مرور سیستماتیک شواهد موجود در رابطه با اثرات درمانی زعفران (Crocus sativus L) در بیماریهای زنان

زعفران دارای ترکیبات مختلف بیولوژیکی فعال است.  این گیاه به طور گسترده ای در فولکلور و طب سنتی بسیاری از جوامع استفاده شده است. مردم به طور سنتی از خواص مختلف این گیاه از جمله اثرات ضد افسردگی، ضد اضطراب، ضد درد و ضد اسپاسم‌ استفاده می‌کردند، مطالعات اخیر بر روی خواص دارویی زعفران نشان داده است که C. sativus می تواند سلامت سیستم تولید مثل را بهبود بخشیده و میل جنسی هر دو جنس را افزایش دهد، همچنین می تواند فعالیت محور هیپوفیز-تخمدان و سطح هورمون های جنسی را افزایش داده و فولیکولوژنز را تحریک کند. این مرور سیستماتیک با هدف جمع‌آوری و جمع‌بندی تحقیقات مربوط به اثرات C. sativus بر دستگاه تناسلی زنان و بیماریهای مربوطه به منظور برجسته کردن خواص قابل توجه این گیاه در زمینه زنان و زایمان انجام خواهد شد.

Saffron has various biologically active compounds. This plant has been widely used in folklore and traditional medicine of many societies. People traditionally used the various properties of this plant, including antidepressant, anti-anxiety, analgesic and anti-spasm effects. Recent studies on the medicinal properties of saffron have shown that C. sativus can improve the health of the reproductive system and It can increase the libido of both sexes, it can also increase the activity of the pituitary-ovarian axis and the level of sex hormones and stimulate folliculogenesis. This systematic review will be conducted with the aim of collecting and summarizing the research related to the effects of C. sativus on the female reproductive system and related diseases in order to highlight the significant properties of this plant in the field of gynecology and obstetrics.

Crocus sativus L. متعلق به خانواده Iridaceae است و به زعفران معروف است. رایج‌ترین قسمت مصرف دارویی این گیاه، کلاله‌های خشک شده زرد-نارنجی طلایی است که از گل‌های بنفش به دست می‌آید. این گیاه به طور مشخص در ایران و در مقیاس جزئی در هند، ایتالیا، فرانسه، یونان و اسپانیا کشت می شود (1، 2). C. sativus L. عمدتاً از کربوهیدرات هایی (63%) مانند نشاسته، صمغ، دکسترین، پکتین و پنتوسان ها تشکیل شده است. سایر اجزای این گیاه شامل رطوبت، چربی، پروتئین، فیبر خام، ویتامین ها و مواد معدنی است (3). C. sativus همچنین دارای ترکیبات مختلف بیولوژیکی فعال است. تاکنون تقریباً 150 ترکیب فیتوشیمیایی این گیاه دارویی شامل فلاونوئیدها و گلیکوزیدهای فلاونوئیدی، کاروتینوئیدها، هیدروکربن‌های معطر تک حلقه‌ای و مونوترپن‌ها و مشتقات مونوترپنوئیدی کشف شده است (4). سافرانال، کروسین و پیکوکروسین متابولیت های ثانویه اصلی C. sativus هستند. کروستین متابولیت دیگری است که از هیدرولیز کروسین به دست می آید (5، 6). این اجزای زیست فعال کلاله زعفران به دلیل خواص ضد رادیکال و آنتی اکسیدانی قوی خود شناخته شده اند رنگدانه قرمز زعفران به دلیل وجود کاروتنوئیدها به ویژه کروسین (digentiobiosyl8, 80-diapocarotene-8, 80-oate; C44H64O24) و کروستین (C20H24O4) است (7). زعفران از دیرباز به عنوان ادویه و طعم دهنده و رنگ دهنده در لوازم آرایشی و بهداشتی و غذایی مورد استفاده قرار می گرفته است. این گیاه به طور گسترده ای در فولکلور و طب سنتی بسیاری از جوامع استفاده شده است. مردم به طور سنتی از خواص مختلف این گیاه از جمله اثرات ضد افسردگی، ضد اضطراب، ضد درد و ضد اسپاسم‌ استفاده می‌کردند، همچنین زعفران به‌عنوان یک عامل خوشبوکننده به‌شمار می‌رفت (8 و 9). در میان فواید مختلف، کاربرد این گیاه دارویی برای دستگاه تناسلی قابل توجه بوده و از زمان های قدیم به خوبی نمایان بوده است. حکمای طب ایرانی زعفران را تقویت کننده میل جنسی معرفی کرده و  این گیاه را برای زخم های بدخیم و چسبندگی رحم و نیز برای تسهیل زایمان و کاهش درد زایمان تجویز کردند (8). مطالعات اخیر بر روی خواص دارویی زعفران نشان داده است که C. sativus می تواند سلامت سیستم تولید مثل را بهبود بخشیده و میل جنسی هر دو جنس را افزایش دهد، همچنین می تواند فعالیت محور هیپوفیز-تخمدان و سطح هورمون های جنسی را افزایش داده و فولیکولوژنز را تحریک کند. این گیاه می تواند علائم ناشی از کمبود هورمون جنسی در افراد مسن را کاهش دهد. علاوه بر این، چندین ویژگی بیولوژیکی C. sativus به عنوان داروی ضد افسردگی، محافظت کننده عصبی، محافظت از قلب و عروق، فعالیت ضد تومور و تقویت کننده حافظه در تحقیقات انجام شده در آزمایشگاه، بر روی حیوان و انسان اثبات شده است  (10-15).

این مرور سیستماتیک با هدف جمع‌آوری و جمع‌بندی تحقیقات مربوط به اثرات C. sativus بر دستگاه تناسلی زنان و بیماریهای مربوطه به منظور برجسته کردن خواص قابل توجه این گیاه در زمینه زنان و زایمان انجام خواهد شد.

بر اساس مطالعات انجام شده، اثرات درمانی زعفران بر سیستم تناسلی و بیماریهای زنان چه مواردی است؟

گردآوری اثرات درمانی زعفران بر سیستم تناسلی و بیماریهای زنان از طریق مرور سیستماتیک

بررسی کیفی مطالعات واجد شرایط برای مطالعه مروری

در صورت وجود شواهد بالینی کافی از کاربردهای زعفران در فیلد زنان، پتانسیل فورموله کردن و تولید محصولات مختلف بعد از اخذ مجوزهای لازم وجود دارد.

مراکز علمی و تحقیقاتی و شرکتهای داروسازی

سافرانال، کروسین و پیکوکروسین : ترکیبات فیتوشیمیایی موجود در زعفران

مطالعه مروری سیستماتیک

مقالات معتبر مرتبط با زعفران و بیماریهای زنان

معیار خروج: گزارش‌های منتشرنشده، سرمقاله‌ها، مقاله مروری، کتاب و مقالاتی که متن کامل آن‌ها به زبان انگلیسی یا فارسی در دسترس نبود به عنوان معیار خروج در نظر گرفته شد.

تمام مفالات واجد شرایط از ابتدا تا سپتامبر 2022

-

-

پایگاه‌های داده شامل Pubmed، Web of Sciences، Google Scholar، Scopus، SID از ابتدا تا سپتامبر 2022 برای یافتن و جمع‌آوری مطالعاتی که اثرات زعفران را بر سیستم تولید مثل زنان و اختلالات آن ارزیابی کردند، مورد بررسی قرار میگیرند. ترکیبی از اصطلاحات غیر MESH و MESH به عنوان کلمات کلیدی برای جستجو استفاده خواهد شد. استراتژی جستجو به شرح زیر است:

(“Crocus sativus” OR Saffron OR Crocin OR Safranal OR Crocetin OR Picocrocin) AND (“Female reproductive organ”, “Female reproductive system”, “Urogenital”, “Ovary”, “Ovarian cancer”, “Cervix”, “Cervical cancer”, “Uterus”,  “Uterus cancer”, “Vaginal cancer”, “Polycystic ovarian syndrome”, “PCO”, “PCOD”, “PCOS”, “Ovarian cyst”, “Female sexual dysfunction”, “Libido”, “Female sexual desire”, “Follicle-stimulating hormone”, “Estrogen”, “Progesterone”, “Testosterone”, “Luteinizing Hormone”, “LH”, “FSH”, “Menopausal syndrome”, “Menopause”, “Fertility”, “Infertility”, “Ovulation”, “Fertilization”, “Infertile”, “Endometriosis”, “Labor”, “Dysmenorrhea”, “Menstruation”, “Pregnancy”, “Pregnant”, “Oligomenorrhea”, “Hypermenorrhea”, “Dysmenorrhea”, “Amenorrhea”).

علاوه بر این، جستجوی دستی در مراجع مقالات انتخابی اولیه به منظور شناسایی هرگونه پژوهش مرتبط بالقوه مفقود انجام می گردد. همه کارآزمایی‌های بالینی، in vivo و in vitro در نظر گرفته خواهند شد.

آنالیز آماری انجام نمی گردد.

در این پژوهش از کدهای   1و10و 28و 29و 30  مربوط به دفترچه آزمودنیهای انسانی استفاده شده و مورد توجه قرار گرفته است.

وجود ندارد.

زعفران ، بیماریهای زنان، مطالعه مروری سیستماتیک

1.         Srivastava R, Ahmed H, Dixit RK, Dharamveer, Saraf SA. Crocus sativus L.: A comprehensive review. Pharmacognosy reviews. 2010;4(8):200-8.

2.         Kianbakht S, Ghazavi A. Immunomodulatory effects of saffron: a randomized double‐blind placebo‐controlled clinical trial. Phytotherapy Research. 2011;25(12):1801-5.

3.         Rios J, Recio M, Giner R, Manez S. An update review of saffron and its active constituents. Phytotherapy Research. 1996;10(3):189-93.

4.         Xing B, Li S, Yang J, Lin D, Feng Y, Lu J, et al. Phytochemistry, pharmacology, and potential clinical applications of saffron: A review. Journal of Ethnopharmacology. 2021;281:114555.

5.         Pfander H, Wittwer F. Carotinoid‐Glykoside 2. Mitteilung Untersuchungen zur Carotinoid‐Zusammensetzung im Safran. Helvetica Chimica Acta. 1975;58(6):1608-20.

6.         Liakopoulou-Kyriakides M, Kyriakidis D. Croscus sativus-biological active constitutents.  Studies in natural products chemistry. 26: Elsevier; 2002. p. 293-312.

7.         Sui X, Kiser PD, von Lintig J, Palczewski K. Structural basis of carotenoid cleavage: from bacteria to mammals. Archives of biochemistry and biophysics. 2013;539(2):203-13.

8.         Hosseinzadeh H, Nassiri‐Asl M. Avicenna's (Ibn Sina) the canon of medicine and saffron (Crocus sativus): a review. Phytotherapy Research. 2013;27(4):475-83.

9.         Mzabri B, Addi M, Berrichi. Traditional and Modern Uses of Saffron (Crocus Sativus). Cosmetics. 2019;6:63.

10. Bolhassani A, Khavari A, Bathaie SZ. Saffron and natural carotenoids: Biochemical activities and anti-tumor effects. Biochimica et Biophysica Acta (Bba)-reviews on cancer. 2014 Jan 1;1845(1):20-30.

11. Kamalipour M, Akhondzadeh S. Cardiovascular effects of saffron: An evidence-based review. The Journal of Tehran Heart Center. 2011;6(2):59.

12. Maggi MA, Bisti S, Picco C. Saffron: Chemical composition and neuroprotective activity. Molecules. 2020 Nov 29;25(23):5618.

13. Mazidi M, Shemshian M, Mousavi SH, Norouzy A, Kermani T, Moghiman T, Sadeghi A, Mokhber N, Ghayour-Mobarhan M, Ferns GA. A double-blind, randomized and placebo-controlled trial of Saffron (Crocus sativus L.) in the treatment of anxiety and depression. Journal of Complementary and Integrative Medicine. 2016 Jun 1;13(2):195-9.

14. Rameshrad M, Razavi BM, Hosseinzadeh H. Saffron and its derivatives, crocin, crocetin and safranal: a patent review. Expert Opinion on Therapeutic Patents. 2018 Feb 1;28(2):147-65.

15. Bhandari PR. Crocus sativus L.(saffron) for cancer chemoprevention: a mini review. Journal of traditional and complementary medicine. 2015 Apr 1;5(2):81-7.

-