ارزشیابی لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه اساتید و دانشجویان رشته تکنولوژی اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقطعی است که بر روی اسـاتید و دانشـجویان اتاق عمل دانشکده پرستاری و مامایی زاهدان در سال تحصیلی 1401 انجام  خواهد شد.. کلیه اساتید مشغول به کـار اتاق عمل کـه از بـدو شـروع اجرایی شدن لاگ بوک در سال 1401 ،به عنوان مربیان بخـشهـا درگیـــر بودنـــد (7نفـــر) و کـــل دانشـــجویان اتاق عمل که در زمان انجـام پـژوهش  تجربـه استفاده از لاگ بـوک را طـی دوره کـارآموزی یـا کـاروزی در بخشهای بالینی و اتاق عمل  داشتند، به روش سرشماری مورد بررسی قرار خواهند گرفت . لاگ بوک براساس سرفصـل ارایـه شـده از طرف وزارتخانه و نیازهای آموزشی دانشجویان در بخـشهـای بالینی متناسب با اهداف هر بخش به تفکیک، توسـط گروه اتاق عمل دانشـگاه علـوم پزشـکی زاهـدان برای اولین بار در سال 1401 طراحی و تدوین شده است.مطالعه حاضر به منظور بررسی  لاگ بوک اتاق عمل  از دیدگاه اساتید و دانشجویان اتاق عمل  زاهدان انجام خواهد شد .در انتهای دوره کارآموزی، ارزشیابی لاگ بوک از دیدگاه  دانشجویان و اساتید سنجش خواهد شد .

This research is a cross-sectional descriptive study that will be conducted on the professors and students of the operating room of Zahedan Nursing and Midwifery Faculty in the academic year of 2023. The instructors of the departments were involved (7 people) and all the students of the operating room who had the experience of using the log book during the internship or cruise in the clinical departments and the operating room at the time of the research will be investigated by census method. The log book was designed and compiled by the operating room group of Zahedan University of Medical Sciences for the first time in 2023 based on the heading provided by the ministry and the educational needs of students in clinical departments in accordance with the goals of each department. The operating room book will be done from the perspective of Zahedan operating room professors and students. At the end of the internship, the evaluation of the log book will be measured from the perspective of students and professors.

آموزش بالینی، مهمترین بخش در آموزش دانشجویان اتاق عمل می‌باشد و عملکرد بالینی جزء کلیدی کوریکولوم در رشته اتاق عمل برای کسب مهارت‌های عملی محسوب می‌گردد. آموزشی مبتنی بر توانمندی‌های حرفه‌ای منطبق بر کوریکولوم اتاق عمل منجر به تربیت نیروی حرفه‌ای با توانمندی متناسب با نیازهای بیماران در اتاق عمل خواهد شد. یکی از مفاهیم قابل توجه در آموزش مبتنی بر توانمندی و سیستم ارزیابی یکپارچه برای ارزیابی توانمندی‌ها، فعالیت‌های حرفه‌ای قابل اعتماد (Entrustable Professional Activities) است که در یک زمان مشخص قابل مشاهده، قابل سنجش و انجام‌پذیر است و می‌تواند به طور کلی و یکپارچه به سنجش عملکرد دانشجویان اتاق‌عمل بپردازد (1،2). هدف استفاده از فعالیت‌های حرفه‌ای قابل اعتماد، عملیاتی کردن آموزش مبتنی بر توانمندی است که به صورت گام به گام و مطمئن دانشجویان اتاق عمل را درگیر می‌کند و منجر به پیشرفت ایشان در کسب استقلال در ارائه خدمات بالینی با کفایت به بیماران می‌گردد. توانمندی بالینی به معنای بکارگیری مدبرانه و دائمی مهارت‌های تکنیکی و ارتباطی، دانش استدلال بالینی، عواطف و ارزش‌ها در محیط‌های بالینی است و از آنجا که امروزه در نظام سلامت، تربیت نیروی انسانی کارامد، اولویت آموزش است؛ در دانشگاه‌های برتر دنیا از آموزش مبتنی بر توانمندی جهت رسیدن به توانمندی بالینی استفاده می‌شود (3،4). با این حال پیچیدگی یادگیری در محیط بالین باعث شده تا همواره بحث شیوه‌های رصد آموزش بالینی و ارزشیابی شایستگی‌های دانشجو، مورد توجه باشد و محققین و دانشگاه‌های مختلف از شیوه‌های ابداعی مختلفی برای دستیابی به استانداردی از ارزشیابی شایستگی‌های بالینی استفاده کنند، چرا که فرایند ارزشیابی یکی از کارآمدترین روش‌ها برای بهبود کیفی آموزش است (5).

با این حال اغلب روش‌های ارزشیابی، دانش افراد را می‌سنجند و شایستگی حرفه‌ای کمتر مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. به گونه‌ای که روند ارزشیابی دانشجویان در بخشهای بالینی، اغلب با نارضایتی همراه است. این موضوع در مقاطع کارشناسی اتاق عمل که عملاً تمرکز یادگیری‌ها در ارائه محتوا و مهارتهای عملی ضروری در محیط اتاق عمل بعنوان، اصلی‌ترین محیط آموزش بالینی است و دانشجو باید با حفظ ایمنی بیمار، مهارتهای روانی حرکتی پیشرفته، قدرت تصمیم‌گیری درست و مهارت کار تیمی را در تمامی شرایط بحرانی و غیربحرانی در این محیط پر استرس بیاموزد، بیشتر نمود پیدا می‌کند (6،7).

یکی از دغدغه‌های اساتید در گروه اتاق عمل این است که بتوانند به درستی میزان دانش و مهارت دانشجویان خود را برای حل مشکلات واقعی یا شبیه‌سازی شده مورد سنجش قرار دهند. تجارب مختلف نشان می‌دهد که یکی از روشهای حل مشکلات آموزش بالینی، ارزشیابی مداوم و بررسی میزان دستیابی به اهداف تعیین شده با استفاده از راهنماهای یادگیری بالینی می‌باشد (8). با انجام ارزشیابی مناسب، می‌توان نقاط قوت و ضعف آموزش را شناسایی کرد و با تقویت جنبه‌های مثبت و رفع نارسایی‌ها، در راستای ایجاد تحول و اصلاح نظام آموزشی گام برداشت، ارزشیابی مؤثر نه تنها باعث انگیزه در دانشجویان شده بلکه به اساتید نیز در ارزیابی فعالیت‌های خود کمک می‌کند. روشهای متعددی برای ارزشیابی بالینی وجود دارد. از این میان، لاگ بوک (log book) بعنوان یکی از موثرترین شیوه‌های ارزشیابی محسوب می‌گردد (9).

لاگ بوک وسیله ثبت فراگیر محور است که تحت عنوان کارنوشت، آموزش‌نامه، گزارش روزانه و دفترچه ثبت مهارتهای بالینی، هم نامیده می‌شود، که چهارچوبی برای سازماندهی و ثبت فعالیتهای آموزشی مختلف فراهم می‌کند و باعث صرفه جویی در زمان، آشناسازی دانشجو با وظایف و اهداف یادگیری، هدفمندکردن تلاش دانشجویان به سمت یادگیری وظایف محوله، هدفمندسازی تلاش اساتید در جهت آموزش به دانشجویان، ایجاد تعامل آموزشی بین یاددهنده و یادگیرنده و مستندسازی فعالیت عملی دانشجویان می‌شود. با این حال ارزشیابی دوره‌ای محتوا و کیفیت لاگ بوکها بر اساس نیازهای در حال تغییر دانشجویان در اتاق عمل به عنوان گروه هدف و اساتید به عنوان گروه طراح لاگ بوک، امری ضروری محسوب می‌شود. محتوای لاگ بوک بایستی به نحوی تدوین شود که فعالیت های آموزشی را نظم دهد، وظیفه استاد و دانشجو را مشخص کند، توجه استاد را به انتخاب روشهای مناسب جلب کرده و ارزشیابی استاد را نیز آسان‌تر نماید و باعث ‌شود استاد و دانشجو با اعتماد بیشتری در بالین حاضر شده و ارزیابی دانشجو در پایان دوره را نیز آسان‌تر گردد. چرا که هرگونه بی‌توجهی به آموزش های بالینی دانشجویان اتاق عمل منجر به ضعف مهارتهای حرفه‌ای دانش آموختگان و کاهش کارایی و اثر بخشی نظام آموزشی شده که در نهایت کاهش کیفیت ارائه خدمات بهداشتی درمانی در اتاق عمل را در پی دارد (10،11).

یافته‌های حاصل از پژوهش قنبری و همکاران نشان داد که استفاده از لاگ بوک ثبت فعالیتها با تأکید بر ثبت یادگیری بالینی روزانه دانشجویان پرستاری، توانست نمره ارزشیابی بالینی را در دانشجویان مورد مطالعه در حیطه های مهارتی و شناختی نسبت به روش ارزشیابی سنتی بالاتر نشان دهد (12). همچنین در مطالعه دیگری نتایج نشان داد که نه تنها لاگ بوک به عنوان یک وسیله مؤثر در افزایش دانش و اعتماد به نفس دانشجویان قلمداد می‌شود، بلکه ابزاری مناسب برای ارائه بازخورد به فراگیران نیز محسوب می‌شود (13). به همین دلیل لاگ بوک می‌تواند به عنوان وسیله‌ای برای کنترل دستیابی به اهداف، آگاه کردن دانشجویان از اینکه آیا آنها تجربه یا فرصت لازم را برای دستیابی به اهداف عملی در طی یک دوره آموزشی پیدا کرده اند یا خیر، بکار رود (14).

سیاستگذاران آموزش پزشکی معتقدند، نظام آموزشی باید در جهتی توسعه یابد که بتواند ضمن بهره گیری از جدیدترین دستاوردهای علمی جهان، با نیازهای جامعه نیز سازگار گردد. با توسعه رشته‌های پیراپزشکی همچون اتاق عمل، زیاد شدن تعداد دانشجویان، گسترش تعداد دانشگاه‌های تربیت کننده دانشجو و در نتیجه انباشت آموزش تخصصی، ساماندهی مکانیسم ارزشیابی و ارتقای دانشجویان اتاق عمل به عنوان یک ضرورت مورد توجه است (15).

نبود معیار برای حداقل عملکرد قابل قبول و یا بی‌توجهی به زمان در ثبت عملکرد بالینی و پیش نیازهای آن و نبود سازوکار مشخصی برای اعلام نمره و مشکلات متعدد گزارش شده در طی چندسال گذشته از جمله غیر واقعی بودن فعالیتهای ثبت شده توسط دانشجویان به دلیل نبود نظارت و تایید فرایند ثبت شده توسط استاد، در کنار تغییر و به روزرسانی کوریکولوم اتاق عمل، در راستای یکپارچه سازی آموزش باعث شده تا لزوم تغییر و اصلاح و به روز رسانی لاگ بوک اتاق عمل بیش از پیش احساس شود. چرا که لاگ بوک اتاق عمل با ثبت مداوم فعالیتها و تکنیکهای بالینی بر اساس اهداف آموزشی، علاوه بر تثبیت یادگیری، موارد عدم دستیابی به اهداف بالینی را مشخص می‌نماید و دقت و صحت آن نه تنها در ارزشیابی شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجو، بلکه ارزیابی استاد و عملکرد یک گروه آموزشی را نیز در هدایت فعالیتهای آموزشی، برای ارتقای بهره‌وری و کیفیت آموزش مورد توجه قرار می‌دهد. لذا فراهم نمودن یک سیستم یکپارچه سنجش و ارزیابی عملکرد دانشجویان اتاق عمل بر پایه تعریف مراحل و نیازهای آموزشی مبتنی بر توانمندی‌های حرفه‌ای منطبق بر کوریکولوم می‌تواند به عنوان ابزار مدیریتی مناسبی در فرایند آموزش مطرح باشد (16،17). بنابراین مطالعه حاضر با هدف طراحی و استقرار سیستم مدیریت یکپارچه سنجش و ارزیابی مبتنی بر توانمندی‌های حرفه‌ای منطبق بر کوریکولوم در قالب لاگ بوک اتاق عمل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان اجرایی خواهد شد.

مرور متون داخلی

مطالعه‌ای توسط داوری‌نیا و همکاران در سبزوار در سال 1401 با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی لاگ بوک الکترونیکی در جهت بهبود کیفیت ارزشیابی دانشجویان اتاق عمل و هوشبری در کارآموزی‌های در عرصه انجام گردید. این پژوهش یک مطالعه ترکیبی بود. در مرحله کیفی تدوین لاگ بوک‌های کارآموزی در عرصه با تکنیک دلفی و با روش مبتنی بر هدف انجام و سپس نسخه الکترونیک به صورت نسخه تحت‌وب و اپلیکیشن اندروید طراحی شد. در مرحله کمی ارزشیابی بالینی بر روی 30 دانشجوی کارشناسی اتاق عمل و هوشبری دانشکده پیراپزشکی سبزوار اجرا شد. در انتهای ترم، فرم رضایتمندی توسط دانشجویان تکمیل و با آزمون‌های آماری توصیفی، تحلیل شد. مشارکت کنندگان مطالعه حاضر شامل دانشجویان ترم 7 اتاق عمل (18 نفر) و ترم 8 هوشبری (12 نفر) بودند. نتایج نشان داد که رضایت دانشجویان اتاق عمل و هوشبری از ارزشیابی کارآموزی بالینی از طریق لاگ بوک الکترونیک در کلیه آیتم ها بسیار خوب و خوب می‌باشد. استفاده از لاگ بوک الکترونیک باعث ارتقاء ارزیابی عملکرد دانشجویان توسط اساتید بالینی شده و همچنین باعث ایجاد انگیزه در دانشجویان جهت افزایش صلاحیت بالینی در انجام پروسیجر و نقش های خود در اتاق عمل در محیط های کارآموزی می گردد (18).

مطالعه‌ای توسط نجفی و همکاران در سال 1396 با هدف بررسی لاگ بوک در بخش های بالینی از دیدگاه اساتید و دانشجویان پرستاری زاهدان انجام شد. در این مطالعه مقطعی، 100 نفر از دانشجویان پرستاری و 24 نفر از اساتید دانشکده پرستاری و مامایی در سال تحصیلی 1396 به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. اطلاعات از طریق پرسشنامه پژوهشگر ساخته در دو بخش ویژگی های فردی و پرسشنامه لاگ بوک شامل 4 حیطه کیفیت، ضرورت، پیامدها و نحوه تکمیل لاگ بوک متشکل از 42 سوال و یک سوال باز پاسخ، جمع‌آوری شد. روایی صوری و محتوای پرسشنامه توسط اعضای هیات علمی دانشگاه تایید گردید. پایایی پرسشنامه به روش بازآزمایی محاسبه و با ضریب همبستگی 8/0 تایید گردید. یافته‌ها نشان داد که 5/87 درصد اساتید و 44 درصد دانشجویان استفاده از لاگ بوک را در واحدهای عملی ضروری می‌دانستند. بیش از 60 درصد اساتید و دانشجویان معتقد بودند که فعالیت های لاگ بوک منطبق بر نیاز دانشجویان نیست. 66.7 درصد اساتید و 59 درصد دانشجویان تکمیل لاگ بوک را روزانه انجام می‌دادند. میانگین نمره کل نظر اساتید از لاگ بوک 2/9±6/52 و دانشجویان 8/9±2/43 بود. تفاوت آماری معنی داری بین میانگین نمره دو گروه وجود داشت. بر اساس یافته ها، در مجموع دیدگاه اساتید در خصوص لاگ بوک مثبت تر از دانشجویان بود، اما از آنجایی که لاگ بوک بایستی برطرف کننده نیازهای یادگیری دانشجویان باشد، بازنگری در محتوی آن به طور مستمر امری ضروری است (19).

مرور متون خارجی

در سال 2020، در مطالعه‌ای در آلمان، Jud و همکاران، برای اولین بار به بررسی تاثیر لاگ بوک در ارزیابی دانشجویان در دوره کارآموزی زنان و زایمان پرداختند. در این مطالعه اثرات بیش از 38 هفته آموزش عملی در ارزیابی‌های 235 دانشجو در دو گروه با و بدون لاگ بوک مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها در ارزیابی نهایی نشان داد در گروه لاگ بوک، نظارت پزشکی (medical supervision) در طول کل دوره کارآموزی به طور قابل توجهی ضعیف‌تر ارزیابی شده است. همچنین گروه لاگ‌بوک گزارش کرد که راهنمایی بر اساس اهداف یادگیری و میزان آماده‌سازی بخش‌ها، به طور قابل توجهی بدتر بوده است. محققان بیان داشتند که ارائه لاگ بوک برای بهینه سازی آموزش بالینی در دوره‌های کارورزی ممکن است انتظاراتی را افزایش دهد که همیشه نمی‌توان آنها را برآورده ساخت. همچنین به نظر می‌رسد کمترین چیزی که مورد نیاز است، راهنمایی همزمان و مستمر اساتید و همچنین افزایش منابع کارکنان است (20).

در مطالعه‌ای مروری Denton و همکاران به بررسی اعتبار و پایایی، فرمها و عملکرد لاگ بوکهای استفاده شده در بیمارستانها پرداختند. با جستجوی منابع و پایگاه های علمی معتبر تعداد 50 مقاله مرتبط، منتشر شده در سالهای 1980 تا 2004 بررسی شد. مقالات در 5 موضوع طبقه بندی شدند: شرح و امکان سنجی لاگ بوکها (27 مقاله)، صحت و کامل بودن ورودی های لاگ بوکها (14 مقاله)، سودمندی برای آموزش دانشجویان (11 مقاله)، سودمندی برای ارزیابی برنامه (26 مقاله) و ارتباط لاگ بوک با نتایج کارآموزی (2 مقاله). محققان نتیجه‌گیری کردند که لاگ بوک یک سیستم گزارش عملی و قابل قبول و یک هدف قابل دستیابی است، اگرچه دانشجویان معمولاً آن را تکمیل نمی‌کنند مگر اینکه الزام و اجبار باشد. با توجه به مقالات، لاگ بوکهای موجود قابلیت اطمینان یا اعتبار قطعی برای اهداف تغییر برنامه کاراموزی یا اعتبارسنجی را ندارند. لاگ بوک ایده آل باید امکان پذیر و قابل قبول برای دانشجویان باشد و امکان جمع آوری سریع داده های دقیق و مرتبط برای آنالیز به موقع و بازخورد به دانشجو و استاد کارآموزی را فراهم کند (21).

ضرورت انجام پژوهش :به منظور بهینه سازی امر یادگیری در دانشجویان میتوان باراهنمایی و جهت دهی دانشجویان با تهیه جموعه اهداف موردنظر، دستورالعملها و وضعیت یادگیری مانند تدوین لاگ بوک به این هدف رسید.

نقد مرور متون :

در دانشکده پرستاری و مامایی زاهدان در گروه اتاق عمل لاگ بوک تا کنون  طراحی و  استفاده نشده است  و  تا کنون مطالعه ای در خصوص کیفیت و اثربخشی لاگ بوکهای اتاق عمل صورت نگرفته است.

1-میانگین نمره ضرورت استفاده از لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته  تکنولوژی اتاق عمل چه میزان است ؟

2-میانگین نمره کیفیت لاگ بوگ اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل چه میزان است ؟

3-میانگین نمره  پیامد های به کارگیری لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل چه میزان است ؟

4-میانگین نمره حوه تکمیل لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل چه میزان است ؟

5-میانگین نمره  رضایتمندی به کارگیری لاک بوگ از دیدگاه  دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل چه میزان است ؟

بررسی لاگ بوک اتاق عمل  از دیدگاه اساتید و دانشجویان رشته تکنولوژی  اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

1-تعیین میانگین  نمره ضرورت استفاده از لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته  تکنولوژی اتاق عمل 

2-تعیین میانگین نمره کیفیت لاگ بوگ اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل 

3-تعیین میانگین نمره  پیامد های به کارگیری لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل 

4-تعیین میانگین نمره  نحوه تکمیل لاگ بوک اتاق عمل از دیدگاه دانشجویان و اساتید رشته تکنولوژی اتاق عمل 

استفاده از لاگ بوک طراحی شده برای ارزیابی بالینی دانشجویان اتاق عمل در سراسر کشور 

دانشجویان و اساتید اتاق عمل، مربیان اتاق عمل، و در نهایت بیماران در اتاق عمل.

لاگ بوک:

علمی 

تحت عنوان کارنوشت، آموزش‌نامه، گزارش روزانه و دفترچه ثبت مهارتهای بالینی، نیز نامیده می‌شود، که چهارچوبی برای سازماندهی و ثبت فعالیتهای آموزشی مختلف فراهم می‌کند و باعث صرفه جویی در زمان، آشناسازی دانشجو با وظایف و اهداف یادگیری، هدفمندکردن تلاش دانشجویان به سمت یادگیری وظایف محوله، هدفمندسازی تلاش اساتید در جهت آموزش به دانشجویان، ایجاد تعامل آموزشی بین یاددهنده و یادگیرنده و مستندسازی فعالیت عملی دانشجویان می‌شود.( 13)

عملی 

در پژوهش حاضر  لاگ بوک با استفاده از کتابهای مرجع اتاق عمل و طبق اهداف آموزشی موجود در کوریکولوم گردآوری شده و مطالب جمع‌آوری شده با برنامه‌های کارآموزی در اتاق ‌عمل‌های مختلف، با توجه به ترم موردنظر و بر اساس کوریکولوم تطابق داده شده است.

این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقطعی است 

اساتید و دانشجویان کارشناسی اتاق عمل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1401

مشخصات واحدهای پژوهش:

اشتغال به تحصیل در رشته اتاق عمل در سال 1401 برای دانشجو

اشتغال به کار در اتاق عمل در سال 1401 برای استاد

اعضای هیئت علمی گروه اتاق عمل با سابقه حداقل 3 سال تدریس بالینی

اشتغال در بخش مربوطه از آغاز تا زمان پایان مطالعه و عدم انتقال به بخش دیگر

رضایت آگاهانه برای شرکت در مطالعه

در این مطالعه همه اساتید و دانشجویان اتاق عمل در سال 1401 در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به طور سرشماری و با در نظر گرفتن معیارهای ورود و خروج وارد مطالعه خواهند شد

روش نمونه گیری در این پژوهش، بصورت سرشماری خواهد بود.

لاگ بوک اتاق عمل بعنوان سیستم مدیریت یکپارچه سنجش و ارزیابی مبتنی بر توانمندی‌های حرفه‌ای منطبق بر کوریکولوم در 4 گام طراحی و استفاده خواهد شد. همچنین در پایان، رضایت دانشجویان و اساتید از اجرای لاگ بوک سنجش خواهد شد.

جهت گردآوری داده ها از فرم مشخصات دموگرافیک سن، جنس،  شرکت کنندگان وپرسشنامه رضایت سنجی بهره گرفته شد.روایی و پایایی پرسشنامه توسط نجفی و همکاران (1396) با ضریب همبستگی 81 ) تأیید گردید.ین پرسشنامه شامل 21 گویه میباشد که در آن میزان رضایتمندی به صورت )راضی، رضایت متوسط، ناراضی سنجش قرار میگیرد.

رسشـنامه مرتبط بـا لاگ بـوک متشـکل از 42 سـوال بـود کـه دیـدگاه مشـارکتکننـدگان را در خصـوص لاگ بـوک در 4 حیطـهی 'ضرورت استفاده از لاگ بوک ' شامل 8 سوال بـا مقیـاس 3 درجـهی لیکـرت (مخـالف=0 ،نظـری نـدارم=1 ،موافـق=2 بـا حداقل 0 و حـداکثر 16 نمـره)، 'نحـوه تکمیـل لاگ بـوک ' شـامل 4 سـوال بـا مقیـاس 3 درجـهی لیکـرت (بلـی=2 ،تـا حدودی=1 ،خیر=0 با حداقل صفر و حداکثر 8 نمره)، 'کیفیت محتوای لاگ بوک ' شامل 22 سـوال بـا مقیـاس 3 درجـهی لیکرت (بلی=2 ،تا حدودی=1 ،خیر=0 با حداقل صفر و حداکثر 44 نمره)، 'پیامدهای مورد نظـر در طراحـی فرمـت و فرآینـد اجرای لاگ بوک ' شامل 8 سوال با مقیاس 3 درجهی لیکرت (خیلی زیاد=2 ،زیـاد=1 ،کـم و خیلـی کـم=0 بـا حـداقل 0 و حداکثر 16 نمره) ارزیابی می نمود. با توجـه بـه جمـع نمـرات حیطه ها در مجموع، حداقل نمره صفر و حداکثر نمره 84 بـود.(19)

این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقطعی است که بر روی اسـاتید و دانشـجویان اتاق عمل دانشکده پرستاری و مامایی زاهدان در سال تحصیلی 1401 انجام  خواهد شد.. کلیه اساتید مشغول به کـار اتاق عمل کـه از بـدو شـروع اجرایی شدن لاگ بوک در سال 1401 ،به عنوان مربیان بخـشهـا درگیـــر بودنـــد (7نفـــر) و کـــل دانشـــجویان اتاق عمل که در زمان انجـام پـژوهش  تجربـه استفاده از لاگ بـوک را طـی دوره کـارآموزی یـا کـاروزی در بخشهای بالینی و اتاق عمل  داشتند، به روش سرشماری مورد بررسی قرار خواهند گرفت . لاگ بوک براساس سرفصـل ارایـه شـده از طرف وزارتخانه و نیازهای آموزشی دانشجویان در بخـشهـای بالینی متناسب با اهداف هر بخش به تفکیک، توسـط گروه اتاق عمل دانشـگاه علـوم پزشـکی زاهـدان برای اولین بار در سال 1401 طراحی و تدوین شده است.مطالعه حاضر به منظور بررسی  لاگ بوک اتاق عمل  از دیدگاه اساتید و دانشجویان اتاق عمل  زاهدان انجام خواهد شد .در انتهای دوره کارآموزی، ارزشیابی لاگ بوک از دیدگاه  دانشجویان و اساتید سنجش خواهد شد .جهـت اجـرای مطالعـه پـس از توضـیح در مـورد اهـداف تحقیـق بـه دانشجویان و اساتید و کسب رضایت آگاهانه آنان، پرسشنامه ها در حضـور پـژوهشگـر تکمیـل و جمـع آوری  خواهد شـد.

داده هـا بـا استفاده از آمار توصیفی (توزیـع فراوانـی، میـانگین و انحـراف معیـار) و آمـار اسـتنباطی (آزمـون t مسـتقل بـرای مقایسـه میانگین نمرات در دو گـروه) تحـت نـرم افـزار 22.Ver.SPSS تجزیه و تحلیل خواهند شد.

دادههـا بـا استفاده از آمار توصیفی (توزیـع فراوانـی، میـانگین و انحـراف معیـار) و آمـار اسـتنباطی (آزمـون t مسـتقل بـرای مقایسـه میانگین نمرات در دو گـروه) تحـت نـرم افـزار 22.Ver.SPSS تجزیه و تحلیل خواهد شد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی 

دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

1ـ  هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2ـ  در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

4ـ  مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

7ـ  اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

12ـ  انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13ـ  کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14ـ  اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

17ـ  پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

20ـ  در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

22ـ  از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

25ـ  پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

27ـ  پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28ـ  پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29ـ  نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30ـ  گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31ـ  روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

در این مطالعه کد های اخلاقی 29 -30 -31 -1 رعایت خواهد شد.

عدم همکاری اساتید و دانشجویان اتاق عمل جهت مشارکت در طرح تحقیقاتی ازجمله محدودیت‌های احتمالی انجام این مطالعه است. مشاوره حضوری و تشریح فواید حاصل از شرکت در مطالعه جهت آموزش و اطلاع رسانی با هدف بالا بردن سطح آگاهی و سلامت ایشان از روشهای کاستن این محدودیت در نظر گرفته شده است.

1. Berberat PO, Rotthoff T, Baerwald C, Ehrhardt M, Huenges B, Johannink J, Narciss E, Obertacke U, Peters H, Kadmon M. Entrustable Professional Activities in final year undergraduate medical training–advancement of the final year training logbook in Germany. GMS Journal for Medical Education. 2019;36(6).
2. Hosseini M, Irajpour A, Hayrabedian A, Khusravi M, Rarani S, Ghadami A. A study of the views of bachelor students in operating room on evaluation of clinical performance using paper logbook, Isfahan University of Medical Sciences. Annals of tropical medicine and public health. 2017;10(6).
3. Lau ST, Ang E, Samarasekera DD, Shorey S. Evaluation of an undergraduate nursing entrustable professional activities framework: An exploratory qualitative research. Nurse Education Today. 2020; 87:104343.
4. Ravanipour MA, A; Hashemi, M. Investigating the impact of a blog designed to facilitate the training of undergraduate students in environmental health engineering. Shahid Sadoughi University of Medical Sciences Yazd. 2014; 9(13): 403.
5. Yazdimoghaddam H. Explaining the Performance of Operating Room Technicians: A Qualitative Study. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016; 26(136):121
6. Schick K, Eissner A, Wijnen-Meijer M, Johannink J, Huenges B, Ehrhardt M, Kadmon M, Berberat PO, Rotthoff T. Implementing a logbook on entrustable professional activities in the final year of undergraduate medical education in Germany–a multicentric pilot study. GMS journal for medical education. 2019;36(6).
7. Chao A, Lai CH, Chan KC, Yeh CC, Yeh HM, Fan SZ, Sun WZ. Performance of central venous catheterization by medical students: a retrospective study of students’ logbooks. BMC medical education. 2014;14(1):1-7.
8. Lotfi M, Zamanzadeh V, Sheikhalipor Z. Effect of peer clinical teaching method on the education of operating room students. JNE-Journal of Nursing Education. 2012; 1 (1): 78-83.
9. Hampton BS, Craig LB, Abbott JF, Buery-Joyner SD, Dalrymple JL, Forstein DA, Hopkins L, McKenzie ML, Page-Ramsey SM, Pradhan A, Wolf A. To the point: teaching the obstetrics and gynecology medical student in the operating room. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2015;213(4):464-8.
10. Mirhosseini F, Manoochehri H, Hasanshiri F, Bigdeli S, RahimiMoghadam Z, Hosseini M. Combining Two Performance-based Assessment Methods of Logbook and DOPS in Field Internship of BSc Anesthesiology Students. Journal of Medical Education Development. 2017;10(27):46-56.
11. Huang GC, Almeida JM, Roberts DH. Reaching the limits of mandated self-reporting: clinical logbooks do not predict clerkship performance. Medical teacher. 2012;34(3):e185-8.
12. Ghanbari A, Monfared A. Survey Of clinical evaluation process based on logbook and cognitive and psychomotor learning in nursing students. Research In Medical Education. 2014;6(2):28-35.
13. Busemann A, von Bernstorff W, Heidecke CD. Consequences drawn from the evaluation of logbook-based surgical training for final year students. Zentralbl Chir. 2012;137:165–72.
14. Kraus B, Jünger J, Schrauth M, Weyrich P, Herzog W, Zipfel S, et al. Logbooks in clinical use—is there a benefit for the students?: an evaluation among final-year students in internal medicine. GMS Z Med Ausbild. 2007;24.
15. Chapman SJ, Hakeem AR, Marangoni G, Prasad KR. How can we enhance undergraduate medical training in the operating room? A survey of student attitudes and opinions. Journal of surgical education. 2013;70(3):326-33.
16. Kunz AM, Pfadenhauer M. One Campus-Many Ways to Go?! A Methodological Comparison of Paper-pencil and Electronic Logbooks When Exploring Students’ Patterns of Spatial Use. Journal of New Frontiers in Spatial Concepts. 2014;6:21-7.
17. Asadilari M, Moshfeghy Z, Mohammad Alian F, Shahpari M. Satisfaction of Undergraduate Midwifery Students of Shiraz University of Medical Sciences from Clinical Evaluation using LOGBOOK. Education Strategies in Medical Sciences. 2018;11(1):22-9.
18. davarinia, A., borzoee, F., Mohammadzadeh Tabrizi, Z., Akbarzadeh, R., Yazdimoghaddam, H. Design, implementation and evaluation of web-based electronic logbooks for anesthetic and operating room students in clinical setting. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences, 2022; 29(2): 195-205.
19. Najafi F, Kermansaravi F, Mirmortazavi M, Gheisaranpour HA. The Efficacy of logbook in clinical wards from the viewpoints of nursing faculty members and students. Research in Medical Education. 2017; 9(3):64-55.
20. Jud SM, Cupisti S, Frobenius W, Benn S, Winkler A, Antoniadis S, Beckmann MW, Heindl F. Logbooks alone are not enough: initial experience with implementing a logbook for medical students in a clinical internship in gynecology and obstetrics. European journal of medical research. 2020;25(1):1-8.
21. Denton GD, DeMott C, Pangaro LN, Hemmer PA. Literature reviews: narrative review: use of student-generated Logbooks in undergraduate medical education. Teaching and learning in medicine. 2006;18 (2): 153-64.

کارپوشه در پیوست ضمیمه شده است

مطالعه حاضر با هدف طراحی و استقرار سیستم مدیریت یکپارچه سنجش و ارزیابی مبتنی بر توانمندی‌های حرفه‌ای منطبق بر کوریکولوم در قالب لاگ بوک اتاق عمل انجام خواهد شد.

ندارد 

به کارگیری نتایج مطالعه حاضر سبب بهبود کیفیت آموزش بالینی خواهد شد .

ندارد

ندارد

هزینه  انجام پژوهش به عهده مجری  طرح خواهد بود وشما  هزینه ای را پرداخت نخواهید کرد

ندارد

در این مطالعه  اطلاعات / داده هایی که شما در اختیار من می گذارید، کاملامحرمانه باقی خواهد ماند. یک شماره و یا کد شناسایی در طول مطالعه برای هر یک از شرکت کنندگاناختصاص یافته و تمام داده ها ناشناخته باقی خواهند ماند. در موردداده ها مطابق با قوانین مراقبت از داده ها در ایران که محرمانه بودن آنها را تضمین می کند عمل خواهد شد

در صورت داشتن هر سوالی در خصوص این پژوهش می توانید از طریق شماره 09300501289 یا پست الکترونیکی  ghiamikeshtgar@gmail.com با اینجانب در ارتباط باشید.

در صورت عدم پذیرش، شما می توانید از ادامه ی پژوهش انصراف دهید. نتایج پژوهش   در صورت علاقه مندی تان به اطلاع شما خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت شما در چارچوب قانون محرمانه خواهد مان

((رضایت))

اینجانب                                    با آگاهی کامل از موارد فوق و توضیحات حضوری مجری رضایت می‌دهم که به عنوان یک فرد مورد مطالعه در پژوهش به صورت کاملا اختیاری و آزاد شرکت نمایم.

کلیه اطلاعاتی که از من گرفته می‌شود و نیز نام من محرمانه باقی خواهد ماند و نتایج تحقیقات به صورت کلی و در قالب اطلاعات گروه مورد مطالعه منتشر می‌گردد و نتایج فردی درصورت نیاز بدون ذکر نام و مشخصات فردی عرضه خواهد گردید و همچنین برائت پزشک یا پزشکان این طرح را ازکلیه اقدامات مذکور در برگه اطلاعاتی در صورت عدم تقصیر درارائه اقدامات اعلام می‌دارم.

این موافقت مانع از اقدامات قانونی اینجانب در صورتی که عملی خلاف وغیر انسانی انجام شود نخواهد بود.