عملی 

در این مطالعه کلیه افراد 60 سال و بالاتر ،که مقیم منزل و فاقد بیماری های حاد جسمی و روانی باشند ،سالمند در نظر گرفته می شوند.

آسیب پذیری اجتماعی 

تعریف علمی 

بر اساس تعریف استراتژی بین المللی کاهش بلایا آسیب پذیری توسط فاکتورها یا فرآیندهای فیزیکی ،اجتماعی ،اقتصادی و زیست محیطی که باعث افزایش حساسیت یک جامعه در برابر تاثیرات ناشی از مخاطرات طبیعی می شود تعیین می گردد(14).

تعریف عملی 

نمره هایی است که هریک از افراد نمونه در پرسشنامه ارزیابی آسیب پذیری اجتماعی سالمندان داد وست و همکاران کسب می کنند.

پژوهش حاضر از نوع مقطعی (توصیفی -تحلیلی )می باشد که به صورت اجرای پرسشنامه در جامعه هدف انجام خواهد گرفت.

جامعه آماری این پژوهش را کلیه سالمندان زن و مرد بالای 60 سال شهر زاهدان تشکیل می دهد.

معیار ورود 

سالمندان بالای 60 سال 

سالمندان ساکن شهر زاهدان 

تمایل و رغبت برای شرکت در پژوهش 

معیار های خروج 

تکمیل ناقص پرسشنامه ها 

سابقه اختلالات زمینه ای 

سابقه مصرف داروهای خاص 

با احتساب ضریب اطمینان 95 درصد و توان آزمون 90 درصد و دقتی معادل با ۳ واحد حجم نمونه ای برابر با ۱۴۲ سالمند مورد نیاز انجام این پژوهش طبق فرمول زیر بدست آمد که در نهایت ۱۵۱ سالمند بررسی خواهد  شد.

در پژوهش حاضر نمونه گیری به روش چند مرحله ای خواهد بود.مرحله اول به صورت طبقه ای و خوشه ای جهت تعیین مناطق مورد مطالعه ی شهر زاهدان انجام خواهد شد.ابتدا شهر زاهدان به پنج قسمت شمال ،شرق ،غرب ،مکز و جنوب تقسیم خواهد شد .در ادامه از هر قسمت دو منطقه و از هر منطقه 51 سالمند برای این مطالعه انتخاب خواهند شد. در مرحله دوم جهت انتخاب نمونه ها از روش نمونه گیری در دسترس استفاده خواهد شد .بدین منظور نمونه ها از طریق نمونه گیری در دسترس از جامعه سالمند زن و مرد شهر زاهدان انتخاب خواهند شد .در نهایت نمونه از سالمندانی که در منزل یا مکان های عمومی ازز جمله پارک ها ،مراکز تفریحی و تجاری مراجعه می کنند انتخاب خواهند شد.

جهت گرد آوری داده ها از پرسشنامه ی آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در بلایای طبیعی که توسط داد وست طراحی و اعتبار یابی شذه است استفاده خواهد شد .پرسشنامه حاضر شامل ابعاد 

1-توانمندی جسمانی شامل 5 گویه است و به بررسی توان فیزیکی سالمندان برای فعالیت های روزانه می پردازد.و شامل سوالات 1-2-3-4-6 می باشد که نمره بیشتر نشانگر توانمندی جسمانی پایین و نمره کمتر نشانگر توانمندی بالا است.

2-توانمندی اجتماعی دارای 10 گویه است.و به بررسی عوامل اجتماعی آسیب پذیری سالمندان می پردازد .و شامل سوالات 42 تا 51 می باشد.و نمره بیشتر نشان توانمندی اجتماعی پایین است.

3-احساس امنیت و شامل 3 گویه می باشد.و شامل سوالات 10-31 و 41 است.نمره بیشتر در احساس امنیت آسیب پذیری پایین تر را نشان می دهد.

4-میزان آگاهی از خطر و دارای 3 گویه است.و شامل سوالات 5-11 و 21 می باشد.و نمره بیشتر نشان دهنده آگاهی از خطر پایین تر است.

5-توانمندی روانی درای 3 گویه است و شامل سوالات 7-8و 9 می باشد و نمره بیشتر در این حیطه میزان توانمندی روانی پایین تر را نشان می دهد.

روایی و پایایی این پرسشنامه در مطالعه ی داد وست مورد تایید قرار گرفت          .آلفای کرونباخ =95            و ICC=95

جهت انجام پژوهش حاضر پس از اخذ مجوز های لازم نمونه ها به روش در دسترس انتخاب خواهند شد و با خضور پژوهش گر در اماکن عمومی مانند پارک ها و مراکز تفریحی و منازل با توجه به ملاک های ورود به پژوهش تعداد 151 نفر از سالمندان در پژوهش شرکت داده خواهند شد .به افراد نمونه هدف پژوهش حاضر و حفظ اطلاعات شخصی آن ها توضیح داده خواهد شد و رضایت نامه آگاهانه و شفاهی از افراد جهت شرکت داوطلبانه در پژوهش گرفته خواهد شد .سالمندانی که قادر به پر کردن پرسشنامه نباشند یا سواد نداشته باشند سوالات برایشان خوانده خواهد شد و پرسشنامه توسط پژوهشگر پر می شود.

به ازای هر یک از آیتم های پرسشنامه فراوانی و درصد و برای نمرات مربوط به حیطه ها میانگین و انحراف معیار گزارش شد.هم چنین برای بررسی ارتباط بین نمرات حیطه ها و فاکتورهای نسبتی از آزمون همبستگی پیرسون و با فاکتورهای اسمی دو حالتی از آزمون T            و برای فاکتورهای اسمی چند حالتی از آزمون ANOVA    و برای آنالیز دا ه ها از نرم افزار SPSS     استفاده خواهد شد.

پژوهشگر به منظور رعایت اصول اخلاقی حفظ' اتونومی، عدالت، سود رسانی و عدم ضرر رسانی'، نکات زیر را در کلیه مراحل تحقیق مد نظر داشت:

1. مجوز انجام پژوهش از کمیته اخلاق دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی دریافت شد (کدهای ۱۰/۱۱).
2. هدف از انجام پژوهش برای شرکت کنندگان تشریح شد (کد 5).
3.  به شرکت کنندگان توضیح داده می شود که شرکت در این پژوهش اختیاری بوده و همکاری آنها در راستای کمک به جامعه و مسئولین می باشد (کد 2).
4. رضایت نامه آگاهانه و شفاهی از افراد جهت شرکت داوطلبانه در پژوهش گرفته شد (کد 1).
5. به افراد شرکت کننده اطمینان داده می شود که اطلاعات محرمانه ماند (کد 17).
6. افراد در هر مرحله ازپژوهش می توانند از ارائه همکاری خودداری کنند (کد 8).
7. به شرکت کنندگان در پژوهش در صورت تمایل اطلاعات مربوط به پژوهش ارائه شد (کد 11).

کدهای اخلاقی کار با گروه­های اسیب­پذیر

1. افراد آسیب‌پذیر باید در تمامی مراحل طراحی و اجرا و گزارش پژوهش مورد حفاظت ویژه قرار بگیرند (کد2).
2. در صورت ضرورتِ استفاده از افراد آسیب‌پذیر در پژوهش، باید تا حد ممکن افرادی به‌عنوان آزمودنی انتخاب شوند که درجات کم‌تری از آسیب‌پذیری را دارا باشند (کد4).
3. در پژوهش‌های غیر درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیب‌پذیر استفاده شود که نتایج پژوهش برای خود شرکت‌کننده یا سایر افرادی که به همان گروه آسیب‌پذیر تعلق دارند مفید باشد و خطر پژوهش برای هر شرکت‌کننده بیش از حد متعارف در زندگی روزمره نباشد (کد5).
4. امتناع فرد از قبول یا ادامه‌ی شرکت در مطالعه را باید جدی گرفت و به آن احترام گذاشت (کد8).

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی 

دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

1ـ  هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2ـ  در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

4ـ  مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

7ـ  اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

12ـ  انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13ـ  کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14ـ  اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

17ـ  پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

20ـ  در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

22ـ  از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

25ـ  پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

27ـ  پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28ـ  پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29ـ  نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30ـ  گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31ـ  روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

عدم همکاری سالمندان   جهت مشارکت در طرح تحقیقاتی ازجمله محدودیت‌های احتمالی انجام این مطالعه است. مشاوره حضوری و تشریح فواید حاصل از شرکت در مطالعه جهت آموزش و اطلاع رسانی با هدف بالا بردن سطح آگاهی و سلامت ایشان از روشهای کاستن این محدودیت در نظر گرفته شده است.هم چنین بی سوادی سالمندان نیز از محدودیت های پژوهش می باشد که پژوهشگر با روخوانی سوالات برای سالمندان و تکمیل پرسشنامه از طرف ایشان این مشکل را رفع خواهد کرد.

1.             Rafiey H, Momtaz YA, Alipour F, Khankeh H, Ahmadi S, Khoshnami MS, et al. Are older people more vulnerable to long-term impacts of disasters? Clinical interventions in aging. 2016;11:1791.

2.             Grover S, Sahoo S, Chakrabarti S, Avasthi A. Anxiety and Somatic Symptoms among elderly patients with Depression. Asian journal of psychiatry. 2018.

3.             Golant SM. Aging in the right place: HPP, Health Professions Press; 2015.

4.             Vásquez F, Vita G, Müller D. Food security for an aging and heavier population. Sustainability. 2018;10(10):3683.

5.             Mirzaie M, Darabi S. Population aging in Iran and rising health care costs. Iranian Journal of Ageing. 2017;12(2):156-69.

6.             Matsumoto N, Ikeda M, Fukuhara R, Shinagawa S, Ishikawa T, Mori T, et al. Caregiver burden associated with behavioral and psychological symptoms of dementia in elderly people in the local community. Dementia and geriatric cognitive disorders. 2007;23(4):219-24.

7.             Muramatsu N, Yin H, Hedeker D. Functional declines, social support, and mental health in the elderly: Does living in a state supportive of home and community-based services make a difference? Social Science & Medicine. 2010;70(7):1050-8.

8.             AHADNEJAD RM. The assessment of urban social vulnerability to earthquake (a case study: Zanjan City). 2011.

9.             Shih RA, Acosta JD, Chen EK, Carbone EG, Xenakis L, Adamson DM, et al. Improving disaster resilience among older adults: insights from public health departments and aging-in-place efforts. Rand health quarterly. 2018;8(1).

10.          Wilson-Genderson M, Pruchno R, Heid AR. Modeling successful aging over time in the context of a disaster. The Journals of Gerontology: Series B. 2017;72(2):328-39.

11.          Zhu X, Sun B. Study on earthquake risk reduction from the perspectives of the elderly. Safety science. 2017;91:326-34.

12.          Daddoust L, Khankeh H, Ebadi A, Sahaf R, Nakhaei M, Asgary A. The social vulnerability of older people to natural disasters: an integrative review. Health in Emergencies and Disasters. 2018;4(1):5-14.

13.          Soltani Nejad A, Barshan A, Baniasad A, Soltani Nejad A, Sam A, Sadie A. Investigating Social Vulnerability of the Elderly in the Earthquakes of Bam, Varzaghan, and Ahar. Salmand: Iranian Journal of Ageing. 2017;12(3):360-71.

14.          Yadollahie M. The Flood in Iran: A Consequence of the Global Warming? The international journal of occupational and environmental medicine. 2019;10(2):54.

15.          Berberian M, Yeats RS. Tehran: An earthquake time bomb. Geological Society of America Special Papers. 2016;525:SPE525-04.

16.          Sheykhi MT. Aging and Exposition to Social Problems in Asia with a Focus on Iran: A Sociological Appraisal. Journal of Age and Aging. 2018;15(1):8-15.

17.Soltani Nejad A, Barshan A, Baniasad A, Soltani Nejad A, Sam A, Sadie A. Investigating social vulnerability of the elderly in the earthquakes of Bam, Varzaghan, and Ahar. Iranian Journal of Ageing. 2017;12(3):360-71.

18.          Ghasemi S, Keshavarz Mohammadi N, Mohammadi Shahboulaghi F, Ramezankhani A, Mehrabi Y. Physical Health Status of the Elderly Living at Home in Tehran City, Iran. Salmand: Iranian Journal of Ageing. 2019;13:652-65.

19.رادقلی, عزیزاله, انوری, محمود رضا, میری, غلامرضا. سنجش احساس امنیت شهری در زمان بحران با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: شهر زاهدان). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای), 1400; 12(1): 684-669. doi: 10.22034/jgeoq.2021.141861

20.https://www.behzisti.ir/news/6022

21.Rufat S, Tate E, Burton CG, Maroof AS. Social vulnerability to floods: Review of case studies and implications for measurement. International Journal of Disaster Risk Reduction. 2015;14:470-86.

   22.             Moreno-Tamayo K, Manrique-Espinoza B, Ramírez-García E, Sánchez-García S. Social isolation undermines quality of life in older adults. International Psychogeriatrics.1-10.

این پژوهش با هدف بررسی آسیب پذیری اجتماعی سالمندان در حوادث و بلایای طبیعی در شهر زاهدان انجام خواهد شد .

ندارد.

به کارگیری نتایج پژوهش حاضر سبب افزایش کیفیت زندگی سالمندان  و پیشگیری از آسیب دیدگی ایشان در بلایای طبیعی  خواهد شد

ندارد

ندارد

هزینه  انجام پژوهش به عهده مجری  طرح خواهد بود وشما  هزینه ای را پرداخت نخواهید کرد

ندارد

در این مطالعه  اطلاعات / داده هایی که شما در اختیار من می گذارید، کاملامحرمانه باقی خواهد ماند. یک شماره و یا کد شناسایی در طول مطالعه برای هر یک از شرکت کنندگاناختصاص یافته و تمام داده ها ناشناخته باقی خواهند ماند. در موردداده ها مطابق با قوانین مراقبت از داده ها در ایران که محرمانه بودن آنها را تضمین می کند عمل خواهد شد

در صورت داشتن هر سوالی در خصوص این پژوهش می توانید از طریق شماره 09300501289 یا پست الکترونیکی  ghiamikeshtgar@gmail.com با اینجانب در ارتباط باشید

در صورت عدم پذیرش، شما می توانید از ادامه ی پژوهش انصراف دهید. نتایج پژوهش   در صورت علاقه مندی تان به اطلاع شما خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت شما در چارچوب قانون محرمانه خواهد ماند

((رضایت))

اینجانب                                    با آگاهی کامل از موارد فوق و توضیحات حضوری مجری رضایت می‌دهم که به عنوان یک فرد مورد مطالعه در پژوهش به صورت کاملا اختیاری و آزاد شرکت نمایم.

کلیه اطلاعاتی که از من گرفته می‌شود و نیز نام من محرمانه باقی خواهد ماند و نتایج تحقیقات به صورت کلی و در قالب اطلاعات گروه مورد مطالعه منتشر می‌گردد و نتایج فردی درصورت نیاز بدون ذکر نام و مشخصات فردی عرضه خواهد گردید و همچنین برائت پزشک یا پزشکان این طرح را ازکلیه اقدامات مذکور در برگه اطلاعاتی در صورت عدم تقصیر درارائه اقدامات اعلام می‌دارم.

این موافقت مانع از اقدامات قانونی اینجانب در صورتی که عملی خلاف وغیر انسانی انجام شود نخواهد بود.